Auschwitz Bulletin, 2003 nr. 01 Januari

download Auschwitz Bulletin, 2003 nr. 01 Januari

of 61

  • date post

    28-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    240
  • download

    6

Embed Size (px)

description

Bergen - Belsen het 'betere kamp' Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comité; postbus 74131,1070 BC Amsterdam 47ste jaargang, nr. 1, januari 2003 Verschijnt 4 x per jaar

Transcript of Auschwitz Bulletin, 2003 nr. 01 Januari

  • 4 7 s t e j a a r g a n g , nr. 1, j a n u a r i 2 0 0 3 Verschi jnt 4 x pe r j a a r

    Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comit; postbus 74131,1070 BC Amsterdam

    A u s c h w i t z B u l l e t i n

    Bergen - Belsen het 'betere kamp'

  • Overdenkingen na een film Laatst zag ik een film, De Verbeelding van de Holocaust, gemaakt door Oeke Hoogendijk. Zij vergelijkt in haar film het Staatsmuseum Auschwitz-Birkenau met twee Amerikaanse zogenaamde "holocaust-musea", een in Washington en een in Los Angeles. In de film worden we geconfronteerd met merk-waardige opvattingen over de vraag hoe het verleden verbeeld moet en kan worden. Vooral het museum in Los Angeles deinst niet voor veel terug. Zo kan je er een gaskamer inlopen, is er een barak en veewagon te bezichtigen en in het "aquarium" wordt op rea-listische wijze aandacht besteed aan de medische experimenten van Ausch-witz. Ik bel de filmmaakster op en zeg haar dat ik bezorgd ben om mijn medekijkers. Wat houden zij over aan haar film? Begrijpen zij wat Oeke, dochter van een overlevende van Theresienstadt, heeft willen zeggen? Het spookt een beetje door m'n hoofd.

    Aan Hedda van Gennep ontvouw ik een van mijn achterdochtige theo-rien: Die film zal in de handen van verkeerde mensen kunnen vallen. Ze zullen zeggen: "Kijk eens hoe rijke Amerikaanse joden de sjoa exploiteren en gebruiken om misdaden van Isral te verdoezelen". Hedda kijkt me vol ongeloof aan. Ik begin oud te worden, zegt zij. 's Avonds laat op straat ont-wikkel ik mijn theorie verder en confronteer mijn zusje er mee. Zij moet verschrikkelijk lachen. Ik zie spoken en Gideon Levi die ik later die week tegenkom heeft inmiddels ook van mijn waandenkbeelden gehoord. Ook hij maakt zich zorgen om mijn geestelijke vermogens.

    Oeke Hoogendijk heeft een mooie film gemaakt. Zij is in Auschwitz en filmt de hand van de conservator die het beton van de ru ines van de crema-toria betast. Het beton is aan het

    rotten, het verpulvert snel en als er niets gedaan wordt zijn de runes van de crematoria over een aantal jaren verdwenen. De palen om het kamp in Birkenau en Auschwitz worden minutieus gerestaureerd. Ook hier is betonrot de boosdoener. Even latei-zijn we in Amerika. De museum-directeur zegt dat hij mensenhaar uit Auschwitz had willen hebben. Niet gekregen. Wel gekregen: een halve barak. Hij heeft een gaskamer nage-bouwd, zijn staf restaureert kamp-kleding, conserveert een koffer, heeft potten en pannen, lepels. Amerika heeft Auschwitz nagemaakt, het bezoek is een 'expenence', vergelijkingen met Disneyland liggen voor op de tong, reality show, ontoelaatbare manipulatie. Ben je niet bang dat je film in de verkeerde handen kan vallen, vraag ik haar? De reacties zijn verschillend, vertelt zij me. Sommigen vinden het niks en anderen vinden dat ze niet ver genoeg is gegaan. Als het over Amerika en de sjoa gaat vallen toch regelmatig termen als "There is no business like shoah-bus/nes" en "The shoah must go on".

    De cineaste wilde de methode van de Amerikaanse holocaust-musea ter discussie stellen. Maar is het wel de methode van deze musea of is het een trend? Ik bezocht een paar weken geleden het nieuwe museum van het Belgische leper, waar de Eerste Wereld-oorlog ongenadig woedde. De bezoeker krijgt aan het begin van de rondgang een kaartje met een naam erop. Je bent dan soldaat, verpleegster, generaal of burgerman. Op gezette tijden kan je controleren hoe 'het met je gaat' en aan het einde van de tocht door het museum krijg je te boren of je de Eerste Wereldoorlog hebt over-leefd of niet. Ondertussen heb je wel bloot gestaan aan de meest ver-schrikkelijke dingen. Zo ondergingen

    we in het museum een gasaanval in de loopgraven, lagen we onder Duits kanonvuur, hoorden we de gewonden en stervenden jammeren en zagen we eindeloze vernietiging. Aan het einde van ons bezoek vertelde een opge-wekte computer dat ik nog tot 1954 in Engeland had geleefd, maar mijn dochter Lea was als verpleegster ge-sneuveld bij het uitoefenen van haar reddende werk. Een geluk bij zoveel ongeluk was het 5-sterren restaurant op de Grote Markt te leper waar we na de verbeelding van het museum met spijs en drank weer in de wer-kelijkheid zijn teruggekomen. Het is de moderne wereld. Expenence is het toverwoord. Op de Zuidpool kan je voelen hoe koud Shackleton het heeft gehad, op het Robbeneiland kan je je laten opsluiten in de cel van Mandela, je kan tussen de walvissen zwemmen, kinderarbeid invoelen in een na-gebouwde mijnschacht in Noord Frankrijk of gewichtloos zijn in Engeland.

    Is het zinvol om een film aan het Holocaust Museum van Washington te wijden en niet over Robbeneiland te praten? Waarom wel over Los Angeles en niet over leper? Zelf heb ik mijn buik vol van al die interactieve musea, hun virtuele reality en ik snak naar de stille simpelheid van een prentenkabinet! Weg met die trend... hoewel... w a t hoor ik nou weer?

    Mijn ex- VPRO-collega Karei Glastra van Loon heeft een "aanbevelend voorwoord" geschreven in het nieuwste boek van Peter Edel, een verwarde geest die anti-zionisme cn anti-semitisme steeds maar weer door elkaar haait. Edel schrijft in zijn boek, "De Schaduw van de Ster" dat de joodse elite mede verantwoordelijk is aan de sjoa. Dat Edel vindt dat de sjoa-herdenkingen moeten worden

  • afgeschaft, dat er internationale zionistische complotten zijn, dat joden misbruik maakten van de sjoa door Isral te stichten, is op zich niet schokkend. Dat soort mensen is er nou eenmaal. Maar Karei Glastta van Loon? Ik zie hem nog zitten, hij op de redactie van het televisiepro-gramma Lopende Zaken, ik op die van Diogenes. We hadden niet veel met elkaar te maken, maar over hem werd altijd met ontzag gesproken: Intelligent, scherp, nieuwsgierig, getalenteerd. Hij bemoeit zich nu met de anti-globaliseringsbeweging, het milieu, schone lucht, schoon watet, schone wereld... en hij schrijft bemoedigende voorwoordjes in twijfelachtige wenkjes.

    Er zijn waarschijnlijk te weinig interactieve holocaust-musea op de wereld, in iedet geval te weinig om het hoofd te kunnen bieden aan de niet aflatende stroom antisemitische complottheorien, ovet de Twin Towers en 11 september, over schoon water en de joodse samenzwering, over de Protocollen van de Wijzen van Zion die te pas en te onpas te vootschijn komen, ovet het gevaat van wereldwijde joodse organisaties. Om tegenwicht te kunnen bieden aan verhalen over joden die zelf Hitler in het zadel hebben geholpen, aan antisemitische soapseries in Egypte en congtessen ovet de holocaust-leugen in Itali. Te weinig om het hoofd te kunnen bieden aan domheid.

    Als Auschwitz verpulvert en vetgaat en in de vergetelheid dreigt te taken, zou de nagebouwde wetkelijkheid in een Amerikaans museum dan de enige opgeheven vinger zijn: Wee hij die het verleden niet kent..?. Ik ben geloof ik - van mening veranderd.

    Hans Fels

    Inhoudsopgave: Hans Fels, overdenkingen na een fdm

    Herdenking

    Reis Polen

    Mirjam Kroonenburg, vier zusjes in Auschwitz

    Robert Cohen, je schaamt je mens te zijn

    Gooitsen Eenling, pelgrimstocht tegen het vergeten

    Nienke Ledegang, interview met Jules Schelvis, oprichtet van stichting Sobibot

    Max van Weezei, kopgeld

    Zoni Weisz, Tchatcho Drom

    Ida Vos, kort vethaal

    Jolanda Hendriksen en W. Hijmans, professor Barge's protestcolle

    Janny en Jacques van de Kar

    Ido Abram, het dilemma: waarheid versus vrede

    Thema Bergen-Belsen:

    Carry van Lakerveld, Bergen-Belsen

    Felix Hermann Oestreicher, fragmenten uit zijn dagboek

    Maria Goudsblom-Oestreicher, Trbitz, mei 1945

    Catry van Lakerveld, interview met Johannes Houwink ten Cate

    Jacques Furth, vluchten kon wel eens

    Anet Bleich, de vtagen over Srebrenica blijven rondtollen

    Roy Jadi, ziekenbroeder in Westerbork

    Max Arian, de dierenwereld van Aat Bieur

    Herbert Sarfatij, rapport LBR 2002-11-30

    Bertje Leuw, Imre Kertsz

    Nieuws van de stichting Sobibot

    Cees Biezeveld, Kamp Ametsfoort

    Aik Meeuse, nieuwe website

    Max Arian, de Holocaust Ervaring!

  • Auschwitz herdenking 2003 Op zondag 26 januari organiseert het Nederlands Auschwitz Comit Ae jaarlijkse Auschwitz-herdenking bij het Spiegelmonument 'Nooit meer Auschwitz' van Jan Wolkers in het Wertheimpark in Amsterdam. Aan-sluitend vindt een lunchbijeenkomst plaats in het Europa restaurant van de RAI.

    Verzamelpunt is het Stadhuis. Vanaf 10.30 uur is de Boekmanzaal van het Stadhuis open en bereikbaar via de hoofdingang aan de Amstelzijde. In de Boekmanzaal wordt koffie en thee geschonken. Om 11.30 uur vertrekt de Stille Tocht naar het Wertheim-park.

    De herdenking begint om 12.00 uur met een toespraak van burgemeester Joh Cohen van Amsterdam, gevolgd door het Kaddisj en Jizkor door rabbijn Sonny Herman. Vervolgens kunnen particulieren en organisaties hun kransen en bloemen bij het monument leggen. Kransen en bloemen kunnen even-tueel op zaterdag 25 januari, tussen 10.00 en 14.00 uur worden afge-leverd bij de portiersloge van het stadhuis, ingang Waterlooplein.

    Bereikbaarheid U kunt het Stadhuis het beste bereiken met het openbaar vervoer: metro en sneltram 51 (halte Waterloo-plein) of tramlijnen 9 en 14 (zelfde halte). Na de herdenking staan tegen-over de uitgang van het Wertheim-park bussen klaar voor de mensen die kaarten aangevraagd hebben voor de lunchbijeenkomst in de RAI. Van Stadhuis naar de RAI kunt u ook met sneltram 51 en verder is de RAI te bereiken met tramlijn 4 en bus 15.

    Mocht u met de auto komen, dan kunt u parkeren in de parkeergarage onder het Stadhuis/Muziektheater, de parkeergarage op de hoek van de Joden Breestraat (onder Albert Heijn) en de parkeergarage onder het woon-complex Valkenburgerstraat-ingang Anne Frankstraat. Deze parkeer-plaatsen zijn niet gratis. Zij die in