Auschwitz Bulletin, 2001 nr. 02 Mei

download Auschwitz Bulletin, 2001 nr. 02 Mei

of 32

  • date post

    16-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    229
  • download

    10

Embed Size (px)

description

De historische vergelijking als mid- del om de eigen Zaak te verduide- lijken en te dramatiseren is een wa- pen dat ook door de Palestijnen en hun medestanders geregeld ter hand wordt genomen. Hoe vaak is de huidige premier Sharon twintig jaar geleden, toen hij een onfrisse rol Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comité; postbus 74131,1070 BC Amsterdam In de discussie over Israël en de Palestijnen: 45ste jaargang, nr. 2, mei 2001. Verschijnt 4 x per jaar

Transcript of Auschwitz Bulletin, 2001 nr. 02 Mei

  • 45ste jaargang, nr. 2, mei 2001. Verschijnt 4 x per jaar

    Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comit; postbus 74131,1070 BC Amsterdam

    A u s c h w i t z B u l l e t i n

    In de discussie over Isral en de Palestijnen:

    Verkeerde vergelijkingen helpen de vrede niet ^f^Len van de drijfveren bij het maken om hem op z'n minst op een lijn te

    van het Auschwitz Bulletin is de stellen met Haman en de vroegere behoefte om lering te trekken uit Russische pogromhelden: een ter-de geschiedenis. "Nooit meer Auschwitz!''is een krachtige zin, een vurig appl, een hartstochtelijke wens. Het is ook een uitspraak die voor zich zelf spreekt, voor iedere mens die de moeite heeft genomen zich enigszins te verdiepen in de Sjoa, de gruwelijkste massamoord uit de geschiedenis.

    Niet altijd is het trekken van lessen uit de geschiedenis zo eenvoudig. Het historisch proces is ingewik-

    ke ld , gebeurtenissen voltrekken zich altijd binnen een context die niet zo maar naar een andere tijd kan worden overgeplaatst. Historische vergelijkingen gaan dikwijls mank en worden soms vooral door emotie gevoed. Neem Isral. De nog vrij korte geschiedenis van de moderne joodse staat en van het Isralisch-Arabische conflict is een bron van historische analogien waartoe beide partijen gretig hun toevlucht nemen.

    Onder rechts georinteerde Israli's is het niet ongebruikelijk om Arafat ervan te beschuldigen dat hij het werk van de nazi's wil voltooien. Of

    rorist die de hand heeft in aansla-gen op joden die in Jeruzalem of Netanya op straat lopen. Mij dunkt dat zon vergelijking zonder zin en betekenis is en alleen maar vertroe-belend werkt. Natuurlijk is terreur tegen burgers verachtelijk, in Isral net zo goed als in Baskenland. Maar zelfs als Arafat achter de schermen bij zulk terrorisme betrokken zou zijn (hetgeen niet vaststaat), of het oogluikend toelaat (wat waarschijn-lijk is), is hij nog geen antisemiet, laat staan een nazi. Hij is de leider van een volk dat met het Isralische volk in een onopgelost conflict ver-wikkeld is om grondgebied. En als er dan lering uit de geschiedenis moet worden getrokken, dan lijkt mij de enige logische (zij het ook subjectieve) conclusie dat dit con-flict tussen Israli's en Palestijnen door geen van beide kan worden gewonnen, dat het veel ellende, ver-nedering, pijn en angst met zich mee brengt en dat er maar n uit-weg is: een compromis waarbij nie-mand volledig z'n zin krijgt, maar waarmee joden, Palestijnen, Isralische Arabieren, Druzen en zelfs christe-lijke pelgrims kunnen leven.

    Terugslag Zo'n verstandige, humane oplossing ligt op dit moment niet bepaald binnen handbereik. Een jaar gele-den zag het er een stuk hoopvoller uit. Men kan erover twisten wat de oorzaak van de terugslag is, wiens schuld het is. Ook bij dit gezel-schapsspel wordt graag geput uit het historisch arsenaal. Denk maar aan de sinds het uitbreken van de jongste Intifada vaak aangehaalde uitspraak van Abba Eban aan het adres van de Palestijnen: "Ze laten nooit een kans lopen om een kans te laten lopen." Kritische zelf-reflectie over wat er is misgegaan sinds de gesprekken in Camp David en het bijna-akkoord in Taba kan (voor beide partijen) geen kwaad. Maar vermoedelijk is het nog mak-kelijker om het conflict zelf op te lossen dan om het eens te worden over het antwoord op de schuld-vraag.

    De historische vergelijking als mid-del om de eigen Zaak te verduide-lijken en te dramatiseren is een wa-pen dat ook door de Palestijnen en hun medestanders geregeld ter hand wordt genomen. Hoe vaak is de huidige premier Sharon twintig jaar geleden, toen hij een onfrisse rol

  • Nederlands Auschwitz Comit Ere-voorzitter: Annetje Fels-Kupferschmidt Ere-lid: drs. Eva Tas Ere-lid: Jacques Furth

    Voorzitter: Jacques Grishaver Secretariaat: Herbert Sarfatij Postbus 74131 1070 BC Amsterdam tel/fax 020-67 233 88 website: www.auschwitz.nl E-mail: info@auschwitz.nl

    Penningmeester: Joop Waterman Wulp 30, 1111 WJ Diemen tel. 020-4166810 fax 020-4166812

    Bankrekening: ABN/AMRO: 400.175.088 Postbank: 29.30.87 en 48.755.00 Het doel van de Stichting Nederlands Auschwitz Comit is: * het realiseren van de zinspreuk

    "Nooit meer Auschwirz"; * her ageren tegen alle vormen van

    fascisme, racisme en anti-semitisme;

    * het bevorderen van het welzijn van de in de tweede wereldoodog ver-volgden en hun nabestaanden;

    * het verrichten van alles wat met het voorgaande verband houdt, alles in de ruimste zin

    AUSCHWITZ BULLETIN:

    Eindredactie: Clairy Polak Redactie: Max Arian

    Theo Gerritse Theo van Praag Bertje Leuw Carry van Lakerveld

    Red. secretaris: Sandra Waterman E-mail: redactie@auschwitz.nl Redactieadres (tijdelijk): Postbus 74131 1070 BC Amsterdam Voor de inhoud van de artikelen die on-dertekend zijn is alleen de auteur verant-woordelijk.

    Abonnementenadministratie: Knoopkruid 54 1112 PV Diemen tel./fax: 020-600 34 55

    Druk: Drukkerij Peters Amsterdam bv

    speelde in de oorlog in Libanon, niet met een SS'er vetgeleken? Of werd gepoogd de Istalische bezet-ting van de Westelijke Jordaanoever en Gaza te typeten door een verwij-zing naar de Duitse bezetting van Nederland? Recentelijk gaf een sub-tielere versie van deze etiketten-plakkerij aanleiding tot een discus-sie in het dagblad Trouw. Hajo Meyer, ondertekenaar van het manifest "Een ander joods geluid" gooide de knup-pel in het hoendethok met een at-tikel waarin hij betoogt dat de dis-criminatie van Atabische burgers van Isral en de collecrieve straffen die in de vorm van het opblazen van huizen of het afsluiten van steden door het Istalische leget aan Pale-stijnen worden opgelegd, hem doen denken aan de vroege jaren van Hitler-Duitsland en aan de Kristall-nacht. In felle reacties verweten Carl Friedman en Tamara Benimah Meyet dat hij doot Auschwitz erbij te halen de geschiedenis en het lot van de joden banaliseert. Waarop Meyer weer repliceerde dat hij wel degelijk ook verschillen had ge-noemd en hij het bovendien niet over Auschwitz maar "alleen" over de Kristallnacht had gehad.

    Onzuiver en grievend Ook die vergelijking raakt echtet kant noch wal. Dat zou zij alleen doen wanneer het Isralische leger in reactie op een aanslag systema-tisch moskeen en Arabische win-kels zou gaan afbranden. Daar is in het geheel geen sprake van en dus blijft Meyers associatie, doot welke nobele motieven zij wellicht ook mag zijn ingegeven, onzuivet en grievend. Grievend jegens joden die net als hij leven met de herinnering aan Hitler-Duitsland en die via een onjuist schokeffect door hem als daders of medeplichtigen in de be-klaagdenbank worden gezet. En onzuiver jegens de Palestijnen. Want

    omdat de vergelijking niet klopt -Isral, ook Sharon, is niet bezig met het otganiseren van pogroms tegen Palestijnen, noch wordt er "op z'n Servisch" een politiek van etnische zuivering tegen hen gevoerd - wor-den daarmee de klappen die de Palestijnen wl worden toegebracht gebagatelliseerd.

    Er is alle reden, ook voor ons hier in Nederland, als gentetesseerde toeschouwets of als mensen die zich betrokken voelen bij Isral, om kri-tisch te kijken naar het morele ge-halte van de Isralische politiek te-genovet de Palestijnen. De achter-stelling van de Atabische burge^j van Isral (niet doot de ovetheid, wel als maatschappelijk gegeven) is een smet op Istals blazoen die dringend verwijderd moet worden. Strijd-methoden als het zonder vorm van proces liquideren van Palestijnse kopstukken die door Isral worden verdachr van betrokkenheid bij tet-rorisme, vind ik afkeurenswaardig, het langdurig afsluiten van Pale-stijnse steden of gebieden lijkt me dubieus. Hoe pijnlijk sommigen ondet ons het openlijk uiten van zulke kritiek misschien ook vinden, dat kan geen reden zijn om haar in te slikken. Net zo min als het v a ^ een evenwichtig moreel oordeel ge-tuigt om het doot de Palestijnse Au-toriteit ter dood brengen van (ver-meende) Palestijnse collaborateuts met Isral met de mantel der liefde te bedekken. Noch Isral noch Palestina fungeren op dit moment als "een licht ondet de volkeren". Het krampachtig ontwijken van kritiek hierop is struisvogelpolitiek, maar zorgvuldigheid is geboden en ver-gelijkingen met Auschwitz, de Neurenberger wetten of de Kristall-nacht kunnen we missen als kies-pijn.

    Anet Bleich

  • Rede van Job Cohen bij de Auschwitz-herdenking 2001

    "Oog hebben voor eikaars leed Tijdens de herdenking op zondag 28 januari 2001 bij het Auschwitz Monument in het Amsterdamse Wertheimpark hield Job Cohen, nog maar enige weken in functie als burgemeester van Amsterdam, de volgende rede:

    Dames en heren,

    Evenals andere jaren zijn wij van-daag, alleen, of met onze familie, vrienden en kennissen, in het Wert-

    pieimpark in Amsterdam bijeen ge-komen om stil te staan bij het feit dat op 27 januari 1945 het concen-tratiekamp Auschwitz werd bevrijd.

    Auschwitz. De naam alleen al staat symbool voor de gruwelen en de barbarij van de twintigste eeuw. In ons midden bevinden zich men-sen die het vernietigingskamp Auschwitz hebben overleefd. De schrijver JeanAmery, overlevende van diverse concentratiekampen waar-onder Auschwitz, zegt over hen, de slachtoffers: "Zij waren aanwezig toen een bepaalde mensheid van de

    ^gruwel een feest maakte".

    Hiermee te leven, hun leven lang, is hun afschuwelijk lot, want Ausch-witz is altijd in hen aanwezig en wordt nooit voltooid verleden tijd. We staan vandaag hier in het Wert-heimpark met hen, naast hen en om hen heen. Daarmee willen wij dui-delijk maken dat zij, ondanks die veieenzamende, verschrikkelijke herinneringen, niet alleen zijn.

    Auschwitz. Het is inmiddels 56 jaar geleden. Velen die hier vandaag staan, heb-ben de ootlog niet zelf meegemaakt. Maar dat iets lang geleden is ge-

    Burgemeester Cohen tijdens zijn toespraak in het Wertheimpark (foto: Carla van Thijn)

    beurd