Hollands glorie

of 7/7
HOLLANDS GLORIE TEKST ROB STALLINGA BEELD VINCENT VAN GURP STYLING EDUARD KRAMER groot WAAR EEN KLEIN LAND in is NEDERLAND HEEFT MEER TE BIEDEN DAN BLOEMEN, KAAS EN FIETSEN. WAT HEET: ALS ANDERE LANDEN EVEN NIET OPLETTEN, VER- OVEREN WE DE WERELD. EN ALS WIJ EVEN NIET OPLET- TEN, STORTEN WE NET ZO MAKKELIJK TER AARDE. met dank aan Kramer antiek (www.antique-tileshop.nl) 045 044
  • date post

    06-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    220
  • download

    2

Embed Size (px)

description

 

Transcript of Hollands glorie

  • HOLLANDS GLORIETEKST ROB STALLINGA BEELD VINCENT VAN GURP STYLING EDUARD KRAMER

    grootWAAR EEN KLEIN LAND in is NEDERLAND HEEFT MEER TE BIEDEN DAN BLOEMEN, KAAS EN FIETSEN. WAT HEET: ALS ANDERE LANDEN EVEN NIET OPLETTEN, VER-OVEREN WE DE WERELD. EN ALS WIJ EVEN NIET OPLET-TEN, STORTEN WE NET ZO MAKKELIJK TER AARDE.

    met

    dan

    k aan

    Kra

    mer

    ant

    iek (

    ww

    w.an

    tique

    -tile

    shop

    .nl)

    0 4 50 4 4

  • HOLLANDS GLORIE

    in Londen. De strategie van ABN Amro was lastiger te volgen, maar buiten Nederland hadden Rijkman Groenink en de zijnen stevige bruggenhoofden gevormd in Brazi-li en, of all places, Itali. De afloop kennen we. ING overleefde dankzij een omvang- rijke kapitaalinjectie van de overheid en is niet langer de tweede schatbewaarder ter wereld, ABN Amro werd genationaliseerd als onderdeel van Fortis en de fatsoenlijke Rabobank (founded by farmers) werd recordhouder fraudeschandalen. De teloor-gang van het vaderlandse bankwezen werd begin dit jaar bezegeld met de opheffing van de stichting Holland Financial Centre, die in 2007 was opgericht voor de ontwik-keling van een sterke financile sector. Het bestuur van de stichting blijft aan totdat alle zaken volledig zijn afgewikkeld en besluit daarna over eventuele ontbin-ding van de stichting.

    (GEEN) BELASTINGPARADIJSTerwijl de banken hun wonden likken, floreert de Nederlandse trustsector als nooit tevoren. Ruim 2000 medewerkers dirigeer-den in 2009 een geldstroom van 5 biljoen door de polder. Het leverde de schatkist een belastingbate op van 487 miljoen. Samen met een contingent notarissen, accoun-tants, fiscalisten en bankiers helpt de Nederlandse trustsector circa 20.000 enti-teiten hun belastingaanslagen laag te hou-den. In 2010 stalden de 500 grootste Ame-rikaanse ondernemingen hier 127 miljard dollar, en daarmee is Nederland veruit de populairste bestemming van bedrijfswinst. Maar om ons land een belastingparadijs te noemen? Nee, dat gaat onze volksvertegen-woordigers toch echt te ver. Op 14 januari nam een overgrote meerderheid van de Tweede Kamer de motie-Van Vliet aan. Op initiatief van toenmalig PVVer Roland van Vliet werd de regering verzocht de term belastingparadijs in relatie tot Neder-land te verwerpen en krachtig te bestrijden.

    HIGHTECHBehalve bankieren zijn er nog andere eco-nomische activiteiten waarbij Nederland de concurrentie moest laten lopen. Sinds het faillissement van Fokker op 15 maart 1996 bouwen we geen serieuze vliegtuigen meer.

    at is ons land klein! Scroll de wereldlanden-lijst af van groot naar klein en je komt onze geliefde rivierendelta pas tegen op nummer 135, onder Bhutan en boven Guinee-Bissau. Nederland past 462 keer in Rusland. Maar

    toch, op het economische wereldtoneel is het allesbehalve een figurant. Met een bnp de totale waarde van alles wat we binnen de landgrenzen maken van rond de 600 miljard nemen we mondiaal de zeventiende positie in. En wat zijn we rijk! Deel het bnp door het aantal inwoners en Nederland staat wereldwijd op de zevende plaats. Met ruim 48.000 dollar per persoon per jaar (vol-gens de laatste cijfers van het IMF) laten we onze directe buren, maar ook Amerikanen, Japanners en Singaporezen ver achter ons. Na Luxemburg heeft Nederland het hoogste gemiddelde inkomen van de EU. Iets doen we dus heel goed, wat ook mag blijken uit de grootschalige bedrijvigheid waarvan wij hier enkele staaltjes op-voeren. Maar er was ook groteske zelfoverschatting die aan al dat moois in elk geval bij de banken een einde maakte.

    OVERMOEDIGE BANKJONGENSIs het de VOC-mentaliteit die ons rijkdom bracht? Uitgangspunt van de VOC was een slim nieuwigheidje waarbij de financile risicos en winsten van elke onderneming door participanten werden gedeeld. Dat maakte dapper. Geld nodig? Daar zorgen de Hollanders wel voor. Nou ja, tot de financile crisis dan. Aan de vooravond van het failliet van Lehman Brothers waren de drie Nederlandse grootbanken nog druk bezig wereldspelers te worden. Dankzij de succesvolle internetbank ING Direct was ING in 2007 de tweede spaarbank ter wereld. Rabobank voorzag agrarirs tot diep in Afrika van middelen en de coperatie opende een groot kantoor

    Al veel eerder was de personenautodivisie van Daf opgehouden te bestaan. De laatste Daf 66 liep in 1975 van de band, waarna diezelfde auto Volvo 66 ging heten. Achter-af gezien kan het niet verbazen dat Daf en Fokker het niet hebben gered. De producten waren niet bijzonder genoeg om de wereld-wijde concurrentie voor te blijven. Dat ligt anders met de waar van ASML. Deze spin-off van Philips en ASMI, die ooit begon in een houten noodgebouwtje op het Natlab-terrein van Philips, is sinds 2002 wereld-marktleider in de productie van lithografie-machines voor de halfgeleiderindustrie. De enige concurrenten, Canon en Nikon, doen niet meer mee. Daarvoor is hun technologi-sche achterstand op ASML te groot gewor-den. Hoe klein en krachtig een chip uit-eindelijk kan worden, is afhankelijk van de techneuten van ASML. Het hightech-bedrijf ontwikkelt nu machines die werken op basis van extreem ultraviolet licht (EUV). Daarmee moet de chipindustrie weer even vooruit kunnen. Prijs van een EUV-machine? Ruim 100 miljoen per stuk. Om zijn marktpositie te behouden gaf ASML in 2013 775 miljoen uit aan R&D. Voor het eerst passeerde het daarmee voor-malig moeder Philips als de Nederlandse nummer1 in R&D-uitgaven. In beurswaarde was ASML (33 miljard) Philips (22mil-jard) al eerder gepasseerd. En Philips? Daar gaat binnenkort het licht uit. Ceo Frans van Houten maakte onlangs bekend de multinational in tween te splitsen. Philips gaat straks verder met healthcare en consu-mer lifestyle. Daar waar het allemaal mee begon, de lichtdivisie, gaat zelfstandig

    verder, uiteindelijk resulterend in een lucratieve beursgang. Na het afstoten van de televisies, radios en luidspeakers wordt Philips weer een slag kleiner, maar de overgebleven onderdelen zijn wel state of the art en winstgevend. Philips claimt wereldmarktleider-schap in onder meer reanimatie, echografie, diagnostische cardio-logie, patintbewaking, rntgenapparatuur, nucleaire geneeskunde, MRI, CAT-scans, beheer van medische gegevens, elektrische scheerapparaten, haartrimmers en energiezuinige verlichting.

    AUTOMOTIVEHoe kleiner de niche, hoe sneller je jezelf wereldmarktleider mag noemen. Nederland telt tientallen bedrijven die kunnen bogen op deze toppositie. Volgens Steven Brakman, hoogleraar internatio-nale economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, profiteren we van de toenemende specialisatie. Waar een apparaat vroeger in n fabriek werd gemaakt, gebeurt dat nu in een groot aantal verschil-lende fabrieken. Voor Nederland met zijn hoogstaande kennis pakt deze trend goed uit. Opvallend is de magneetwerking die Noord-Brabant uitoefent op industrile bedrijfjes. Het was ook een Bra-bander die de vaderlandse automobielindustrie nieuw leven inblies. Eind 2012 nam Wim van der Leegte (Q500 nr.15) Nedcar over. Dit jaar startte in Born de productie van de Mini. Al eerder opende Tesla een grote fabriek in Tilburg. Tuurlijk, in Flevoland zijn Victor Muller en Joop Donkervoort al langer met autos bezig. Hun sportbolides ogen spectaculair, maar de productie is beperkt. Ooit een Donkervoort D8 GTO op de snelweg tegengekomen? En bij die ene verdwaalde Spyker zit doorgaans Muller zelf achter het stuur.

    FLITSPAALOver snelwegen gesproken: grote kans dat u weleens te maken hebt gehad met een flitsend kastje van de firma Gatsometer uit Haarlem. In zijn passie om het verkeer veiliger te maken, fabriceerde de Nederlandse rallyrijder Maus Gatsonides (1911-1998) in 1964 de eerste flitspaal. Later tekende Gatsometer ook voor andere ver-keerssystemen die levens besparen en overheden verrijken, zoals apparatuur voor rekeningrijden, trajectcontrole en automatische kentekenplaatherkenning. Het bedrijf heeft al ruim 45.000 meet-installaties aan meer dan 60 landen geleverd. Gatsometer is markt-leider in het meten van verkeerssnelheid in alle landen ter wereld waar snelheidshandhaving serieus wordt genomen, zegt woord-voerder Edmar van der Weijden met satanisch genoegen. Volgens hem kennen de systemen van Gatso de laagste total cost of owner-ship in combinatie met de hoogst denkbare integriteit. In gewoon Nederlands: de flitspalen van Gatsometer zijn goedkoop en nauw-keurig. Vooral dat laatste is belangrijk. Verkeersovertredingen dienen immers onomstotelijk bewezen te worden.

    TANKSTATIONGatso bestaat slechts een halve eeuw, maar ons land heeft ook bedrij-ven van de lange adem. Niet alleen met een VOC-mentaliteit, zelfs met een VOC-historie. Koninklijke Vopak uit Rotterdam viert in 2016 zijn 400ste verjaardag. Het begon als een Amsterdams clubje dragers dat ladingen van VOC-schepen naar de plaatselijke stadswaag ver-

    Wij kennen Koninklijke Joh. Ensched hier vooral van de kleur-rijke, moeilijk te ver-valsen bankbiljetten uit het guldentijdperk, maar in het buitenland is Joh. Ensched Security Print vooral bekend van de post-zegels. In 1814 begon Joh. Ensched tegen-over de Haarlemse Sint Bavo met de productie

    Koninklijke Joh. Ensched, HaarlemWereldmarktleider in postzegels

    van bankbiljetten; in 1866 drukte het bedrijf zijn eerste postzegels. De zegels gaan nu naar meer dan 70 landen en daarmee is de drukker, die inmiddels is verhuisd naar een naburig industrie-terrein, wereldmarkt-leider. Met de bank-biljettenbusiness gaat het minder goed. Begin 2011 maakte De

    Nederlandsche Bank bekend dat het Neder-landse europapier - geld voortaan gedrukt wordt door twee Duitse drukkers en een Britse met een Franse naam. Pijnlijk! In 2014 balanceerde het bedrijf op het randje van faillisse-ment toen de Deut-sche Bundesbank een grote opdracht uit-stelde. Medewerkers leverden hun vakan-tiegeld in om het ontslag van 200col-legas te voorkomen.

    wereldmarktleider (1)

    WOM NEDERLAND EEN BELASTING- PARADIJS TE NOEMEN, GAAT DE VOLKSVERTEGEN-WOORDIGERS ECHT TE VER

    0 4 6 0 4 7

  • voerde. Na tal van fusies en overnames is het nu s werelds grootste onafhankelijke dienstverlener in de opslag en overslag van vloeibare bulk chemicalin, gassen en olie-producten. Het exploiteert 79 terminals in 29 landen met een totale opslagcapaciteit van 31 miljoen m3. Vopak is het tankstation van de wereld. De terminals liggen langs alle belangrijke vaarroutes.

    MARITIEM DIENSTVERLENERVopak is voor 39,5% in handen van HAL. Dit beursgenoteerde investeringsfonds van de familie Van der Vorm (Familie 50 nr.2) is voor 34,3% ook eigenaar van een andere wereldspeler: Boskalis uit Papendrecht. Beperkte het zich nog niet zo lang geleden tot de nobele nering van baggeraar de grootste ter wereld , onder topman Peter Berdowski is het ook gaan slepen, bergen, hijsen en transporteren. Wij leveren nu wereldwijd innovatieve totaaloplossingen voor grote maritieme uitdagingen, belooft de website van Boskalis. Berdowski greep de crisis aan om voor weinig geld partijen over te nemen die iets toevoegen. Na de overnames van Smit Internationale (2009), MNO Vervat (2011), Dockwise (2012) en Fairmount (2014) beschikt Boskalis nu over een vloot van meer dan 1000 schepen, die zich vrijelijk over de wereldzeen beweegt. Voor Berdowski gaat niets te ver: Valt het stil in Europa, dan gaan we naar West-Afri-ka of naar Australi.Boskalis betrekt zijn cutters en hoppers bij Koninklijke IHC Merwede uit Sliedrecht, even verderop aan de rivier. De scheeps-bouwer, sinds 20 juni met koninklijk predi-caat, is wereldmarktleider in de bouw van gespecialiseerde baggerschepen. Vorig jaar boekte het bedrijf de grootste orderintake uit zijn geschiedenis. Het type-O-schip de Vanguard komt niet van de werf van IHC; daar is het net iets te groot voor. Dit groot-ste half-afzinkbare zwareladingschip ter wereld verwierf Boskalis met de overname van Dockwise. De Vanguard kan op het open dek ter grootte van 2,75 voetbalvel-den complete boor- en productieplatforms van 110.000 ton vervoeren. Dat gaat een stuk sneller dan slepen. Bedoeling was dat de Vanguard ook de Costa Concordia naar de sloop zou brengen. De contracten waren

    Voor zuiver klinkende luidklokken, beiaarden en carillons moet je in het Brabantse Asten zijn. In 1872 begonnen als horlogemaker is Koninklijke Eijsbouts nu s werelds meest toonaangevende klokkengieter. Toen de Parijse Notre Dame voor zijn 850ste ver-jaardag nieuwe klok-ken kreeg, werd de

    Koninklijke Eijsbouts, AstenWereldmarktleider in luidklokken

    grootste, van 6000 kilo, bij Eijsbouts besteld. Eerder goot men al klokken voor de kathedralen in de Spaanse steden Bur-gos en Santiago de Compostela. De groot-ste luidklok van Eijs-bouts hangt echter in Gotenba, Japan. Deze weegt 36.250 kilo en heeft een diameter van 382 centimeter.

    Een dergelijk gevaarte gieten van klokken-brons (80% koper, 20% tin) is lastig, het de juiste toon laten voortbrengen nog lastiger. Een klok stemmen is niet alleen een kwestie van het meten van tonen en vervolgens wegslijpen van metaal aan de binnenzijde. Er wordt vooral geluisterd naar de klank, de grond-toon en de boven- tonen, en hoe deze samen klinken in harmonie.

    wereldmarktleider (2)

  • al getekend, maar uiteindelijk kozen de Italianen voor een eigen oplossing. Berdowski kon er niet echt mee zitten, want terwijl de schadeclaim werd gend, pakte het megaschip nieuwe klussen aan. Boskalis boekte vorig jaar een nettowinst van 365 miljoen op een omzet van 3,6 miljard en zal dat dit jaar zeker overtreffen. Het is wel jammer dat de Nederlandse baggeraars, waaronder ook Bos-kalis kleinere concurrent Van Oord, dat eerder twee palmeilanden aanlegde voor de kust van Dubai, zijn uitgesloten van klussen in de VS en China. Hierdoor blijft 40% van de totale baggermarkt onbereikbaar. Maar als Singapore eindelijk besluit te gaan polde-ren, stromen de megaorders binnen.

    STORMVLOEDKERINGHet is niet toevallig dat Nederland in de baggerbusiness een repu-tatie heeft hoog te houden. Zonder onze baggeraars slibben we dicht, loopt het land onder, zijn de havens onbereikbaar. Het water is onze vriend n vijand. We weten er alles van, en die kennis is geld waard. De Nederlandse waterbouwkundige is een gewild exportproduct. Problemen met echt ernstige wateroverlast? Bel 026.377.8911 of 088.348.2000. Nadat New Orleans op 29 augustus 2005 Katrina op bezoek kreeg, toog een delegatie naar de getroffen stad. Ambassadeur Boudewijn van Eenennaam nam het woord: Na zeven eeuwen strijd tegen het water is Nederland vergeef me mijn arrogantie het beste in het omgaan met water. Met onze stormvloedkering als uithangbord hengelden de grote ingenieurs-bureaus Arcadis en Royal HaskoningDHV de opdracht binnen om New Orleans waterproof te maken. Twee jaar geleden deed super-storm Sandy New York en omgeving aan. Deze kostte 26 levens,

    8miljoen mensen zaten zonder elektriciteit en de campagne voor de presidentsverkie-zingen werd stilgelegd. Opnieuw kozen de Amerikaanse autoriteiten voor de oplossing van Arcadis en Royal HaskoningDHV.

    LUXUEUS MAATWERKMinder noodzakelijk zijn de plezierboten die bij een van de kleine, gespecialiseerde Nederlandse jachtwerven zijn op te halen. Itali bouwt de meeste, Duitsland de lang-ste en Nederland verreweg de chicste jach-ten ter wereld. Nergens kunnen ze tippen aan het Nederlandse vakmanschap, vooral als het gaat om de bouw van luxe jachten op maat, jubelde Andr Vink, directeur van Hiswa, de Nederlandse branchevereni-ging voor ondernemers in de watersport, eind vorig jaar in Management Team. Het is de reden waarom succesvolle acteurs, zakentycoons, oligarchen en oliesjeiks hun plezierjacht hier laten bouwen. Gemid - delde lengte: 55 meter, gemiddelde prijs: 46,8miljoen. De gehele branche vijftig werven en toeleveranciers verenigd in de Holland Yachting Group is goed voor een jaarlijkse omzet van 1,5 miljard. De crisis was hier niet voelbaar. Integen-deel: onze jachtwerven kregen het de laat-ste jaren alleen maar drukker. Het Neder-landse marktaandeel verdubbelde van 12,3% in 2008 naar 26,8% vorig jaar. Met meer dan 1000 werknemers, twee werven en een architectenbureau is Feadship een van de belangrijkste Nederlandse spelers. Het bedrijf bouwde in samenwerking met ontwerper Philippe Starck de Venus, het 78,25 meter lange jacht van wijlen Apple-

    Het productenpalet van TenCate is breed. De textielfirma uit Twente weeft leger-uniformen en andere beschermende kle-ding, tentdoek, ther-mocomposieten voor de lucht- en ruimte-vaart, kogelvrije vesten en bepantse-ring en geotextiel voor wegen en dijken. Maar TenCate is vooral bekend van zijn kunst-

    TenCate, Almelo Wereldmarktleider in kunstgras en thermoplastische composieten

    gras. Thuisclub Hera-cles speelde er als eerste op en inmiddels zijn er nog vijf andere eredivisieclubs actief op kunstgras. De aanleg kost wat, maar daarna ben je van een hoop sores af. Het schijnt dat Ajax na grasmat nummer 56 er ook aan wil. Meer dan op kunstgras zet ceo Loek de Vries in op thermoplastische

    composieten voor de automobielindustrie. Dat materiaal is min-stens zo sterk als blik, maar veel lichter en dus energiezuiniger. Als dat gaat lopen, boort TenCate een miljardenmarkt aan. Hopelijk voor de aandeelhouders leidt dat ook tot meer winst. In 2013 boekte het bedrijf een scha-mele plus van 19mil-joen op een omzet van meer dan 1 miljard. In alles wereldmarkt-leider zijn is leuk, maar het moet wel wat opleveren.

    wereldmarktleider (3)

    HET IS WEL JAMMER DAT DE NEDERLANDSE BAGGERAARS ZIJN UITGESLOTEN VAN KLUSSEN IN DE VS EN CHINA

    0 50HOLLANDS GLORIE

  • HOLLANDS GLORIE

    oprichter Steve Jobs, met een geschatte waarde van 140 miljoen dollar. De buiten-kant is van aluminium, het zonneterras heeft een jacuzzi en de Venus wordt bestuurd door zeven iMacs in de stuurhut. Nee, niet door de opdrachtgever. Die heeft er niet van kunnen genieten, want Jobs stierf in oktober 2011, precies een jaar voor de tewaterlating. Andere bekende afnemers van Nederlandse jachten: Oracle-baas Larry Ellison, Telmex-baas Carlos Slim en Chelsea-baas Roman Abramovitsj.

    LANDBOUWFABELTJEOver de vooraanstaande positie van de Nederlandse jachtwerven bestaat geen twijfel. Anders ligt dat met onze landbouw. Er wordt weleens geroepen dat Nederland de grootste exporteur van agrarische pro-ducten ter wereld is. Dat is niet zo. Staats-secretaris Sharon Dijksma corrigeert: Nederland is een wereldspeler op land-bouwgebied en n de VS de grootste expor-teur van agrarische producten in de wereld. Dat moeten we koesteren. De export van landbouwproducten kwam in 2013 uit op 79 miljard. Dat is een kleine 20% van onze totale export. Niet alles komt trou-wens direct uit Nederland; een belangrijk deel wordt gemporteerd, verwerkt en doorgevoerd. Met onze echt eigen waar staan we wereldwijd op de 22ste plaats.

    STONEDOver eigen waar gesproken: van oudsher zitten we in de wiet. In de Gouden Eeuw werd de teelt van cannabis bevorderd door u raadt het al de VOC. Na hout was hennep het belangrijkste materiaal voor de scheepsbouw. De hennepvezel bleek ideaal om touw van te maken, waar een VOC-schip 21 kilometer van nodig had, maar ook voor zeildoek en om de romp waterdicht te krijgen. Tussen Amsterdam, Utrecht en Gorinchem kleurde het landschap groen van de wietplanten. Tegenwoordig springt de hennepteelt veel minder in het oog en dient zij een ander doel. Over onze produc-tie lopen de schattingen wild uiteen, van 250 tot 750 ton. De verkoop van softdrugs is niet verboden, de teelt wel, vandaar. De Amerikaanse staat Colorado heeft cannabis op 1 januari gelegaliseerd en denkt er jaar-

    lijks 100 miljoen dollar aan te verdienen. Wat zou legalisering voor Nederland betekenen? Voorstanders gaan uit van een winst van 0,75 miljard. Voor Afghanistan maakt het niet uit hoe het debat afloopt. Dat land verbouwt met afstand de meeste cannabis ter wereld. Onlangs zijn ook de opiumboeren overgestapt op cannabis, waardoor de productie alleen maar groter is geworden. In de pro-ductie van een andere geestverruimer, partydrug xtc, was Neder-land wel lange tijd wereldmarktleider. Die positie zou Canada intus-sen hebben veroverd.

    TULPENMANIEHoe stereotiep ook, we zijn nog altijd de grootste in bloembollen. Is de tulpenbolgekte van 1635 tot 1637 toch nog ergens goed voor geweest. Een tulpenbol benadert lang niet meer de waarde van een Amsterdams grachtenpand, maar als je alle door Nederland gexporteerde bollen bij elkaar optelt, kun je toch een boel pandjes kopen. Volgens de laatste cijfers bedroeg de export 300miljoen, 10 cent per bol. Ruim 80% van alle verhandelde bollen komt uit de Bollenstreek en de meeste gaan naar de VS. En ja, meer dan de helft groeit uit tot tulp. Nu we het toch over bloemen hebben: Flora-Holland, een verzameling veilingen van bloemen en planten, ver-handelde in 2013 voor 4,5 miljard aan sierteelt en is daarmee de grootste van de wereld. Het verlies van 15 miljoen voor deze monopolist laat zich lastig verklaren. Ook triest: 40 jaar lang was Nederland s werelds grootste exporteur van aardappelproducten. Tot 2011, want toen zijn we voorbijgestreefd door onze zuider- buren. Hun belangrijkste product: voorgebakken frieten.

    SLACHTHUISNederlandse tomaten, komkommers en paprikas vinden hun weg over de grens. Vooral de Duitse supermarkten liggen er vol mee.

    De bedrijfsnaam is goed gekozen. Mam-moet is de wereld-wijde specialist in het transporteren, ver-schepen, horizontaal en verticaal plaatsen en verwijderen van grote en zware objec-ten van en naar elke locatie, te land en te water. Beroemd werd

    Mammoet, SchiedamWereldmarktleider in zwaar hijswerk

    het in 2001, toen het de Russische kern-onderzeer Koersk boven water kreeg. Mammoet veroverde een plekje in het Guinness Book of Records met het op-krikken van het dek van een olieplatform met een gewicht van maar liefst 23.129 ton.

    Dat komt overeen met pakweg 23.000 autos. Het hijsbedrijf kwam in 2011 in handen van SHV toen de familie Van Seumeren haar 25%-belang verkocht. Frans van Seumeren (Q500 nr.141) was in 2005 al gestopt met de bedrijfsvoering. Hij maakte daarna een voettocht door Zuid-Europa en werd in 2008 bovendien eigenaar van de nood-lijdende voetbalclub FCUtrecht.

    wereldmarktleider (4)

    0 5 3

  • Net als met voorverpakte varkenslappen, karbonades en worsten, gemaakt van vlees aus Holland. Vorig jaar werd er voor 8,3 mil- jard aan Nederlands vlees gexporteerd. Dat zijn een heleboel die-ren. Volgens het CBS slachtte de Nederlandse vleessector vorig jaar 1,9 miljoen runderen, 1,5 miljoen kalveren, 14,3 miljoen varkens en 500 miljoen kippen. Op de industrialisatie van het Nederlandse boerenbedrijf staat geen maat. Torenhoge varkensflats op indus-trieterreinen zijn dus een logische stap. Voor het vleesvarken zal het niet al te veel uitmaken. Het lachende varkentje op het slagers-zakje ten spijt is het nu ook niet al te blij met de Nederlandse gast-vrijheid. De marges op vlees zijn laag. Dat verklaart waarom er losjes met de voorschriften wordt omgesprongen en zelfs keihard wordt gefraudeerd. Het is ook de reden waarom het productiepro-ces steeds efficinter wordt. Neem de firma Meyn uit Oostzaan, die de helft van de wereldmarkt voor kippenslachtsystemen in handen heeft. Die apparaten kunnen al 36.000 kippen per uur slachten en verwerken. Elke seconde gaan er tien kippen in, om er even later als filets aan de andere kant uit te komen. Het bedrijf claimt de diervriendelijkste en duurzaamste machines te leveren. De kippen nemen eerst een CO2-bad dat hen voldoende bedwelmt, zodat ze onwetend zijn van hun executie. De claim van diervriendelijkheid treffen we ook aan op de corporate site van de VanDrie Group uit Mijdrecht. Dit grootste agrarische familiebedrijf van Nederland, dat wordt geleid door Jan van Drie senior en junior, Ren van Drie en Herman van Drie (Familie 50 nr.15), is wereldmarktleider in kalfsvlees en kalvermelkpoeder. Van de 1,5 miljoen geslachte kalveren is 95% bestemd voor het buitenland. Bijna drie op de tien malse kalfslapjes op de Europese borden komt van VanDrie.

    ENTERTAINMENTTijd voor iets vrolijks. Tijd voor spanning en sensatie, liefde en bedrog, geluk en pijn. Laten we het hebben over de Nederlandse tv-formats die de wereld hebben veroverd. Big Brother, Wipeout, Extreme makeover, Fear factor, Deal or no deal, Adam zkt. Eva, Utopia, Dating in the dark, Taxi, Lingo en The Voice, om maar een paar internationale kaskrakers te noemen uit de rijk gevulde kokers van televisieproducenten Endemol, Talpa, IDTV en Eyeworks. Nederland is de koning van de formats. Wij danken dit succes aan de vrij snelle opkomst van com-mercile omroepen, die voor een grote vraag naar programmas zorgde. John de Mol (Q500 nr.3), Joop van den Ende (Q500 nr.6), Harry de Winter en later Reinout Oerlemans (Buitenland 100 nr.61) doken in het gat. Met hun creati- viteit, onafhankelijkheid en gevoel voor commercie bedachten zij het amusement waar de wereld op zat te wachten. Het Nederlandse televisiepubliek diende als testpanel. Wat hier een succes wordt, wordt het ergens anders ook, aldus media-historicus Huub Wijfjes in een kranten-interview. Nederlanders kijken veel tv en stellen hoge eisen aan vernieuwing. Het mag geen standaardproduct zijn, zoals Amerikanen dat graag zien. Intussen heb-ben de godfathers van het televisieamuse-ment hun succes te gelde gemaakt. IDTV is voor veel geld verkocht aan de Britse pro-ductiemaatschappij All3media en Eyeworks kwam onlangs in handen van Warner Bros Television Group. Alleen de grootste pro-ducent van allemaal, John de Mol, is nog

    Vanderlande, voor-heen Vanderlande Industries, ontwikkelt, produceert en imple-menteert geautomati-seerde transportsyste-men. Lopende banden, zeg maar. Onze kracht zit in de integratie van hoogwaardige, geavanceerde tech-nologie, vertelt ceo Govert Hamers. De bagagesystemen draaien op meer dan

    Vanderlande, VeghelWereldmarktleider in bagageafhandeling en pakketsortering

    600 vliegvelden hun rondjes en verwerken 3,2 miljard koffers per jaar, 55% van alle koffers ter wereld. Ook bouwt Vanderlande slimme sorteersyste-men voor de distribu-tiecentra van grote e-commercepartijen en post- en pakketbe-drijven. En het Veghel-se bedrijf timmert flink aan de weg in de magazijnautomatise-

    ring. Hamers: Met een omzet van ruim 790miljoen en een orderboek van 1mil-jard zijn wij wereld-wijd een van de vijf grootste bedrijven in de branche. Op het gebied van bagage-afhandeling en post- en pakketsortering van boven de 5 milli-meter zelfs de num-mer 1. Onze post-pakketsystemen verwerken 300 pak-ketten per seconde. Nu weet u dus waar u moet zijn als uw koffer of pakket de verkeer-de kant op is gegaan.

    wereldmarktleider (5)

    TUSSEN AMSTER-DAM, UTRECHT EN GORINCHEM KLEURDE HET LANDSCHAP GROEN VAN DE WIETPLANTEN

    0 5 4HOLLANDS GLORIE

  • zelfstandig, al zijn potentile kopers wel-kom. Van harte welkom zelfs. Ze moeten dan wel een slordige miljard euro meebren-gen. Het zou De Mols tweede miljardendeal zijn. In 2000 ging Endemol naar Telefnica voor 5,5 miljard, iets waar natuurlijk ook Joop van den Ende van meeprofiteerde. Zeven jaar later deed het Spaanse telecom-bedrijf het productiehuis voor 2,6 miljard van de hand aan een consortium waarvan ook de gewiekste De Mol deel uitmaakte.

    DANCEDe stap van beeldbuisvermaak naar dans-vloervertier is niet groot. De internationale dancescene is sinds 2000 grotendeels een Nederlandse aangelegenheid. Zo kozen de lezers van het vooraanstaande Britse DJ Magazine in 2013 de Nederlander Hardwell tot beste dj ter wereld en gaven zij Tisto (Q500 nr.309) de Legend Award. Volgens Celebrity Net Worth was Tisto vorig jaar s werelds bestbetaalde dj met een jaarinko-men van 75miljoen dollar, circa 58 mil-joen. In 2012 voerde hij de geldranglijst ook al aan. De Bredanaar toucheert volgens deze site 250.000 dollar per avond. Ook Armin van Buuren, Afrojack, Hardwell, Dash Berlin, Nicky Romero en al die andere populaire polder-djs danken hun succes aan het kritische thuispubliek. DJ Mitchell Niemeyer tegen Nu.nl: Het Nederlandse publiek is vrij lastig. In Neder-land zijn we superveel gewend. En de concurrentie is moordend, dus je moet scherp blijven. Nieuwe djs profiteren van het succes van de oudere garde. Kom je uit Nederland, dan zal het wel goed wezen. Niemeyer: Je krijgt sneller de kans om te laten zien waar je voor staat. Dat maakt het een stuk makkelijker.

    KANSEN GRIJPENEnfin, Nederland brengt genoeg voort om trots op te zijn. De VOC-mentaliteit waar een zekere gereformeerde ex-premier zo naar terugverlangde, is nooit weggeweest. Hele sectoren borduren voort op wat in de Gouden Eeuw begon en ook onze finan-cile handigheid, internationale blik, eigen-zinnigheid, commercieel inzicht, opportu-nisme en slagvaardigheid hebben we eraan te danken.

    Hij vond kinderwagens maar grijzemuizig, onhandig en uitgerust met slecht functione-rende tuttendingen. Vaders zagen er zielig uit als ze achter een kinderwagen liepen. Dat kan beter, dacht Max Barenbrug (Q500

    BugabooGroot in kinderwagens

    nr.353), toen student aan de Eindhovense Design Academy. In 1994 bouwde hij voor zijn afstudeerproject het prototype van wat na het nodige gesleu-tel Bugaboo zou gaan heten. De grote door-braak kwam in 2001,

    toen de Bugaboo eventjes te zien was in Sex and the city. Ondanks zijn hoge prijs is het nu een van de bestverkochte kinderwagens ter wereld. Het hippe, veelzijdige en lichte wagentje is in 50lan-den te koop. En zolang celebritys ermee over straat gaan, is reclame nergens voor nodig.

    wereldmarktleider (6)