Get connected nr 11

of 28 /28
Get Connected nr. 11, FEBRUARI 2016 Werken aan een gezonde, leefbare woon- en werkomgeving Healthy Urban Living Zie pagina 8 Economic Board Utrecht 1m Economic Board Utrecht Lekker rennen in de buitenlucht #Utrecht #HealthyUrbanLiving!

Embed Size (px)

description

Februari 2016, een nieuw Get Connected magazine met de laatste stand van zaken op EBU-gebied. Van Groene, gezonde scholen tot Big Data. En van Nul-op-de-meter tot de Gezondheidspolis. Op de Get Connected bijeenkomst 9 oktober werd Healthy Urban Living al geïntroduceerd als de ‘paraplu’ van de EBU-werkzaamheden. In dit magazine vatten we Healthy Urban Living en de relatie tot de EBU agenda nog een keer samen in een overzichtelijke infographic. Ook leest u onder meer een update over de International Talent Community Utrecht en het Zorgpact Midden Nederland.

Transcript of Get connected nr 11

  • Get Connectednr. 11, FEBRUARI 2016

    Werken aan een gezonde, leefbare woon- en werkomgeving

    Healthy Urban LivingZie pagina 8

    Economic Board Utrecht 1m

    Economic Board Utrecht Lekker rennen in de buitenlucht #Utrecht #HealthyUrbanLiving!

  • get connected

    03

    04

    05

    06

    21

    22

    24

    26

    27

    08Healthy UrbanLiving

    Slim omgaan met Big Data

    VoorwoordHenk Broeders

    Nieuwsitems

    Financiering

    GameChangers

    Human Capital Agenda

    Internationalisering

    360o interview

    Research

    Agenda

    Gezonde scholen,gezonde leerlingen

    14Gezond

    18Slim

    10Groen

    INHOUD

    Leef gezond, ga naar Utrecht!

  • voorwoord

    3

    Hard en vernieuwend werken. En werken aan ver-

    trouwen in elkaar. Ja vertrouwen, hoe afgezaagd

    dit ook klinkt. Dat is de reden waarom wij met onze

    partners erin zijn geslaagd 200 miljoen euro aan

    investeringen in groene, gezonde en slimme initia-

    tieven uit te lokken. Initiatieven die bijdragen aan

    nieuwe banen, aan marktaandeel voor het Utrechtse

    bedrijfsleven en aan een groene, gezonde en slimme

    toekomst voor onze regio.

    Even terug in de tijd. Drie jaar geleden is de Economic

    Board Utrecht (EBU) opgericht. We lieten als regio te

    veel kansen liggen. Kansen om door samenwerking

    tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijven

    grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken

    en daarbij optimaal de excellente kennispositie op

    groen, gezond en slim te benutten. Uitdagingen zo-

    als transities in de zorg, in energie, nieuwe techno-

    logien die alles op zn kop zetten en de aansluiting

    tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

    Uit deze urgentie is de EBU ontstaan, met als doel

    investeringen in maatschappelijke uitdagingen uit

    te lokken. Dit doet de EBU door cross-sectoraal te

    werken en door schaalgrootte te organiseren zodat

    initiatieven investeerbaar worden.

    De theorie is prachtig, de praktijk is en blijft mensen-

    werk. Groot compliment daarom aan iedereen die

    betrokken is. De urgentie tot samenwerking heeft

    ertoe geleid dat we in elkaar zijn gaan investeren, in

    meer vertrouwen. In de deze tijden van fundamen-

    tele veranderingen weten we n ding zeker: Beter

    een goede buur dan een verre vriend. De focus op

    maatschappelijke vraagstukken wordt door iedereen

    herkend en zowel naar eigen als gedeeld belang

    vertaald. De kracht van onze gezamenlijke agenda.

    De resultaten van de samenwerking zijn mooi: 200

    miljoen uitgelokte investeringen in groene, gezon-

    de en slimme initiatieven. Een stevige agenda voor

    de broodnodige aansluiting tussen onderwijs en ar-

    beidsmarkt, een internationaliseringsagenda die op

    stoom komt en Healthy Urban Living, oftewel ge-

    zond stedelijk leven, als gedeeld motto.

    De opgebouwde samenwerking en het gegroeide

    vertrouwen in elkaar en in de kracht van de regio

    zijn wat mij betreft nog belangrijker. Samenwerking

    en vertrouwen zijn hard nodig om de grote uitda-

    gingen aan te pakken.

    ING stipte net voor de kerst een van de belangrijk-

    ste uitdagingen aan: De kloof tussen de vraag naar

    hoogopgeleid personeel, bijvoorbeeld in de ICT, en

    het lager opgeleide aanbod is d uitdaging voor de

    regionale arbeidsmarkt. En we moeten met elkaar de

    belofte van Healthy Urban Living waarmaken. Denk

    daarbij bijvoorbeeld aan Nul-op-de-meter, Zelf-

    management en Big Data. Maar denk ook aan het

    Stationsgebied in de stad Utrecht als ons interna-

    tionale uithangbord. Want naast goede buren wil-

    len we ook verre vrienden. Daarom werken we ook

    gezamenlijk aan onze internationale positie.

    Burgemeester Van Zanen van de gemeente Utrecht

    verwoordde het prachtig in zijn nieuwjaarsspeech:

    We zorgen er voor dat Utrecht ook in de nabije toe-

    komst n van de beste plekken in de wereld blijft

    om te leven. En dat doen we samen. Elkaar kennen,

    met elkaar willen samenwerken en vertrouwen is ht

    fundament om dit voor elkaar te boksen.

    'Samenwerking en vertrouwen zijn hard nodig om de grote uitdagingen aan te pakken'

    HENK BROEDERS Voorzitter EconomicBoard Utrecht

    Beter een goede buur dan een verre vriend

  • 4nieuws

    UTRECHT INC. OP NR. 11IN WERELDRANGLIJST Op 25 november 2015 is UtrechtInc., de Utrechtse broedplaats voor

    innoverende startups, als elfde geindigd in de index van beste

    Universiteits business incubators ter wereld. De ranking werd

    gepubliceerd door UBI.

    Het mooie resultaat werd bekend gemaakt via een web broadcast vanuit

    Trafalgar Square in Londen. De deelnemende incubators werden

    beoordeeld op verschillende disciplines, waaronder ICT en biotech. In

    totaal deden er 220 incubators uit 60 landen mee. In oktober behaalde

    UtrechtInc. al een zesde plaats in de Europese ranking van UBI.

    UtrechtInc. heeft sinds 2009 135 startups ondersteund. De Nederlandse

    startupincubator krijgt hiermee internationale erkenning voor de manier

    waarop zij ondernemerschap en innovatie stimuleert. UtrechtInc. is een van

    de partners waarmee de Economic Board Utrecht gezamenlijk naar buiten

    treedt als Startup Utrecht; een samenwerking waarin gewerkt wordt aan

    een sterker startup & accelerator ecosysteem voor de regio.

    OPENING ILAB UTRECHTOp 13 november werd iLab Utrecht Science Park geopend, een initiatief

    van Utrecht Science Park (USP) en Hogeschool Utrecht (HU). iLab

    Utrecht Science Park is een volledig ingericht en bemenst laboratorium

    op het Utrecht Science Park (de Uithof), waar zowel starters als geves-

    tigde bedrijven zonder voorinvestering onderzoek kunnen (laten) doen

    in een setting van samenwerking tussen alle deelnemende partijen.

    iLab Utrecht Science Park vormt een centrale plek waar starters en

    bedrijven met hun vragen terecht kunnen en van waaruit de verbinding met

    onderzoekers en onderzoeksfaciliteiten wordt gemaakt. Bovendien stelt het

    lab bedrijven in staat om getalenteerde studenten te ontdekken en hen een

    stage of zelfs een arbeidsovereenkomst aan te bieden. Naar verwachting

    worden in de toekomst meerdere iLabs geopend op het USP. Het lab is

    op initiatief van het USP en de HU tot stand gekomen, in samenwerking

    met Utrecht Life Sciences, Economic Board Utrecht, Topsector Chemie en

    Topsector Life Sciences & Health.

    4

    NIEUWSITEMS

    UTRECHTSE WERELDPRIMEURVEHICLE-TO-GRID GROEIT UIT TOT REGIONAAL ENERGIESYSTEEM

    De Utrechtse wijk Lombok had in juni 2015 een wereldprimeur met de

    eerste Vehicle-to-Grid laadpaal. Een slimme laadpaal voor alle elektri-

    sche autos die uit zon opgewekte elektriciteit zowel kunnen laden als

    opslaan voor later gebruik. In november zetten wethouders uit vijftien

    gemeenten uit de regio Utrecht hun handtekening onder de ambitie om

    dit uit te bouwen tot een regionaal energiesysteem.

    Vehicle-to-Grid is een initiatief van onder andere de gemeente Utrecht,

    netbeheerder Stedin, GE Benelux, Vidyn, Economic Board Utrecht en

    LomboXnet.

    De ambitie voor de regio Utrecht bestaat uit het realiseren van duizend

    Smart Solar Charging-laadpunten, waarbij energie uit zon kan worden

    opgeslagen in elektrische autos. Daarvoor mikken de initiatiefnemers en

    de vijftien gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Lopik, Montfoort,

    Nieuwegein, Oudewater, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug,

    Vianen, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist om eveneens duizend elektri-

    sche deelautos en tienduizend gekoppelde zonnepanelen te realiseren. De

    gemeente Amersfoort en provincie Utrecht zetten al hun handtekening op

    9 juni 2015.

    Altijd energie

    De slimme laadpalen worden gekoppeld aan zonnepanelen op de omlig-

    gende huizen van bewoners, daken van bedrijven en openbare gebouwen

    zoals scholen. De publieke palen kunnen de accu van elektrische autos la-

    den n ontladen waardoor de auto kan worden gebruikt als energieopslag.

    Onlangs werd Vehicle-to-Grid nog gekozen in de Toekomstmakers Top-100

    met de honderd meest baanbrekende innovaties uit Nederland.

    Opschaling naar een regionaal energiesysteem biedt grote kansen voor

    extra werkgelegenheid voor Nederland. Zo voorspelt de Rijksdienst voor

    Ondernemend Nederland (RVO.nl) 10.000 banen in 2020 en 50.000 banen

    in 2030 dankzij elektrische autos. Daarnaast zorgen proeftuinen zoals in

    Utrecht voor het aantrekken van wereldbedrijven naar Nederland. Zo heeft

    GE vanwege het project in Utrecht besloten haar divisie laadinfrastructuur

    in Nederland te behouden en werd Nissan partner in het project.

    Hogeschool UtrechtFemke van den Heuvel

  • titeltitel

    5

    financiering

    5

    Het Lokaal is het eerste initiatief dat

    een bijdrage ontvangt uit het Groen,

    Gezond, Slim Fonds. De EBU heeft het

    Groen, Gezond, Slim Fonds opgezet

    om crowdfunding extra aantrekkelijk te

    maken. Zo dragen we bij aan realisatie van

    nieuwe initiatieven, zegt Stef Rell van de

    Economic Board Utrecht.

    Het fonds is bedoeld voor MKB-

    ondernemers die (een gedeelte van de

    benodigde) financiering via crowdfunding

    ophalen. De EBU kan bij dergelijke

    initiatieven tot 25% bijdragen aan de

    totale financiering. De aanvraagprocedure

    voor het Groen, Gezond, Slim fonds is

    laagdrempelig. Voorwaarde is dat (een

    gedeelte van) de financiering loopt via een

    crowdfunding platform met de benodigde

    AFM vergunningen. In een gesprek met

    de initiatiefnemer wordt gekeken of het

    initiatief aansluit bij de strategische agenda

    van de EBU, aldus Rell.

    INVESTEERBARE FOODHALHet Lokaal wordt een foodhal in het

    stadshart van Amersfoort, gevestigd in

    twee oude loodsen van de voormalige

    lijm- en zeepfabriek in De Nieuwe Stad.

    In maart zal de hal volledig up and

    running zijn. Het Lokaal maakt gebruik

    Het Lokaal: Lichtend voorbeeldvan succesvolle stapelfinanciering

    Op vier verschillende manieren een nieuw initiatief

    financieren; het is de initiatiefnemers van Het Lokaal

    gelukt. De eerste food- en markthal van Amersfoort

    is gefinancierd door 253 particulieren, de EBU, de

    Rabobank en de gemeente Amersfoort. Een lichtend

    voorbeeld van succesvolle stapelfinanciering. Het

    succes van de crowdfunding gaf anderen vertrouwen om

    ook aan te haken, aldus initiatiefnemer Rinke van t Holt.

    van voedsel om in samenwerkingen met

    lokale partijen diverse maatschappelijke

    themas te verbinden. Van t Holt: We

    combineren gezondheid en educatie

    door voorlichting te geven over voedsel.

    We creren werkgelegenheid en doen

    dat in samenwerking met de Hogeschool

    Utrecht en MBO Amersfoort, deels met

    sociale werkplaatsen voor mensen met

    een achterstand tot de arbeidsmarkt en

    deels middels re-integratie vanuit de

    WW. Door streekproducenten te helpen

    innoveren komen we ook tot een betere

    lokale voedselketen. De boeren worden

    door Het Lokaal geholpen met wet- en

    regelgeving, productie en marketing.

    Van t Holt zegt de crowdfunding vooral

    als validatie voor het initiatief te zien. Veel

    consumenten uit de doelgroep waren

    enthousiast en dus was het zaak om te

    zien of ze ook mee wilden investeren. Dat

    we uiteindelijk 235.000 euro ophaalden

    uit onze doelgroep was een bevestiging

    voor ons en gaf vertrouwen voor de bank

    en de EBU. De gemeente gaf uiteindelijk

    het laatste zetje.

    EBU MAAKT BUSINESS CASES INVESTEERBAARDe EBU ondersteunt ondernemers

    en (nieuwe) initiatieven die bijdragen

    aan een groene, gezonde en slimme

    regio en maakt deze business cases

    investeerbaar. In Utrecht zijn verschillende

    investeringsfondsen voor een brede

    groep van ondernemers beschikbaar.

    Naast het Groen, Gezond, Slim Fonds

    is er bijvoorbeeld het Nul-op-de-meter

    Marktintroductie Fonds, waarover u meer

    kunt lezen in het artikel op p.12.

    Eerste financiering Groen, Gezond, Slim Fonds naar Amersfoortse foodhal

    Stef Rell Financile middelen06 11 86 66 [email protected]

    Meer informatie en de verschillende

    investeringsfondsen zijn te vinden op

    www.economicboardutrecht.nl /

    investeringsfondsen.

    Of neem contact op!

  • De toon is gezet, het wordt elektrisch!

    Je hebt een bepaalde drijfveer nodig om maatschappelijke themas aan te pakken, zoals hij zelf zegt. En geduld. Hij is Arnaud van der Sluis, oprichter van Proov, dat het dankzij inductie mogelijk maakt dat grote voertuigen elektrisch rijden in de stad. De drijfveer van deze gamechanger? Mijn kennis. Ik wil binnensteden schoner en stiller maken en ik wt gewoon dat dat kan.

    gamechangers

    6

    Burgers die stroom opwekken voor hun eigen busrit: het is er

    sneller dan je nu denkt

    Het is 2008 als Arnaud van der Sluis, toen

    nog manager bij ProRail, besluit zijn wens

    om een positieve bijdrage te leveren aan de

    maatschappij in praktijk te gaan brengen. Die

    behoefte zit nou eenmaal in me. Binnensteden

    schoner en stiller maken door elektrische

    voertuigen te voorzien van een vernuftig

    systeem, dat is wat ik wilde doen. Van der

    Sluis start Proov. In het kort: Proov realiseert

    een duurzame en kosteneffectieve oplossing

    voor elektrisch vervoer. Concreet betekent het

    dat je bij Proov terecht kunt voor een techniek

    waarbij je voertuigen zoals stadsbussen de

    hele dag elektrisch kunt laten rijden dankzij het

    inductief laden van de batterij. In de woorden

    van Van der Sluis zelf: Wij bieden als een van

    de weinige partijen in de wereld een oplossing

    voor stadsbussen die groen, gemakkelijk en

    goedkoop is.

  • 7gamechangers

    UNPLUGGED E-MOBILITYHet systeem van Proov werkt met

    inductielaadplaatsen. Op die plaatsen ligt

    een spoel in de grond; de inductielus. Het

    communicatiesysteem in de bus geeft een

    seintje aan een elektriciteitskastje als de bus

    boven de stalen plaat staat. Op dat moment

    geeft het elektriciteitskastje stroom aan de

    plaat in de grond. In de bus zit ook een stalen

    plaat; de inductie-adapter. Doordat er stroom

    van het elektriciteitskastje naar de plaat in

    de grond gaat, ontstaat er een magnetisch

    veld. Dit wordt doorgegeven aan de plaat

    in de bus. In de bus wordt het magnetische

    veld omgezet in stroom voor de accu. We

    noemen het unplugged e-mobility, aldus

    Van der Sluis. Stadsbussen laden op deze

    manier op zonder stekkers, pasjes of draden.

    Minder kwetsbaar en bovendien goedkoper.

    Door het bijladen kan bespaard worden op

    de aanschaf van dure batterijen.

    SCHONE BUS ZONDER BRANDSTOFCILINDERInnovatie verloopt altijd in een aantal

    vaste stappen, legt Van der Sluis uit. Het

    kan technisch niet, het mag niet volgens

    de regeltjes en waarom hebben we het

    niet eerder gedaan. Het in de praktijk

    brengen van ons systeem heeft dus heel

    wat voeten in de aarde gehad. Er reden in

    2009 schone dieselbussen en er zouden

    in Utrecht tweehonderd hybride bussen

    gaan rijden. De koers was bepaald; het zou

    hybride worden. In Nederland is een eenmaal

    gekozen koers als die van een olietanker:

    wenden of keren is niet mogelijk. Terwijl

    ons idee aantoonbaar beter en goedkoper

    was. We zijn geholpen door Stichting Doen

    en ProRail en uiteindelijk kregen we voet

    aan de grond dankzij de order van Qbuzz/

    U-OV voor de stad Utrecht. Ook de Europese

    richtlijnen bleken een uitdaging. Europa had

    in haar schonere bus-richtlijnen geschreven

    dat schone bussen een brandstofcilinder

    moeten hebben. Uiteindelijk deed de rechter

    een voor ons positieve uitspraak. Het bewijst

    maar weer eens dat je als gamechanger een

    lange adem moet hebben.

    KLIMAATTOP IN PARIJSAnno 2016 werkt Proov voor en met grote

    vervoerders zoals busmaatschappijen en

    binnenstadsvervoer en met gemeenten en

    provincies die concessieverlener zijn voor

    binnenstedelijk vervoer. Proov timmert ook

    aan de buitenlandse weg. In 2014 haalde

    het bedrijf de opdracht binnen voor het

    draadloos opladen van dubbeldek e-bussen

    in Londen. De eerste vijf testbussen rijden;

    begin december 2015 werd onder grote

    belangstelling de laadplaat gedemonstreerd.

    Eveneens in december tweet Van der Sluis

    enthousiast over de aanwezigheid van

    Qbuzz/U-OV op de klimaattop in Parijs. De

    Utrechtse elektrische lijn 2 van Qbuzz/U-OV

    was door het Ministerie van Infrastructuur en

    Milieu verkozen tot n van de succesvolste

    duurzaamheidsinitiatieven in Nederland.

    Proov zorgt ervoor dat het oplaadsysteem van

    lijn 2 goed werkt. Han van der Wal, Manager

    wagenpark en facilitair bij Qbuzz/U-OV: Door

    de komst van onze elektrische voertuigen is

    de luchtkwaliteit in de binnenstad van Utrecht

    aanzienlijk verbeterd. Hiermee hebben we

    een eerste stap gezet naar zero emissie. Ons

    toekomstbeeld is openbaar vervoer zonder

    schadelijke uitstoot.

    SJOEMELSOFTWAREDe ambitie van Proov is om in 2020 in

    lle steden van Nederland economisch

    aantrekkelijke unplugged e-mobility

    oplossingen voor professioneel vervoer te

    verzorgen. Het bedrijf dat inmiddels 45

    medewerkers telt is goed op weg. Van der

    Sluis: De toon is gezet: het wordt elektrisch!

    De omwenteling in perceptie van diesel

    naar elektrisch gaat nu heel snel. Het aan

    het licht komen van de sjoemelsoftware van

    Volkswagen heeft een handje geholpen. We

    zijn aangekomen bij het volgende hoofdstuk

    van mijn visie. Er is bepaald dat in 2025 alle

    bussen zero emissie moeten worden.

    Van der Sluis is vastberaden. Ik wil

    binnensteden schoner en stiller maken.

    We hebben de kennis en de business case

    om dat te bewerkstelligen. De toekomst? Ik

    werk op dit moment aan een systeem dat

    burgers in staat stelt de stroom voor hun

    eigen elektrische busrit op te wekken. Met

    zonnepanelen op het dak van hun woning.

    Het zal eerder werkelijkheid zijn dan we nu

    denken. De ontwikkelingen gaan zo snel!

    MEER INFORMATIE: [email protected]/proovnl

    Ons toekomst-

    beeld is openbaar

    vervoer zonder

    schadelijke uitstoot' Arnaud van der Sluis is slechts n van de vele ondernemers en wetenschappers die de regels van het spel binnen hun vakgebied veranderd hebben. Op het regio- platform Gamechangers Utrecht vind je veel meer succesverhalen!

    Met dit platform krijgen regionale

    gamechangers een podium. Hier

    krijgen ze de spotlight die ze verdie-

    nen, maar kunnen ze met hun ver-

    haal ook anderen inspireren. De lezer

    van het platform bepaalt uiteindelijk

    wie er echte gamechangers zijn door

    te klikken op de WOOW-knop.

    Wie vindt u een ware gamechanger?

    Kijk op

    www.gamechangersutrecht.nl.

    NOG MEER GAMECHANGERS

  • Gezonde school, gezonde leerlingen

    Ouders merken het bijvoorbeeld als ze

    naar de musical gaan van hun kind in

    groep 8 van de basisschool. Dan zitten er

    in de schoolkantine veel meer mensen

    dan gebruikelijk. Na een avondje vol

    memorabele zangprestaties komen ze met

    hoofdpijn thuis vanwege het gebrek aan

    zuurstof in de lucht. Maar dat zijn niet de

    enige hoofdpijnmomenten. Leerlingen en

    leraren hebben voortdurend te kampen met

    een slecht binnenklimaat op scholen. De

    Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

    (RVO) stelde in 2013 vast dat er bij meer

    dan 70% van de klaslokalen in het basis-

    en voorgezet onderwijs sprake is van te

    hoge CO2-concentraties. Naast die slechte

    ventilatie en het slechte binnenklimaat

    zijn er nog veel andere problemen in

    scholen, met licht (te fel of juist te donker),

    temperatuur, vocht en akoestiek. Het

    gevolg: concentratieproblemen en soms

    zelfs zieke leerlingen en docenten.

    Uit onderzoek van TNO blijkt dat in een

    gebouw dat wl goed gesoleerd en ge-

    ventileerd is, een verbetering van tot wel

    19% plaatsvindt, als het gaat om het aantal

    gemaakte (reken)fouten. Een gezond ge-

    bouw is dus goed voor het welzijn. Waar-

    om wordt dit probleem dan niet snel aan-

    gepakt? Atto Harstra, innovatiemanager bij

    Aldus Bouwinnovatie en Platform 31, weet

    wel waarom. "Scholen vrezen dat renovatie

    te duur is. Ze hebben nu al weinig geld, om-

    dat het vergoedingensysteem dat ze van de

    overheid krijgen voor gebouwkosten eigen-

    lijk te krap is. Scholen besteden nu teveel

    geld aan energie, en dat gaat ten koste van

    de budgetten voor docenten, leermiddelen

    of bijvoorbeeld een sportdag."

    Scholen hebben een slecht binnenklimaat, en dat gaat ten koste van de leerprestaties. Maar als de scholen in de regio Utrecht de handen ineen slaan, is een gezond,

    aangenaam en duurzaam gebouw mogelijk n financieel haalbaar. EBU heeft samen met andere partijen het initiatief genomen om deze ambities te realiseren. Dit jaar

    wordt in ieder geval de eerste tranche met zes scholen in de markt gezet.

    KOUDWATERVREES WEGNEMENEBU is vorig jaar samen met de gemeenten

    Amersfoort en Utrecht en het Utrechtse

    schoolbestuur BCOU een initiatief gestart

    om die koudwatervrees bij scholen te kun-

    nen wegnemen. Uit financile berekeningen

    van de projectgroep blijkt namelijk dat er

    vele mogelijkheden en financieringsvormen

    zijn om zon gezonde school te realiseren.

    Gemeenten en scholen kunnen er bijvoor-

    beeld voor kiezen om het vastgoed onder

    te brengen in een aparte beheerstichting.

    Ook zijn private partijen, zoals banken, ge-

    interesseerd in het financieren van duurza-

    me scholen. Zij zien dit als een waardevaste

    investering met beperkte risicos. Zeker in

    combinatie met een garantiefonds biedt dit

    voldoende zekerheid.

    Groen

    10

    Een derde optie is om prestatieafspraken te

    maken met leveranciers. Bijvoorbeeld met

    een energiebedrijf dat zelf de zonnepanelen

    voorfinanciert. Met het geld dat de school

    dan bespaart op energie, kan zij de inves-

    tering vervolgens terugbetalen. Bovendien

    zijn er subsidies beschikbaar voor duurza-

    me maatregelen, waardoor investeringen

    in bijvoorbeeld klimaatinstallaties, zonne-

    panelen en gevelisolatie snel terugverdiend

    zijn. "Dan kunnen scholen eindelijk weer

    investeren in waar het echt om gaat: goed

    onderwijs en tevreden leerlingen en docen-

    ten", aldus Eke Schins, die als procesbege-

    leider vanuit ingenieursbureau Grontmij bij

    dit initiatief is betrokken. Voor gemeenten

    en schoolbesturen zijn dergelijke financie-

    ringsconstructies wel even wennen, denkt

    Gids WF de, Oel CJ van, Phaff JC, Kalkman A. Het effect van ventilatie op de cognitieve

    prestaties van leerlingen op een basisschool. Delft: TNO Bouw en Ondergrond, 2007.

  • 11

    groen

    ze. "Het vraagt lef om op een andere manier naar de

    financile haalbaarheid te kijken. Schoolbestuurders

    moeten zich er wel comfortabel bij voelen. Het is

    dan ook belangrijk dat ze duidelijk aangeven wat hun

    randvoorwaarden zijn, zodat we daar rekening mee

    kunnen houden."

    INKOOPVOORDEEL"Het momentum is nu", aldus Schins. "Financiers en

    wetgevers hebben op dit moment veel aandacht

    voor de verduurzaming van vastgoed." Scholen zijn

    nu zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van

    hun gebouwen, dus zij hebben direct baat bij duur-

    zame oplossingen. En voor gemeenten helpt het om

    klimaatdoelstellingen te halen en innovatieve werk-

    gelegenheid te creren. "Het energiegebruik van

    maatschappelijk vastgoed zoals scholen moet om-

    laag", vindt Harstra. "Als heel veel scholen meedoen

    met dit initiatief, dan heeft dat een enorme impact

    op het totale regionale energieverbruik." En het initi-

    atief creert werkgelegenheid omdat het marktpar-

    tijen (zoals aannemers en leveranciers) dwingt om

    innovatief na te denken over duurzame oplossingen.

    Harstra: "Scholen moeten niet direct vragen naar

    een product, maar naar een oplossing. Dus niet: ik

    wil tien armaturen, maar ik wil daglicht. En hoe die

    leverancier dat doet, moet hij zelf bedenken. Zo leg

    je de lat hoger en dwing je de opdrachtgever tot

    creativiteit. Maar marktpartijen gaan pas rennen als

    veel scholen mee doen. Dan loont het voor hen om

    speciaal voor deze markt producten en diensten te

    ontwikkelen, en kunnen ze inkoopvoordeel bieden."

    GEZONDHEIDSWINSTMet die animo lijkt het wel goed te zitten. Vier Utrechtse en

    twee Amersfoortse scholen hebben zich al aangemeld voor

    een pilot dit jaar. Daarnaast heeft een tiental scholen aange-

    geven interesse te hebben. Basisscholen en middelbare scho-

    len met renovatieplannen n met nieuwbouwplannen kunnen

    zich aanmelden. Soms zijn oude scholen er zo slecht aan toe,

    of groeien ze uit hun jasje, waardoor nieuwbouw de enige op-

    tie is. De projectgroep kan dan meedenken hoe de sloop zo

    duurzaam mogelijk kan plaatsvinden, met behoud van zoveel

    mogelijk oorspronkelijk materiaal. "Geld is niet het probleem",

    besluit Harstra, "maar je moet het wel goed weten te organi-

    seren." Daarvoor is de basis in ieder geval gelegd. Schins vult

    aan: "Het voordeel is groter dan alleen financieel, het gaat uit-

    eindelijk toch om het welzijn en de gezondheidswinst voor

    onze kinderen."

    Banken willen graag in de verduurzaming van scholen

    investeren, maar ze lopen wel eens op tegen de zogeheten

    alternatieve aanwendbaarheid: met de hoge plafonds en

    grote open ruimtes zijn schoolgebouwen niet zo makkelijk

    om te bouwen tot bijvoorbeeld woningen. Een duurzaam

    schoolgebouw is dus ook een toekomstbestendig gebouw,

    dat relatief eenvoudig van functie kan veranderen.

    Voor banken is het risico op leegstand dan veel kleiner.

    Een andere oplossing is een terugkoopgarantie van

    de gemeente. In Culemborg investeert Triodos Bank

    bijvoorbeeld in een school met een dergelijke garantie.

    "Voor een goed plan is altijd geld, maar we hebben

    ook commitment van de gemeente nodig", aldus Patty

    Zuidhoek, manager zakelijke kredietverlening bij Triodos

    Bank. Mocht de school binnen twintig jaar ophouden

    te bestaan, dan koopt de gemeente het gebouw terug

    tegen de dan nog resterende schuld. Zuidhoek: "Een hele

    creatieve oplossing waar wij blij mee zijn." Triodos Bank

    is ook een van de partners in het initiatief van EBU. "Wij

    willen graag meedoen met de pilot, want wij zien hier

    zeker kansen. Dit initiatief is een mooi voorbeeld voor heel

    Nederland. We kunnen nu laten zien dat het wel kan!"

    VOOR EEN GOED PLAN IS

    ER ALTIJD GELD

    Irene ten Dam domeinmanager Groen06 33 67 92 [email protected]

    De komende tijd zullen we de scholen en schoolbesturen

    uit de pilot blijven volgen. In het volgende Get Connected

    magazine brengen we u op de hoogte van het vervolg.

    Heeft u in de tussentijd vragen, wilt u meer weten of wilt

    u ook bijdragen aan dit initiatief? Neem dan contact op!

  • 12

    groen

    In 2020 wil Utrecht 50.000 nul-op-de-meter-woningen rijk zijn. Elke betrokken partij heeft zo zijn eigen uitdagingen om die doelstelling te halen. Hoestaat het er op dit moment voor?

    Nul-op-de-meter:de stand van zaken

    REGIONAAL

    BELEID

    BEWONERS

    REGIONAAL

    BEDRIJFSLEVEN

    FINANCIERINGS-

    OPLOSSINGEN

    KOOPHUUR

    Figuur 1Binnen het regionale nul-op-de-meter-programma wordt gewerkt aan zes doorbraak-issues. Gezamenlijk zorgen zij voor de totstandkoming van de ambitie; 50.000 nul-op-de-meter-woningen in de regio in 2020.

    Irene ten Dam domeinmanager Groen06 33 67 92 56irene.te[email protected]

    Meebouwen aan nul-op-de-meter?

    Neem contact op!

    Leonie van der Steen van Squarewise bijt

    het spits af met een update vanuit het cor-

    poratieteam. Er zijn nu elf corporaties in

    Utrecht die concreet bezig zijn met de eer-

    ste pilots. Het Kwartiermakersteam helpt

    door bijvoorbeeld experts aan te dragen

    voor specifieke vraagstukken of door critici

    te overtuigen met een doorgerekende busi-

    ness case. Zo laten we corporaties met een

    gedegen berekening zien dat nul-op-de-

    meter-woningen een beter rendement op-

    leveren dan Label B-woningen. Een infor-

    matiebrochure waarin corporaties kunnen

    lezen wat de voordelen van het concept

    zijn, helpt waar nodig. De inspanningen

    werpen hun vruchten af: de interesse van

    verschillende corporaties is flink gewekt in

    de afgelopen periode. Ze zien in dat nul-

    op-de-meter-woningen wel degelijk ren-

    dabel kunnen zijn. We hebben bijvoorbeeld

    voor woningcorporatie GroenWest bereke-

    ningen gemaakt. Die berekeningen hebben

    de directie en het Management Team over-

    tuigd en ook al tot daden aangezet. In 2016

    krijgen 25 woningen van GroenWest in

    het Schilderskwartier in Woerden een nul-

    op-de-meter-update. Bij positief resultaat

    wordt ook de rest van de wijk aangepakt.

    PARTICULIEREN & BOUWBEDRIJF Stef Rell, van de Economic Board Utrecht:

    We hebben als EBU samen met een groot

    aantal Utrechtse gemeenten het initiatief

    genomen voor een financieringsregeling

    om realisatie van nul-op-de-meter wonin-

    gen in de particuliere sector te helpen ver-

    snellen. Met dit zogenaamde Nul-op-de-

    meter Marktintroductiefonds ondersteunen

    we bouwbedrijven. Ze kunnen tot 5000

    euro per woning ontvangen, als zij mini-

    maal drie nul-op-de-meter woningen rea-

    liseren. Het bouwbedrijf is begunstigde van

    de regeling, maar de particuliere eigenaar

    profiteert indirect doordat kosten voor de

    realisatie van de nul-op-de-meter woning

    lager zijn. We hopen met dit fonds het zetje

    te creren om de realisatie van nul-op-de-

    meter bij particulieren te versnellen.

    BEGELEIDING BEWONERS[H]eerlijk Wonen biedt bewoners uit diverse

    gemeenten in de regio begeleiding in het

    traject van orintatie tot bouw als het gaat

    om nul-op-de-meter woningen. In hun ver-

    nieuwde aanpak is de hele keten toeganke-

    lijker en inzichtelijk, waardoor elke partij die

    een rol speelt eenvoudiger en sneller zijn rol

    kan vervullen. Zo vertelt ook directeur Theo

    Land: We merkten namelijk dat sommige

    dingen echt beter moeten in de dienstver-

    lening aan bewoners; onder andere zit er

    vaak een half jaar tussen contact en con-

    tract. Dat zou een maand moeten zijn als

    we echt 50.000 nul-op-de-meter-renova-

    ties willen halen, maar dan moeten wel alle

    loketjes samenwerken. In onze vernieuwde

    aanpak betrekken we op diverse locaties in

    de regio onder andere de gemeente en de

    plaatselijke makelaar bij concrete wonin-

    gen.

    NUL-OP-DE-METER EXPERIENCE ZONEArthur Lippus is kartrekker van de Nul-op-

    de-meter Experience Zone en vertelt: Voor

    genteresseerden is er straks tussen Utrecht

    CS en de Woonboulevard de Experience

    Zone. Het wordt d plek waar iedereen kan

    ervaren hoe wonen in een duurzame wo-

    ning is. Een locatie juist ook om de lokale

    initiatieven die er al zijn in de provincie beter

    zichtbaar te maken en versneld vooruit te

    helpen. Het plan is uitgewerkt, we zijn nu

    met de Jaarbeurs in gesprek over een con-

    creet startpunt op hun terrein en we heb-

    ben vergunningen nodig van de gemeente.

    Op weg naar een nul-op-de-meter-woning

  • Groene stroom op het goedkoopste moment

    Energiegebruik op een slimme manier aansturen om uiteindelijk een

    duurzame energie-infrastructuur op te bouwen, dat is de missie van

    Senfal. Naast het leveren van groene energie, wordt het energiegebruik

    ook direct beteugeld door de slimme apparatuur. Overal op de wereld

    ontwikkelen bedrijven technologien om energie op te slaan of op een

    andere manier te gebruiken. Wij gebruiken echter slimme software

    om bestaande apparaten efficinter in te zetten, zegt Sander ten

    Kate, medeoprichter van het bedrijf. Door apparaten van klanten slim

    aan te sturen onderscheidt Senfal zich van andere energiebedrijven.

    Dit betekent dat de slimme software ervoor zorgt dat zo'n apparaat

    alleen aan staat op de momenten dat de energieprijzen laag zijn.

    Door een verbinding te leggen met de aansturingssoftware van

    apparaten, weten wij wanneer een apparaat aan en uit kan en wat de

    bandbreedte hierin is. Het bedrijf, dat voortkomt uit UtrechtInc., heeft

    twee belangrijke pijlers: duurzaam opgewekte energie (zon, wind)

    en slimme software om een aanbod gestuurde vraag van energie

    mogelijk te maken.

    Design, gemak en duurzaam recyclen gecombineerd in n afvalbox

    De innovatieve afvalscheidingsboxen van BinBang zijn speciaal ontwikkeld voor gemakkelijk

    afval scheiden en wegbrengen. We kunnen zeker 90% van ons afval hergebruiken. Het

    gescheiden inleveren van grondstoffen levert een financieel- en milieuvoordeel op, zegt

    CEO en co-oprichter Anja Cheriakova. In elke box van de BinBang is ruimte voor een andere

    afvalstroom, waardoor niet de hele keuken vol staat met afvalbakken. Door het modulaire

    systeem passen de boxen in elke ruimte. Naast de Bins leveren we ook een Bang, een

    campagne op maat om gemeenten en bedrijven te helpen met het sluitend maken van

    hun afval business case. Met 95% afvalscheiding, campagnes en Challenges op maat. Door

    recente samenwerking met grote partijen als de Jaarbeurs Utrecht groeit het bedrijf snel.

    Ook een aanvraag voor het Groen, Gezond, Slim Fonds lijkt binnenkort te worden toegekend.

    Cheriakova: Met de BinBang zou ik graag zien dat we anders naar grondstoffen gaan kijken

    en de waarde van materialen behouden. Gemak, technologie en design helpen hierbij.

    Gebundelde daken voor hoger rendement zonne-energie

    ECONNETIC is een onafhankelijk adviesbureau, gespecialiseerd in het ontwikkelen van

    duurzame projecten en de financiering daarvan. Eerder dit jaar heeft ECONNETIC de Co-

    peratie Bedrijvenpark IJsselveld in Montfoort succesvol ondersteund bij hun subsidieaanvraag

    voor een grootschalig zonne-energie project. Het totale project is goed voor 3,2 MWp

    vermogen aan zonnepanelen en staat gelijk aan de energiebehoefte van ongeveer 1.000

    huishoudens. De ervaringen van Montfoort namen we mee in een nieuwe aanvraag in

    Veenendaal, aldus Jeroen Willems van ECONNETIC. Ook daar was het idee om de daken

    van verschillende bedrijven te bundelen voor zonne-energie, waardoor voor de eigenaren

    een mooi rendement kan worden gerealiseerd, door een gunstige financiering. Eigenaren

    van een dak kunnen ook kiezen voor het verhuren van de panelen, zonder een investering

    te doen. Voorzitter van de Werkgroep Duurzaam Ondernemend Veenendaal, Ren van

    Holsteijn geeft aan dat de ervaring van ECONNETIC de doorslag gaf: Vooral bij complexe

    projecten en gevarieerd samengestelde ondernemersgroepen."

    Blikvangers Groen

    SENFAL

    BINBANG

    ECONNETIC

    WWW.SENFAL.COM

    WWW.BINBANG.NL

    WWW.ECONNETIC.NL

    groen

    13

  • 14

    Op vier locaties in de regio, maar ook daarbuiten, vinden

    al veel gezonde zorginitiatieven plaats. In Nieuwegein

    (Utrecht) is Welzijn op Recept en Bewegen op Recept

    ontwikkeld waarvoor nu landelijke aandacht is. In Leidsche

    Rijn (Utrecht) heeft de eerste pilot plaatsgevonden met de

    Persoonlijke Gezondheidscheck waarmee mensen online

    hun gezondheid kunnen checken en aanbevelingen krijgen

    om nog fitter te worden.

    Ook het initiatief Nijkerk Positief voert deze gezondheids-

    check in, samen met het Persoonlijk Gezondheid Dossier

    zodat mensen altijd kunnen beschikken over hun eigen

    medische dossier, net zo compleet als bij de huisarts. Eind

    volgend jaar moet inzage mogelijk zijn. En Nijkerk, hoewel

    buiten de provincie Utrecht gelegen, was ook n van

    de eerste plaatsen waar de Diabetes Challenge (zie foto)

    plaatsvond: zes dagen lang elke dag 10 km wandelen. Carl

    Verheijen, directeur gezondheidscentrum Nije Veste,

    realiseerde deze challenge: De Diabetes Challenge is

    ontwikkeld door de Bas van de Goor Foundation. Het

    bracht veel positieve effecten met zich mee. Mensen

    werden fysiek en mentaal fitter. Met een duurzaam gevolg:

    na afloop bleven de deelnemers in beweging om hun

    fitheid te behouden. En in de Utrechtse wijk Overvecht

    wordt al vijf jaar aandacht besteed aan een gezonder leven

    vanuit de samenwerkingsorganisatie Overvecht Gezond!.

    Hiermee bundelen zorgprofessionals en praktijken hun

    krachten in de eerstelijns gezondheidszorg.

    UTRECHT GEZOND POLISEen nieuw initiatief waarmee een structurele borging

    van de Infrastructuur van de Gezonde Wijk mede

    gerealiseerd kan worden, is de Utrecht Gezond Polis.

    Anja van der Aa, directeur GezondNL, vertelt: We zijn de

    Van Utrecht een modelregio maken op het gebied van Zelfmanagement en Gezondheid. Dat is waar de Economic Board Utrecht zich voor inzet. Om wijkgerichte gezondheidszorg

    te kunnen bieden aan bewoners, heeft GezondNL het initiatief Infrastructuur van de Gezonde Wijk ontwikkeld, samen met gezondheidscentra in de regio Utrecht. Het doel?

    Een duurzame en efficinte samenwerking tussen zorgprofessionals en betrokken partners in de wijk die aansluit op de behoeftes van de bewoners.

    Leef gezond,ga naar Utrecht!

    Gezond

    Diabetes Challenge

  • 15

    gezond

    projectfase inmiddels wel voorbij. Het is nu tijd om te zorgen voor

    een structurele organisatie en financiering. En daar gaat de Utrecht

    Gezond Polis aan bijdragen. De EBU ondersteunt de initiatiefnemers

    van de Utrecht Gezond Polis met het uitbouwen van hun netwerk en

    de positionering ervan door Utrechtse partijen ermee te verbinden

    (onder andere gemeente, lokale bedrijven, zorgorganisaties,

    kennisinstellingen, bibliotheek) en mee te zoeken naar financile

    instrumenten (bijvoorbeeld health impact bond).

    Reguliere zorgverzekeringspolissen bestaan uit twee onderdelen;

    een basispolis, die inhoudelijk wordt bepaald door de overheid, en

    een optioneel aanvullende polis die samengesteld wordt door de

    verzekeraars. Bovendien zijn de polissen alleen gericht op verzekerde

    zorg, niet primair op preventie. We zoeken al tien jaar naar een manier

    om dit te kunnen veranderen. Tot nu toe werd steeds gekeken naar

    de gemeente als verantwoordelijke voor preventie op het gebied

    van gezondheid, maar daar ontbreken de financile middelen. De

    ontwikkeling van een lokale of regionale polis is het antwoord, licht

    Van der Aa toe. Door de wijkgerichte aanpak kunnen de bewoners

    uiteindelijk zelf bepalen wat er in de polis opgenomen wordt. Deze

    wordt afgestemd op hun behoeftes.

    Tot nu toe was het altijd lastig om die behoeftes inzichtelijk te maken.

    De Infrastructuur van de Gezonde Wijk maakt dit eenvoudiger. Er

    is veel versnippering in de zorg, losse geldstromen. Elke instantie

    gebruikt zijn eigen ICT-kanalen en werkt samen met andere partners.

    Er vindt weinig onderlinge afstemming plaats. Als we de afstemming

    concentreren in de wijk, wordt de behoefte sneller zichtbaar en

    kunnen we het zorgaanbod hierop afstemmen. En door vervolgens

    meer in te zetten op preventie, is er minder geld voor zorg nodig.

    Want gezondheid is breder dan zorg. De medische kant is daarbij

    slechts een onderdeel.

    Daarnaast maakt een geconcentreerde, wijkgerichte aanpak ook de

    weg vrij voor ICT-innovaties. Er zijn veel mooie initiatieven op het

    gebied van e-health. Maar ook deze initiatieven hebben last van de

    versnippering. Er ontbreekt een aanspreekpunt om e-health

    initiatieven succesvol in een wijk te implementeren. Het

    effect is veel groter en de kosten veel lager als huisartsen,

    fysiotherapeuten en thuiszorgorganisaties bijvoorbeeld

    gebruik maken van dezelfde app. Terwijl je nu nog ziet dat

    iedere instantie een eigen communicatiekanaal heeft.

    Een ander voordeel van de Utrecht Gezond Polis is de

    positieve bijdrage die het kan leveren aan zelfmanagement.

    De polis biedt gezonde opties die afgestemd zijn op

    de behoefte van de wijk. Maar de keuze maakt iedere

    verzekerde uiteindelijk zelf. De regie verschuift hiermee naar

    de inwoners.

    GROTE WELWILLENDHEIDEn de welwillendheid is groot. Veel partijen willen

    deelnemen aan de Utrecht Gezond Polis. Er zijn al drie

    zorgverzekeraars die deze polis willen gaan aanbieden.

    En daarnaast horen we ook lokaal alleen maar positieve

    geluiden. Behalve de positieve effecten voor de gezonde

    infrastructuur is het natuurlijk economisch gezien ook

    interessant. Het gebied waar de polis in eerste instantie

    voor ontwikkeld wordt, kent een populatie van zon

    200.000 mensen. En omdat je met lokale partners werkt,

    gaat een deel van het geld ook weer terug de wijken in, in

    plaats van naar de zorgverzekeraar, aldus Van der Aa.

    De Utrecht Gezond Polis moet in november 2016 volledig

    uitgewerkt zijn, zodat de inwoners deze per 1 januari 2017

    kunnen afsluiten. We richten ons in eerste instantie op de

    koploperlocaties waarin de genoemde mooie initiatieven

    al van de grond zijn gekomen, dus Nijkerk, Nieuwegein,

    Leidsche Rijn en Overvecht. Het is belangrijk om te

    beginnen met partijen die hiervoor open staan. Vervolgens

    willen we in de toekomst natuurlijk de hele regio kunnen

    ondersteunen.

  • gezond

    16

    HEALTHCOINS VERDIENEN EN UITGEVEN In het pakket van diensten dat binnen de gezondheidspolis

    wordt aangeboden ter bevordering van gezondheid, wordt ook

    gebruik gemaakt van Healthcoins.

    Het idee is simpel: Gezond gedrag wordt beloond in de vorm

    van Healthcoins. Elke Healthcoin is 1 cent waard. En het

    verdiende bedrag kan vervolgens weer besteed worden aan

    gezonde dingen. Ook grote werkgevers doen mee omdat zij

    beseffen dat een gezonde, vitale medewerker gelukkiger is en

    dus productiever. Zij keren bijvoorbeeld de fietsvergoeding uit

    in Healthcoins.

    In de wijk Lombok kunnen bewoners binnenkort ook

    Healthcoins verdienen en uitgeven. Ook voor dit initiatief is

    bewust gekozen voor een gemotiveerde wijk als eerste stap.

    Jan Willem de Jong (mede-eigenaar van Jonge Honden)

    werkt samen met Healthcoins om dit initiatief te realiseren in

    Utrecht: Door in te zetten op preventie kun je gezondheid van

    buitenaf benvloeden. We hebben de behoeftes van de wijk

    genventariseerd. Vervolgens hebben we in kaart gebracht wat

    het aanbod aan gezonde diensten is. Denk aan sport, voeding,

    etcetera.

    De inzet van Healthcoins moet een duurzaam resultaat

    opleveren. We willen het gedrag van mensen niet in n keer

    180 graden veranderen. Maar hiermee verleiden we bewoners

    keer op keer om gezonde keuzes te maken. Die optelsom van

    kleine veranderingen is veel krachtiger en leidt tot blijvend

    resultaat. Je verandert hiermee echt het leefpatroon van

    mensen. De deelnemende partners zijn heel divers en hun

    inzet en betrokkenheid draagt ook weer bij aan de Infrastructuur

    van de Gezonde Stad. Ook kunnen we via de Healthcoin

    app inwoners wijzen op andere gezonde projecten, zoals de

    ontwikkeling van handige stadsfietsroutes."

    Het mooie van dit systeem is dat elke euro dubbel effect

    oplevert; inwoners verdienen ze met gezond gedrag en

    geven ze vervolgens ook uit aan gezonde dingen. Dat maakt

    het gezonde effect direct zichtbaar. Daarnaast promoten de

    Healthcoins de lokale economie en stimuleert het project

    ondernemers om gezonde zaken aan te bieden.

    MODELREGIO ZELFMANAGEMENTUtrecht barst van de gezonde initiatieven die aan elkaar

    verbonden kunnen worden. De regie komt steeds meer in

    handen van de bewoners te liggen. En juist omdat initiatieven

    als de Gezond Polis aantrekkelijke voordelen hebben, zullen

    steeds meer bewoners kiezen voor een gezond leven. Met

    andere woorden; zelfmanagement van de toekomst. En dt

    maakt van Utrecht met recht een echte modelregio.

    Vet? Of lekker en gezond?

    Jelle van der Weijdedomeinmanager Gezond06 46 12 23 [email protected]

    Meer weten over de Gezondheidspolis of aan de

    slag met Healthcoins? Neem dan contact op!

  • gezond

    17

    Blikvangers gezond

    Actief omgaan met eigen behandeling

    Spelenderwijs het lineaire proces van begeleider en clint doorbreken. Stichting Moodbot

    heeft een game ontwikkeld waarbij GGZ-clinten een eigen kamer inrichten. Daarin kan de

    gamer zijn gemoedstoestand aangeven. In de kamer zijn clinten bezig met opdrachten

    en zelfgecreerde herstel- en subdoelen, aldus Renske Visscher, initiator van de game en

    bestuurslid van Altrecht. De GGZ-instelling wil clinten motiveren actiever met zijn eigen

    behandeling om te gaan. Het belangrijkste is dat behandelaars een gids kunnen worden

    om clinten zichzelf te laten helpen. Het behalen van doelen levert punten op, die ook met

    andere clinten worden gedeeld. Groepsgevoel en interactie wordt gestimuleerd. De speelse,

    interactieve omgeving zorgt voor socialisatie en het delen van gevoelens en gedachten. De

    behandelaar wordt zo meer een coach die bijstuurt.

    Cognitieve functies meten, trainen en verbeteren

    MyCognition ontwikkelde MyCQ, waarmee de gezondheid van de hersenen gemeten en

    verbeterd wordt door het gebruik van gaming. Eenmaal gemeten, kunnen de hersenen

    getraind worden door een van onze wetenschappelijk ontworpen spellen, zoals Rise, aldus

    CEO en oprichter van MyCognition, Keiron Sparrowhawk. Rise verbetert alle belangrijke

    cognitieve functies in de neurowetenschap. De vraag of een patint wel of niet gezond is,

    kan het best worden gemeten door MyCQ. Omdat het is gekoppeld aan MyCQ traint het de

    functies die de meeste hulp nodig hebben intensiever, maar past het zich ook verder aan de

    gebruiker aan. Dat maakt het spel uniek. Zo worden bijwerkingen geminimaliseerd en zijn

    voordelen van gepersonaliseerde, doelgerichte behandeling groot. De voortgang van herstel

    is potentieel efficinter en voordeliger dan medische ingrepen. Effectiever functioneren in

    elke fase van het leven. Zelfs in de ouderenzorg.

    Stresslevels meten met de telefoon

    Het streven is om de inname van preoperatieve sedativa te minimaliseren, zonder afbreuk

    te doen aan het comfort van de patint tijdens de procedure, zegt Yosef Safi Harb van

    Happitech die de applicatie Skip a Beat heeft ontwikkeld. Adequate informatieverlening en

    preoperatieve kennismakingsgesprekken zijn daarvoor te subjectief, zo vonden Joris Arts

    (ziekenhuisapotheker) en Marald Wikkeling (vaatchirurg). Daarnaast brengen preoperatieve

    sedativa risicos met zich mee. Door het spel Skip a Beat te spelen wordt spanning voor

    een operatie gereduceerd, maar is het ook mogelijk om resultaten direct weer te geven

    middels biofeedback. Door de sensoren in een telefoon kunnen vitale waardes worden

    gemeten, zoals hartslag en hartslagvariabiliteit. Zo worden stress en medische conditie

    in kaart gebracht. Het spel helpt de speler zijn hartslag te verlagen en de snelheid van de

    hartslag heeft invloed op het spelverloop. Met de technologie wordt een bijdrage geleverd

    aan zorg op afstand en op maat.

    MOODBOT

    RISE

    SKIP A BEAT

    WWW.MOODBOT.NL

    WWW.MYCOGNITION.COM

    WWW.HAPPITECH.COM

  • 18

    Slim

    Slim omgaan metBig Data

    Een vaste definitie van big data is er niet, maar kortweg komt het

    neer op een verzameling van snelle, gevarieerde en vooral veel

    gegevens. Onder de noemer big data gaat het er vooral om wat er

    met deze gegevens wordt gedaan. En die mogelijkheden zijn dankzij

    de digitale ontwikkelingen nu veel uitgebreider dan vroeger.

    Erik van Tol is aanjager van het ICT doorbraakinitiatief Big Data van

    het Ministerie van Economische Zaken en als boardlid trekker vanuit

    de Economic Board Utrecht. Van Tol ziet dat innovaties rondom

    big data van groot belang zijn voor de gezonde toekomstige regio.

    Achterblijven op snelle ontwikkelingen in big data kan bovendien

    betekenen achterblijven op economische vooruitgang. Van Tol: De

    grote concerns van deze wereld maken al slim gebruik van big data

    en de kleine innovatieve bedrijven ook. Maar juist de groep ertussen

    moeten we verleiden om hiermee ook hun voordeel te doen.

    GEPERSONALISEERDE DIENSTENDe regio Utrecht kent een grote dienstverlenende sector. De vraag

    is nu of het met big data mogelijk is dat dienstverlenende proces te

    optimaliseren en te verbeteren. In generieke zin is volgens Van Tol de

    belofte van big data dat met die informatie gelokaliseerde, gerichte

    en gepersonaliseerde diensten kunnen worden geleverd. Dat geldt

    voor elke dienst. Of het nu de Netflix-achtige streamingdiensten

    zijn, op grote schaal begeleiden van studenten of diensten voor

    reizigers; individualiteit is key om betere diensten te verlenen.

    BURGERS ACHTER HET STUURDeze individualiteit kan bovendien de uitkomst bieden voor

    efficinte en kwalitatief betere zorg, bijvoorbeeld als het gaat

    om zelfmanagement. De kunst is vervolgens om de burgers

    aan het stuur te laten. Die moeten de diensten kunnen vinden

    die aansluiten bij hun eigen well-being. Van Tol: Wij denken

    dus niet voor de burger, maar omgekeerd. Alle burgers willen

    namelijk gezond blijven. Wat daarbij aansluit is voor de een iets

    heel anders dan voor de ander.

    Tegelijkertijd ziet Van Tol in de breedte mogelijkheden om

    zorgkosten te besparen. Uit gegevens van bijvoorbeeld

    zorgverleners, gemeenten en Rijkswaterstaat kunnen generieke

    trends worden gehaald. Lokale bedrijven kunnen hun aanbod

    daarop aanpassen.

    GOEDE RANDVOORWAARDENEr zijn al gesprekken geweest met een aantal belangrijke

    data-eigenaren in het zorgdomein. Van Tol: Die partijen

    zijn ontzettend genteresseerd in het ontwikkelen van

    gendividualiseerde diensten met behulp van big data, zodat

    burgers in charge zijn van hun eigen gezondheid. We zijn het

    erover eens dat we daarvoor wel goede randvoorwaarden

    moeten creren. Dat is de stap die we nu willen gaan zetten.

    Zo weten ondernemers vaak niet wat wel en niet kan vanwege

    privacywetgeving, of zijn ze bang dat er niet zorgvuldig met

    hun data wordt omgesprongen. Daarom nodig ik iedereen uit

    deel te nemen aan de gesprekken over big data. We moeten

    het experiment aangaan.

    In de huidige snelgroeiende informatiemaatschappij wordt slim gebruik van big data enerzijds steeds belangrijker en levert het

    anderzijds ingewikkelde (ethische) vraagstukken op. Bijvoorbeeld: Hoe kunnen we big data inzetten zodat mensen daar profijt van hebben en hoe moet daarbij op een maatschappelijk verantwoorde manier

    worden omgegaan met privacy? Slimme combinaties van big data en innovatieve toepassingen vormen een basis voor Healthy Urban Living.

    Heerd Jan Hoogeveendomeinmanager Slim06 51 85 04 [email protected]

    Ziet u kansen op het gebied van big data, wilt u op de

    hoogte blijven en/of wilt u verder praten over big data?

    Neem dan contact op!

  • 19

    slim

    We dont talk about the future. We build the future.

    Campus Party draait om de campuseros, studenten, designers,

    gamers, startups en hackers die aan de slag gaan met challenges en

    hackathons in internationale teams. Daarbij krijgen ze bijvoorbeeld

    hulp om een eigen bedrijf te starten en partners te vinden. De

    deelnemers zijn uitgerust met laptops, drones, robots, virtual reality

    en meer. Ook zijn er lezingen van inspirerende persoonlijkheden uit

    de wereld van ondernemerschap, science, technologie en internet.

    Economic Board Utrecht is official supporter van Campus Party.

    We zijn erg enthousiast over het concept; het past naadloos in

    onze ambitie om uit te groeien tot de meest leefbare economie

    van Europa. En niet alleen wij, ook Neelie Kroes, die Nederland op

    de kaart zet als de Europese vestigingsplaats voor startups, steunt

    Campus Party, vertelt Ton van Mil, directeur Economic Board

    Utrecht.

    VOOR IEDER WAT WILSCampus Party is in vele opzichten interessant, voor allerlei

    verschillende partijen. Voor bedrijven biedt Campus Party bijvoor-

    beeld de uitgelezen mogelijkheid om nieuwe ideen op te halen: Al

    het aanwezige talent staat klaar om jouw bedrijf verder te helpen.

    Gedreven door passie voor ondernemen, tech en innovatie zien zij

    als geen ander nieuwe kansen voor toepassingen en doorbraken.

    Bedrijven kunnen hiervoor challenges uitschrijven, bijvoorbeeld op

    themas als e-health, security, fin- en legaltech, slimme mobiliteit,

    smart cities en energie. Tegelijkertijd is Campus Party een ideaal

    moment voor recruitment. Bedrijven kunnen hiervoor bijvoorbeeld

    workshops verzorgen.

    Voor overheden biedt Campus Party een ideaal moment om de

    campuseros uit te dagen hun tanden te zetten in maatschappelijke

    uitdagingen, zoals schone lucht, slimme mobiliteit, leegstaande

    kantoorpanden en smart cities. Ook kunnen overheden scholieren

    uitnodigen om deel te nemen aan de scholierenprogrammas, iets

    waar Wijsmuller heel enthousiast over is: Het is voor iedereen

    van belang om op jonge leeftijd in contact te komen met de

    mogelijkheden van technologie en ondernemerschap en welke

    kansen dit biedt voor jouw eigen ontwikkeling.

    Ook voor kennis- en onderwijsinstellingen ziet Wijsmuller kansen:

    Tijdens Campus Party kunnen zij hun onderzoeken en startups

    presenteren aan een internationaal publiek. Daarnaast kunnen

    ze ondernemerschap stimuleren bij studenten door middel

    van workshops en lezingen. De Universiteit Utrecht en de

    Hogeschool Utrecht gaan meedoen met 1000 studenten

    en we verwachten circa 2000 internationale studenten. We

    rekenen er tevens op dat vele hogescholen en universiteiten uit

    Nederland zullen volgen.

    Tot slot is er een apart programma voor startups. Wijsmuller:

    Voor startups is Campus Party regelrecht een geweldige

    playground. Er is een apart programma dat hen helpt naar

    hun volgende stap in groei. Alle partijen die relevant zijn voor

    startups, zoals corporates, investeerders, overheden en talent,

    zijn hierbij aanwezig en betrokken.

    Al met al is Campus Party meer dan een event: Campus Party

    is een community. Want niet alleen in Utrecht vindt Campus

    Party plaats, maar over de hele wereld. Er zijn reeds 400.000

    campuseros actief die ook online samenwerken. Zij zijn fans van

    technologie en bedrijvigheid voor een gezonde toekomst. En

    dit is de toekomst, zonder jonge mensen kunnen we de banen

    in tech ook niet vervullen en gaan we als land achterlopen.

    Dat drijft me om van Campus Party een succes te maken! Dit

    mogen we niet laten lopen als land en als regio.

    Genteresseerd om deel te nemen? Elke derde donderdag

    van de maand vindt het Campus Party Caf plaats. Hier kunt

    u kennismaken met het event. Voor meer informatie over o.a.

    partnerships kunt u contact opnemen met Roderick Wijsmuller,

    via [email protected] en http://nl.campus-party.org.

    Van 25 tot en met 29 mei 2016 vindt Campus Party plaats in de Jaarbeurs Utrecht. Het grootste technologiefestival waar alles rondom techniek,

    innovatie, creativiteit, wetenschap, internet en ondernemen samenkomt in een vijfdaags, 24/7 evenement. Roderick Wijsmuller van Campus Party: Vijf

    dagen lang in een levendige internationale omgeving die je zou kunnen beschrijven als de Lowlands voor business en tech.

  • Blikvangers Slim

    In het Nederlandse onderwijssysteem wordt

    niet iedereen goed bediend, vonden de

    oprichters van ITvitae. Medeoprichter van

    ITvitae Peter van Hofweegen: Dat kan

    anders. ITvitae is een IT-vakschool voor

    mensen met autisme op HBO+ niveau.

    Ze bieden onderwijs aan slimme en

    talentvolle mensen die toch een afstand

    tot de arbeidsmarkt hebben, veelal door

    schooluitval. Er zijn trajecten voor developers,

    hackers, remote beheerders en software

    testers. Het Nederlandse bedrijfsleven staat

    te springen om goed opgeleid personeel,

    maar deze getalenteerde groep zit thuis.

    Daar kunnen we wat aan doen. De

    jongeren staan dan ook in de rij om via de

    sociale onderneming aan de slag te gaan.

    Ze hebben wel de kennis, maar niet de

    diplomas. Omdat ze vaak moeite hebben

    met sociale vaardigheden, lukt het niet om

    een passende baan te vinden. Wij geven in

    onze opleiding daarom extra aandacht aan

    die soft skills en begeleiden echt naar de baan

    toe. De uitzichtloze situatie van een grote

    groep heeft zo weer toekomst gekregen.

    Een van de weinige datacenters in de

    provincie en ook nog eens klimaatneutraal:

    Switch Datacenters maakt duidelijk dat naast

    efficiency ook duurzaamheid van groot

    belang is. De toonaangevende aanbieder van

    hoogwaardige netwerk-neutrale datacenters

    heeft zijn capaciteit onlangs uitgebreid met

    de aankoop van het voormalige ABN Amro

    datacenter in Woerden. De nieuwe locatie

    fungeert tevens als twin datacenter voor het

    bestaande datacenter in Amsterdam. Net als

    de locatie in Amsterdam Zuidoost beschikt de

    vestiging Woerden over robuuste technieken

    voor gegarandeerde stroom, beveiliging en

    connectiviteit. De overname van dit Tier3+

    gebouwde datacenter is een belangrijke

    aanvulling op het productaanbod van Switch

    Datacenters dat toegespitst is op de grotere

    cloud-omgevingen en klanten die behoefte

    hebben aan twin datacenter oplossingen,

    aldus Robin Lim van Switch Datacenters.

    Partijen die de expertise of benodigde

    software niet hebben om nuttige informatie

    uit data te halen, kunnen terecht bij

    Datagraver. Wij willen de wereld van data

    toegankelijk maken voor organisaties die het

    anders niet zouden kunnen, aldus Stephan

    Okhuijsen. Met name kleinere bedrijven of

    belangenorganisaties kunnen zo op een

    laagdrempelige en betaalbare manier data-

    analyses en begrijpelijke presentaties laten

    uitvoeren. In 2014 gestart als onderdeel

    van IT-dienstverlener Itude helpt Datagraver

    met het leveren van relevante context en

    analyses. Big data echt dichterbij brengen.

    Okhuijsen is niet het type dataverwerker

    dat in een hoekje zit te analyseren. Actief

    gebruik maken van social media-kanalen

    en de interactie aangaan is daar een groot

    onderdeel van. De kracht van social media

    helpt om gemaakte analyses te laten landen

    over heel de wereld.

    ITVITAE

    SWITCH

    DATAGRAVER

    slim

    20

    Doorgaan waar anderen het laten afweten

    WWW.ITVITAE.NL

    Klimaatneutraal datacenter

    Data opgraven en dichtbij brengen

    WWW.SWITCHDATACENTERS.COM

    WWW.DATAGRAVER.COM

  • De student vanvandaag is dezorg van morgen

    21

    De zorg verandert, nieuwe (technologische) innovaties doen hun

    intrede. Tegelijkertijd moeten we met minder financile

    middelen en menskracht dezelfde kwalitatief goede zorg blijven

    bieden. Dat vergt een andere kijk op zorg en ondersteuning, ook

    als het gaat om de zorgprofessional van de toekomst. Welke

    competenties hebben zij nodig? Hoe komen de opleidingen van

    toekomstbestendige professionals eruit te zien? De transitie van

    de zorg vraagt om transitie in het onderwijs. Daarom is er nu

    Zorgpact Midden Nederland.

    Nieuwe lesmethodieken

    Curricula verzorgende, verpleegkundigen

    (mbo en hbo) & scholing van professionals

    Leerwerkplaatsen & leerwerkbedrijven

    Zelfmanagement

    Ontwikkeling onderwijs gericht op

    zorg & technologie op mbo en hbo niveau

    Betekenisvol gebruik van ICT

    applicaties door zorgverleners

    Living Lab zorgappartementen-

    complex Vathorst

    Zorg & Technologie Inge Schwartz

    domeinmanager Human Capital Agenda06 34 55 09 [email protected]

    Sinds de lancering van Zorgpact Midden Nederland

    ontvingen we al verschillende aanmeldingen van nieuwe

    initiatieven uit de markt. Ziet u kansen om aan te sluiten

    bij het Zorgpact Midden Nederland? Of wilt u meedenken

    over nieuwe initiatieven? Neem contact op!

    In het Zorgpact Midden Nederland werken de gemeente Utrecht,

    gemeente Amersfoort, Careyn, Utrechtzorg, Hogeschool Utrecht, UMC

    Utrecht, Ucreate, ROC Midden Nederland, MBO Utrecht, MBO Amersfoort

    en de Economic Board Utrecht samen om de competenties van de

    zorgprofessionals van de toekomst te vergroten. Dit regionale zorgpact

    is genitieerd vanuit de Human Capital Agenda (HCA) Gezond en sluit

    aan op het landelijke zorgpact. Annette de Groot (directeur Utrechtzorg

    en trekker HCA Gezond): Deze regio loopt voorop omdat de EBU dit

    onderwerp al op de agenda had staan voordat de zorgpactbeweging op

    gang kwam. Er is veel belangstelling om aan te sluiten bij het zorgpact.

    ZELFMANAGEMENT EN ZORG & TECHNOLOGIE

    Het Zorgpact Midden Nederland start op dit moment met zes initiatieven,

    binnen de themas Zelfmanagement en Zorg & Technologie, zoals ook te

    zien is in figuur 2. Zelfmanagement in de zorg is nodig voor een betere en

    efficintere zorg met de regie in handen van de patint. Van professionals

    vraagt zelfmanagement om een andere vorm van ondersteuning. De

    Groot licht dit toe: We moeten anders naar clinten gaan kijken. De focus

    moet liggen op wat mensen wl kunnen. De ondersteuning verschuift

    van uitvoering naar regievoering. Van zorgen voor naar zorgen dat.

    Hoe kunnen we zorgen dat mensen zo lang mogelijk zelfredzaam zijn?

    Binnen de zes initiatieven worden onder meer leerwerkplaatsen en

    nieuwe lesmethoden ontwikkeld en raken zorgverleners meer vertrouwd

    met nieuwe (ICT) technieken in de zorg. Door de student van vandaag op

    te leiden voor de zorg van morgen, draagt Zorgpact Midden Nederland bij

    aan Utrecht als modelregio voor zelfmanagement.

    LIVING LAB VATHORST

    Een van de initiatieven is de oprichting van het Living Lab in Vathorst, een

    initiatief van QuoVadis en Unica Installatietechniek. Het Gezondheids-

    zorgcollege van ROC Midden Nederland, Stichting Sprank, Accolade zorggroep

    en het Landelijke Coperatie Trefpunt AAD zijn enthousiast aangehaakt. In

    het Living Lab worden studenten van mbo- en hbo-instellingen opgeleid in

    het nieuwe denken: de patint meer zien als partner. Hij is de expert van zijn

    dagelijks leven en de zorgverlener ondersteunt dit. Mieke Hollander (directeur

    innovatie en co-creatie, ROC Midden Nederland) licht dit toe: Hiermee leren

    we studenten om te denken in termen van welzijn en welbevinden, in plaats

    van in zorgvragen. Ons doel is om in appartementencomplex Buitengewoon

    Zorgsaam een appartement zo in te richten dat we er studenten kunnen

    opleiden, hen kunnen inzetten om bewoners te ondersteunen en wijkgericht

    te laten werken. Tegelijkertijd kunnen we hiermee een showroom bieden aan

    ouderen en kwetsbare doelgroepen die langer thuis willen blijven wonen,

    zodat ze kunnen zien hoe ze met bepaalde technische aanpassingen,

    ICT toepassingen en zelfmanagement langer zelfstandig thuis kunnen

    blijven wonen. Op 1 maart worden de appartementen van het Living Lab

    opgeleverd. In het nieuwe schooljaar start het initiatief voor de studenten.

    Figuur 2: Human Capital AgendaBinnen de thema's Zelfmanagement en Zorg & Technologiegaan we aan de slag met zes concrete initiatieven:

    Human Capital Agenda

  • Utrecht: Inspiring people,inspiring talent

    Internationaal talent geeft de innovatieve en economische positie van de provincie Utrecht een extra boost. Door buitenlandse kenniswerkers, studenten en ondernemers in de regio te inspireren en faciliteren, wordt het voor bedrijven makkelijker om hoogopgeleide, internationale medewerkers te vinden en aan zich te binden.

    Op 18 november ging de International Talent

    Community Utrecht (ITCU) van start, met als

    doel internationaal talent aan te trekken en

    te behouden voor de provincie Utrecht. Dat

    talent is hard nodig. Veel bedrijven in de re-

    gio hebben moeite met het vinden van goed

    opgeleide medewerkers er is vooral een

    tekort aan technisch specialisten en ICT'ers.

    WARM WELKOM VOOR INTERNATIONAAL TALENTDe activiteiten binnen ITCU stellen de Eco-

    nomic Board Utrecht (EBU) en haar strate-

    gische partners in staat de Utrechtse regio

    nationaal en internationaal te profileren als

    regio waar internationaal talent zich graag

    vestigt en snel thuis voelt. Internationaal ta-

    lent bestaat naast de kenniswerker en de in-

    ternationale student in steeds grotere mate

    ook uit free movers. Deze groep bestaat

    uit jonge zelfstandigen. Zij zijn aantrekkelijk

    voor de provincie Utrecht, omdat zij bedrij-

    ven oprichten en daarmee werkgelegenheid

    creren.

    "Wil je al deze talenten en hun familiele-

    den aan de regio binden, dan moet je ze

    een warm welkom geven en alle faciliteiten

    bieden om hier op sociaal en economisch

    gebied zo goed mogelijk te integreren" zegt

    kwartiermaker Ron Stoop. Hij stelt namens

    de EBU een businessplan op waarmee inter-

    nationaal talent aan de provincie kan worden

    gebonden. Een warm welkom, meertalige

    digitale informatievoorziening, goede gen-

    tegreerde services, sociale activiteiten en het

    creren van een internationale community in

    Utrecht zorgen ervoor dat internationale ta-

    lenten zich thuis voelen en in eigen land am-

    bassadeur worden voor de Utrechtse regio.

    Stoop heeft al een flink aantal strategische

    partners bij de ITCU weten te betrekken,

    waaronder de gemeente Utrecht, de provin-

    cie Utrecht, de Universiteit Utrecht, Interna-

    tional School Utrecht, Utrecht Science Park,

    SKF en Rabobank Nederland.

    LEARNING CULTUREToen haar man een baan kreeg aangeboden

    in Amsterdam, verhuisde Angela Benjafield

    uit Zuid-Afrika met haar gezin met hem mee.

    Utrecht werd hun woonplaats, mede op

    aanraden van vrienden, vanwege de goede

    bereikbaarheid met Amsterdam en vanwe-

    ge de schaal en de atmosfeer. Momenteel

    werkt ze zelf in het admissions team op de

    International School Utrecht, waarbij ze on-

    dersteuning biedt bij de toelating en verwel-

    koming van nieuwe families. We genieten

    enorm van de Utrecht-experience en heb-

    ben geen enkel plan om te verhuizen. Als ik

    terugkijk op onze socialisatie- en integratie-

    periode ben ik van mening dat het spreken

    van de taal het allerbelangrijkste is. Dit gaat

    verder dan het correct uitspreken van de taal.

    Het gaat om learning culture, de nuances en

    Nederlandse gedragsregels begrijpen. Vooral

    in dit laatste hebben nieuwkomers begelei-

    ding nodig van natives. Een introductiepro-

    gramma van ITCU is dan ook een uitkomst.

    Een ander initiatief binnen ITCU is de

    expatcenter-procedure. Hier kunnen in-

    ter-nationals terecht voor verblijfsdocu-

    menten, een BSN-nummer en alle overige

    relevante informatie over werken, wonen

    en leven in de regio Utrecht. Dit wordt nu al

    in het Utrechtse stadskantoor aangeboden.

    Het doel van het initiatief is om uiteinde-

    lijk alle gemeenten in de provincie Utrecht

    aan te laten sluiten. Zo wordt het voor alle

    nieuwkomers in de provincie Utrecht mo-

    gelijk gebruik te maken van de gecom-

    bineerde overheidsdienstverlening op

    het Expat Center Utrecht, ongeacht de ge-

    kozen vestigingsplaats.

    DE ITCU MAAKT ONS BETER VINDBAAR VOOR TALENTAlle activiteiten zijn er op gericht om in-

    ternationale medewerkers en hun part-

    ners en kinderen zich zo snel en zo goed

    mogelijk thuis te laten voelen in hun nieuwe

    omgeving. Zodat zij zich voor de volle 100%

    op hun werk kunnen richten, hier zo lang

    mogelijk willen blijven n, als een ambassa-

    deur van Utrecht, hun goede ervaringen de-

    len met talentvolle vrienden en bekenden in

    het eigen land. "Dat is heel belangrijk", legt

    Richard Kraan, boardlid Internationalisering

    van de EBU en partner van PWC, uit. "We

    kampen in de regio met 4000 banen die

    moeilijk ingevuld kunnen worden. Dit aantal

    Angela Benjafield op de internationale school Utrecht.

    Internationalisering

    22

  • internationalisering

    23

    zal de komende jaren sterk oplopen als we

    niets doen. Dat is natuurlijk geen optie. We

    zijn de meest competitieve en innovatieve

    regio van Nederland. Die positie willen we

    graag houden."

    Hannie Kroes is company director van SKF

    uit Nieuwegein, wereldleider op het gebied

    OOK PARTNER WORDEN?Werkgevers van talent,

    dienstverleners aan talent en

    organisatoren van sociale activiteiten

    voor talent en hun partners en

    kinderen kunnen nu partner worden

    van de ITCU. Ron Stoop legt namens

    de Economic Board Utrecht graag

    uit wat de toegevoegde waarde is

    voor uw organisatie. Bel of mail voor

    meer informatie.

    Deelnemende partners dragen bij aan de

    International Talent Community Utrecht.

    Samen zorgen we voor:

    Een meertalige digitale Utrecht portal

    met alle relevante informatie over

    het wonen en werken in de provincie

    Utrecht, waaronder een internationale

    vacaturesite.

    Een expatcenter-procedure voor de

    gentegreerde afhandeling van alle

    overheidsdienstverlening.

    Een talentprogramma gericht op de

    ontwikkeling en het vinden van talent

    in binnen- en buitenland met als

    doel nieuwkomers en afstuderende

    internationale studenten aan bedrijven en

    opdrachtgevers te koppelen.

    Een introductieprogramma voor

    internationaal talent en hun partners en

    kinderen dat, middels een rondleiding

    door de nieuwe woonplaats, een

    cultuurtraining, een talencursus en een

    spouses-program (voor de partner van

    het internationaal talent), nieuwkomers

    meer zelfvertrouwen biedt om in hun

    nieuwe omgeving een goede start te

    kunnen maken.

    Een socialisatieprogramma voor het

    opzetten en bijwonen van sociale

    activiteiten.

    Een welkomstprogramma waarin alle

    nieuwkomers welkom worden geheten

    door bestuurders, sporters en culturele

    iconen uit de Utrechtse regio.

    Ron Stoop06 28 37 05 [email protected]

    van lagers. Ze onderschrijft de woorden van

    Richard Kraan en benadrukt dat de groei van

    de talent community in de provincie Utrecht

    van groot belang is voor SKF. Kroes: "In ons

    bedrijf zijn 33 nationaliteiten aanwezig.

    Voortdurend zijn we op zoek naar nieuwe

    medewerkers, met name werktuigbouw-

    kundig ingenieurs. We hebben onlangs een

    Partnership Package gesloten met ITCU, zo-

    dat we in het netwerk zijn opgenomen en

    dus beter vindbaar zijn voor hoogopgeleide,

    internationale technici. We zijn blij dat deze

    mogelijkheid er is, het is voor ons erg be-

    langrijk om ons via Utrecht Portal te profile-

    ren als bedrijf waar internationaal talent met

    open armen wordt ontvangen."

    PARTNERSHIP BIEDT BEDRIJVEN VEEL VOORDELEN Bedrijven en kennisinstellingen genieten een

    economisch voordeel door de activiteiten

    van de ITCU, omdat werknemers sneller

    na sluiting van de arbeidsovereenkomst in

    Nederland aan het werk kunnen. Ook

    administratieve lasten dalen doordat (HR-)

    medewerkers werk uit handen wordt geno-

    men en er centraal ingekocht kan worden.

    Hiernaast is de ITCU interessant vanwege

    de internationale vacaturesite en de evene-

    menten gericht op matchmaking tussen

    werkgevers, opdrachtgevers en internatio-

    naal talent, de creatie van een netwerk van

    partners, de mogelijkheid van de ITCU als

    vraagbaak, begeleiding van arriverende en

    vertrekkende werknemers en vanwege de

    community. Stoop: "We hebben vier Partner-

    ship Packages samengesteld: Bronze, Silver,

    Gold en Diamond. De bundeling van alle

    activiteiten binnen deze pakketten stelt ons

    in staat om n centraal startpunt te verzor-

    gen voor internationaal talent, bedrijven en

    kennisinstellingen in iedere fase van orinta-

    tie en vestiging in de Utrechtse regio. Door-

    dat we deze activiteiten gezamenlijk organi-

    seren, zorgen we bovendien voor een lagere

    inkoopprijs. Interessant onderdeel van elk

    pakket is een eigen wereldwijde profilering

    van bedrijven op onze Utrecht Portal."

  • Gezondheidin eigen handen

    Aan tafel zitten Janneke Brink (UMC

    Utrecht, manager Zorg divisie Hersenen

    en voorzitter regiegroep Patintenportaal),

    Pieter Jeekel (directeur Zelfzorg

    Ondersteund) en Arian Visser (patint). In

    gesprek delen zij hun visie en ervaringen.

    Jeekel: Vanuit Zelfzorg Ondersteund

    richten wij ons op ondersteuning voor

    chronisch zieken door samen te werken

    met zorgverzekeraars, overheid en

    zorgpartners. We ondersteunen mensen

    op actieve wijze om het gezondste uit

    zichzelf te halen. Dat is het onderdeel

    van zelfmanagement waar wij ons voor

    inzetten.

    Brink: Zo zie ik het ook. De term

    zelfmanagement wordt overigens vooral

    achter de schermen gebruikt. Ik kan me

    voorstellen dat je je er als patint niet direct

    in herkent.

    Jeekel: Bovendien is zelfmanagement

    niet one size fits all. Daar ligt ook de

    moeilijkheid bij de inrichting van een

    generiek portaal voor iedereen.

    Brink: Dat klopt. Sinds februari bieden wij

    ons patintenportaal Mijn UMC Utrecht aan

    voor patinten van alle specialismen. Het is

    inderdaad een generiek, compleet portaal

    waarbinnen de patint al zijn medische

    informatie vindt en vragen kan stellen,

    maar de gebruiker bepaalt uiteindelijk zelf

    wat hij wil gebruiken.

    Jeekel: Het zou ook mooi zijn als het

    portaal zich automatisch aanpast aan

    de gebruiker. Een niet-roker hoeft

    bijvoorbeeld niet lastiggevallen te worden

    met een hulpaanbod om te stoppen met

    roken.

    24

    De EBU wil vanuit het domein Gezond samen met regionale partners bouwen aan een modelregio op het gebied van zelfmanagement. En van de uitingen van zelfmanagement is toegang tot de eigen medische informatie. In Get Connected 9 kwam eHealth-platform Pazio aan de orde. Nu bespreken we zelfmanagement aan de hand van Mijn UMC,

    het patintenportaal van UMC Utrecht.

    360oInterview

    Van links naar rechts: Arian Visser, Janneke Brink en Pieter Jeekel.

  • 25

    EEN ANDER GESPREK MET DE ARTSVisser: Vanwege mijn chronische

    aandoening kom ik al vanaf mijn 14e jaar

    met grote regelmaat in het ziekenhuis.

    Ik ben daardoor ook gewend om zelf

    regie te hebben. Mijn arts is voor mij een

    gesprekspartner. Dit past volgens mij

    precies bij waar het portaal voor bedoeld is.

    Brink: Jazeker. Het portaal kan patinten

    eerder en van meer informatie voorzien.

    De patint kan beter genformeerd zijn

    bij aanvang van het gesprek met de

    zorgverlener. Het is een xtra medium,

    het is dus niet zo dat de arts minder

    tijd vrijmaakt voor patinten omdat ze

    informatie ook online kunnen krijgen.

    Visser: Dat is de intentie. Maar ik begrijp

    dat die angst wel leeft onder patinten.

    Als iedereen het portaal gebruikt, is het

    een logische gedachte dat consulten

    ingekort worden om tijd te besparen.

    Terwijl gesprekken juist bedoeld zijn

    om duiding en nazorg te bieden.

    Jeekel: Ik denk dat het gesprek met de arts

    juist beter wordt. Interessanter. De patint

    is beter voorbereid en daarom een betere

    gesprekspartner voor de arts om samen tot

    een behandeling te komen. Daarnaast moet

    ieder platform ondersteunend blijven en

    geen doel worden.

    Visser: Dus het mag niet vervangend zijn?

    Brink: Soms kan het ook vervangend zijn.

    Maar alleen als dat voor beide partijen

    werkt. Met name voor chronische patinten

    kan gelden dat zij al zo bekend zijn met

    het bekijken en interpreteren van uitslagen

    van reguliere onderzoeken, dat ze geen

    behoefte hebben aan een toelichting.

    En als er toch nog een vraag is, kan er

    een e-consult worden gestuurd, maar

    een bezoek aan het ziekenhuis kan dan

    achterwege blijven.

    CULTUUROMSLAGVisser: Om hier een balans in te vinden,

    zie ik vooral een grote rol weggelegd voor

    de zorgverlener. De patint heeft over

    het algemeen vaak nog een traditionele,

    passieve houding: de arts is koning.

    Hoewel de nieuwe generatie mondiger

    is. Die zoekt online het antwoord voordat

    ze een arts bezoekt.

    Brink: Dus er is goede begeleiding nodig

    om met die regie om te kunnen gaan.

    Dat geven we onze zorgverleners ook

    mee. Het is belangrijk dat patinten van

    te voren genformeerd worden over de

    mogelijkheden van het portaal.

    Visser: Mee eens. Goede communicatie

    is cruciaal.

    Jeekel: Een gesprek met een beter

    genformeerde patint betekent veelal

    een cultuuromslag voor de zorgverlener.

    De inzet moet meer gericht zijn op gedrag

    in plaats van alleen de medische kant.

    Brink: Inderdaad. Maar de cultuuromslag

    vindt aan beide zijden plaats. Het maakt de

    patint meer eigenaar van zijn plan. Ik zou

    graag zien dat er een push & pull effect is:

    zorgverleners bieden het actief aan, maar

    patinten vragen er ook actief om.

    TWEEDELIJNS PORTAAL MIJN UMC OOK VOOR EERSTELIJNSZORG?Jeekel: Wij richten ons nu op een manier

    om binnen de eerstelijnszorg n platform

    te creren waar patinten niet alleen

    vragen kunnen stellen aan zorgverleners,

    maar ook aan partijen als verzekeraars

    en gemeenten. Daarvoor werken we ook

    samen met de EBU om partijen aan elkaar

    te verbinden en het wiel niet opnieuw uit te

    vinden. Ik zou onze platformideen graag

    eens naast het tweedelijns portaal Mijn

    UMC Utrecht leggen om te kijken of wij

    elkaar kunnen versterken.

    Brink: Interessant! Daar praat ik graag

    nog een keer over verder!

    Visser: In dat kader zouden

    patintenorganisaties ook interessant

    kunnen zijn om te kijken hoe je patinten

    kunt activeren om een platform

    optimaal te benutten.

    Brink: Er zal ook altijd een groep

    blijven die niet met een portaal wil

    werken, maar tot nu toe zien wij dat het

    gebruik van Mijn UMC Utrecht gestaag

    groeit. En het blijkt een katalysator

    te zijn voor procesverbetering: het

    verbetert de kwaliteit van verslagen en

    medicatieoverzichten omdat patinten

    meekijken en stimuleert onze organisatie

    om bereikbaar te zijn om vragen te

    beantwoorden.

    Jeekel: Dat is een heel mooi resultaat!

    En gaandeweg leer je altijd weer bij.

    Brink: We moeten in gesprek blijven met

    alle partijen en onszelf blijven ontwikkelen.

    En daar draagt een gesprek als dit zeker

    aan bij!

    360o interview

    Jelle van der Weijdedomeinmanager Gezond06 46 12 23 [email protected]

    Wilt u bijdragen aan de regio Utrecht

    als modelregio voor zelfmanage-

    ment? Neem dan contact op!

    Jaap Trappenburg is programmaleider van Uzelf; het regionaal

    programma voor zelfmanagement en een initiatief van UMC Utrecht,

    Hogeschool Utrecht en EBU. Volgens hem sluit het patintenportaal

    Mijn UMC goed aan op dit programma. Mijn UMC biedt een mooie

    portal om informatie snel en eenvoudig bij patinten te brengen. Dit

    past uitstekend bij het uitgangspunt van Uzelf: mensen meer regie

    leveren over hun eigen gezondheid, voor efficintere zorg. De stap

    waar we in het Utrechtse voor staan is om naar een digitale common

    ground te komen. Momenteel wordt in de regio daarvoor Pazio

    ingezet. Dat vraagt om samenwerking om een gemeenschappelijke

    infrastructuur voor patinten in de regio Utrecht neer te zetten. Als

    die samenwerking er is, kan de regio als modelregio dienen voor

    nationale en internationale samenwerkingen.

    REGIONAAL PROGRAMMA ZELFMANAGEMENT UZELF

  • 26

    research

    Werkgelegenheid groeit weer

    Tabel 1Ontwikkeling werkgelegenheid(t.o.v voorgaand jaar). Bron: PAR 2015

    Jaarlijkse groei arbeidsplaatsen

    Jaarlijkse groei vestigingen

    De werkgelegenheid in de provincie Utrecht is voor het eerst sinds 2011 weer licht gegroeid. In vergelijking met een jaar eerder is het aantal banen in 2015 met 0,4% toegenomen tot 675.000 arbeids-plaatsen. In totaal zijn er 2.800 arbeids-plaatsen bijgekomen.

    Binnen de provincie zijn er grote verschil-

    len. De gemeenten Leusden (11,1%), Rens-

    woude (4.2%) en Nieuwegein (1,9%) kenden

    de grootste relatieve stijging van het aantal

    werkzame personen. In dezelfde periode is

    het aantal banen relatief gezien het sterkst

    afgenomen in de gemeenten Woudenberg

    (-4,6%), de Bilt (-2,6%) en Baarn (-2,1%).

    AANHOUDENDE GROEI VESTIGINGEN

    Net als voorgaande jaren is het aantal vesti-

    gingen ook dit jaar weer gestaag gegroeid.

    In de periode 2014-2015 is het aantal ves-

    tigingen in de provincie Utrecht met 4,1%

    gestegen tot een totaal van 122.100 vesti-

    gingen. Het aantal eenpersoonsbedrijven is

    de afgelopen jaren flink toegenomen, met

    name in stedelijke gebieden. Het is daarom

    ook niet verwonderlijk dat het aantal vesti-

    gingen in periode 2014-2015 het sterkst is

    toegenomen in de steden Utrecht (4,9%) en

    Amersfoort (4,7%).

    GROEI- EN KRIMPSECTOREN

    De werkgelegenheidsontwikkeling naar sector

    laat een uiteenlopend beeld zien. In absolute

    aantallen zijn de meeste banen verloren ge-

    gaan in de sectoren Zorg en welzijn (-1.210),

    Bouwnijverheid (-1.210) en Transport (-840).

    De bouw- en zorgsector kampten in 2014

    ook al met forse krimp. In 2015 is de Utrecht-

    se werkgelegenheid in Zakelijke diensten het

    snelst gestegen, met 2.060 banen. Daarnaast is

    ook de werkgelegenheid in de Horeca (1.510)

    en Handel (1.360) flink toegenomen.

    GOED WERKENDE ARBEIDSMARKT BLIJFT OPGAVE

    Het vooruitzicht voor 2016 voor de provincie

    Utrecht is positief: ING Economisch Bureau

    verwacht een economische groei van 3,1%,

    ruim boven het nationaal gemiddelde van 2,5%.

    De werkloosheid zal dalen naar 5,5% (Neder-

    land: 6,5%). Toch schuilt in

    deze economische voor-

    spoed ook een knelpunt:

    2007 2009 2011 20132008 2010 2012 2014 2015

    -2,0%

    -1,0%

    0,0%

    1,0%

    2,0%

    3,0%

    4,0%

    5,0%

    6,0%

    7,0%

    Tabel 2Ontwikkeling werkgelegenheid naarsector (arbeidsplaatsen). Bron: PAR 2015

    landbouwdelfstoffen500

    -500

    -1500

    -3250

    1000

    1250

    1500

    1750

    2000

    750

    250

    -250

    -750

    -1250

    -3000

    0

    -1000

    2014

    2015

    Handel Informatie encommunicatie

    Overheid

    Industrie,nutsbedrijven Transport

    Financileinstellingen

    Bouw-nijverheid

    Horeca Zakelijkediensten

    Onderwijs

    Overigediensten

    Zorg(Gezondheids-

    en welzijnszorg)

    het wordt steeds moeilijker om vacatu-

    res te vervullen. In oktober 2015 ston-

    den er 8.700 vacatures open, en dat

    aantal groeit. Een bovengemiddeld deel

    van deze vacatures blijkt onvervulbaar:

    zelfs in andere regios zijn onvoldoen-

    de gekwalificeerde medewerkers voor

    Utrechts werk te vinden. De kloof tus-

    sen de vraag naar hoger opgeleid per-

    soneel enerzijds, bijvoorbeeld in ICT, en

    het lager opgeleide aanbod anderzijds

    is d uitdaging voor de regionale ar-

    beidsmarkt.

    MEER INFORMATIE:

    research.economicboardutrecht.nl

  • 27

    agenda

    27

    Techniekpact on Tour: Shake up the mindset

    Get Connected: Utrecht steeds Slimmer!

    Campus Party

    10 maart 16

    21 april 16

    25 t/m 29 mei 16

    AGENDA

    WWW.ECONOMICBOARDUTRECHT.NL/AGENDA

    Techniekpact on Tour komt naar de regio Utrecht. Maak kennis met

    succesvolle regionale samenwerkingen op het gebied van techniek

    in onderwijs en bedrijfsleven en laat u inspireren. Het thema van deze

    bijeenkomst is Shake up the mindset.

    WWW.ECONOMICBOARDUTRECHT.NL/AGENDA

    Op 21 april volgt er een nieuwe Get Connected bijeenkomst. Centraal