Auschwitz Bulletin, 1998, nr. 01 Januari

download Auschwitz Bulletin, 1998, nr. 01 Januari

of 36

  • date post

    23-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    227
  • download

    7

Embed Size (px)

description

Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comité; postbus 74131,1070 BC Amsterdam 42ste jaargang, nr. 1, januari 1 998. Verschijnt 5 x per jaar

Transcript of Auschwitz Bulletin, 1998, nr. 01 Januari

  • 42ste jaargang, nr. 1, januari 1 998. Verschijnt 5 x per jaar

    Een uitgave van het Nederlands Auschwitz Comit; postbus 74131,1070 BC Amsterdam

    A u s c h w i t z B u l l e t i n

  • Nederlands Auschwitz Comit De kruidentoren Ere-voorzitter: Annetje Fels-Kupferschmidt

    Plv. voorzitter: Jacques Grishaver

    Secretariaat: Herbert Sarfatij Postbus 74131 1070 BC Amsterdam tel/fax 020-67 233 88

    Pen n ingm eest er: Joop Waterman Wulp 30 1111 WJ Diemen tel/fax 020-699 65 62 E-mail: swatje@xs4all.nl

    ABN/AMRO: 400.175.088 Postbank: 29.30.87 en 48.755.00

    Het doel van de Stichting Nederlands Auschwitz Comit is: * het realiseren van de zinspreuk

    "Nooit meer Auschwitz"; * het ageren tegen alle vormen van

    fascisme, racisme en anti-semitisme;

    * het bevorderen van het welzijn van de in de tweede wereldoorlog ver-volgden en hun nabestaanden;

    * het verrichten van alles wat met het voorgaande verband houdt, alles in de ruimste zin

    COLOFON:

    Hoofdredactie: drs. Eva Tas Eindedactie: Clairy Polak Redactie: Max Arian

    Theo Gerritse Theo van Praag Teresien da Silva Carla van Thijn

    Redactieadres: Marketenster 25 1188 DC Amstelveen tel: 020-64 522 76

    06-54 284 991 Aboti nementenadm in istratie: Knoopkruid 54 1112 PV Diemen tel: 020-699 06 58 fax: 020-600 34 55

    Een tijd geleden viel mijn oog op een kunstig zilveten totentje met een vlaggetje et op. Het is eigenlijk een kruidendoosje en wondt gebtuikt bij het zeggen van de broche tet uit-geleiding van de sabbat. Ik herkende het, omdat ik ooit met mijn moeder voor de etalage van een antiquait in Amsterdam stond waar twee van det-gelijke torentjes te koop werden aan-geboden. "Ach", zei ze, "We hadden er vroeger twee thuis". "Waar zijn ze nu?", vroeg ik onnozel. "Verdwenen" zei ze, met een gebaar waaruit ik op-maakte dat er nog veel meet verdwe-nen was. Mijn kruidentorentje vond ik in een onooglijk tommelwinkeltje van een Roemeens provincie stadje. Voot een paat dollar kocht ik het antieke ding, zette het op een plankje in de keuken en keek er voorraan met tevredenheid naar. Het zilveren torentje had een paar maanden in mijn keuken ge-staan, toen ik op een motgen me plot-seling afvroeg hoe het eigenlijk in het rommclwinkeltje terecht was geko-men. Er waten helemaal geen joden meer in deze Roemeense uithoek, want de geschiedenis had ook hier huisgehouden. Langzaam maarzeker sloeg mijn fantasie op hol en tenslotte kon ik niet meer naar het ding kij-ken zondet het drama te zien dat zich misschien wel rond mijn nieuwe be-zit had afgespeeld. Om aan de kwel-lende gedachtes, die het ktuiden-torentje opriep, een einde te maken, verwijderde ik het uit mijn omgeving.

    Brandend verwijt Verleden week moest ik er weer aan denken. De ochtendkrant meldde dat ambtcnaten van het ministetie van financin bij opbod spullen hadden gekocht die net als mijn torentje ont-heemd waten geraakt. Maar de spul-len die zij hadden gekocht waren minder raadselachtig dan het mijne. Er kon geen misverstand hebben be-staan over wat zij kochten, en iedete

    fantasie rond de voorwerpen was ste-vig verankerd in de absolute zeker-heid over de ondergang van de Ne-derlandse joden. En dus stelde ik me voot hoe detgelijke voorwerpen staan, hangen en liggen, op de dressoirs, aan de muren en in de lades van zovele ambtenaren-huizen in Rijswijk of Den Haag. Alleen onverschilligheid kan het brandende verwijt dat uit al deze voorwerpen straalt, doven.

    Onverschilligheid Er gaat nu geen dag meer voorbij of de ochtendkrant komt met nieuwe onthullingen en het lijkt erop als^L die onthullingen allemaal over ge f l ^ waardepapieren, kunstvoorwerpen, antiek en zilverwaar, over verzeke-ringspolissen, rentepercentages en huizenbezit gaan. Het lijkt erop, maar het is niet zo. Het lijkt te slaan op de Nedetlandse joden, die in een wijdvetbreid volksgeloof met geld, kunst en aandelen wotden geassocieerd. Het lijkt zo, maat een zeer groot gedeelte van deze joden, hadden geen geld, geen huizen, geen bezit. Een groot deel was straatarm. De onthullingen en de toep om tot de bodem de financin uit te pluizen dreigen de ware ziekte, waarvan ge-roofd bezit slechts een klein symp-toom is, aan het zicht te ont t rekke^^ De ziekte heet 'onverschilligheid' en heeft vanaf het begin de ondergang omhuld. Nederland heeft na 1945 een beeld van zichzelf gemaakt, dat niet strookt met de wetkelijk heid. In Nederland werden de joden door onverschillige ambtenaren van politie uit hun hui-zen gehaald, doot onverschillige bur-gers verraden, door onverschillige machinisten vervoerd en het handje-vol dat levend aan het eind van de oorlog, bij de grens Nederland weer binnentrok, werd even onverschillig ontvangen. In Nederland werden re-cords gebroken; relatief het hoogste aantal gedeporteerden, de grootste

  • medewerking aan het uitzenden voor de Arbeitseinsatz, het hoogste aantal collaborateurs en vrijwilligers voor het Oostfront. Maar Nederland heeft massaal daarover gezwegen. Be-vreemd keek men naar Zwitserland of Frankrijk en het openlijke excuus van de bankiers, de schrijvers of de grenswachten. Hier heeft zoiets nooit plaatsgevonden, omdat het beeld dat Nederland van zichzelf heeft, haar niet noopt dat te doen.

    Grondige analyse nodig En nu, door een archief, slordig ach-tergelaten in een of ander grachten-pand, is er een barst gekomen in het beeld en belooft men tot op de bo-)flem te gaan. De bodem die bedoeld wordt is die van het geld en geroofde bezittingen. Maar dat is nu niet

    meer genoeg. Dit moment, vlak voordat we de noodlottige twintig-ste eeuw achter ons zullen laten, vraagt om een grondige analyse van wat er in een maatschappij zo mis heeft kunnen gaan en waar de on-verschilligheid vandaan is gekomen. Niet alleen om eindelijk recht te doen aan hen die er het slachtoffer van werden, maar ook omdat on-verschilligheid in de toekomst levensbedreigend kan zijn. In deze dagen kan ik het niet nalaten te den-ken aan de onverschilligheid waar-mee een Iranir ons land werd uit-gekeken, de onverschilligheid waar-mee hij aan zijn lot werd overgela-ten en de onverschilligheid die volgde op zijn verdwijning. Ik weet, er is geen parallel en toch moest ik er aan denken.

    De Liro-archieven, de fondsen bij de Nederlandse Bank, de nooit terugbe-taalde tegoeden, het geroofde klein-en grootgoed, vraagt natuurlijk om een parlementaire enqute, maar als zon enqute over dat alleen gaat, doet zij onrecht aan al die tienduizenden, die niets hadden om van te roven en toch verdwenen. Misschien hoeven de ambtenaren de opgekochte spullen niet eens terug te geven. Misschien is het beter dat ze ten eeuwigen dagen als waarschuwing op hun dressoirs blijven staan en con-stant het beeld van de lotgevallen van de vroegere eigenaren oproepen. Een maning aan de mensen om zich te bekommeren en nooit onverschillig te zijn.

    Hans Fels

    BON Wilt u zich gratis abonneren op dit blad of heeft u fami- ontvangen zij vijf maal per jaar het blad van het Neder-lie, vrienden of kennissen die op de hoogte willen blijven lands Auschwitz Comit. Aan het abonnement zijn geen van de activiteiten van het Nederlands Auschwitz Comit? kosten verbonden. Wel ontvangen alle abonnees n Als u onderstaande bon invult en opstuurt naar: maal per jaar een acceptgirokaart voor een vrijwillige

    | Het Nederlandse Auschwitz Comit, donatie ten behoeve van de voortgang van het werk van Knoopkruid 54, 1112 PV Diemen, het Nederlands Auschwitz Comit.

    Naam:

    Adres:

    Postcode en woonplaats.

    Land:

    Opsturen naar: Het Nederlands Auschwitz Comit, Knoopkruid 54, 1112 PV Diemen

    (als u dit blad niet wilt beschadigen kunt u de bon ook fotocopiren of overschrijven)

  • Auschwitz herdenking 1998 Op zondag 25 januari organiseert het Nederlands Auschwitz Comit dc jaar-lijkse Auschwitz-herdenking bij het Spiegelmonument 'Nooit meer Auschwitz' van Jan Wolkers in het Wertheimpark in Amsterdam. Aan-sluitend vindt een renie-lunch plaats in het Europarestaurant van de RAL

    Verzamelpunt is het Stadhuis. Vanaf 10.30 uur is de Boekmanzaal\i2s\ het Stadhuis open en bereikbaar via de hoofdingang aan de Amstelzijde. In de Boekmanzaal wordt koffie en thee geschonken. Om 11.30 uur vertrekt de Stille Tocht naar het Wertheim-park. Het Rode Kruis is aanwezig met enkele rolstoelen.

    De herdenking begint om 12.00 uur met een toespraak van burgemeester Schelto Patijn van Amsterdam, ge-volgd door het Kaddisj en Jizkordoor rabbijn Sonny Herman. Vervolgens kunnen organisaties en particulieren hun kransen en bloemen bij het mo-nument leggen. Kransen en bloemen kunnen even-tueel op zaterdag 24 januari, tussen 10 en 14 uur, worden afgeleverd bij de Portiersloge van het Stadhuis, in-gang Waterlooplein.

    U kunt het Stadhuis het beste berei-ken met het openbaar vervoer: me-tro en sneltram 51 (halte Waterloo-plein) of tramlijnen 9 en 14 (zelfde halte). Na de herdenking staan te-

    genover de uitgang van het Wert-heimpark bussen klaar voor de men-sen die kaarten aangevraagd hebben voor de renie in de RAL Van Stad-huis naar de RAI kunt u ook met sneltram 51 en verder is de RAI te bereiken met tramlijn 4 en bus 15.

    Mocht u met de auto komen, dan kunt u parkeren in de parkeergarage onder het Stadhuis/Muziektheater, de parkeergarage op de hoek van de Joden Breestraat (onder Albert Heijn) en het parkeerterrein naast de hoofd-ingang van Artis. Deze parkeerplaat-sen zijn niet gratis. Zij die in het bezit zijn van een invalidenparkeer-vergunning kunnen parkeren bij de hoofdingang van het Stadhuis/ Muziektheater, maar alleen op ver-toon van de vergunning! Rondom de RAI zijn voldoende par-keerplaatsen en u kunt ook parkeren in de RAI-parkeergarage (dagkaart kost 15,00 gulden).

    De restaurantzaal van de RAI gaat om 13.00 uur open. De renie be-gint om 13.30 uur met een toespraak van psychiater prof. Dr DJ. de Levi