Visie 22 maart 2013 - editie Limburg

Click here to load reader

  • date post

    19-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    222
  • download

    4

Embed Size (px)

description

Visie is het tijdschrift uitgegeven door ACW, de koepel van de christelijke werknemersorganisaties. Het valt op vrijdag gratis in de bus bij de leden van CM en ACV. Wie bij de tijd is leest Visie, met de Limburgse pagina's, op woensdag al digitaal.

Transcript of Visie 22 maart 2013 - editie Limburg

  • samenlevinggezondheid

    werk

    krant over

    2

    3

    8

    14jaargang 69 visie nummer 6 afgiftekantoor brussel x p806000 volgend nummer op 29 maart 2013

    dixitDe schrik zit er bij de financile wereld diep in dat de inkomsten uit vermogen meer aangesproken gaan worden bij de begrotingscontrole.Marc Leemans, voorzitter ACV

    Lees meer op pagina 11

    Zet je stapschoenen klaar en haal je fiets van stal Wandelen en fietsen zijn echt trendy en werken aanstekelijk, zegt Tomas Borremans, die het verkeersproject Op de kop geval-len? in goede banen leidt.

    Waarom hebben ARCO-spaarders recht op garantie-regeling?

    Tegenstanders van de garantieregeling vinden dat de ARCO-spaarders er geen recht op zouden hebben. De geschiedenis van Dexia Groep en van de waarborgregeling werpen een ander licht op de zaak.

    Extra vitamines nodig? Zijn voedingssupplementen zoals extra vitamines en omega 3-vetzu-ren nuttig? Of zijn ze vooral slecht voor je portemonnee?

    Hoe krijg je goesting om langer te werken?

    Cao 104 verplicht leeftijdsbewust personeelsbeleid

    Regionieuws 16

    www.acw.be

    www.cm.be

    www.acv-online.be

    s e Regio MechelenVrijdag 22 maart 201306

    CM onderzocht de websites van 103 zieken-huizen in ons land op de aanwezigheid van informatie over de financile aspecten van een opname en op informatie over de patin-tenrechten. Elke bezoeker van een zieken-huiswebsite moet deze gegevens kunnen te-rugvinden. Een goed genformeerde patint heeft een betere relatie met het ziekenhuis, met de artsen en de verpleging, zegt Marc Justaert. Hij voelt zich dan ook beter in zijn vel. Dat is goed voor de kwaliteit van de zorg. En dankzij goede infor-matie kan hij ook prijsbewuste keu-zes maken.

    Bekroning voorvijf ziekenhuiswebsites Vijf ziekenhuizen krijgen van CM een onderscheiding voor hun patintvriendelijke website. We hopen daarmee andere ziekenhuizen te stimuleren om de kwaliteit van hun website te verbeteren, zegt CM-voorzitter Marc Justaert. Want de helft scoort qua informatie ondermaats.

    Grote verschillenDe kwaliteit van de onderzochte websites va-rieert enorm. 50 procent van de ziekenhuizen vermeldt niet de helft van de noodzakelijke informatie en scoort dus ruim onvoldoende. Justaert: Deze ziekenhuizen maken van hun website dus geen volwaardig communicatie-instrument voor de patint. Ik denk noch-tans dat de patinten recht hebben op deze

    informatie en ook verwachten dat ze deze vinden. Heel wat

    ziekenhuiswebsites in ons land zijn toe aan een inhaalbeweging.

    Honoriarum supplementen onduidelijkBij de financile informatie is er vooral ondui-delijkheid over de honorariumsupplemen-ten die artsen aanrekenen. Daarover zwijgt 48 procent van de websites. In 59 procent van de gevallen is er geen informatie over regelingen voor beschermde patinten zoals mensen die recht hebben op de verhoogde te-gemoetkoming of het Omnio-statuut.Het ziekenhuis is verplicht om een opna-meverklaring voor te leggen. Deze bevat belangrijke informatie over de keuze van de arts, het kamertype en de financile gevolgen daarvan. Nochtans geeft 53 procent van de websites daarover geen informatie.

    Beter scoren de websites dan weer als het gaat over voorschotten op verblijfskosten (te vinden op 69 procent van de websites), kamersupplementen (67 procent) en toelich-ting bij de ziekenhuisfactuur (65 procent).

    Op meer dan driekwart van de ziekenhuis-websites staan de patintenrechten opge-somd. Goed nieuws, vindt Justaert, maar een woordje uitleg lijkt ons op zijn plaats. Dat gebeurt slechts in de helft van de geval-len.

    PatintvriendelijkNiet alleen de informatie werd in de CM-stu-die beoordeeld, maar ook de gebruiksvrien-delijkheid. Van de ziekenhuizen in Vlaande-ren en Brussel kregen er vijf een onderschei-ding als meest patintvriendelijke website: www.aznikolaas.be van AZ Nikolaas in Sint-Niklaas, www.jessazh.be van het Jessa Zieken-huis in Hasselt, www.azdamiaan.be van AZ Damiaan in Oostende, www.azsintblasius.be van AZ Sint-Blasius in Dendermonde en www.azgroeninge.be van AZ Groeninge in Kortrijk.

    www.aznikolaas.be

    www.jessazh.be

    www.azsintblasius.be

    www.azdamiaan.be

    www.azgroeninge.be

  • 2 onze samenleving Visie vrijdag 22 maart 2013

    Heel wat mensen willen hun verontwaardiging of droom-beeld over het verkeer met anderen delen. Ze markeren goede en foute verkeerssituaties met ver-keersbordjes, bloemen of wildbreiwerk. Ze maken er een foto van en posten die op de campagnesite van Op de kop gevallen?, een initiatief van ACW, de Koepel van Verkeersplatforms en tal van andere organi-saties.

    Tentoonstelling

    De meest originele fotos, maar ook kunst-werken over het ver-keer, komen op een mooie lente- of nazo-merdag terecht op een tentoonstelling, zegt Tomas. Die tentoon-stelling wordt georganiseerd in je gemeente door een netwerk van verenigingen, scho-len, gengageerde buurtcomits en inwo-ners. Ook burgemeester en schepenen zijn uitgenodigd. Want van n ding zijn wij alvast overtuigd: het verkeer pak je best samen aan. Spreek dus gerust ook jouw ver-eniging aan om mee te doen.

    Aanstekelijk

    Met de lente in zicht steken we je ook aan om je volledig te laten gaan in de STOP-kunst: ga Stappen en Trappen, gebruik het Openbaar vervoer, en stap pas dan in je Privwagen. Wandelen en fietsen zijn echt

    Hoe werkt het?

    Een maand lang hou je in een logboekje bij hoeveel autokilometers je uitspaart. Als je die invult op www.mijnkorteritten.be, kun je onmiddellijk zien hoeveel extra calorien je al verbrand hebt, hoeveel geld je bespaard hebt en hoeveel uitstoot van CO2 en fijn stof je vermeden hebt. Het doel is om 20 procent van je korte autoritten te vervangen door stappen en fietsen.

    Samen deelnemen

    Op de website van de campagne kun je ook als gezin, vriendengroep, vereniging, bedrijf, school of buurtcomit meedoen. Je kunt er

    Maak samen kunst van het verkeer

    Zet je stapschoenen klaar en haal je fiets van stal

    Verkeersproject Op de kop gevallen?

    21 maart - 21 april: Mijn korte ritten, lentecampagne van Mobiel 21

    Aangestoken door de verkeerscampagne Op de kop gevallen? fotograferen burgers en verenigingen opmerkelijke verkeerssituaties. De fotos komen binnenkort terecht op een tentoonstelling in je gemeente, zegt projectleider Tomas Borremans.

    Samen naar de voetbaltraining? Gauw naar de vergadering van je vereniging? Een terrasje doen? Spring jij hiervoor al te vaak in je auto? Van 21 maart tot 21 april zet Mobiel 21, een beweging voor duurzame mobiliteit, de lente in met de campagne Mijn korte ritten. Campagneleider Patrick Auwerx: We willen mensen goesting geven om voor korte verplaatsingen wat meer te stappen en te fietsen.

    de resultaten van je groep raadplegen. Welke trucjes gebruik jij om meer te fietsen en te stappen? Wat heb je meegemaakt door deel te nemen aan Mijn korte ritten? Je kunt ook je ervaringen tijdens de campagne met elkaar delen. Of je kunt knelpunten signaleren aan je gemeente. Die krijgt zo extra informatie voor haar gemeentelijke verkeers- en mobili-teitsbeleid.

    Griet Verhoeyen

    Zin om mee te doen? www.mijnkorteritten.be Deelnemen is gratis. En aan het eind van de campagne maak je kans op een leuke prijs.

    Wist je dat...... wie elke dag een half uurtje beweegt, op enkele weken 30 procent aan

    conditie kan winnen? Wie regelmatig fietst of wandelt, leeft gezonder: je hart werkt beter, je

    longinhoud neemt toe en je wordt minder stressgevoelig.

    ... korte ritten afleggen met de auto duur is? Bij korte verplaatsingen rijd je met een koude motor en verbruik je veel

    meer brandstof dan normaal: 80 procent meer voor de eerste kilometer, 50 procent meer voor de tweede kilometer. Airconditioning die bij een korte rit op volle toeren draait, kost 25 procent extra brandstof.

    ... een kwart van de verplaatsingen in Vlaanderen amper n kilometer bedraagt?

    Korte afstanden kun je makkelijk te voet of met de fiets afleggen. Je maakt het verkeer minder druk n je verbetert de luchtkwaliteit. Een koude motor stoot meer CO2 en fijn stof uit, zeker als het een dieselmotor is.

    ... je tijd wint door te fietsen en te stappen? Je spaart tijd door niet in de file te staan en je moet geen parkeerplaats

    zoeken.

    ... het volgens het KMI maar 6 procent van de tijd regent? Het weer kun je dus niet al te vaak als voorwendsel gebruiken.

    Een foto posten van een goede of foute verkeerssi-tuatie? Meer info over de STOP-tentoonstellingen?

    www.opdekopgevallen.be

    trendy en werken aanstekelijk. Voor wie twijfelt: gewoon eens uitproberen is de bood-schap. De campagne Mijn korte ritten van Mobiel 21 (zie onder, red.) is een eenvoudige en motiverende opstap voor wie meer wil stappen en trappen. Of neem contact op met je vereniging. Verenigingen zoals Okra, Femma, kwb, Pasar en CM nodigen je uit om met mensen in je buurt gezond en duurzaam te bewegen.

    Griet Verhoeyen

    Wandelen en fietsen zijn echt trendy en werken aanstekelijk.

    Tomas Borremans, projectleider Op de kop gevallen?

    L

    PE

  • overheden en de historische aandeelhouders hebben ingebracht, is dan bijna helemaal verloren. Door een negatieve waardebepaling van ra-tingbureau Moodys op 3 oktober 2011 kan Dexia niet meer lenen op de interbancaire markt. De dag erop halen klanten van Dexia Bank Belgi meer dan 300 miljoen euro spaargeld weg. Ook de dagen nadien blijven klanten geld weghalen en zakt de koers van het aandeel dieper. FSMA, de waakhond van de Belgische financile markt, schorst het aandeel van Dexia. Op 7 oktober 2011 wordt duidelijk dat Dexia Groep opgesplitst zal worden in enerzijds Dexia Bank Belgi en anderzijds de restbank Dexia Holding. De Belgische Staat koopt Dexia Bank Belgi, dat 8,5 miljard euro waard is, over voor 4 miljard euro.

    Het einde van Groep ARCOVoor Groep ARCO, de Gemeentelijke Hol-ding en Ethias, die eerder gedwongen werden om samen 1 miljard euro in de bank te pom-pen, is de ineenstorting van Dexia Groep een ramp. Ethias is er nog het minst erg aan toe. Het kreeg eind 2008 1,5 miljard euro kapitaalsin-jectie van de federale, Vlaamse en Waalse overheden en was dan in feite al voor drie vierde een staatsonderneming. Dramatisch is de situatie voor de Gemeentelijke Holding met 275 miljoen aandelen en voor Groep ARCO met 280 miljoen Dexia-aandelen. Op respectievelijk 7 en 8 december 2011 gaan zij in vereffening.

    Kris Houthuys

    3 onze samenlevingVisie vrijdag 22 maart 2013

    Dexia Bank Groep ontstaat in 1996 uit de fusie van het Gemeentekrediet en het Franse Crdit Local de France. De Belg Franois Narmon en de Fransman Pierre Richard leiden de bank, die zich opwerpt als financier van de openbare sec-tor. In 2000 wordt Pierre Richard ceo van Dexia Groep. De bank ontplooit zich inter-nationaal: ze koopt onder andere het Amerikaanse Financial Security Assurance (FSA), een van de grootste kredietverzeke-raars ter wereld.

    BACOB en DVVIn 2001 worden BACOB en DVV, de zoge-naamde Artesia Groep, ingebed in Dexia. Dexia en BACOB versmelten tot Dexia Bank Belgi. De coperatieve vennootschap Groep ARCO is aandeelhouder van BACOB. Zij wordt bij de fusie voor 15,34 procent aan-deelhouder van Dexia Groep. De andere aan-deelhouders zijn institutionele beleggers (41,25 procent), de Gemeentelijke Holding (15,04 procent), individuele aandeelhouders (13,9 procent), het Franse Caisse de Dpts et Consignations (7 procent), groep OMOB/Ethias (5,17 procent) en personeel (2,3 pro-cent). In de Raad van Bestuur heeft Groep ARCO slechts drie van de twintig mandaten.

    Met de inbedding van BACOB en DVV in de Dexia Groep volgen ACW en Groep ARCO het advies van vooraanstaande economen, die stellen dat schaalvergroting in de ban-kensector onvermijdelijk is. Er wordt geko-zen voor een fusie met Dexia, omdat de mis-sie van de gefusioneerde Belgische bank aansluit bij de sociale missie van BACOB, met name de financiering van de social pro-fitsector (rusthuizen, ziekenhuizen), lokale overheden en bankieren en verzekeren voor gezinnen. Ondanks de opname in een internationale financile groep probeert Groep ARCO het coperatieve model en de nabijheid van ban-kieren te behouden. Een inschattingsfout, zo zal later in 2011 blijken.In 2006 wordt Pierre Richard voorzitter van Dexia Groep. De Belg Axel Miller wordt de nieuwe ceo. De koers van het Dexia-aandeel piekt boven de 24 euro.

    CrisisDexia Groep financiert langlopende lenin-gen met spaargelden uit Dexia Bank Belgi, maar ook met kredieten van andere banken. Met de hypotheekcrisis op de Amerikaanse huizenmarkt en het failliet van de Ameri-kaanse bank Lehman Brothers in 2008, stort de internationale financile markt in. Ook Dexia lijdt zware verliezen. Doordat de ban-ken niet meer aan elkaar willen lenen, vindt ook Dexia steeds moeilijker geld om zijn langlopende leningen af te dekken. De Amerikaanse kredietverzekeraar FSA,

    Waarom hebben de ARCO-spaarders recht op een garantieregeling?

    Waarborgregeling voor coperatieve spaarders

    sinds 2000 in handen van Dexia Groep, komt ook in moeilijkheden. Die nam te veel risicos en moet massaal geld lenen om zijn ver-zekerings verplichtingen na te komen. FSA is daarmee n van de hoofdredenen voor de ondergang van Dexia Groep. De koers van het Dexia-aandeel zakt op 28 september 2008 van 10 naar 6,62 euro.

    Eerste redding in september 2008Dexia Groep zoekt 6 miljard euro kapitaal om de verliezen op te vangen. In een crisis-vergadering op 29 september 2008 beslissen Belgi en Frankrijk elk 3 miljard euro in te brengen. Voor Belgi leveren drie groepen elk 1 miljard: de federale overheid, de gewesten en de historische aandeelhouders (Ethias 150 miljoen euro, de Gemeentelijke Holding 500 miljoen euro en Groep ARCO 350 miljoen euro). Die historische aandeelhouders, die zelf fi-nancieel zwak staan, kunnen de kapitaalver-hoging eigenlijk niet aan. Maar onder zware druk van Europa moeten zij erin meestap-pen. Groep ARCO en de Gemeentelijke Hol-ding gaan leningen aan om hun inbreng te doen, voornamelijk bij Dexia Bank Belgi. De Fransman Pierre Mariani en Jean-Luc Dehae-ne zullen het noodplan uitvoeren, respectie-velijk als nieuwe ceo en voorzitter van de Raad van Bestuur.

    Tweede redding in oktober 2008Pierre Mariani en Jean-Luc Dehaene stellen vast dat de middelen van Dexia Groep volle-dig opgedroogd zijn. Waarop premier Yves Leterme op 8 oktober 2008 alle betrokken regeringen bijeenroept. De Belgen willen de Franse Dexia-tak en FSA uit de groep zetten om de financieel gezonde Belgische tak te redden. Maar Frankrijk weigert. Er is een forse staats garantie nodig om het spaargeld (57 miljard euro) van de vier mil-joen Belgische Dexia-klanten te redden en te beletten dat Dexia omvalt. Die bedraagt 150 miljard euro, ruim de helft van het Belgisch netto nationaal beschikbaar inkomen van 2008. Frankrijk eist een verdeling. De Belgen aanvaarden een risico van 91 miljard euro aan staatsgaranties.Europa gaat akkoord met de staatssteun on-der de volgende voorwaarden: Dexia Groep moet FSA en enkele andere onderdelen afsto-ten, mag de komende drie jaar geen overna-mes doen en de staatswaarborgen voor de bank moeten versneld afgebouwd worden tegen eind juni 2010. Eind 2008 is de koers van het Dexia-aandeel gedaald naar 3,2 euro en kijkt Dexia Groep aan tegen een verlies van 3,326 miljard euro.

    Derde redding in oktober 2011In september 2011 barst de eurocrisis los. De Europese landen liggen in de vuurlinie van de financile markten. Dexia Groep, dat voor-al leent aan lokale overheden in verschillen-de landen, krijgt opnieuw een mokerslag. De koers van het aandeel zakt eind september 2011 tot 0,62 euro. De 6 miljard euro die de

    Tegenstanders van de garantieregeling verspreiden de stelling dat ACW en ARCO verantwoordelijk zouden zijn voor de ondergang van Dexia Groep. En ze vinden dat de ARCO-spaarders geen recht zouden hebben op een overheidsgarantie. De geschiedenis van Dexia en van de waar-borgregeling werpen een ander licht op de zaak.

    DE WAARbORGREGElinG vOOR ARCO-COpERAnTEnDe Belgische regering wil in oktober 2008 het vertrouwen van de spaarders ondersteunen. De waarborg die de staat aan spaarders wil geven, steunt op het Beschermingsfonds. En dat Beschermingsfonds is gespijsd door de banken en de financile instellingen van de spaarders.

    StaatswaarborgDe overheid beslist om de bescherming aan spaarrekenin-gen op te trekken tot 100 000 euro per persoon per krediet-instelling. Dezelfde waarborg wordt beloofd voor Tak 21-verzekeringen en voor coperatieve spaarders bij erkende coperatieve vennootschappen, zoals Groep ARCO. In april 2009 wordt dit akkoord, met ruime parle-mentaire meerderheid, in een wet omgezet. Half oktober 2011 wordt de waarborgregeling door een Koninklijk Besluit geactiveerd en wordt het spaarkapitaal van de par-ticuliere ARCO-vennoten gewaarborgd. Het ACW en zijn deelorganisaties geven hun middelen in Groep ARCO op, ten voordele van de particuliere coperant.

    KlachtenVandaag lopen er twee onderzoeken over de waarborgre-geling voor coperanten. De Europese Commissie onder-zoekt of de waarborg geen ontoelaatbare overheidssteun is.

    En de Vlaamse Beleggersfederatie (VBF) startte een proce-dure bij de Raad van State, omdat de waarborg voor cope-ranten de gewone aandeelhouders zou discrimineren. De Raad van State kwam op maandag 11 maart hierover samen om de pleidooien van de Belgische staat, Groep ARCO en VBF te horen. Deze maand wordt daarover een uitspraak verwacht.

    Wat kunnen we verwachten?Ofwel komt er groen licht voor de ARCO-coperanten. Zij moeten dan wel nog wachten tot de definitieve vereffening van Groep ARCO, vooraleer zij hun inleg terugkrijgen. Ofwel wordt de staatwaarborg vernietigd. Dan is de rege-ring terug aan zet.

    Coperatief aandeelHet ACW heeft de overheidswaarborg voor particuliere coperatieve spaarders altijd verdedigd en blijft dat ook doen. Daar zijn goede redenen voor. Er is een parlementai-re goedkeuring. En bovendien is een coperatief aandeel niet te vergelijken met een klassiek financieel aandeel. Het bedrag van de inleg en de intrest zijn beperkt, dividenden kunnen niet opgestreken worden en het aandeel kan niet ten allen tijde verkocht worden.

  • 4 post

    UWGEDACHT

    1 4 9

    2 4 4 2 7

    3 2 3 4 4 9

    4 9 4 10 2 9

    5 10 2 8 8 7 1

    6 10 8 3 8 8 5

    7 4 3 8 10 4 1

    8 3 6 8 8 3

    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

    Sleutelwoord 308

    Sleutelwoord 308

    In sommige vakjes staat een getal dat correspondeert met een getal in de balk onderaan. De lettersdie ingevuld worden in de vakjes met een getal, kunnen ook op de balk worden ingevuld. Verticaalvormen de letters in de eerste en derde kolom ook een woord. Hoe luidt het sleutelwoord?

    1. Baas van een schip; 2. sexshow; 3. aanhangwagen; 4. vogel; 5. Indiaanse strijdbijl;6. Europeaan; 7. gummi; 8. bioscoop.

    Oplossing Sleutelwoord 308

    ScHipperPeEpshowOpLeggerRiEtgorsToMahawkItAliaanElAstiekFiLmzaal

    De woorden op de eerste en derde verticale rij zijn:SPORTIEF en HELEMAAL.

    Het sleutelwoord luidt: KOLENZWART.

    Puzzelland

    sleutelw 308&_sleutelw 308&.qxd 10-01-13 14:11 Pagina 1

    SLEUTELWOORD

    VACATUREm/VCMICTworkforcejuniormanagerICToperator

    Onbepaalde duur voltijds Brussel

    Meer vacatures en info: www.cmjobs.be

    ACV-TranscomVakbondsverantwoordelijkesectormobiliteit

    Onbepaalde duur - voltijds - Brussel

    Solliciteer vr 29 maart bij ACV-Transcom, Ann-Michle Wieleman, Galerij Agora, Grasmarkt 105/40, 1000 Brussel of via [email protected]

    Meer info? 02 549 07 89 of www.acv-transcom.be

    ACV Christelijk Onderwijzersverbond COVMedewerkerbeleidsvoorbereidendeenpedagogischedienst

    MedewerkerredactieOnbepaalde duur - voltijds - Brussel

    Solliciteer vr 13 april bij Marianne Coopman, algemeen secretaris COV, Koningsstraat 203, 1210 Brussel of via [email protected]

    Meer info? www.cov.be

    Visie vrijdag 22 maart 2013

    Zoekhetsleutelwoordindebalkonderaan.In sommige vakjes staat een getal dat over-eenkomt met een getal in de balk onderaan. De letters die je in de vakjes met een getal invult, kun je ook op de balk invullen. Verticaal vormen de letters in de eerste en derde kolom ook een woord.

    1. baas van een schip; 2. seksshow, 3. aan-hang wagen, 4. vogel, 5. Indiaanse strijdbijl,6. Europeaan, 7. gummi, 8. bioscoop.

    Oplossing onderaan pag. 20.

    ADVErTEnTIE

    Stuur je lezersbrief naar Redactie Visie, Postbus 20, 1031 Brussel of naar [email protected] Vermeld je woonplaats.De redactie kan de teksten inkorten of niet opnemen bij plaatsgebrek. Onder elke brief publiceren wij de volledige naam en woonplaats van de auteur. Als je je reactie liever zonder deze gegevens ziet verschijnen, vermeld dit dan uitdrukkelijk.

    A-geneesmiddel niet altijd gratisIk wil er de aandacht op vestigen dat niet alle genees-middelen uit de categorie A gratis zijn (Visie nr. 5 ). Als er voor een merkgeneesmiddel een generisch alternatief op de markt komt, dan betaalt de ziekte verzekering minder terug voor het merkgeneesmiddel. De meeste firmas laten de prijs van het merkgeneesmiddel dan ook zakken zodat de terugbetaling gelijk is met die van het generische product. Doen de producenten dat niet en gaat het om een geneesmiddel uit de categorie A, dan betaalt de patint wel een deel zelf. Veerle Beuckelaers, Herent

    Daghospitalisatie (1)Ik werd aan de knie geopereerd in daghospitalisatie. Ik meldde mij om 7 uur aan het onthaal aan. Om 8.30 uur was het mijn beurt en om 10.30 uur was ik weer in mijn kamer. nog dezelfde voormiddag kwam de chirurg langs voor een controle en hij maakte een verslag voor de huisarts. Ook gaf hij advies voor kine en nazorg. Om 15 uur kon ik op krukken van de Thuiszorgwinkel naar huis. Minder aange-naam is de rekening die ik voor radiologie moet betalen. Die loopt hoog op want de radioloog is niet geconventio-neerd. Op die afdeling zijn er zelfs geen geconventioneerde radiologen. Naam en adres bekend bij de redactie

    Daghospitalisatie (2)Voor een ingreep in daghospitalisatie koos ik voor een gemeenschappelijke kamer. Voor ik naar de operatiezaal werd gebracht, moest ik echter wachten op een stoel in een koude wachtzaal. Ook was er veel lawaai. Als je veel pijn hebt, kun je daar moeilijk tegen. Eens ik naar de ope-ratiezaal werd gebracht, verliep alles verder vlot. Een paar maanden eerder onderging ik ook een ingreep en daarvoor werd ik kort opgenomen. Dat vond ik toch beter. Naam en adres bekend bij de redactie

    Pensioen 200 euro lagerIk moest op mijn 53ste van job veranderen, voor minder loon dan voordien. Ik ben nu 66. Was ik gaan stempelen in plaats van opnieuw te gaan werken, dan was mijn pensioen 200 euro hoger geweest. Waarom niet eerst deze discrimi-natie wegwerken? Vooraleer men een blijvende maande-lijkse pensioenverhoging geeft aan mensen die hun pensi-oen uitstellen. D.L., Brugge

    Dit is inderdaad een moeilijk punt in de reglementering. Periodes van inactiviteit worden voor het pensioen gelijkge-steld op basis van een fictief loon. Het ACV vindt een redelijke gelijkstelling van die periodes een belangrijk kenmerk in ons pensioenstelsel. Wij zouden ook graag aan de mensen de boodschap willen geven dat werken altijd loont. Om dit pro-bleem op te lossen, moeten we het pensioenstelsel herteke-nen. Met een meer logische afstemming tussen de minimum-voorzieningen en de pensioenrechten op basis van bijdragen.

    Aftredende pausToen ik op TV zag waar de aftredende paus zich tijdelijk zou terugtrekken, schrok ik: een buitenverblijf als een groot paleis, voor slechts n persoon? Ik voelde ergernis en ik was ook beschaamd, want deze beelden worden de wereld rondgestuurd als iets normaals voor christenen. Ik was ook verdrietig, want voor mij wordt op die manier Jezus boodschap van broederlijkheid ontwaard. Ik vraag mij af of mensen het zouden waarderen indien een aftredende paus in rome zou gaan aankloppen bij een ver-zorgingsinstelling om er samen met de bewoners de rest van zijn leven door te brengen. Ginette Cauwe, Brugge

    www.thuiszorgwinkel.be

    Adressen en telefoonnummers van onze Thuiszorgwinkels vind je op de website of via 02 246 49 49.

    Tijdens de actieperiode is er een korting tot 20 % op alle scooters*. Maak vrijblijvend kennis met ons ruime aanbod. Je kunt kiezen uit compacte, gemakkelijk meeneembare scooters of comfortabele langeafstandscooters.

    SCOOTERACTIETot en met 31 maart 2013

    + GRATIS beschermhoes (t.w.v. 76,5 euro). De Super10 vierwielscooter heeft een unieke prijs/kwaliteit verhouding. Deze scooter met vering op de wielen, kan zowel binnen als buiten gebruikt worden en haalt een maximumsnelheid van 10 km/u.

    Kom zeker eens langs voor een testrit!

    2 300 euroNU

    1 840 euro

    unieke aanbiedingSuper10 scooter

    tot - 20 %

    * ko

    rtin

    g op

    eig

    en a

    ande

    el

    13 03 22 Visie scooters.indd 1 18/03/2013 12:12:23

  • 5 hoe gaat het met u?Visie vrijdag 22 maart 2013

    Invaliditeit is geen eindpuntDe ziekte- en invaliditeitsverzekering vergoedt niet alleen onze ziektekosten, maar geeft ook een uitkering als we niet kunnen werken. Het overkwam An (40). Ze ging compleet onderuit. Burnout. An kon niet terug naar

    haar vroegere job. Ze ging een andere richting uit en bewees dat invaliditeit niet definitief moet zijn.

    Onze ziekteverzekering in tien verhalen

    Verpleegkundige worden, daar droomde ik van als kind. Na mijn eerste job in het ziekenhuis en een tijdje in de thuiszorg, kwam ik op

    de afdeling palliatieve zorg terecht. Ik werkte er acht jaar heel graag. Tot ik crash-te. Ik was fysiek op, leeg. Voor mijn fysieke problemen had ik geen uitleg, maar blijk-baar kon ik mijn werk emotioneel niet aan. Dood, verdriet, ik nam het mee naar huis. Ik kon het niet achter mij laten. Ik kreeg er zelfs nachtmerries van. Dat ik zou onderuit gaan, had ik niet zien aankomen. Ik had in niets nog plezier, nam geen tele-foon op, kwam niet meer buiten. Je had geen leven meer in je ogen, zei een bekende mij later. Ik had geen zin meer in het leven. Ik dacht over de dood als iets alledaags, als maar een klein stapje verder dan leven. De psychiater bij wie ik in therapie ging, sprak over burnout. Ik kende dat wel, maar dat was voor iemand anders. Nooit had ik erbij stilgestaan dat mij dat kon overko-men.

    Op ziekteverlofDe dokter schreef mij ziekteverlof voor, telkens per veertien dagen. Eerst wou ik zo snel mogelijk weer aan de slag, maar na een paar maanden zag ik in dat het niet meer kon. Ik wou een andere ziekenhuis-afdeling proberen. Maar hoe dichter de dag kwam om weer te gaan werken, hoe minder ik het zag zitten. Voor even was ik verzadigd van werken in de zorg. Ik had het er ook moeilijk mee dat ik op ziekenkas stond. Ik had het gevoel dat ik mij daarover moest verantwoorden. Een gebroken been

    ziet iedereen, maar wat je voelt, is moeilij-ker duidelijk te maken. Ik was 33 toen ik crashte, ik kon toch niet voor de rest van mijn leven op invaliditeit blijven?

    Een nieuwe orintatieGeregeld moest ik naar de adviserend ge-neesheer. Telkens met een klein hartje. Ze zal mij morgen toch niet terug naar het werk sturen? De eerste keer dat die dok-ter mij vroeg wat ik dacht te doen met mijn job, was best confronterend. Ik was er eerst niet goed van. Wat kende ik an-ders dan verpleging? Ik zag geen uitweg. De adviserend geneesheer stelde voor om een herorintering te volgen. Mis-schien vond ik iets anders dat ik graag zou doen. Tijdens de eerste week moes-ten we onze vaardigheden testen. Dat was een nieuwe start. Ik leerde mensen kennen die ook op zoek waren naar iets anders. Ik vond nieuwe energie. Na veel gesprekken, legden we de puzzel samen. Ik zou via de VDAB een oplei-ding tot apotheekassistente volgen. Zo zou ik iets heel anders doen en toch voeling houden met de zorg-sector.

    Sterke motivatieGedurende de opleiding kon ik mijn uitkering behouden. Dat was een gerust-stelling. De dienst Maatschappelijk Werk van CM zorgde voor alle papieren. Heel dat jaar heb ik hard gestudeerd, wiskun-de, chemie, fysica. Ik slaagde met onder-scheiding. Maar toen moest ik werk zoe-ken. Dat had ik nog nooit meegemaakt. In de verpleging heb je werk voor je afstu-deert. Ik had een aantal goeie gesprekken, maar het was telkens net niet. Dat was lastig. Ik speelde open kaart over mijn voorgeschiedenis. Sommigen vreesden dat ik de werkdruk niet zou aankunnen. Maar dat was het probleem niet.Ik vond een job op een andere campus van mijn vroeger ziekenhuis. Een ver-vangingscontract. Ik wou het hebben om ervaring op te doen. Ondertussen werk ik er al twee jaar.

    Ik verdien minder dan vroeger. Dat wist ik vooraf. Maar ik ben toch zo blij dat ik deze stap heb gezet. Mijn werk doe ik graag. Het kan best druk zijn, maar op emotioneel vlak wordt er niet meer zoveel van mij verwacht. Ik heb veel nieuwe collegas en mijn sociaal leven heb ik opnieuw opge-nomen.

    Tekst: Chris Van HauwaertIllustratie: Rutger Van Parys

    Zie ook Visie 25 januari en 22 februari

    UITkeRIngen In feITen en CIjfeRs

    In 2010 kregen bijna 260 000 mensen een uitkering omdat ze langdurig ar-beidsongeschikt waren. Bij ongeveer een derde (88 535) was dat een gevolg van psychische problemen zoals depressie en burnout. Problemen met het bewegingsstelsel zetten 69 583 mensen op invaliditeit, hartproblemen 19 571.

    In 2010 liepen de uitgaven voor invaliditeit (werknemers, na een jaar arbeids-ongeschiktheid) op tot 3,1 miljard euro. 20 136 zelfstandigen waren in 2010 langdurig arbeidsongeschikt. Hun uitkeringen beliepen 233 miljoen.

    Meer mensen via individuele trajectbegeleiding opnieuw orinteren naar aangepast werk, is de bedoeling van een samenwerkingsakkoord dat de zie-kenfondsen, VDAB, het Riziv en GTB samen afsloten.

    Wat kan CM voor je doen? Ben je arbeidsongeschikt door

    ziekte, ongeval of zwangerschap, dan moet je dat aangeven bij het ziekenfonds. Tijdens de arbeidsongeschiktheid kan de adviserend geneesheer je uitnodigen voor een medisch onderzoek.

    De adviserend geneesheer moet de toelating geven om je vroegere activiteit of een andere al of niet tijdelijk te hervatten. Ook voor vrijwilligerswerk heb je toelating nodig.

    De adviserend geneesheer kan je een individueel traject op weg naar een nieuwe job voorstellen. Daarbij kun je ook een beroep doen op de dienst Maatschappelijk Werk van CM.

    www.cm.be/ziekte-uitkering

    Moet je naar de dokter, dan krijg je een flink stuk terugbetaald. Kun je door gezondheidsproblemen langere tijd niet werken, dan krijg je een uitkering. De wet die dit regelt, bestaat 50 jaar. CM wil deze mijlpaal in de geschiedenis niet ongemerkt laten voorbijgaan. In tien bijdragen belichten we evenveel facetten van de gezondheidszorg. Aan de hand van een persoonlijke getuigenis.

    DEE

    L 3

  • 6 Visie vrijdag 22 maart 2013

    Zo slaap je als een roos

    Naar aanleiding van de Dag van de Slaap op 21 maart wil CM je nachtrust verbeteren. De folder Zalig slapen, fris ontwaken staat boordevol tips.

    Het gemiddelde aantal uren slaap per nacht ligt rond acht uur. Kortslapers hebben genoeg aan zes uur, langsla-pers aan negen tien uur. Hou dus rekening met je eigen slaapbehoefte en biologische klok. Ook regelmaat is belangrijk. Sta zoveel mogelijk op het-zelfde uur op en ga op hetzelfde uur slapen. Creer een vast slaapritueel. Lees een ontspannend boek of luister naar zachte muziek en drink een kop warme melk. Zo bereid je je lichaam voor op de slaap. Als je na een half uur nog niet slaapt, sta je beter weer op en doe je iets tot je opnieuw moe wordt.

    De folder kun je downloaden op www.cm.be of aanvragen bij de dienst Gezondsheidspromotie van je ziekenfonds.

    knipsels

    zoek enwin

    Stuur je antwoord voor 1 april op een gele briefkaart naar Persdienst CM, Postbus 40, 1031 Brussel. Of mail het naar [email protected] Vermeld welke prijs je wenst: duo-ticket voor de film Bingo in Kinepo-lis (Vlaamse komedie over burenre-laties) of boek Land van de Koers van Michel Wuyts en Stijn Vlaeminck (over hellingen en kasseien, legen-darische wielerplekken en pittores-ke wielercafs), uitg. Borgerhoff & Lamberigts. Uit de juiste inzendin-gen worden twaalf winnaars geloot.

    Oplossing Visie nr. 5: konijn

    WinnaarsMarina DHondt (Oudenaarde)Norma Deckers (Lokeren)Geert Depuydt (Harelbeke)Tom Michiels (Tongerlo)Gerda Severyns (Lummen)Eddy Vandewoude (Oostakker)Bernadette Vermeir (Hamme)

    Neem ook deel aan de CM-webquiz op www.cm.be.

    Speur je in Visie mee naar het antwoord?

    Tip: Orgaan met waterlanders

    Oplossing

    E R

    DEPRESSIEVE GEVOELENS

    dokTeRHUis

    Edd

    y F

    liers

    Een depressie los je niet zomaar op met flink zijn en op je tanden bijten. Praat over je problemen en vraag raad aan een arts voor het je te veel wordt.

    Maar liefst een op de vijf mensen krijgt op een bepaald moment in zijn of haar leven last van depressieve gevoelens. Meestal gaat het na een paar maan-den weer beter. In tien twintig pro-cent van de gevallen ontstaat er een chronische depressie, die erg lang kan aanslepen. Spijtig genoeg bestaan er over depres-sies nog heel wat misverstanden. Een depressie ontstaat niet door een gebrek aan wilskracht, karakter of doorzettingsvermogen, het is een ziekte zoals elke andere.

    Wat zijn de symptomen?

    Mensen met een depressie voelen zich langdurig somber, beleven geen ple-zier meer, hebben geen zin meer om iets te doen of hebben het gevoel dat ze niet meer kunnen. Daarnaast heb-ben veel mensen last van een negatief zelfbeeld, concentratieproblemen, vermoeidheid en veranderingen in

    eetlust en slaappatroon. Door dit alles gaan ze op allerlei gebieden minder goed functioneren.

    Wat kun je eraan doen?

    Probeer je gevoelens te aanvaarden en neem de tijd om ingrijpende gebeurtenissen te verwerken. Eis niet te veel van jezelf en stel belangrijke beslissingen voorlopig uit. Probeer je emoties zoveel mogelijk te delen met je partner, familie of vrienden. Dat is niet alleen goed voor jezelf, het helpt je omgeving ook om je beter te begrij-pen. Zorg voor regelmaat in je leven en blijf gezond eten en drinken. Pro-beer verder elke dag minstens een half uur te bewegen en maak bewust tijd voor ontspanning.

    Wanneer ga je naar de dokter?

    Vraag op tijd raad aan je huisarts, zeker wanneer je langer dan twee weken worstelt met depressieve gevoelens en er zelf niet uit raakt. Via eenvoudige, ondersteunende gesprek-ken kan je huisarts je al een eind op weg helpen. Hij kan je als dat nodig is ook doorverwijzen naar een psycho-loog of geneesmiddelen voorschrij-

    ven. Bij een ernstige depressie koes-teren mensen soms zelfmoordge-dachten of verlangen ze naar de dood. Neem in dat geval onmiddellijk con-tact op met je huisarts of een andere hulpverlener. Je kunt terecht bij Tele-Onthaal op tel. 106 of bij het Centrum ter Preventie van Zelfdoding op tel. 02 649 95 55.

    Michiel Callens, preventie-arts CMTekst: Nele Verheye

    www.cm.be/dehuisdokter

    hoe gaat het met u?

    Moeke en vake zijn zeer trots op mijEls Laenen ontroert in televisieserie Met Man en Macht

    Vergeet Jan Decleir, Tom Van Dyck of Viviane De Muynck, de echte ster van de televisieserie Met Man en Macht is Els Laenen (25) waarvan deze week de laatste aflevering wordt uitgezonden. In de rol van Mieke veroverde de actrice met het syndroom van Down alle harten. Zelfs in de supermarkt herkennen de mensen mij.

    In de serie ben je Mieke, de klein-dochter van de burgemeester. Het is geen kleine rol.

    Els: Neen, ik moest heel veel tekst uit het

    Kijk, dat is ons takenbord. Els troont mij mee naar een groot rad in de leefruimte van Theater Stap, een theatergezelschap voor mensen met een mentale handicap. Deze week doe ik de afwas. En volgende week schuift het rad door. Dan mag ik de tafels afruimen. Ze vertelt het vol enthousiasme. Alsof het de leukste activiteiten zijn die ze zich kan inbeelden. Ook al is ze door haar rol in de Vier-serie Met Man en Macht in n klap gebombardeerd tot bekende Vlaming. Acteren doe ik ook graag hoor.

    Hoe zijn Tom Lenaerts en Tom Van Dyck, de makers van Met Man en Macht bij jou terechtgekomen?

    Els: Hoe ging dat ook alweer? (Els kijkt in de richting van Ingrid Van Den Bergh, de verant-woordelijke van dagcentrum Kasteel, dat heel nauw samenwerkt met Theater Stap, n.v.d.r.) Ingrid: Ze zijn enkele keren bij ons in Turn-hout langs geweest. Met de acteurs hebben ze verschillende oefeningen gedaan. En dan zijn ze naar een voorstelling komen kijken.Els: Ah ja, nu weet ik het weer. Ik stond op het podium en plots zag ik Tom Lenaerts en Tom Van Dyck in het publiek zitten. Ergens helemaal vooraan. Ik was zo geschrokken dat ik de slappe lach kreeg. Gelukkig heb ik mij kunnen herpakken. Ik was zo blij toen ze mij uitkozen om mee te spelen in de televi-sieserie.

    hoofd leren. Repeteren deden we in de auto op weg naar de filmset. Of hier in Turnhout. De begrafenisscne uit de eerste aflevering hebben we geoefend op de parking van The-ater Stap.Ingrid: Els had 26 draaidagen. Voor de start van de opnames kregen we een dik pak boe-ken waarin alles beschreven stond. We heb-ben die stukje per stukje onder handen geno-men. We studeerden alleen de scnes voor de volgende opnamedag.

    Els Laenen: Als ze mij nog eens vragen voor tv, zeg ik meteen ja.

    Com

    pagn

    ie G

    agar

    ine

  • 7Visie vrijdag 22 maart 2013

    Steek je tong uit

    deVOORZeT

    kom op, steek je tong uit tegen kanker. Met dat ultieme symbool van kinderprotest mobiliseert de Vlaamse Liga tegen kanker massaal voor de gevolgen van kanker bij kinderen. en met succes, zo blijkt, want de startshow op en bracht al 1,1 miljoen euro op. Bij volgende acties zal dit bedrag ongetwijfeld verder aantikken.

    Vrijwel iedereen krijgt in zijn omgeving vroeg of laat met kanker te maken. toch slagen we er steeds beter in om de ziekte en haar gevolgen op te vangen. De overlevingskans van kankerpatinten vergroot jaar na jaar. een langdurige medische opvolging draagt daartoe bij. Psychologisch is de ziekte wel een zware dobber. 25 50 procent van de patinten of mensen uit hun omgeving heeft nood aan psychosociale begeleiding.

    eens aan de beterhand staat de rentegratie in het dagelijkse leven en in de school/werksituatie voorop.Deeltijdse werkhervatting met toelating van de adviserend geneesheer van het ziekenfonds kan hierbij een goede maatregel zijn.

    toch blijft de uitdaging groot. onder meer door de vergrijzing zal de groep mensen met kanker verder groeien. Volgens prognoses van het Belgisch kankerregister zal het

    aantal nieuwe gevallen van kanker in Vlaanderen tussen 2009 en 2020 jaarlijks stijgen met 22 procent bij de mannen en 13 procent bij de vrouwen. 42 862 Vlamingen zullen in 2020 te horen krijgen dat ze kanker hebben.

    ook CM steekt zijn tong uit tegen kanker: we werken aan de preventie van de ziekte door onze programmas voor een gezonde levensstijl. We promoten het preventief onderzoek naar borstkanker en baarmoederhalskanker, en de vaccinatie tegen baarmoederhalskanker. Wij nemen het op voor een goede terugbetaling van de kosten van de behandelingen en leveren gegevens die als basis dienen voor wetenschappelijk onderzoek. Bijvoorbeeld via het kankerregister. en als jij of je naasten met kanker worden geconfronteerd, kun je bij ons terecht met al je vragen over de ziekteverzekering en nuttige diensten en voordelen. Want hoe meer zorgen wij je kunnen besparen, hoe meer tijd je hebt voor jezelf.

    Marc JustaertVoorzitter CM

    ww

    w.t

    wit

    ter.

    com

    /CM

    ziek

    enfo

    nds

    ww

    w.f

    aceb

    ook.

    com

    /CM

    ziek

    enfo

    nds

    Monitoren van Kazou leiden Roemeense vrijwilligers op om in Roemeni vakan-ties te begeleiden voor kinderen en jon-geren met een handicap. Na vier jaar is het project een groot succes, zo bleek tijdens een internationaal seminarie.

    Op 4 en 5 mei vindt in Blankenberge de 44ste Internationale Tweedaagse van Vlaanderen plaats. Er is keuze tussen wandelingen van 6, 15, 24 en 42 km.

    Als lid van CM, OKRA of KWB heb je bij voorinschrijving recht op een extra korting. Je betaalt per dag 4 euro voor de wandelin-gen van 6 en 15 km, 5 euro voor de langste tochten. Voor het hele weekend bedraagt het inschrijvingsgeld respectievelijk 6 en 7 euro. Tenminste als je vr 15 april onderstaande bon stuurt naar VVV Blankenberge, Koning

    Roemeense monitoren doen ervaring op bij Kazou Wandel mee in Blankenberge

    In Roemeni krijgen alle jongeren met een handicap van het ministerie voor Jeugd de kans om een week op vakantie te gaan. Meestal doen ze dat samen met hun ouders of opvoeders. Een activiteitenaanbod is er niet. De Roemeense jeugdorganisatie AGLT besloot enkele jaren geleden om daar veran-dering in te brengen. AGLT wil vrijwilligers opleiden om jongeren met een handicap ge-durende de vakanties te begeleiden.

    Via Somepro, een organisatie die samenwer-kingsprojecten uitwerkt tussen Vlaanderen en Roemeni, kwam AGLT terecht bij Kazou. De jeugddienst van CM organiseert al 60 jaar vakanties voor kinderen en jongeren met een mentale of fysieke beperking. Die kennis wil Kazou graag overdragen.

    JombaAl sinds 2010 komen er Roemeense jonge-ren naar Belgi om ervaring op te doen. Met workshops en cursussen tonen monitoren van Kazou hoe je activiteiten kunt organise-ren voor kinderen met een handicap. In de zomer draaien Roemeense jongeren mee tijdens de Jomba-vakanties (vakanties voor JOngeren Met Bijzondere Aandacht). In Roemeni zelf organiseren Kazou en AGLT zomercursussen om nieuwe vrijwilligers op te leiden.

    Leopold III-plein, 8370 Blankenberge. Stort het inschrijvingsgeld op rekeningnummer IBAN BE25 0013 1777 2682 - BIC GEBABEBB van de Internationale Tweedaagse en noteer naam, adres, aantal gewenste kaarten en afstanden. De voordeelprijs is niet cumu-leerbaar met andere kortingen. Wie online inschrijft, vermeldt als club CM-Fit, OKRA of KWB.

    Dienst Toerisme Blankenberge tel. 050 41 22 27 [email protected] www.2daagse.be

    naam en voornaam: ___________________________________________________________

    geboortedatum: ________________________ geslacht: man vrouw

    Adres: _______________________________________________________________________

    _____________________________________________________________________________

    emailadres: ___________________________ telefoon: _________________________

    ik schrijf me in voor: tweedaagse(*) zaterdag zondag

    Afstand : 6 km 15 km 24 km 42 km (aanduiden wat past)

    *Doe je meerdere wandelingen, bepaalt de langste afstand de prijs.

    InschRIjVIngsbOn

    hoe gaat het met u?

    Moeke en vake zijn zeer trots op mij

    Internationale tweedaagse

    Normaal gezien sta jij op een podium. Viel het mee om voor een camera te acteren?

    Els: Het waren lange dagen. Soms begonnen we al om 5 uur s ochtends en soms waren we om 1 uur s nachts nog aan het filmen. En we moesten vaak herbeginnen. Tot tien keer toe dezelfde scne. Dat vond ik niet erg. Maar na de tiende keer was ik wel een beetje moe.Ingrid: Gelukkig dat er een bed was om wat uit te rusten.Els: Ja, maar dan mocht jij niet bij mij komen liggen. Op een dag is Ingrid mee in bed ge-kropen. Dat had ze beter niet gedaan. Het bed is ingestort (giert het uit).

    Hoe voelde het om naast grote acteurs als Jan Decleir of Lucas Van den Eynde te spelen?

    Els: Het waren allemaal toffe gasten. En ze waren heel lief voor mij. De leukste scne was die waar Koen De Graeve mij mocht masseren. Ik lag op een massagetafel met mijn hoofd door een kussen en ik mocht een liedje zingen. Ik zing heel graag.Ingrid: Weet je nog dat liedje tijdens de be-grafenisscne? Je wou Afscheid van een vriend van Clouseau zingen. Maar Tom wilde Ik mis je zo van Will Tura of My way van Frank Sinatra. Dat laatste was te moeilijk. Het is Will Tura geworden. We hebben het in de auto uren zitten zingen.Els: Die regen op de begrafenis was trouwens niet echt. Die kwam uit een grote sproeier. Stond je even verder, dan bleef je helemaal droog.

    Wat doe je het liefst: televisie of theater?

    Els: Ik heb heel erg genoten van Met Man en Macht. Mijn moeke en vake zijn ook zeer trots op mij. We zitten elke maandagavond samen voor de televisie. Maar ik vind Thea-ter Stap even plezant. Ik acteer heel graag. In het begin was ik verlegen, maar nu geniet ik ervan als de mensen naar mij kijken.Ingrid: Theater Stap brengt zeer direct the-ater. Onze acteurs spelen allemaal met volle overgave. Het heeft alles met emotie te ma-ken. En wij gaan de moeilijke themas niet uit de weg. Vorig jaar hebben we een stuk gebracht over dementie. Andere voorstellin-gen handelden over de kinderwens van men-sen met een beperking of over uitsluiting en stigmatisering. Voor ons volgende stuk wer-ken we samen met een Italiaanse regisseur. Theater Stap bestaat ondertussen 28 jaar en heeft al verschillende keren in het buiten-land opgetreden.

    Voel jij je ondertussen een echte ster, Els?

    Els: In de supermarkt merk ik dat de mensen mij herkennen. En keer heb ik een handte-kening moeten uitdelen. En ik heb al veel interviews moeten geven. De dag na de eer-ste aflevering kwamen er zoveel journalis-ten langs dat ik mijn moeke haar verjaardag vergeten ben. Ik heb het daarna wel goedge-maakt. Als ze mij nog eens vragen voor tele-visie, zeg ik meteen ja.

    Dieter Herregodts

  • Visie vrijdag 22 maart 20138 hoe gaat het met u?

    Uitkeringen en belastingen

    Sinds 20 maart worden de belastingfi-ches (281.12) verstuurd aan alle perso-nen die in 2012 een vervangingsinko-men wegens ziekte of invaliditeit ont-vangen hebben. De bedragen die op dit attest vermeld worden, vul je in bij de respectievelijke rubrieken van je belas-tingaangifte.

    Wanneer je op 1 januari 2013 voor 66 % invalide erkend was door het Riziv, dan moet je code 1028-39 of code 1029-38 aankruisen (zware handicap) om even-tueel de fiscale verminderingen te kun-nen genieten.

    Met vragen kun je terecht in het CM-kantoor.

    Goede punten voor CM-diensten

    In een recente tevredenheidsenqute scoren de CM-diensten Maatschappelijk Werk, Thuis Blijven Wonen en Oppas goede punten. Vooral de contacten met de hulpverleners en de dienstverlening worden geprezen, net zoals het aanbod van de verschillende diensten. Ook de vrijwilligers bij de dienst Oppas krijgen heel wat lof toegezwaaid. Ten slotte vermeldt meer dan 90 procent van de gebruikers dat ze deze diensten met plezier aan anderen zouden aanraden.

    www.cm.be (Diensten en voor-delen, Thuiszorg)

    Paaseieren rapen in Massembre

    In de paasvakantie ben je met het gezin welkom in Massembre. In het verlengd weekend van 29 maart tot 1 april kun je er wandelen, uitgebreid eten en zelfs paaseieren rapen. Nood aan een lan-gere rustpauze? Tijdens de midweek van 1 tot 4 april doen animatoren je ontsnappen aan de sleur en laten wan-delgidsen je de meest bijzondere hoek-jes van de Ardennen zien.

    www.massembre.be Tel. 082 64 43 57

    Laat je verwennen in Frankrijk

    Als 70-plusser kun je van april tot sep-tember genieten van een verwenvakan-tie met zorg in de Bourgogne. Zowel tijdens de reis als het verblijf staan Vlaamse begeleiders voor je klaar.In Frankrijk logeer je in een gezellig kasteel in volpension.

    www.kasteelvakanties.be Tel. 0477 13 57 85

    knipsels

    sMAkeliJkPITTIge WOkNOODleS

    Ingredinten voor 4 personen: 300 g boontjes 1 gele en 1 rode paprika 40 g gember 2 teentjes knoflook

    1 chilipepertje 200 g champignons 2 eetlepels zon-nebloemolie 1 courgette 250 g woknoodles 2 eet-lepels kerriepoeder 2 eetlepels sojasaus

    snijd de paprikas in reepjes en de boontjes in stukjes kook de groenten gedurende ongeveer 5 minuten in water, giet ze af en bewaar het kookwater pel het knoflook, schil de gember en snipper beide fijn verwijder de zaadjes van het pepertje en hak het fijn snijd de paddenstoelen en de courgette in schijfjes verhit olie in de wok, voeg gember, knoflook en pepertje toe bak hierin de champignons en de

    courgette voeg de boontjes, de paprikastukjes, de courget-tereepjes en de woknoodles toe overgiet dit alles met 5 dl

    heet water (het kookwater van daarnet) voeg het kerriepoeder en de sojasaus toe roerbak nog enkele minuutjes tot de noodles

    gaar zijn

    Recept uit Donderdag veggiedag, een uitgave van De Praktische School partner van Femma, www.femma.be - 02 246 51 11

    Caf

    fela

    tte.

    be

    Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

    Vooral slecht voor je portemonnee

    Voedingssupplementen zijn tegenwoordig stevige business. Maar wordt - buiten de producent - daar iemand beter van? We vroegen het aan dokter Elise Rummens en apotheker Frie Niesten van CM.

    Multivitamines, omega 3-vetzuren en anti-oxidanten. De reclame laat je graag geloven dat je niet meer zonder kan. De rekken in de supermarkt puilen uit van de flesjes en de doosjes. En via het internet zijn duizenden producten te koop, vaak tegen forse bedra-gen.

    Onze (groot)ouders kregen lever-traan. Moeten wij ons volstoppen met multivita mines en omega 3-vetzuren?

    Tijdens de oorlogsjaren was er niet genoeg voedsel. Maar nu is er eten genoeg. Voor ge-zonde mensen zijn voedingssupplementen en extra vitamines totaal overbodig. Wie gevarieerd eet, krijgt via de gewone voeding alle noodzakelijke bouwstoffen binnen. Er

    is een hype rond vitamine E en co-enzym Q10 als antioxidanten die bijvoorbeeld kan-ker voorkomen of vermoeidheid tegengaan. Nochtans hoef je die stoffen niet extra in te nemen want ze zitten voldoende in alle voe-dingsmiddelen. Tekorten zijn uitzonderin-gen en moeten blijken uit een bloedanalyse. Voedingssupplementen zijn - op doktersad-vies - enkel nodig voor mensen die lijden aan bepaalde aandoeningen of die een zware ope-ratie ondergingen. Ook krijgen vrouwen die zwanger willen worden, de raad om folium-zuur in te nemen en jonge kinderen krijgen soms tijdelijk vitamine K en D voorgeschre-ven.

    Hoe komt het dat voedingssupple-menten zo populair zijn?

    Onze gezondheid is ons heel dierbaar. Veel mensen hebben angst om ziek te worden. De reclame speelt daarop in en wil ons laten geloven dat je op een eenvoudige manier iets

    kunt doen om gezonder en langer te le-ven: door allerlei supplementen

    te slikken. Wie dure voe-dingssupplemen-

    ten koopt, koopt de illusie van een lang en gezond leven. Op de verpakking moet staan dat voedingssupplementen een evenwich-tige voeding en een gezonde levensstijl niet vervangen. De enige correcte boodschap is nochtans dat een gevarieerde en evenwich-tige voeding en een gezonde levensstijl vol-staan.

    Kan iedereen zomaar voedingssup-plementen op de markt brengen?

    Neen. Voedingssupplementen moeten aan nationale en Europese voorwaarden vol-doen. Sinds 1 december 2012 is een Europese wet van kracht die verbiedt om aan een pro-duct een eigenschap toe te schrijven die niet klopt. De overheid ziet daarop toe. Ze contro-leert zowel binnen als buiten de apotheek of producten legaal op de markt zijn en of ze zich bijvoorbeeld niet voordoen als genees-middel.Tussen geneesmiddelen en voedingssup-plementen is er immers een fundamenteel verschil. Van geneesmiddelen is het genees-kundig effect onderzocht en aantoonbaar. Voedingssupplementen worden niet streng onderzocht en er is geen aantoonbaar ge-zondheidseffect. Een voedingssupplement gehaald uit gegiste rode rijst dat onder ande-re lovastatine bevat, mag dan de cholesterol verlagen, maar daar stopt het. Je kunt niet be-wijzen dat je er gezonder van wordt. Ziekten voorkomen of genezen is het domein van ge-neesmiddelen. Voedingssupplementen moe-ten daar afblijven.

  • Els GonnissEn (50) zEt zich in voor ziEkE mEnsEn

    HELPENDEHANDEN

    Ze hebben er net hun lentefeest op zitten. Al was het door het koude weer eerder een winterfeest. Maar bij Ziekenzorg CM in Ekeren-Donk laten ze zich daar niet door afschrik-ken. Om 9.30 uur stonden we al met tien man sandwiches te smeren, zegt Els Gonnissen.

    We hebben een fantastische groep van een twintigtal vrijwilligers. Elke maand organiseren we iets voor de zeventig leden van onze ziekenzorgkern. nu was dat een lentefeest, straks komt er een quiz, een andere keer gaan we op uitstap. Al onze activiteiten zijn tot in de puntjes afgewerkt. Daar staan we op. van de koffie die we serveren, over de kleur van het tafelkleed, tot de bloemstukjes die we maken, alle details zijn belangrijk.

    ik ben zelf sinds vorig jaar voorzitster van de plaatselijke kerngroep. ik ben nochtans nog niet zo lang actief als vrijwilligster. ik kende de echtgenoot van de vorige voorzitster. hij was mijn directeur in de muziekschool en we zagen elkaar wekelijks op de repetitie van het koor. Zou Ziekenzorg niets voor jou zijn?, vroeg hij mij regelmatig. ik heb lange tijd de boot afgehouden omdat ik het nog te druk had met de kinderen. maar de aanhouder wint. nu de kinderen de deur uit zijn, heb ik toch toegehapt.Eens ik ervan geproefd had, was ik meteen verkocht. met een kleine inspanning kun je zoveel betekenen.

    Dat zie je niet alleen tijdens onze activiteiten, maar ook op onze huisbezoeken. Al onze vrijwilligers gaan in de buurt regelmatig langs bij mensen die ziek en zorgbehoevend zijn. Gisteren ben ik nog bij de 86jarige Gustaaf geweest die revalideert van een heup operatie. Daar moet je geen bergen voor verzetten. Een luisterend oor volstaat. ik ben geen dokter of psycholoog, ik ben een gewone huismoeder met drie kinderen.met mijn vijftig jaar ben ik het jongste lid van onze ziekenzorgkern. nieuwe vrijwilligers zijn zeker welkom. Aan de mensen die twijfelen: gewoon doen. De inspanning is klein, maar de waardering die je krijgt is des te groter.

    Dieter Herregodts

    Met de actie Proef Ziekenzorg CM wil Ziekenzorg dit jaar 1 250 nieuwe vrijwilligers vinden.

    Dan

    il r

    ys

    visie vrijdag 22 maart 2013 9 hoe gaat het met u?

    Sinds 1 maart wordt een uitstrijk-je eenmaal per drie kalenderjaren volledig terugbetaald.

    Baarmoederhalskanker is een traag groei-ende kanker waaraan in Vlaanderen jaarlijks 100 vrouwen overlijden. Als hij tijdig wordt opgespoord, geneest hij bijna volledig. Kan-kercellen opsporen gebeurt door onderzoek van cellen die de huisarts of de gynaecoloog neemt bij het begin van de baarmoederhals. Dat onderzoek wordt het uitstrijkje genoemd.

    Voor wie nuttig?Volgens internationale richtlijnen laten vrou-wen vanaf 25 jaar die seksueel actief (geweest) zijn, het best om de drie jaar een uitstrijkje ne-men door hun huisarts of de gynaecoloog. De terugbetaling gebeurt eenmaal per drie kalen-derjaren. Wie bijvoorbeeld in maart 2013 een

    Hoe vaak krijg je een uitstrijkje terugbetaald?

    uitstrijkje laat nemen, krijgt de volgende keer terugbetaling vanaf januari 2016.Van 50 tot 65 jaar kan het onderzoek om de vijf jaar gebeuren op voorwaarde dat je regel-matig uitstrijkjes liet nemen en dat de laat-ste drie geen afwijkingen vertoonden en van goede kwaliteit waren. Als je ouder bent dan 65 jaar en de laatste twee uitstrijkjes een gunstig resultaat had-den, is het onderzoek niet meer nodig. Voor vrouwen ouder dan 65 jaar die nooit een uit-strijkje lieten nemen, blijft het wel nuttig.

    VaccinatieBaarmoederhalskanker voorkomen kan ook door vaccinaties. Meisjes die nog niet seksu-eel actief zijn, komen daarvoor in aanmer-king. Maar ook na vaccinatie blijft het uit-strijkje aanbevolen. Info onder Vaccinaties op www.cm.be/ziekte-en-behandeling.

    ? !

    Info, prijzen en reservaties: 070 233 119 of www.intersoc.be.

    WERKEN EN TOCH OP VAKANTIE?

    Lic. 7013 - A5654

    Gratis drankjes in La Garde-Freinet en St. Pierre-la-Mer

    Tussen 29 juni en 31 augustus pro teer je in La Garde-Freinet en St. Pierre-la-Mer van gratis drankjes. Naast de Nederlandstalige Intersoc-kinderclubs nog een extra reden om deze zomer naar het zuiden van Frankrijk af te zakken.

    In La Garde-Freinet zijn, met de all-in light, kinderijsjes, kof e, thee en alle frisdranken inbegrepen. In St. Pierre-la-Mer is het dan weer elke dag happy hour. Van 11.30 tot 12.30 uur en van 17 tot 19 uur is het er 2 halen en 1 betalen. Kinderen van 4 tot 14 jaar krijgen twee gratis drankkaarten, goed voor 20 drankjes.

    Je vakantie al geboekt? Geen probleem, deze actie is er voor alle Intersoc-gasten.

    Dat zijn Intersoc-werkvakanties!

    Ben jij al ingeschreven voor een werkvakantie deze zomer? Wacht niet langer en stel je meteen kandidaat op www.intersocwerkvakanties.be of bel ons.

    Wil jij deze zomer ook met ons aan de slag? Dat kan, want wij zoeken nog contractuele en vrijwillige medewerkers voor het zomerseizoen. Nu nog vrij? Contacteer ons dan voor de allerlaatste beschikbare plaatsen voor dit winterseizoen.

    Meer info op onze website of 02 246 47 35 (hotel) en 02 246 47 36 (animatie).

    Visie_21-03_All-in LGF en happy hour in SPLM.indd 1 15/03/2013 14:28:46

    Hoe kunnen we je helpen? CM geeft raad.

    Wat als je te veel supplementen inneemt?

    Voor elk voedingsbestanddeel is er een aan-bevolen dagdosis. Nogmaals, die krijg je bin-nen via een evenwichtige voeding. Wie dan toch voedingssupplementen inneemt, ris-keert die aanbevolen dagdoses te overschrij-den. De vetoplosbare vitamines A, D, E en K sla je op in het lichaam. Het effect van vita-

    mine E is nog lang niet duidelijk maar het stapelt zich wel op in verschillende weefsels. Bij sommige mensen kan een teveel aan vi-tamine A onder andere leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid, verminderde eetlust en mis-selijkheid. Bij vrouwen die gevoelig zijn, kan te veel vitamine A schadelijk zijn voor de foetus. Bij zwangerschap mag je dus niet zomaar allerhande vitamines innemen en vraag je het best raad aan je arts.

    Wat als je toch voedingssupplemen-ten nodig hebt?

    Als de arts na een bloedonderzoek vaststelt dat je een tekort hebt aan bepaalde vitami-nes of mineralen, kan hij je de inname van een supplement voorstellen. Bespreek met je arts en apotheker de mogelijke interactie van het supplement met de geneesmiddelen die je eventueel neemt. Hou je aan de afge-sproken hoeveelheid. En koop die producten zeker niet via internet.

    Chris Van Hauwaert

    Tijdens de Week van de Ditist van 18 tot 23 maart staat de vleesconsumptie centraal. Hoe vaak wissel jij af met vis, een eitje, tofu of seitan? Reageer via [email protected] of Persdienst CM, PB 40, 1031 Brussel.

    Info op www.ziekenzorg.be en in het CM-kantoor.

  • Nieuw G-magazine: open brief van een poetsmanSchoonmaken een vrouwenberoep? Poetsman Stefaan kan die mythe ontkrachten in het nieuwste nummer van G-magazine: Er zijn steeds meer mannen in de schoon-maak actief. Alles heeft te maken met de inhoud en met de voldoening die je in je job vindt. De open brief van Stefaan en andere roldoorbrekende verhalen vind je in het nieuwe nummer van G-magazine. Met onder andere vakbondspionier Sara Masselang (intussen 90), minister-president Kris Peeters over vrouwvriendelijkheid en info over de genderwet op de werkvloer. (LVDB)

    Europese collegas zijn concurrentenBedrijven die op Europese schaal actief zijn, moeten een Europese Ondernemingsraad oprichten waarin werknemers

    genformeerd en geconsulteerd worden. Benny Princen uit Mol zetelt in de Europese Ondernemingsraad van AGC Glass Europe. Het is nog te veel een ieder-voor-zich-verhaal.

    AGC Glass Europe, het vroege-re Glaverbel, produceert vlak-glas voor de bouw, de auto-industrie en de zonnepane-lensector. Benny Princen

    werkt als elektricien in de fabriek in Mol, n van de ruim honderd vestigingen in Europa. Sinds 2000 is hij dlgu voor het ACV en maakt hij deel uit van het preventie-comit, de ondernemingsraad en de syndica-le delegatie. Sinds 2004 zetelt Benny ook in de Europese Ondernemings raad (EOR) en het Beperkt Comit (BC) van de EOR.

    Hoe worden die Europese overlegorganen samen-gesteld?

    Elke vestiging met meer dan honderd werknemers heeft een mandaat voor de EOR. In totaal zijn er veertig werknemersafge-vaardigden en veertig vertegen-woordigers van de directie. In het Beperkt Comit zetelen lan-den die meer dan 750 werkne-mers tellen. Het gaat om Belgi, Nederland, Frankrijk, Itali en Tsjechi.

    Welke themas komen er aan bod?

    Op de EOR worden themas besproken die al-le landen aanbelangen, zoals veiligheid, mi-lieu of de financile situatie van AGC Glass Europe. Het voordeel is dat je informatie uit de eerste hand krijgt en veel contacten kunt leggen. Maar vergaderen met tachtig perso-nen, die allemaal een andere moedertaal spre-ken, is niet evident. De EOR is een log orgaan. Het Beperkt Comit vind ik krachtiger.

    Wat is de rol van dat Beperkt Comit?

    Het bereidt de jaarlijkse bijeenkomst van de

    Europese Ondernemingsraad voor en is er in feite de motor van. Doordat het BC driemaan-delijks vergadert, kun je er veel korter op de bal spelen. De contacten tussen de werkne-mersafgevaardigden zijn ook intenser.

    Kun je als dlgu wegen op bedrijfsbeslissingen op Europees niveau?

    Dat is moeilijk. De EOR is een informatie- en

    consultatieorgaan. Het heeft geen beslissings-bevoegdheid. Een sluiting van een vestiging tegenhouden bijvoorbeeld ligt buiten onze macht. Doordat de crisis ook in de glassector woedt, staan wij als dlgus met onze rug tegen de muur.

    Trekken de Europese dlgus aan hetzelfde zeel?

    Jammer genoeg niet. Dat komt enerzijds om-dat de verschillen in mentaliteit zo groot zijn. Zo zou veiligheid een gemeenschappelijk be-lang kunnen zijn. Maar als je aan een Hon-gaarse collega vertelt dat wij in Mol geen lad-ders meer gebruiken maar stellingen bou-wen, omdat dat het risico op ongevallen ver-mindert, dan hoort die het in Keulen donde-ren. We zitten niet op elkaars golflengte.Anderzijds zijn wij ook allemaal concurren-ten. Bij AGC Glass Europe verdeelt een cen-trale dienst de bestellingen over de verschil-lende vestigingen. Door de crisis probeert el-ke fabriek zijn productie veilig te stellen. Het is nog meer een ieder-voor-zich-verhaal ge-worden. Op de EOR heerst er dan ook een ze-ker wantrouwen. Informatie geven over je vestiging kan in je nadeel spelen. Daarom denk je tweemaal na vooraleer je iets zegt.

    Hoe kunnen we zorgen voor meer Europese solidariteit?

    Een Tsjechische arbeider bij AGC Glass Euro-pe verdient bijna de helft van een Belgische. Een grote stap voorwaarts zou zijn als de loon- en arbeidsvoorwaarden in Europa beter op el-kaar afgestemd zouden worden. In Europa is er n markt, maar de spelregels voor de werk-nemers verschillen. Dat maakt van ons con-

    VLOER (2/4) DE EUROPA

    In Europa is er n markt, maar de spel-regels voor de werk-nemers verschillen.

    Benny Princen, AGC Glass Europe Mol

    Min

    e D

    alem

    ans

    currenten en zoiets schaadt de solidariteit. Maar dat dossier raakt niet opgelost in een Eu-ropese Ondernemingsraad. Ik verwacht veel van IndustriAll, de Europese industrievak-bond, om dit dossier aan te pakken.

    Leen Grevendonck

    Wat is het effect van wat Europa beslist of juist niet beslist voor jouw sector? In deze vierdelige reeks getuigen werknemers over hoe ingrijpend Europa hun job benvloedt.

    Benny Princen, ACV-afgevaardigde: Een sluiting van een vestiging tegenhouden ligt buiten de macht van de Europese syndicale delegatie.

    Rob

    Ste

    vens

    Wat is een Europese ondernemingsraad?Een Europese ondernemingsraad (EOR) is een overkoepelende onder-nemingsraad voor bedrijven met een Europese dimensie. Elke onderne-ming met minstens 1 000 werkne-mers in de Europese Unie en min-stens 150 werknemers in minimum twee EU-lidstaten moet een EOR oprichten. In een EOR worden dossiers bespro-ken die de landsgrenzen overstijgen. Een EOR moet minstens een keer per jaar vergaderen. De Europese syndi-cale delegatie heeft het recht om genformeerd te worden over maatre-gelen die aanzienlijke gevolgen heb-ben voor de werknemersbelangen, zoals sluiting of collectief ontslag.

    10 Visie vrijdag 22 maart 2013 uw job, ons werk

  • TranspiraTie of speculaTie belasTen?

    En kijk, plots zijn daar de hoofdeconomen van de Belgische grootbanken. Zij vinden nu ook dat Belgi niet te hard moet saneren. Dat doet de wenkbrauwen fronsen. Precies omdat het vanuit de grootbanken komt. Die zien de bui waarschijnlijk al hangen. Want volgens Europese statistieken wordt arbeid in Belgi vandaag 44 procent zwaarder belast dan kapitaal. Vanuit werkgelegenheidsoogpunt valt zoiets niet goed te praten. Vanuit rechtvaardigheidsoogpunt evenmin. En dus zit de schrik er bij de financile wereld diep in dat de inkomsten uit vermogen meer aangesproken gaan worden bij de begrotingscontrole. Dat is natuurlijk niet goed voor hun business. En dus komen ze met een nieuw afleidingsmanoeuvre: op korte termijn mag het gerust wat minder.

    Veel belangrijker is om te zoeken naar zogeheten structurele hervormingen, klinkt het bij die bankeconomen.Nu, wij zijn niet tegen structurele hervormingen. Denk bijvoorbeeld aan een hervorming van de fiscaliteit, om ze rechtvaardiger en duurzamer te maken. Of aan een andere financieringsstructuur voor de sociale zekerheid, die minder drukt op arbeid. Of een structurele versterking van de positie van arbeiders, om werken in de industrie aantrekkelijker te maken.Alleen bedoelen die hoofdeconomen met hun structurele hervormingen natuurlijk iets anders. Ze denken vooral aan radicale besparingen aan de kant van de uitgaven. Je ziet al hoe de pijlen worden gericht op de sociale zekerheid en op de al zwaar gehavende werkloosheidsverzekering en de pen

    sioenen. Terwijl structurele hervormingen net zo goed een kans zijn om eindelijk het debat aan te gaan over meer fiscale gelijkheid tussen arbeid en kapitaal.Net zoals het een kans is om ook het eengemaakt statuut voor arbeiders en bedienden te regelen. Het Grondwette lijk Hof legde op om dit tegen 8 juli af te werken. Daarin slagen, dat zou pas echt een structurele hervorming zijn. Intussen gaan stemmen op om tijd te winnen. Door de grondwet aan te passen, wil men de arbeiders nog langer aan het lijntje houden. Alle Belgen gelijk voor de wet, behalve de arbeiders? Een grondwetsherziening om een ongelijkheid langer te laten duren? Beschamend. Het ACV zal niet dulden dat arbeiders nog langer opgesloten blijven in een tweederangsstatuut.

    Marc Leemans,voorzitter ACV

    10 000 vakbondsleden protesteren tegen eu-besparingenruim 10 000 mensen stapten op donderdag 14 maart mee in een betoging tegen de te strenge besparingen die de europese unie oplegt. blinde besparingsdrift is geen oplossing, vinden de vak-bonden. Het zet een rem op de economie en maakt de meest kwetsbare burgers nog armer. Vooral jongeren betalen de zwaar-ste prijs voor de crisis.

    Alle Belgen gelijk voor de wet, behalve de arbeiders? Het ACV zal niet dulden dat arbeiders nog langer opgesloten blijven in een tweederangsstatuut.

    deFOCUS

    ww

    w.t

    wit

    ter.

    com

    /Acv

    onlin

    eht

    tps:

    //w

    ww

    .face

    book

    .com

    /het

    .acv

    De federale regering is bezig aan de begrotingscontrole. Opdracht: 2,8 miljard euro zoeken. En dat om netjes binnen de Europese lijntjes te kleuren. Maar moeten we wel binnen die lijntjes kleuren? Zijn die niet veel te krap? Want zo hard en snel budgettair saneren, dat is dodelijk voor groei en bijgevolg werkgelegenheid. Dat zeggen gerenommeerde economen zoals Paul De Grauwe en nobelprijswinnaar Paul Krugman.

    11Visie vrijdag 22 maart 2013 uw job, ons werk

    De beste inbraakbeveiliging? Hang uw loonfiche aan de voordeur!, raadt deze manifestant van ACV Voeding & Diensten aan. Niet ons loon is te hoog, maar wel de winsthonger!

    Troika game over, vindt deze betoger. Hij doelt op de Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank, die EU-lidstaten verplichten om streng te besparen in ruil voor financile steun.

    Meer dan 10 000 vakbondsmensen uit heel Europa kwamen op straat. De Europese Unie heeft nood aan politieke moed. Ze moet inzetten op herstel, investeringen en de creatie van duurzame jobs.

    Foto

    s: G

    uy P

    utte

    man

    s

  • 12 Visie vrijdag 22 maart 2013bondigvak

    ACV BIE Syndicale premiesAls je aangesloten bent bij een vak-bond, ontvang je in veel sectoren een syndicale premie.

    GlasnijverheidBen je ACV-lid en werkte je in 2012 bij een onderneming die behoort tot pc 115 (glasnijverheid)? Dan heb je recht op een syndicale premie.

    Heb je de volledige periode gewerkt, dan krijg je 135 euro (of 11,25 euro per maand tewerkstelling).In een aantal ondernemingen wordt er ook nog een syndicale premie voorzien voor de arbeiders met brug-pensioen.De eerste betaling volgt op dinsdag 2 april.

    Sector papier- en kartonbewerking Ben je ACV-lid en werkte je in 2012 voor een onderneming die behoort tot pc 136 (papier- en kartonbewer-king), als actieve werknemer of als bruggepensioneerde? Dan heb je recht op een syndicale premie.

    Heb je de volledige periode gewerkt, dan krijg je 135 euro (of 11,25 euro per maand tewerkstelling).Bruggepen sioneerden krijgen een premie van 126 euro (of 10,50 euro per maand).De eerste betaling zal gebeuren op maandag 6 mei.

    PetroleumBen je ACV-lid en werkte je in 2012 voor een onderneming die behoort tot pc 117 (petroleumsector), als actieve werknemer of als brugge-pensioneerde? Dan heb je recht op een syndicale premie.

    Heb je de volledige periode gewerkt, dan krijg je 135 euro (of 11,25 euro per maand tewerkstelling).Bruggepensioneerden krijgen een premie van 113 euro (of 9,42 euro per maand).De eerste betaling zal gebeuren op vrijdag 29 maart.

    Je krijgt een premiekaart van je werkgever. Noteer hierop zeker je rekeningnummer en let erop dat je in orde bent met de betaling van je ACV-bijdrage.

    Kreeg je geen premiekaart? Neem dan contact op met je syndi-caal afgevaardigde, het ACV-dien-stencentrum of het beroepsverbond van ACV bouw - industrie & energie.

    Docu cRISEs UPStraatprotest in beeldOveral ter wereld komen mensen op straat tegen de uitwassen van een roofzuchtig economisch systeem: vakbondsmensen, maar ook Indigna-dos in Spanje, Occupyers van Antwerpen tot Amerika en betogers in Egypte. De documentaire cRISEs UP brengt deze straatprotesten in beeld. Een initiatief van de Gentse sociaal-artistieke werking Victoria Deluxe, met de hulp van LBC-NVK, BBTK en Vooruit.

    Premire op vrijdag 29 maart in Kunstencentrum Vooruit (Gent). Gratis mits reservatie. Info: www.victoriadeluxe.be of 09 324 80 26. cRISEs UP wordt daarna vertoond in Studio Skoop (Gent) van 18 april tot en met 1 mei.

    ACV Metea

    Arbeiders Ford Genk keuren sociAAl plAn GoedVorige vrijdag, 15 maart, hebben de arbeiders van Ford Genk en van de vier rechtstreekse toeleveran-ciers (IAC, SML, Lear en Syncreon) het ontwerpakkoord voor een soci-aal plan goedgekeurd. Dat gebeur-de met een ruime tweederde-meerderheid. De arbeiders weten nu beter waar ze aan toe zijn als ze blijven of als ze hun onderneming eerder verla-ten. Daarmee komt een einde aan maandenlange onzekerheid. Maandag is de productie weer opgestart. De onderhandelingen voor een sociaal plan voor de bedienden zijn nog bezig.Op 24 oktober 2012 besliste de directie van Ford om de vestiging in Genk te sluiten. Eind 2014 rolt de laatste auto van de band en valt het doek definitief. (LG)

    Mijn leerlingen bouw zijn enorm gemotiveerdOp bezoek in de Vakschool in Aalst

    Terwijl bedrijven schreeuwen om geschoolde arbeidskrachten, kampt het technisch en beroepsonderwijs nog altijd met een negatief imago. Sommige technische scholen kennen zelfs een terugval van het aantal leerlingen. Het Vrij Technisch Instituut (VTI) in Aalst kan daarentegen veel jongeren overtuigen om te kiezen voor wetenschap en technologie.

    D Vakschool, zoals het VTI in Aalst genoemd wordt, is een van de grootste secundaire scho len in Vlaanderen. Onge

    veer 1 600 leerlingen volgen er onderwijs onder de vleugels van zon 300 leerkrachten. Je kunt er opleidingen volgen die je voorbereiden op een beroep in de nijverheidssectoren, zoals metser en hout bewerker. Net zo goed zijn er opleidingen die je

    klaarstomen voor het hoger onderwijs, zoals industrile wetenschappen.

    Van nul opbouwenIn een loods zijn twaalf leerlingen van het vijfde jaar Ruwbouw bezig met hun praktijkles. Leerkracht Gunther Kiekens (39, links op foto) geeft aanwijzingen en stuurt bij. De laatste jaren is er een ware toeloop voor de richting bouw, vertelt Gunther. In onze school

    volgen 175 jongeren een bouwopleiding. Televisieprogrammas over bouwen en renoveren dragen zeker bij tot die populariteit. Zelf heb ik meer dan tien jaar in de bouw gewerkt. Ik vind het een prachtig beroep. Een huis van nul opbouwen geeft enorm veel voldoening. Tijdens de winter is het natuurlijk zwaar. Maar ik genoot enorm van de vrijheid en van het werken in de buitenlucht.

    Gemotiveerde klasGunther geeft les aan een heel gemotiveerde klas. De leerlingen kiezen heel bewust voor een bouwopleiding. In het vijfde jaar BSO heb je bovendien 16 uur praktijkles. Als het echt je ding niet is, dan haak je al snel af. Alle lesonderdelen hebben hun nut, zowel de prak

    uw job, ons werk

    Fran

    k B

    ahnm

    lle

    r

    leerkracht Gunther kiekens geeft praktijkles aan de leerlingen van het vijfde jaar ruwbouw in het VTi in Aalst. de laatste jaren is er een ware toeloop van leerlingen.

  • 13Visie vrijdag 22 maart 2013

    Een duidelijk, bondig en foutloos geschreven cv is vaak verplicht om uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek. Maar hoe stel je een goed cv op?

    Hoe beter je cv afgestemd is op de vacature, hoe groter je kans op succes. Maak dus voor elke sollicitatie een nieuwe versie van je cv aan. Vermeld of benadruk die informatie die belangrijk is voor die ene job in dat ene bedrijf.

    Wat je in elk cv moet opnemen Persoonlijke gegevens: naam, voornaam, adres, telefoonnummer, gsm, e-mailadres, geboortedatum, geboorteplaats, nationa li-teit, eventueel burgerlijke staat. Je persoonlijkheid, je troeven en je job-

    Hoe schrijf je een goed cv?doel: enkele sleutelwoorden die jou typeren n die aansluiten bij de job waarvoor je sol-liciteert. Opleiding: alle (school)opleidingen en cursussen (met vermelding van de school), militaire dienst. Ervaring: naam van vorige werkgevers, jaartallen, functieomschrijving. Als je pas afgestudeerd bent, kun je vrijwilligerswerk, vakantiewerk en stages vermelden.

    Afhankelijk van de vacature Talenkennis: vermeld je moedertaal. Voor andere talen omschrijf je je niveau: basis-kennis, goed, zeer goed of vloeiend spreken en schrijven. Vaardigheden: softwarepakketten (Word, Excel), organisatorische vaardigheden (plannen, cordineren), leidinggevende

    ? !

    Mijn leerlingen bouw zijn enorm gemotiveerd

    In 1997 richtte Plastic Omnium een vestiging op in Herentals om bumpers te produceren voor Opel Antwerpen. Volvo Gent kwam er later als afnemer bij. Na de slui-

    ting van Opel Antwerpen kon Plastic Omnium overleven door te produceren voor Duitse en Britse Opelfabrieken.

    Tijdelijke werkloosheidDe laatste maanden was er veel tijdelijke werkloosheid in Herentals. De vestiging greep naast de kans om onderdelen te mogen leveren voor de nieuwe Volvo XC90. Boven-dien maakte Opel plannen bekend om een fabriek in Duitsland te sluiten. Het personeel verwachtte een herstructurering.

    SluitingDe 122 werknemers waren verbaasd toen de directie op 6 maart aankondigde dat ze Plas-tic Omnium Herentals in juli wil sluiten. Dat is volgens de directie nodig omdat Vauxhall besliste om alle onderdelen voor de toekom-stige Astra in Groot-Brittanni te produce-ren. Deze beslissing zou een voorwaarde zijn in een subsidieakkoord met de Britse over-heid. Ook de loonkost in Belgi zou meespe-len, maar dat effect wordt dan weer teniet ge-daan door de efficintie en flexibiliteit van de Belgische werknemers.

    Eerlijke concurrentie?De aankondiging is een zware klap voor de werknemers in Herentals. Hoe kunnen zij nog eerlijk concurreren in de groep Plastic Omnium en met andere toeleveranciers, als

    Werknemers slachtoffer van concurrentie in EuropaAuto-onderdelenfabrikant Plastic Omnium Herentals kondigde begin maart een intentie tot sluiting aan. Reden? De productie van bumpers voor het nieuwe Astra-model van Vauxhall, de Britse Opel, moet verhui-zen naar Groot-Brittanni. Die eis is een subsidievoorwaarde van de Britse overheid. Dat landen in Europa elkaar beconcurreren, is nadelig voor de Europese industrie, waarschuwt Mario Lenaerts, secretaris van ACV Metea Kempen.

    Engeland staatssteun gebruikt om productie af te dwingen? De kans is groot dat Plastic Omnium geen zware investeringen kan doen om de productiecapaciteit in Engeland te ver-hogen, waardoor de groep haar contract met Vauxhall dreigt kwijt te spelen aan de con-currentie. Op die manier wordt iedereen slachtoffer van deze handelswijze.

    Nog twee jaar openWij willen dat er zo lang mogelijk tewerk-stelling in Herentals blijft, ook al is het voor minder mensen. De nieuwe Volvo is pas voor-zien voor 2015-2016. En de nieuwe Astra laat ook nog op zich wachten. In principe kan Plastic Omnium Herentals nog twee jaar

    ACV Metea Plastic Omnium Herentals

    uw job, ons werk

    Hoe kunnen we je helpen? ACV geeft raad.

    vaardigheden (ook in vrijwilligerswerk, verenigingsleven), communicatieve vaar-digheden Referenties: vermeld naam, functie, bedrijf en contactgegevens van mensen die je kunnen aanbevelen. Breng zeker de perso-nen waarnaar je verwijst op de hoogte. Bijkomende belangrijke informatie: verenigingsleven, hobbys, rijbewijs, eigen wagen

    Wat komt waar in je cv? Bovenaan zet je die informatie die in de ogen van de werkgever belangrijk is en jou een voorsprong geeft op de andere kandidaten. Je hebt werkervaring die aansluit bij de vacature? Zet deze ervaring bovenaan, vr je opleiding.

    tijk- als de theorievakken. Dat motiveert de leerlingen natuurlijk ook om hun best te doen. En met de kennis en vaardigheden die ze opdoen, kunnen ze later hun eigen huis bouwen. Dat is mooi meegenomen.

    Later leerkracht wordenBij een kelderconstructie is een groepje van vier leerlingen bezig om rioleringsbuizen te installeren. Gunther heeft leerling Joran Focquet (16, tweede links op foto) aangesteld als werfleider. Joran is heel enthousiast over zijn studierichting. Vooral de theorie en het denkwerk spreken mij aan. Na het zesde wil ik mijn zevende jaar nog doen en dan verder studeren. Later wil ik graag leerkracht bouw worden in het secundair onderwijs. Om leerkracht te kunnen worden, moet je wel praktijkervaring hebben. Dus als ik eenmaal mijn diploma behaald heb, zal ik wellicht eerst enkele jaren in de woningbouw werken. Binnenkort start ik met mijn eerste stage. Waarschijnlijk moet ik dan met de laser de grondwerken uitzetten, metsen en isolatie plaatsen.

    Alle kanten uitJoran en zijn medeleerlingen kunnen alvast op hun beide oren slapen als het gaat om hun kansen op de arbeidsmarkt. Dat zegt Rik Wau m a n s, leerk racht bij het V T I en hoofddlgu voor het COC. Veel jongeren k r ijgen a l een jobaa nbied i ng op hu n stageplek. Bovendien heb je een basisdiploma in handen waar je veel richtingen mee uit kunt. Leerlingen gaan aan de slag in de woningbouw, maar er zijn er ook die kiezen voor de wegenbouw, waterwerken, de zonne-panelensector of die verder studeren. Leerlin-gen die afstuderen aan D Vakschool vinden zeer snel werk. Het beroeps- en technisch on-derwijs heeft hier in Aalst geen negatief ima-go. Integendeel, het is een succesverhaal.

    Leen Grevendonck

    Je hebt wel de juiste opleiding, maar hebt nog geen relevante werkervaring? Zet dan je opleiding bovenaan. Denk je dat je leeftijd, geslacht of nationaliteit niet in je voordeel spelen? Zet dan je persoonlijke gegevens onderaan. Misschien raakt de werkgever overtuigd van je kandidatuur vr hij die informatie leest.

    Wist je datpersoneelschefs veel belang hechten aan ervaringen en realisaties, meer nog dan aan je diploma? Enkele voorbeelden: je was leider in een jeugdbeweging, je bent de drijvende kracht in een vereniging... als je werkloos (geweest) bent, je best kunt vermelden wat je in die periode gedaan hebt? Bijvoorbeeld opvoeding van de kinderen, vrijwilligerswerk, cursussen

    openblijven om onderdelen voor de huidige modellen te produceren. Wij hebben aan de directie gevraagd om een businessplan op te stellen tot 2016. (Woensdag, nadat Visie in druk ging, kwam er wellicht al duidelijkheid over de toekomst van Plastic Omnium Herentals, red.). Mogelijk heeft Plastic Omnium Herentals in tussentijd nog de kans om nieuwe klanten of modellen aan te trekken.

    Europees kaderWij dringen er bij de Belgische politici en bij onze buitenlandse vakbondscollegas op aan om na te denken over een Europees kader. Het kan niet dat politici subsidiedossiers koppe-len aan eisen om enkel werkgelegenheid te creren binnen de eigen landsgrenzen, ter-wijl ze een ander Europees land klappen toe-brengen. Deze verschuivingen leveren Euro-pa globaal geen winst op en zijn op termijn een zwaar nadeel voor de Europese industrie.

    Griet Verhoeyen

    Plastic Omnium wil de vestiging in Herentals sluiten. 122 werknemers dreigen op straat te belanden.

  • 14 Visie vrijdag 22 maart 2013

    Werkgelegenheidsplan mag geen dode letter blijvenBij Van de Velde in Schellebelle, ontwerper en producent van luxueuze dameslingerie, heeft de militantenkern een voorlopig werkgelegenheids plan ontvangen van de werkgever. ACVdlgu Peter Vandeputte neemt het voorstel van de werkgever mee onder de loep.

    De werkgever wil tijdens functionerings gesprekken open spreken over moeilijkheden en loopbaanverwachtingen, om tijdig naar oplossingen te kunnen zoeken. Oudere medewerkers wil hij inzetten als peter of meter voor nieuwe collegas. Hij wil ook een gesprek houden met werknemers die vervroegd uitstromen. Samen met een preventiedienst wil hij de lichamelijke belasting in kaart brengen en, als nodig, passende maatregelen nemen op het vlak van ergonomie en wisselende werkposten.

    Hoe komt het dat 55plussers vertrekken?Er zijn weinig doorgroeimogelijkheden voor arbeiders in het bedrijf. In de meeste afdelingen begin je in een bepaalde functie en die oefen je veertig

    jaar uit. Oudere arbeiders hebben het fysiek moeilijk. Heel wat oudere bedienden schakelen over op een 4/5deregime, maar hun takenpakket wordt niet aangepast. En nu worden ze ook nog eens ingeschakeld als peter of meter. Burnout of ziekte is wel eens het gevolg.

    Welke maatregelen willen jullie in het werkgelegenheidsplan? We willen dat bij oudere werknemers gepeild wordt naar hun opleidingsbehoeften. Zij krijgen nu te weinig mogelijkheden om zich bij te scholen. Ze hebben daardoor het gevoel niet mee te tellen en hun motivatie gaat achteruit, met vroegtijdige uitstroom als gevolg. Werknemers die als peter of meter ingezet worden, moeten ook daarvoor een opleiding krijgen. Er moet ook iets gedaan worden aan de hoge werkdruk. We willen dat de directie het werkgelegen heids plan kadert in een leeftijdsbewust personeelsbeleid voor lle werknemers. Dat beleid moet je hele loopbaan ervoor zorgen dat je gezond, gemotiveerd, productief en duurzaam inzetbaar bent, en dus ook langer aan de slag kunt blijven. De werkgever moet hiervoor een duidelijk engagement nemen. De acties in het werkgelegenheidsplan mogen geen dode letter blijven.

    Joke Vermeersch, Katleen Parijs en Stefaan Peirsman

    De collectieve arbeidsovereen komst over leeftijdsbewust personeelsbeleid, de zogenaamde cao 104, is een stap in de goede rich

    ting, zegt Herman Fonck van het ACV, dienst onderneming. Relax oefeningen of kruidenthee zullen mensen niet langer aan het werk houden. We moeten werken aan het werk, niet aan de mensen. Want onderzoek toont aan dat niet de leeftijd bepalend is, maar wel de kwaliteit van het werk. Met het werkgelegenheidsplan, dat voortaan verplicht is, willen we daarom maatregelen nemen voor draaglijk werk voor iedereen.

    Wat schrijft de nieuwe cao 104 precies voor?

    Cao 104, die nu in werking treedt, verplicht alle ondernemingen vanaf twintig werknemers om een werkgelegenheidsplan voor 45plussers te maken, in overleg met de werknemersvertegenwoordigers. Tegen begin juli moeten zij rond zijn met een concreet en gedragen plan. Werk aan de winkel dus. En ook daarna moeten de ondernemingen jaarlijks een werkgelegenheidsplan voorleggen, samen met de economische en finan cile informatie van de onderneming.

    Nieuwe cao verplicht leeftijdsbewust personeelsplanDossier: leeftijdsbewust personeelsbeleid

    Langer werken, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Strengere regelingen voor pensioen, brugpensioen en landingsbanen verplichten je er wel toe. Maar hoe wordt het haalbaar om langer te werken? En wat moet er op het werk veranderen zodat meer mensen goesting hebben om langer te werken?

    Hoe kunnen de dlgus in mijn onderneming aansturen op een leeftijdsbewust personeelsbeleid?

    Ze kunnen beginnen met informatie te verzamelen over de leeftijdsstructuur van hun instelling of onderneming. Waar zijn er problemen te verwachten met de aflossing van de wacht? Waar zal men bekwame mensen halen? En kunnen oudere werknemers hun stielkennis doorgeven aan jongere werknemers?Verder kunnen de dlgus vooral nagaan welke klachten er zijn over de kwaliteit van de arbeid. Wat moet er veranderen op het werk, zodat mensen uit zichzelf langer wil

    len werken? Gaat het over de werk inhoud? Over te zwaar werk of ergonomie? Over opleiding en loopbaanbegeleiding? Over uurroosters en deeltijds werk? Over een gebrek aan inspraak? Of over motivatie en waardering? Bij de opmaak van de werkgelegenheidsplannen kaarten de dlgus die problemen aan.

    Hoe weet ik of het in mijn onderneming de goede richting uitgaat?

    Je werkgever moet de werknemersvertegenwoordigers informeren over de resultaten van zijn tewerkstellingsplan. En elk jaar moet hij opnieuw overleggen over een bij

    sturing. Cao 104 is nu, bij de aanvang, vooral een sterke uitnodiging. Om in elke onderneming na te gaan wat er kan gebeuren om het werken meer aantrekkelijk te maken. Voor jong en oud. Zodat meer mensen met meer goesting kunnen blijven komen werken.

    Griet Verhoeyen

    Meer info vind je in de ACV-brochure Cao 104. Stappen naar leeftijds bewust personeels-beleid of op www.acv-online.be. Met vragen kun je ook steeds terecht bij de ACV-dlgus in je onderneming.

    Dan

    il R

    ys

    ZEGT

    Militant aan het woord: Peter Vandeputte

    uw job, ons werk

    Herman Fonck van het ACV, dienst onderneming: Relax oefeningen of kruidenthee zullen mensen niet langer aan het werk hou-den. We moeten werken aan het werk, niet aan de mensen.

    Peter Vandeputte, dlgu bij Van de Velde

    Dan

    il R

    ys

  • Tiny

    Bog

    aert

    s

    Samuel is iemand gewordenZEGT

    Samuel is zeventien en zijn hoofd zit vol zorgen en angsten. Mama Lieve heeft met hem al een lange, soms frustrerende weg afgelegd langs tal van scholen en voorzieningen. Samuel volgt nu met succes een persoonlijk ontwikkelingstraject.

    Zijn begeleiders zijn warme mensen met een gouden hart.

    Lieve Brutin (49) kwam twee jaar geleden in con-tact met Aura vzw, een vormingscentrum in Kortrijk. Jongeren met een persoonlijke of socia-le problematiek worden er op maat begeleid in een persoonlijk ontwikkelingstraject.

    Welke weg heeft Samuel voordien afgelegd?

    Al in de kleuterklas kreeg Samuel begeleiding. Het buiten-gewoon lager onderwijs lukte amper. De overstap naar het buitengewoon secundair onderwijs was dramatisch. De scho-len konden niet de specifieke begeleiding geven die Samuel nodig had. Alles was er wel op maat, maar niet op maat van mijn zoon. Samuel viel door de ma-zen van het net. Hij wou naar de gevangenis. Daar zorgen ze voor mij, zonder iets van mij te verwachten, zei hij.Uiteindelijk kwam hij terecht in de kinder- en jeugdpsychiatrie De Kor-beel in Kortrijk. Hij werd er intensief begeleid, waar door zijn zelfvertrouwen groeide. Hij vroeg om opnieuw onderwijs te volgen, naast zijn verblijf in De Korbeel. Daarop hadden we niet direct een antwoord. De zoektocht van de be-geleiding in De Korbeel leidde ons naar Aura.

    Waarom koos je voor een persoonlijk ontwikke-lingstraject?

    Het was Samuels laatste ka