Auschwitz Bulletin, 2006, nr. 01 Januari

download Auschwitz Bulletin, 2006, nr. 01 Januari

of 52

  • date post

    28-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    3

Embed Size (px)

description

i 3 Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comité; postbus 74131,1070 BC Amsterdam 50ste jaargang, nr. 1, januari 2006. Verschijnt 4 x per jaar De Eerste Wereldoorlog eindigde op een dood spoor in de bossen van Compiègne. Daar ontmoetten op 11 november 1918 de vertegen- De gedachte heeft zich in ons ge- nesteld, dat het nieuwe Europa van Brussel een stelsel van tarieven, regelgeving en landbouwpolitieke subsidies is. Dat het een geld verkwis-

Transcript of Auschwitz Bulletin, 2006, nr. 01 Januari

  • 50ste jaargang, nr. 1 , januari 2 0 0 6 . Verschijnt 4 x per jaar

    Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comit; postbus 74131,1070 BC Amsterdam

    A u s c h w i t z B u l l e t i n

    i 3

    I

  • Inhoudsopgave Hans Fels, hoofdartikel 2 Holocaustdag Dag VN 3 Auschwitz herdenking 2006 4 Herman Paul en Bart Wallet, Poolse mythen in museum Auschwitz 5 Rachel Plantenga, Vergeten zijn zij niet 9 Polenreis 2006 1 0 Carry van Lakerveld, interview Bill Minco 1 1 Carry van Lakerveld, interview Flora Schrijver 1 7 Ingmar Vriesema, dolen door het Duitse zuilen veld 20 Eva van Sonderen, meer verbijstering dan verdriet 22 Inez Polak, slachtoffers krijgen naam en gezicht 24 Ida Vos, meisje Een/Meisje Twee 26 Ida Vos gedichten 2 8 Anne-Ruth Wertheim, wij zijn allemaal combi's! 29 Bertje Leuw, Joods en dool 34 Max Arian, Auschwitz met duizenden poppetjes 37 Bertje Leuw, boekbespreking Na het kamp van Jolande Withuis 38 Marjon de Klijn, nog altijd onderdrukking cn discriminatie 4 1 Max Arian, ons onbekende slavernijverleden 43 Jonah Sarfatij en Eva Polak, ontmoetingen met moslima's 47 Marjon de Klijn, recent verschenen 49

    Europa In de krant las ik, dat in Engeland en Frankrijk nog een tiental mannen in leven zijn die uit eigen ervaring kunnen vertellen over de slag om Yperof over de bevrijding van Noyon. In dit afgelopen jaar, waarin zowel in Nederland als in Frankrijk triom-fantelijk de Europese Grondwet werd verworpen, is het belangrijk nog een maal aan die mannen te denken, nog een maal te denken aan de Twintigste Eeuw van Europa die begon in 1914 en die via de bevrijding van Auschwitz eindigde in de jaren negentig in de heuvels rond Srebrenica.

    De gedachte heeft zich in ons ge-nesteld, dat het nieuwe Europa van Brussel een stelsel van tarieven, regelgeving en landbouwpolitieke subsidies is. Dat het een geld verkwis-

    tende machine is die bovenal knabbelt aan de nationale onafhankelijkheid van de lidstaten. Dat die gedachte zich zo aan ons heeft kunnen op-dringen komt omdat geschiedenis al lang niet meer gezien wordt als de motor van ons bewustzijn. Toen in de aanloop tot het referendum onze minister president Europa een in-strument van vrede noemde werd er slechts honend gereageerd. Maar hij had wel gelijk: Europa van Brussel is het antwoord op Slagveld Europa en het is zorgelijk te bedenken dat dit op een of andere manier uit ons bewustzijn is verdwenen.

    De Eerste Wereldoorlog eindigde op een dood spoor in de bossen van Compigne. Daar ontmoetten op 11 november 1918 de vertegen-

    woordigers van strijdende partijen elkaar en tekenden in de treinwagon van rnarchalFoch de wapenstilstand. Om de wagon werd ter plekke een huis gebouwd zodat hij voor de eeuwigheid als relikwie bewaard zou kunnen blijven voor alle generaties van na deze verschrikkelijke oorlog. Geen dorp, geen gehucht dat niet deelde in de smart van de oorlog. De duizenden monumenten, "Voor Onze Gevallen Zonen" getuigen hier-van voor wie het wil zien. De jaarlijkse herdenking van de wapenstilstand op 11 november bij Clairire de rArmistice. zoals de open plek in het bos nu heet, is straf en militair, Frans en chauvinistisch. Dc driekleur wappert , de hoogwaardigheids-bekleders dragen sjerpen en de militaire band toetert er op los. Dan

  • scheren cr wat mirages over en klinkt de Marseillaise. Maar de ironie van deze plek ontgaat je ondanks de ferme taal die gesproken wordt niet: hier ontkiemde immers de volgende oorlog. Na de verovering van Parijs in 1940 liet Hitier de voorgevel van het museum waarin de wagon stond, slopen. De wagon werd weer naar zijn oorspronkelijke plek, twintig meter tenig, gesleept en daar weiden de kransen gedwongen de overgave te tekenen. Nooit is de wagon meer in het museum teruggekeerd. Als oorlogsbuit dwaalde hij door Europa en werd in 1945, vlak voor de val van het Nazi-regime in dc brand ge-stoken. De wagon die men vandaag de dag bij Compigne kan zien is slechts een kopie.

    Op het station van Compigne, ergens achteral aan het einde van perron 1 - daar waar de gebruikelijke spoorweg rommel begint, kabels kriskras door elkaar heen liggen en bielzen hoog opgestapeld zijn - is dc volgende episode van de geschiedenis te lezen, sober uitgehakt in een onopvallende steen. De tekst meldt dat van af dit station de deportaties naar de ver-nietigingskampen plaatsvonden. Als bijzonder detail wordt vermeld dat men soms dagen lang op het station

    moest wachten voor de reis naar het einde begon. Meestal als ik op het station van Compigne de trein naar Parijs neem, loop ik even naar dc herdenkingsplaats. Ik ben er altijd alleen te midden van de forenzen die in hun kranten staren of nog snel een sigaret roken voor de trein komt. Nog nooit heb ik iemand anders bij de steen zien stilhouden want het Franse verleden is net zo bitter als het onze en lang niet iedereen wil er steeds maar weer aan herinnerd worden.

    De kranten van de reizigers berichten over dc jongste onrust in de buiten-wijken, de auto's die branden en ze scheren iedereen over n kam: De jonge Arabieren, de moslims, de zwarten uit het donkere Afrika, im-migranten, asielzoekers, uitbuiters... Politici spinnen garen bij zoveel angst en onzekerheid en heus niet alleen in Frankrijk. Iedereen voelt zich weer het veiligst bij zichzelf, zijn eigen kleur, zijn eigen rituelen, nationaliteit en afkomst. Het roept - voor wie maar horen wil - de oude verbrokkelde stammenmaatschappij in herinnering waarin de brave soldaat Svejk ronddoolde en waarin iedere nationaliteit wel een reden had om de andere het leven zuur te maken.

    Als remedie tegen dit gruwelijke Europa ontstond de Gemeenschap van Kolen en Staal, genoemd naar de ingredinten die je nodig hebt om kanonnen te maken. Hieruit groeide het concept van dc eenheid van Europa waarin de volkeren eikaars broeders zouden zijn, er geen oorlogen gevoerd werden en minderheden de meerderheid niet zouden hoeven vrezen. Maar wie durft nog over dat oorspronkelijke ideaal te praten nu politici nog slechts bakkeleien over de hoogte van dc bijdrage aan Europa per hootd van de bevolking en niet meer in staat zijn ons de bron voor de Europese Gemeenschap te verklaren.

    De franse politica Simone Veil kan dat ongetwijfeld wel. Haar leven omspant immers de twintigste eeuw. Via haar ouders reikt ze tot aan de Eerste Wereldoorlog en in de Tweede vertrok ze zelf vanaf het station van Compigne, overleefde Auschwitz en bouwde als voorzitter van het Europese parlement aan het nieuw Europa. Ze houdt dit jaar de Nooi t Meer Auschwitz-lezing. Laten we hopen dat haar stem niet verloren gaat want ze weet immers als geen ander waar Europa toe in staat is gebleken.

    Hans Fels

    V N roepen 2 7 januari uit tot Holocaust Dag De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft 27 januari uitgeroepen tot Holocaust Dag. Vanaf 2006 zullen op die dag alle joodse en andere slachtoffers van de holocaust worden herdacht. Het besluit is vetvat in een resolutie van Australi, Canada, Isral, Rusland en de Verenigde Staten die met algemene stemmen is aan-genomen. Gekozen is voor 27 januari omdat op die datum in 1945 het

    vernietigingskamp Auschwitz is bevrijd. In Nederland vindt al vele tientallen jaren op de zondag die het dichtst bij 27 januari ligt de Auschwitz-herdenking plaats, georganiseerd door het Nederlands Auschwitz Comit. De Arabische en moslimlanden hebben zich niet verzet tegen de VN-resolutie, maar zij waren er niet helemaal gelukkig mee dat er in de tekst

    niets staat over andere grote menselijke tragedies uit de geschiedenis. De resolutie roept de lidstaten van de VN op educatieve programma's op te zenen om komende generaties kennis te verschaffen over de volkerenmoord, opdat zoiets niet weer gebeurt. In de resolutie wordt elke ontkenning van de holocaust veroordeeld. Hetzelfde geldt voor alle uitingen van religieuze en etnische intolerantie.

  • Auschwitz herdenking 2006 O p zondag 29 januari organiseert het Nederlands Auschwitz Comit Ae jaarlijkse Auschwitz-herdenking bij het Spiegelmonument 'Nooit meer Auschwitz' van Jan Wolkers in het Wer the impark in Amste rdam. Aansluitend vindt een lunchbijeen-komst plaats in de Europalounge van de RAI.

    Verzamelpunt is het Stadhuis. Vanaf 10.00 uur is dc Boekmanzaal van het Stadhuis open en bereikbaar via de hoofdingang aan de Amstelzijde. In de Boekmanzaal wordt koffie en thee geschonken. Om 11.00 uur vertrekt de Stille Tocht naar het Wertheimpark

    De herdenking begint om 11.30 uur met een toespraak van burgemeester Job Cohen van Amsterdam, gevolgd door het Kaddisj en Jizkor door rabbijn Sonny Herman. Vervolgens kunnen particulieren en organisaties hun kransen en bloemen bij het monument leggen. Kransen en bloemen kunnen even-tueel op zaterdag 28 januari, tussen 10 en 14 uur, worden afgeleverd bij de Portiersloge van het Stadhuis, ingang Waterlooplein.

    Bereikbaarheid U kunt het Stadhuis het beste bereiken met het openbaar vervoer: merro en sneltram 51 (halte Waterlooplein) of tramlijnen 9 en 14 (zelfde halte). Na de herdenking staan tegenover de uitgang van het Wertheimpark bussen klaar voor de mensen die kaarten aangevraagd hebben voor de lunchbijeenkomst en/of het culturele programma in de RAI. Van Stadhuis naar de RAI kunt u ook met sneltram 51 en verder is de RAI te bereiken met tramlijn 4 en bus 15.

    Mocht u met de auto komen, dan kunt u parkeren in de parkeergarage

    onder het Stadhuis/Muziektheater, de parkeergarage op de hoek van de Joden Breestraat (onder Albert Heijn) of de parkeergarage onder het woon-complex Valkenburgerstraat-ingang Anne Frankstraat. Deze parkeer-plaatsen zijn niet gratis. Zij die in het bezit zijn van een invalidcn-parkeervergunning kunnen parkeren bij de hoofdingang van het Stadhuis/ Muziektheater, maar alleen op vertoon van de vergunning! Rondom de RAI zijn voldoende par-keerplaatsen en u kunt ook parkeren in de RAI-parkeergara