Auschwitz Bulletin, 2000, nr. 03 Juli

download Auschwitz Bulletin, 2000, nr. 03 Juli

of 24

  • date post

    09-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comité; postbus 74131,1070 BC Amsterdam habbekrats. Mijn vriend, die vrijwel als enige de oorlog overleefde had direct na de oorlog zijn schouders erover opgehaald. Hij had de moed niet meer om zijn recht op te eisen. Maar nu hij mij het verhaal vertelde, voelde hij voor het eerst dat er eigenlijk geen recht had plaats gevonden. Voor het eerst, en meer dat vijfenvijftig jaar na de roof. Hans Fels 44ste jaargang, nr. 3, juli 2000. Verschijnt 5 x per ja

Transcript of Auschwitz Bulletin, 2000, nr. 03 Juli

  • 44ste jaargang, nr. 3, juli 2000 . Verschijnt 5 x per ja

    Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comit; postbus 74131,1070 BC Amsterdam

    A u s c h w i t z B u l l e t i n Een bruine enveloppe Ik herinner me mr. van Wien, althans ik geloof dat hij zo heette. In de jaren vijftig spande hij zich in voor mijn ouders, die iets van de gestolen familiebezittingen terug wilden krijgen. Ik herinner me jaren lang die naam: van Wien en ik herinner me de teleurstelling keer op keer als de inspanningen van deze advocaat op niets uitliepen. Maar op een dag meldde de advocaat succes, er was iets tastbaars. Dat tastbare zat in een bruine enveloppe. Uit de enveloppe kwamen een horloge en een paar ringen. De restitutie van het bezit van mijn grootouders die ooit redelijk welvarende handelaren in Den Haag waren geweest. Voor mij staat het woord restitutie gelijk aan de schamele inhoud van de bruine enveloppe.

    Ik sprak onlangs een vriend, die ik al meer dan twintig jaar ken. Pas verleden week, toen de kranten bol stonden van berichten over de miljoenen die terugbetaald worden, vertelde hij voor het eerst over zijn familie. In de oorlog, de ouders en andere familieleden ondergedoken, nam een gerespecteerd warenhuis, dat heden ten dagen met zijn bekende afkorting in iedere stad in Nederland een vestiging heeft, het goedlopende familiebedrijf over. Zoals je iets overneemt van mensen die zich niet meer verdedigen kunnen: voor een

    habbekrats. Mijn vriend, die vrijwel als enige de oorlog overleefde had direct na de oorlog zijn schouders erover opgehaald. Hij had de moed niet meer om zijn recht op te eisen. Maar nu hij mij het verhaal vertelde, voelde hij voor het eerst dat er eigenlijk geen recht had plaats gevonden. Voor het eerst, en meer dat vijfenvijftig jaar na de roof.

    Nadat de onderhandelingsresultaten van het CJO bekend zijn geworden doe ik mijn eigen onderzoek. Ik vraag een ieder die mij aanspreekt over de te restituerende joodse tegoeden een schatting te maken. Hoeveel krijgt iedere rechthebbende? De hoogste schatting is tweehonderd duizend gulden per persoon, de laagste is vijfenveertig duizend. En hoewel ik keer op keer uitleg en geduldig voorreken dat het maar om een aantal duizenden guldens gaat, wil bijna niemand me geloven. De restitutie van de joodse tegoeden heeft een sfeer doen ontstaan die me niet bevalt; joden en geld.

    Uit Isral komt de suggestie om van het gerestitueerde geld ook al die Nederlanders die joodse onderduikers hebben gehad te betalen. Ik ben ervoor. Laten we alle rekeningen maar vereffenen. De Nederlandse regering die zonder moeite voor tachtig miljoen een Mondriaan aanschafte,

    geeft de Goudstikker collectie terug, de Nederlanders die voor iedere jood die ze aangaven vijf gulden ontvingen geven dat bedrag gendexeerd terug, de kosten van het steriliseren van gemengd gehuwden wordt door de artsen die de ingreep verrichtten, na de toepassing van de inflatiecorrectie, terug betaald en alle gestolen zilverwaren, piano's en bankstellen komen in de oorspronkelijke staat terug aan hun eigenaren. Voor zover er nog iemand in leven is, zijn dan de rekeningen vereffend. Te laat natuurlijk. Het duurde vijfenvijftig jaren en nog meer voordat De bank, bedreigd door een boycot nogmaals zijn rekeningen bekeek, alleen is er nu niemand meer die kan zeggen "van mij!" Dus krijgt iedereen wat, allemaal een beetje, een kleine aanvulling op al die half lege bruine enveloppen van mr. van Wien. Veel mensen zullen het geld niet eens willen hebben en het overmaken aan een of ander goed doel. Zo zullen we de samenleving laten zien dat het nooit om het geld ging, maar wel om de onverdraaglijke gedachte dat het onrecht uit het verleden niet volledig zichtbaar is geworden. Je moet het verleden nu eenmaal meedogenloos bloot leggen: om opgewassen te zijn tegen de toekomst. Dat heeft het CJO gedaan. Iemand moest het doen.

    Hans Fels

  • Nederlands Auschwitz Comit Ere-voorzitter: Annetje Fels-Kupferschmidt Ere-lid: drs. Eva Tas Ere-lid: Jacques Furth

    Voorzitter: Jacques Grishaver Secretariaat: Herbert Sarfatij Postbus 74131 1070 BC Amsterdam tel/fax 020-67 233 88 website: www.auschwitz.nl E-mail: info@auschwitz.nl

    Penningmeester: Joop Waterman Wulp 30, 1111 WJ Diemen tel. 020-4166810 fax 020-4166812

    Bankrekening: ABN/AMRO: 400.175.088 Postbank: 29.30.87 en 48.755.00 Het doel van de Stichting Nederlands Auschwitz Comit is: * het realiseren van de zinspreuk

    "Nooit meer Auschwitz"; * het ageren tegen alle vormen van

    fascisme, racisme en anti-semitisme;

    * het bevorderen van het welzijn van de in de tweede wereldoorlog ver-volgden en hun nabestaanden;

    * het verrichten van alles wat met het voorgaande verband houdt, alles in de ruimste zin

    AUSCHWITZ BULLETIN:

    Eindredactie: Clairy Polak Redactie: Max Arian

    Theo Gerritse Theo van Praag Teresien da Silva Carry van Lakerveld

    Red. secretaris: Sandra Waterman E-mail: redactie@auschwitz.nl Redactieadres: Marketenster 25 1188 DC Amstelveen Voor de inhoud van de artikelen die ondertekend zijn is alleen de auteur verantwoordelijk.

    Abonnementenadministratie: Knoopkruid 54 1112 PV Diemen tel./fax: 020-600 34 55

    Druk: Drukkerij Peters Amsterdam bv

    Zoni Weisz: nieuw bestuurslid van het Nederlands Auschwitz Comit Sinds begin van dit jaar is Zoni Weisz bestuurslid van het Nederlands Auschwitz Comit. Eindelijk maakt ook iemand uit de gemeenschap van Sinti en Roma deel uit van het comit. Hieronder stelt Zoni Weisz zich voor. Ook drukken wij in dit nummer de toespraak af die Zoni Weisz op 19 mei in Westerbork heeft gehouden, tijdens een indruk-wekkende herdenking van het 'zigeuner-transport'van 19 mei 1944.

    Graag wil ik me even aan u voorstellen: ik ben Zoni Weisz, 63 jaar, getrouwd met Elly, vadet van twee kindeten en grootvader van drie kleindochters en een kleinzoon. Sinds begin van dit jaar maak ik deel uit van het bestuut van het Auschwitz Comit. Ik was bijzonder prettig vettast door de uitnodiging om tot het bestuur toe te treden, als persoon, maar zeker ook als vertegenwoordiger van Sinti en Roma in Nederland. Ik ben Sinto en behoot tot het volk der Sinti. Misschien zegt u dat niets en gebtuikt u nog steeds de naam zigeunet, de verzamelnaam voor Sinti en Roma, maat wij ervaten de naam zigeuner als erg negatief en gebruiken hem niet.

    Vanaf het eetste moment heb ik me welkom en thuis gevoeld tijdens de vergaderingen van het comit. Vetgaderingen die bij de divetse leden thuis wotden gehouden en waat spijkets met koppen worden geslagen. Ik houd van doeners, daarom voel me in het comit op mijn plaats. Waarschijnlijk is het ook een zekere lotsverbondenheid en het wetken aan

    dezelfde zaak die maakt dat ik me zo goed voel tussen de andete bestuuts-leden. Over lotsverbondenheid gesproken, de geschiedenis van Joden en Sinti en Roma vei toont grote overeen-komsten. Vervolging, uitsluiting, pogroms en uiteindelijk de holocaust doot de nazi's zijn ook de Sinti en Roma niet bespaard gebleven.

    De vergeten holocaust wordt de moord op Sinti en Roma wel genoemd, vetgeten omdat wij na de ootlog nog meet een naat binnen gerichte gemeenschap werden dan we toch al wa ten en dus door niemand erkend en herkend werden als vervolgden. Zelfs tijdens de Neurenbergse processen is er met geen woord gerept over de moord op 500.000 tot 1.000.000 Sinti en Roma tijdens de Tweede Wereldoorlog. Pas sinds 1989, toen we onze zelforganisatie (de Landelijke Sinti Organisatie) hebben opgeticht is de communicatie met de overheid, pers en het publiek op gang gekomen en geven we via diverse kanalen voorlichting over onze cultuur en geschiedenis en behartigen we onze belangen zelf. Het meest recent is de hele gang van zaken rond de "morele aanspraken", zeg maar het techtshetstel en de etkenning doot de tegering van het totale gebtek aan opvang en begeleiding na de tweede wereld-oorlog. Er wordt nu met ons gesproken en niet over ons, zoals in het verleden. Dat is de grootste winst van de laatste jaren. Namens onze mensen mocht ik de onderhandelingen met het kabinet voeren, niet eenvoudig, heel intensief

  • en ik kan u verzekeren dat ook mentaal niet eenvoudig. De regering heeft dertig miljoen gulden beschikbaar gesteld aan de Nederlandse Sinti en Roma. We kunnen over n ding duidelijk zijn: alle geld in de wereld kan het geleden leed niet afkopen, maar het is goed dat er al is het na 55 jaar nu een regeling gekomen is.

    Bij Sinti en Roma gaar het overgrote deel naar de eerste generatie en hun kinderen als de ouders overleden zijn. 12 1/i % wordt besteed aan projecten gericht op de toekomst en de jeugd. We zijn nu op het punt dat we aan de daadwerkelijke uitvoering werken en hopen in december a.s. met de eerste betalingen te kunnen beginnen.

    Ik hoop nog heel veel jaren binnen het comit te mogen en kunnen functioneren en een zinnige bijdrage te leveren.

    Zoni Weisz

    Voor Sinti en Roma was vervolging niets nieuws Speech van Zoni Weisz bij de herdenking van het "zigeuner-transport" op 19 mei 1944.

    "Het doet ons goed dat u allen met uw aanwezigheid hier vandaag in Westerbork, blijkt geeft van uw belangstelling en met ons deze voor de Nederlandse Sinti en Roma gemeenschap zo belangrijke dag wilt meemaken . Voor u is de moord op bijna n miljoen Sinti en Roma geen vergeten holocaust.

    Het was dinsdag 16 mei 56 jaar geleden dat de nazi's in n grote razzia de Sinti en Roma in Nederland hebben opgehaald en hier in Westerbork ginterneerd. In een door de Nederlandse politie zorgvuldig voorbereide en uit-gevoerde razzia werd op 16 mei 1944 iedereen van wie vermoed werd dat hij of zij "zigeuner" was opgepakt. Ook woonwagenbewoners zijn toen opgepakt, maar na een selectie hier in Westerbork weer huiswaarts gestuurd. Zo bleven er 245 Sinti en Roma over. Ouderen, vaders, moeders en kinderen, sommigen nog maar net geb