TheCoCreators: Cocreatie met teens en tweens

Click here to load reader

  • date post

    11-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    86
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of TheCoCreators: Cocreatie met teens en tweens

TITLE FONT FOR PPT.

COCREATIE MET TWEENS & TEENSTilburg 16 april 201415:15 16:00

Stefanie Jansen, TheCoCreatorsWELKOM

INTRO: WIJ + THECOCREATORSstefanie: vanuit blootleggen van insights steeds meer opgeschoven naar cocreatie, overtuiging dat cocreatie toekomst heeft. Gaan we uitleggen.Maarten: betrokken geweest bij oprichting van Flare, jullie wel bekend van o.a Groove.me waarvoor hij ook het concept heeft gemaakt. Uiteindelijk afgesplitst van Flare om meer ruimte te creeren voor eigen ideeen + cocreatie. TheCoCreators eigenlijk geboren op de avond waar we het succes van groove.me aan het vieren waren. Weetje: de naam stond al vast omdat Stefanie in een helder moment in 2012 al de URL www.thecocreators.com had geregistreerd maar wist nog niet wat ze ermee moest. Tot deze avond in Amsterdam dus.

DE TRAININGheeft tot doel participanten te voorzien van basale kennis over het waarom en het hoe van cocreatie. Daarnaast willen we concrete handvatten bieden voor het in de praktijk brengen van cocreatie.Link met vandaag en gisteren. Concreet, houden we ons bezig met een specifiek deel van het hele proces, vandaag leren jullie ook wat jullie moeten doen om het cocreatie proces compleet te maken. Komen we straks op terug.

REST:Filmen: problemen met camera / opnamen let us knowzelfde geldt voor fotos 1

http://youtu.be/gIuJKmRMvPg

Praten over *blieb: ze geven in filmpje veel info hoe en waarom. Kort gesprek op zetten om te enthousiasmeren

Publiek laten praten en vragen stellen:- Wat viel jullie op?

Eerst spontaan, daarna vragen stellen;

Wat voor gevoel roept deze organisatie nu bij je op?Hoe onderhouden ze de relatie met de achterban? Hoe is de organisatie ingericht?Hoe is de communicatiestijl?Hoe is de relatie met achterbanHoe is de inspraak?Afsteken tegen alle andere Telecoms die zij kennen, KPN, Vodafone etc

Kunnen dit dan weer op een flipover schrijven, gevoel etc. *blieb vs. de Telcos

Hoeft allemaal niet precies het gaat om het punt: Gevoel = dit is de new way forward. Waarom leggen we straks uit. SPOILERS! CLIFF HANGER!2

http://youtu.be/gIuJKmRMvPg

Praten over *blieb: ze geven in filmpje veel info hoe en waarom. Kort gesprek op zetten om te enthousiasmeren

Publiek laten praten en vragen stellen:- Wat viel jullie op?

Eerst spontaan, daarna vragen stellen;

Wat voor gevoel roept deze organisatie nu bij je op?Hoe onderhouden ze de relatie met de achterban? Hoe is de organisatie ingericht?Hoe is de communicatiestijl?Hoe is de relatie met achterbanHoe is de inspraak?Afsteken tegen alle andere Telecoms die zij kennen, KPN, Vodafone etc

Kunnen dit dan weer op een flipover schrijven, gevoel etc. *blieb vs. de Telcos

Hoeft allemaal niet precies het gaat om het punt: Gevoel = dit is de new way forward. Waarom leggen we straks uit. SPOILERS! CLIFF HANGER!3*blieb resultaten

Bij lancering 650 simcardsBij de launch al 1000 likes11.000 likes zonder reclameTalent dat vanzelf aankloptJongeren die zelf initiatieven starten4 jongeren in management team

1 - 650 is VEEL. Weddenschapje over hoe veel ze zouden verkopen op de dag van de lancering => zelf 300 gewed (hoogste wed van CEO); het waren 650 simcards => boom van een lancering en daarna bleef het goed gaan obv mond-tot-mondreclame.2. 11.000 likes terwijl ze niet aan reclame doenmanagement team is Joost en ... en 4 jongeren en Jeroen Boschma

Waarom zijn we met dit co-creatie voorbeeld begonnen? Niet alleen om dat het cocreatie is, maar ook omdat er bepaalde maatschappelijke tendensen aan de gang zijn die maken dat de tijd rijp is voor voor organisaties die denken en werken vanuit cocreatie en die in dit voorbeeld meteen duidelijk worden.

*blieb werkt vanuit samenwerking en cocreatie. Andere Telecoms willen daar ook heen, maar zijn van oudsher veel meer strijders tegen elkaar en denken in zenden en overtuigen. Blieb heeft de klant omarmd en onderdeel gemaakt van de organisatie. *blieb hoort wat ons betreft ook bij een paradigma dat in toenemende mate relevant wordt en de dienst uit zal maken.4 You should learn from the growing number of companies in traditional industries firms like Honda, Procter & Gamble, Best Buy, and Hyatt that are tapping user contributions to improve products, better serve customers, generate new business, reduce costs, boost employee performance, and more. Contribution-driven results like those are achievable for pretty much any business.

Scott Cook, mede-oprichter Intuit / lid van de directies van Intuit, Procter & Gamble en eBay

De meneer die hier aan het woord is, Scott Cook, is mede-oprichter van het Amerikaanse software concern Intuit en zit in de board of directors van P&G en eBay. Hij is er net als wij van overtuigd dat het loont om met eindgebruikers te gaan samenwerken en dat dit mogelijk is voor wat voor soort organisatie dan ook.

Wat we jullie willen laten zien is onze synthese van deze krachten in de samenleving die maken dat je NU cocreatie moet gaan omarmen om STRAKS niet de boot te missen of heel veel moeite moeten doen om weer aan te haken.

Dit is het centrale gedeelte van de ochtend, dus let goed op.

5De vragen van vandaagWaarom is de tijd nu rijp voor cocreatie?Wat is cocreatie? Hoe gaat cocreatie in de praktijk?(met tweens & teens)?

We hebben wat ons betreft nu de toon gezet. Tijd voor wat praktische mededelingen. Wat gaan we doen vandaag?

10:30 11:15 introductie: waarom is de tijd nu rijp voor cocreatie en wat is complete cocreatie?

11:15 11:45 interactief: waarom zou je cocreatie omarmen? zelf aan de slag met mogelijke drijfveren en barrires om aan cocreatie te doen

11:45 12:00 coffee break

12:00 13:30 interactief: wat heb je nodig om complete cocreatie in de praktijk te brengen? aan de hand van uiteenlopende cases (waaronder Blink cases)

13:30 14:30 lunch break

Daarna gaan we cocreren en alles in de praktij brengen met Okki

LOGISTIEK (mag er van mij zelfs uit eigenlijk)Koffie / thee: we hebben in deze zaal geen koffie, maar wel water. In de pauzes kun je je cafeineverslaving (en andere verslavingen) voeden. Toilet: deze bevinden zich daar en daar.Tijd: We gaan heel veel doen vandaag dus dat betekent dat we soms dingen moeten afkappen. Niks persoonlijks. Mobieltjes: Graag uit. Als hij afgaat dan nemen wij op en we staan niet in voor de gevolgen hiervan.

6Waarom is de tijd NU rijp voor cocreatie?Okee, terug naar de inhoud.

Met het *blieb voorbeeld hebben we al aangegeven dat er bepaalde tendensen in de markt zijn die er voor zorgen dat de tijd nu rijp is voor cocreatie. Daar gaan we nu dieper op in, en gaan we je overtuigen (als je dat als niet was) aan cocreatie te doen.

7Samenwerken DominantieTendens 1We willen nu eerst een drietal cruciale dimensies met jullie doornemen.

De eerste: veel bedrijven zijn groot worden op basis van dominantie. Lange tijd gold de wet van de sterkste. We hebben het hier vooral over marktdominantie het beheersen van een markt in termen van middelen, mensen, kanalen en grondstoffen en kennisdominantie het beheersen van een markt op basis van unieke kennis.

We zien nu een beweging naar het tegenovergestelde van dominantie. Wat is dat volgens jullie?

Wij hebben het samenwerking genoemd. Wij zijn ervan overtuigd dat nu en zeker in de toekomst de organisaties die goed zijn in samenwerking, de winnaars zijn.

8

We laten jullie een aantal bedrijven zien die op basis van dominantie altijd goede zaken hebben gedaan, maar de laatste tijd in de problemen lijken te komen:Coca-Cola, s werelds grootste suikerinkoper, zegt toe ervoor te zorgen dat de suiker in hun producten niet langer van ingepikte grond komt. Een belangrijk succes binnen Oxfams Behind the Brands campagne, waarin meer dan 225.000 mensen in actie kwamen en Dolf Jansen zich in de campagne uitspreekt tegen landjepik. Coca-Cola gaat diepgaand, onafhankelijk onderzoek laten doen naar de mensenrechten en milieugevolgen van haar bedrijfsvoering, om te beginnen in Colombia, Guatemala en Brazili. Daarna in India en Zuid-Afrika. Het bedrijf maakt ook bekend wie hun grote rietsuikerleveranciers zijn. Oxfam voert nu de druk op Pepsico op om hetzelfde te doen.2. March against Monsanto (MAM) is bedacht door Tami Canal, een huisvrouw uit Utah. Ze wilde actie ondernemen omdat de kosten voor voedsel waarvan ze zeker wist dat het haar gezin niet zou vergiftigen, bleven toenemen. Ze begon een protest om bewustzijn van de misdaden van Monsanto te creren en boycots te stimuleren. Uiteindelijk is het haar gelukt om in tientallen steden over de hele wereld verspreid een mars tegen Monsanto op touw te zetten, gestuurd door sociale media. Recent onderzoek laat zien dat 63% van de Nederlanders de onkruidverdelger glyfosaat in de urine heeft. Glyfosaat wordt door Monsanto verkocht als het middel Roundup en wordt in Nederland niet gebruikt; we consumeren dit door gemporteerde, niet-biologische groenten en fruit te eten.Jamie Oliver versus McDonalds. Jamie Oliver voert al heel lang een strijd tegen McDonalds. Nadat Jamie Oliver precies heeft laten zien hoe de hamburgers van McDonalds worden gemaakt heeft het bedrijf aangegeven het recept te zullen aanpassen. Jamie Oliver liet zien dat inferieur afvalvlees, ongeschikt voor menselijke consumptie, wordt gewassen in ammoniak en vervolgens wordt gebruikt om burgers van te maken. Dit proces wordt door Oliver het pink slime process genoemd.Free record shop werd de dupe van het feit dat consumenten rechtstreeks via internet muziek, film en games gingen downloaden. Ze hebben hun formule daar te laat op aangepast. Na het faillissement richten ze zich meer op het verkopen van tweedehands content.Barnes & Noble werd eveneens de dupe van het feit dat consumenten de boekhandel als tussenhandel gingen omzeilen om boeken te kopen via grote webshops en in digitale vorm.

9Samenwerken Dominantie Zenden InteractieTendens 2De tweede dimensie: om een dominante positie te claimen en te behouden was het altijd enorm belangrijk om alomtegenwoordig te zijn, ofwel veel te investeren in massacommunicatie. Dit noemen we zenden.

Wij zien een beweging naar het tegenovergestelde van zenden, namelijk ?

Wij noemen dat interactie.

Wij zijn ervan overtuigd dat organisaties die werkelijk een continue dialoog met hun eindgebruikers en andere stakeholders weten te bewerkstelligen, de winnaars van de toekomst zijn.

10

Onderbouwen met voorbeelden van interactie.

Bedrijven verschuiven kostenposten van traditionele marketingkanalen naar social media (daar voorbeelden van)KLMVodafoneStarbucksLaysNike

(De Social Media Monitor is een jaarlijks onderzoek van Social Embassy naar de inzet van social media door top 100 adverteerders, op basis van bruto media bestedingen in Nederland (Bron: Nielsen Research). Deze lijst is voor SMM6 aangevuld met merken die aangedragen zijn door adverteerders en Social Embassy . Alle merken zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de Social Media Monitor 6. Alleen merken die hebben deelgenomen zijn in dit rapport opgenomen.)

11Samenwerken Dominantie Zenden GeslotenOpenInteractieTendens 3De derde dimensie: in het verleden deden organisaties er goed aan om hun succesformules af te schermen voor concurrenten en het algemene publiek. Tegenwoordig zien we een toename in openheid omdat geslotenheid leidt tot wantrouwen bij het publiek en daarmee tot weglopende klanten.

Ofwel: bij de beslissing van welke leveranciers af te nemen gaat meer dan ooit om vertrouwen.

12

Onderbouwen met voorbeelden van openheid.

Dit zie je dus sterk terug in bijvoorbeeld de bankensector, overheid, social media

Click click click Krantenkoppen!

Bedrijven die inspelen op vertrouwen doen het niet voor niets bijzonder goed in deze tijden en lijken geen last te hebben van de crisis. Voorbeelden zijn de banken Triodos en ASN.

Selfish people arent trusted. Neither are selfish companies. (auteur: extreme trust)

Lipton:Uit onderzoek van televisieprogramma de Keuringsdienst van Waarde is gebleken dat Lipton suiker toevoegt aan hun groene en zwarte thee. In de theezakjes van Lipton Green Tea en Yellow Label Tea vonden de makers van het programma naast theeblaadjes kleine bruine korrels met een zoete smaak. Deze korrels blijken voor een groot deel het aroma van de thee te bepalen. Uit onderzoek uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen is gebleken dat de korrels grotendeels uit suiker bestaan.Opvallend is dat suiker niet vermeld staat op de ingredintendeclaratie: hoewel een zakje Green Tea voor ongeveer 5% uit suiker bestaat, wordt er alleen gesproken van aroma. Volgens thee- en flavourexperts worden de korrels toegevoegd om de matige kwaliteit van de thee te compenseren.13CocreatieTransitieModeltransitiepuntSamenwerkenDominantieZenden GeslotenOorlogs-paradigmaOpenInteractieCocreatie-paradigmaVoordat we point of transition aanklikken een check:

Steek je hand op als je het ermee eens bent dat dit drie bewegingen zijn in de markt, waar organisaties rekening mee moeten houden.

Dan klikken naar point of transition:

Wij geloven dat deze drie tendensen organisaties zullen dwingen naar een transitiepunt, waarop men kan besluiten om te transformeren, danwel te de consequenties daarvan te zullen moeten dragen.Deze transitie begint met het je durven openstellen.

We willen nu met jullie inzoomen op de linkerkant van dit model. We noemen dit het oorlogsparadigma. Naam vanwege strijden tegen

14

Waar staat jouw organisatie?

Loop naar het centrum en leun naar het publiek.

Wij willen nu van jullie weten waar jullie vindend dat je staat.

Eerst individueel: ga naar pagina ... van je werkboek en scoor de organisatie waar jij nu voor werkt op de as oorlogsparadigma versus cocreatieparadigma.Nu even met zn allen:

(Iedereen op de lijn gaan staan en uitleggen waarom ze daar staan).15Wat is cocreatie?Het mag dus duidelijk zijn: te tijd is rijp voor cocreatie. Maar waarom spreken wij van complete cocreatie en wat is dat?

Toen wij begonnen met TheCoCreators bleken wij allebei een gelijksoortig beeld te hebben van wat cocreatie precies is en dat beeld bleek niet altijd overeen te komen met dat van anderen over cocreatie. We besloten om eens op een rijtje te zetten wat er allemaal geschreven is over cocreatie en wat daarin aan definities naar voren komt. Een viertal zaken viel ons toen op:

Er is nog niet veel literatuur over cocreatie beschikbaar en hetgeen er is geschreven, mist focus en diepgang.We kunnen geen eenduidige definitie van cocreatie vinden; iedere auteur hanteert zijn eigen definitie, die meestal niet expliciet wordt benoemd, maar impliciet duidelijk wordt uit de context. Veel van de cases die gepresenteerd worden als cocreatie, zijn dit naar onze mening niet of slechts ten dele, en dus incompleet.Er is verwarring over wat cocreatie is:

16Verwarring over cocreatieCrowdsourcingOpen innovationIdeationBrainstormsEngagementPartnershipDoelgroepconnectieFeedback sessieParticipatieSamenwerkenCo-designUser-centered design?Inspraak CustomizationMarktonderzoekAdviesraadDat is aan de ene kant natuurlijk ook logisch voor een jong werkgebied als cocreatie. En het is ook niet erg; integendeel, wij zagen het juist als een kans voor ons om cocreatie eenduidig en volledig neer te zetten.

Daarbij hadden wij twee opties: of we zouden het containerwoord cocreatie een nieuwe betekenis kunnen geven, wat waarschijnlijk zou bijdragen aan verdere verwarring en mogelijk zou leiden tot discussies met bestaande auteurs, of we zouden onze visie op cocreatie kunnen samenvatten in een nieuwe term. We kozen voor de laatste optie en kwamen uit op de term complete cocreatie.

Complete cocreatie is niet zo heel anders dan cocreatie zoals tot nu toe in de literatuur beschreven, maar wel strikter. Ter illustratie bespreken we nu eerst kort een drietal cases die vaak als cocreatievoorbeelden worden opgevoerd, maar die wij in het beste geval incomplete voorbeelden van cocreatie vinden.Aan het einde van dag zou je een goed idee moeten hebben waarom.

17

incomplete cocreatieDe eerste case: MyStarbucksIdea

Een online platform waar iedereen ideen kan aan leveren, mee kan discussiren en stemmen, waarbij de kans aanwezig is dat Starbucks er iets mee zal doen.

Doen ze aan doelgroepconnectie? Ja inderdaad, ze gebruiken dit platform om een continue dialoog met de doelgroep aan te gaan.

Doen ze doelgroep engagment?Ja zeker; ze zetten crowdsourcing in om hun doelgroep te activeren met ideen te komen. Dit is een vorm van ideation.

Maar: betrekken ze de doelgroep ook actief bij het uitwerken en implementeren van de ideen die ze op deze manier verzamelen?Nee, dat gebeurt niet.

Starbucks gebruikt een aantal principes uit het cocreatieparadigma, maar trekt het niet helemaal door.

Muisklik: incomplete cocreatie

Daarom vinden wij dit een voorbeeld van incomplete cocreatie.

18

incomplete cocreatieUitwerken zoals Starbucks

De tweede case: Nike+

Een online platform voor hardlopers, waar mensen hun hardloopkilometers kunnen loggen, doelen en prestaties kunnen bijhouden, elkaar kunnen challengen en adviseren, routes kunnen uploaden, etc.

Hieraan gekoppeld is NIKE ID: een tool waarmee mensen hun eigen NIKE schoen kunnen customizen.

(wij vinden het doel doelgroepconnectie en engagment, met als tools customization en social media)

1 MIN19

incomplete cocreatieUitwerken zoals Starbucks

De derde case: Lays chips

Een online platform maak de smaak, waar deelnemers ideen kunnen geven en op elkaars ideen kunnen stemmen; uiteindelijk wordt door Lays een winnaar gekozen.

(wij vinden het doel hier marketing; wellicht ook als subdoelen doelgroepconnectie en engagement, waarbij als tools crowdsourcing en ideation worden gebruikt)

Nu hebben jullie een beeld van wat wij incomplete cocreatie vinden.

Maar wat is dan complete cocreatie?

20Complete cocreatie is het proces van vormgeven van een product, dienst, voorziening, belevenis, merk en/of communicatiemiddel en alles daaromheen in productieve samenwerking met de eindgebruiker en eventuele andere relevante partijen.

Dit is onze definitie:

Complete cocreatie is het proces van vormgeven van een product, dienst, voorziening, ervaring, merk en/of communicatiemiddel en alles daaromheen in productieve samenwerking met de eindgebruiker en eventuele andere relevante partijen.

Zoals wel vaker het geval met definities, is dit een wat wollige en abstracte beschrijving, die weinig handvatten geeft voor de praktijk en ruimte laat voor eigen interpretatie. Daarom zullen we nu stilstaan bij een drietal definirende elementen:

de eindgebruiker;productieve samenwerking;complete cocreatie als proces.

21De eindgebruiker

Ten eerste onderscheidt complete cocreatie zich van algemene interpretaties zich door het betrekken van de eindgebruiker als bepalende factor. Hoewel dit door een aantal experts op dit gebied wel wordt benoemd gaat nog niet iedereen uit van deze gedachte.

Het betekent dat organisaties in ieder geval samenwerken met de gebruikersdoelgroepen en daarnaast indien relevant ook met andere belangrijke doelgroepen, zoals uitvoerend professionals, externe experts en stakeholders.

Een case als Senseo, die door sommigen wordt opgevoerd als cocreatie, valt niet onder complete cocreatie omdat weliswaar goed is samengewerkt tussen de bedrijven Sara Lee en Philips, maar niet structureel met de eindgebruiker.

22Productieve samenwerking Co-creation works because even the greatest creative rarely knows the complete answer usually they know part of it or have a hunch. Someone somewhere probably knows another part of the solution, and so on, until a complete picture appears. By collaborating, we get to the solution quicker, and often with more elegance.

John Williams, founding partner at WikiSolutions

Ten tweede is bij complete cocreatie altijd sprake van productieve samenwerking tussen interne en externe partijen.John Williams, mede-oprichter van Wiki Solutions, legt op deze sheet mooi uit wat productieve samenwerking is en waarom het belangrijk is.Onder productieve samenwerking vallen alle soorten activiteiten die erop gericht zijn waardecreatie voor een organisatie te realiseren, mits daarbij sprake is van een directe, actieve samenwerking tussen organisatie en eindgebruiker, eventueel aangevuld met mogelijke andere relevante partijen, zoals toeleveranciers, afzetkanalen, externe specialisten of zelfs concurrenten. Een belangrijk uitgangspunt voor complete cocreatie is dat noch de organisatie, noch de consument zonder samenwerking tot de ideale output kan komen. Dat is omdat organisatie en consument over aanvullende kennis en vaardigheden beschikken. Zo heeft de organisatie kennis van productontwikkeling, van de markt, van toeleveranciers en van afzetkanalen, terwijl de consument de sleutel tot zijn dieper liggende behoeften en streefbeelden heeft, de beste concurrentieanalyse kan doen namelijk die vanuit consumentenperspectief , weet hoe de beslisboom werkt en mond-tot-mond reclame op gang kan brengen. Samenwerking tussen organisatie en consument is dan ook noodzakelijk om te komen tot echte waardevermeerdering. Steek je hand op als je ook vindt dat een organisatie niet ALLES kan weten en zich moet openstellen voor informatie en inzichten van buitenaf.Overigens houdt productieve samenwerking niet in dat organisaties de belissingsbevoegdheid delen met de eindgebruiker en andere relevante partijen. Organisatiedirecties blijven eindverantwoordelijk voor de keuzes die de organisatie maakt, k als zij aan complete cocreatie doen. Het betekent wel dat de eindgebruiker en andere relevante partijen bij vele aspecten van de bedrijfsvoering op verschillende manieren actief betrokken worden en zo een grote invloed uitoefenen op beslissingen en ontwikkelingen. Dat krijgt meestal de vorm van cruciale informatie en inspiratie vanuit het unieke perspectief en kenniskader van iedere partij, maar het kan ook de vorm aannemen van concrete ideen en adviezen.

23Een proces

Ten derde is er bij complete cocreatie sprake van een proces dat leidt van het definiren van een business issue tot het implementeren en monitoren van een resultaat. Met andere woorden: pas als vanaf het begin tot het einde is samengewerkt met de eindgebruiker en eventuele andere relevante partijen is er sprake van complete cocreatie. Complete cocreatie is dus geen tool die je even inzet, maar zowel een manier van werken als een manier van denken, of eigenlijk zelfs een bedrijfscultuur.

In veel gevallen die worden gepresenteerd als is er slechts gecocreerd tijdens een gedeelte van het ontwikkelingsproces.

Men heeft bijvoorbeeld met eindgebruikers gebrainstormd om te komen tot ruwe conceptrichtingen, maar vervolgens tijdens een geheel intern proces een richting gekozen en uitgewerkt. Of men heeft eerst intern enkele richtingen uitgewerkt en deze vervolgens getoetst aan de consument. Of men heeft eerst insights gegenereerd op basis van exploratief consumentenonderzoek en is deze vervolgens intern gaan ontwikkelen tot concepten. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden van incomplete cocreatie te bedenken.

Ga naar centrum en leun naar voren:

Waarschijnlijk zijn jullie er in je eigen carrire ook wel een paar tegengekomen. ...

24

Complete CoCreatie: Ja of Nee?Tijd om even te checken of alles tot zover bij jullie aangekomen is. Het leek ons leuk om op dit punt een korte quiz spelen. De regels zijn als volgt:

1. We geven vier voorbeelden waarvan het aan jullie is om te raden of het wel of geen voorbeeld is van complete cocreatie.2. Bij elk voorbeeld schrijf je individueel in steekwoorden op waarom het wel of geen complete cocreatie is in je handout is op pagina x ruimte om te schrijven.3. Na elk voorbeelden bespreken we ze gezamenlijk.

Daar gaan we.

25

Hier komt het eerste voorbeeld.

C1000 wilde een Sinterklaasactie doen en had een aantal ideen uitgewerkt. Ze vroegen een doelgroepspecialist om de ideen voor te leggen aan kinderen, zodat ze nog konden worden geoptimaliseerd op basis van hun feedback. De sessies met kinderen werden gevoerd aan de hand van dummies van verpakkingen en screenshots op board. Vervolgens gaf de doelgroepspecialist advies voor aanpassing en werd de Sinterklaasactie overigens met veel succes een feit.

Complete cocreatie, ja of nee?

Nee, dit is geen complete cocreatie. Dit is een toetsend marktonderzoek. De eindgebruiker is slechts ingezet als toetssteen tegen het einde van het ontwikkeltraject en vervolgens is intern besloten welke aanpassingen zouden worden doorgevoerd en hoe de implementatie tot stand zou komen. Er is geen sprake geweest van een proces, noch van een productieve samenwerking met de eindgebruiker.

26

Het tweede voorbeeld gaat over gemeente Roosendaal.

Gemeente Roosendaal zette een kwantitatieve online enqute uit onder ouders om inzicht te krijgen in de themas die spelen rondom ouderschap en het opgroeien en opvoeden van kinderen. Daarnaast werd een tweetal ronde tafelgesprekken georganiseerd naar de beleving van eigen kracht van ouders en om ideen van ouders ter verbetering van het lokale Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) boven tafel te krijgen. Vervolgens bedachten professionals verbonden aan het CJG samen met externe partners zoals scholen en jongerenwerk tijdens een brainstormsessie verschillende concepten die het CJG voor ouders laagdrempeliger moeten maken en die ouders in hun eigen kracht moeten zetten. Deze concepten werden door de professionals zelf voorgelegd aan ouders, verbeterd en gedeeltelijk gemplementeerd.

Complete cocreatie, ja of nee?

Nee, de gemeente heeft op verschillende manieren inhoud gegeven aan doelgroepconnectie en heeft de aldus verkregen doelgroepinzichten vertaald naar concepten voor het CJG. Daarbij was wel sprake van creatieve samenwerking tussen de verschillende kernpartners van het CJG, externe partijen en de gemeente, maar de eindgebruiker (de ouders) werden bij de creatie en implementatie van ideen niet betrokken.

27Ja of nee? Okki

Hier is het derde voorbeeld: de Okki, een tijdschrift voor kinderen van 6 tot 8 jaar. In 2008 onderging het een volledige restyling. De redactie van uitgeverij Malmberg is bij gezinnen thuis langs gegaan en heeft dagen in groep 3 en 4 op school gezeten en met leerkrachten gesproken om insights te genereren. Vervolgens is met kinderen gebrainstormd over wat Okki zou kunnen zijn en daar is onder meer het concept van het astronautje uit gekomen.Op basis daarvan heeft een brainstorm plaatsgevonden met een externe innovatiedeskundige, een doelgroepexpert, een wild goose ofwel creatieveling die niets met de branche te maken heeft en de redactie, inclusief de manager.De ideen uit de brainstorm zijn getoetst en aangescherpt in sessies met kinderen, leerkrachten en ouders.De sessies met de eindgebruikers zijn steeds gemodereerd door dezelfde externe doelgroepexpert en via een live videocircuit bijgewoond door de externe innovatiedeskundige en redactie.Uiteindelijk is intern besloten om de astronaut verder uit te werken met een sidekick Bik, een varkentje. Vervolgens is een Okki Knutselclub in het leven geroepen bestaande uit kinderen die maandelijks bij de uitgeverij feedback kwamen geven op de ideen voor het volgende nummer.

Complete cocreatie, ja of nee?Bijna, maar toch net niet. De eindgebruiker heeft wel in verschillende fasen van het ontwikkelproces meegedacht en heeft actief bijgedragen aan het eindresultaat. Er was echter geen sprake van productieve samenwerking tussen organisatie en eindgebruiker, maar van een parallelle creatieve ontwikkeling intern en extern. De organisatie trad alleen in de allereerste exploratiefase en na introductie van de nieuwe Okki zelf in contact met de doelgroep. Het is achteraf bezien wat ons betreft een gemiste kans dat er geen kinderen hebben deelgenomen aan de brainstormsessie. Niet alleen kunnen kinderen beter dan welke wild goose ook onwaarschijnlijk vrij en creatief denken, maar ook hadden zij ter plekke al een goede schifting kunnen maken van relevante versus irrelevante ideen. Verder hadden kinderen de conceptrichtingen vanuit hun eigen belevingswereld tijdens de brainstormsessie op een hoger plan kunnen helpen tillen. Dat had het vervolgonderzoek overbodig gemaakt en Uitgeverij Malmberg dus geld bespaard. Men had meteen verder kunnen gaan met het verder concretiseren van enkele relevante concepten, waarna kinderen in een later stadium weer hadden kunnen aanhaken.

28

Tenslotte het vierde voorbeeld: de ontwikkeling van JIP Noord, een Jongeren Informatie Punt in Amsterdam-Noord.

In 2011 vroeg stadsdeel Amsterdam-Noord aan de JeugdZaak om een behoeftenonderzoek te doen onder 12 t/m 23-jarigen in het stadsdeel om te komen tot concrete aanbevelingen voor de invulling van de informatie- en adviesfunctie richting jongeren.Meer dan 80 willekeurige jongeren werden genterviewd op de pont en in jongerencentra, er werden ronde tafelgesprekken gevoerd met jongeren en de Jongeren Advies Raad van Amsterdam-Noord voerde een kwantitatieve enqute onder jongeren uit. Ook werden alle mogelijke partners en stakeholders genterviewd. De leerpunten uit dit onderzoek werden samen met jongeren samengevat in dos en donts en een ruwe conceptrichting. Dit concept werd door jongeren zelf gepresenteerd aan de wethouder, beleidsadviseurs en alle mogelijke partners.Mede op basis van die presentatie werd groen licht gegeven voor de ontwikkeling van JIP Noord en werd in samenwerking met jongeren een architect gebriefd voor de inrichting van het informatiepunt, een designer voor de ontwikkeling van het logo en vormgeving van de website, werden websiteteksten en flyers in nauwe samenwerking met jongeren geschreven en bemanden jongeren informatiestandjes over JIP Noord op scholen voor voortgezet onderwijs. Begin 2013 opende JIP Noord haar deuren; uiteraard speelden jongeren een grote rol bij die opening en ook daarna bleven zij betrokken bij de uitvoering van JIP Noord. Daar waar soortgelijke inlooppunten het vaak lastig vinden om bezoekers te trekken en niet zelden enige tijd na opening genoodzaakt zijn hun deuren weer te sluiten, is JIP Noord sinds de opening een soort bijenkorf waar jongeren continu in en uit lopen.

Complete cocreatie, ja of nee?

Absoluut. Door jongeren bij alle stappen van ontwikkeling actief te betrekken als medeontwikkelaars, beoordelaars en uiteindelijk ook als medewerkers van JIP Noord en door ook potentile partners en stakeholders continu te betrekken bij het proces heeft het stadsdeel met JIP Noord een perfect voorbeeld van complete cocreatie neergezet, dat direct na opening de belofte van een laagdrempelig informatiepunt voor jongeren heeft waargemaakt.Is nu in grote lijnen duidelijk wat wij onder complete cocreatie verstaan?

29Hoe gaat cocreatie in de praktijk (met tweens & teens)?We zijn nu aangekomen bij de laatste vraag die we behandelen in het theoriegedeelte: hoe breng je complete cocreatie in de praktijk?

Complete cocreatie kan tijdens de gehele levenscyclus van een product, dienst, voorziening, ervaring of merk worden ingezet. Het varieert dus van de creatie van iets volledig nieuws tot de verbetering, customization of communicatie ervan en behelst alle stappen in het ontwikkelingsproces: van identificatie van een business issue tot introductie en monitoring van een specifieke oplossing.

30TheCoCreators ToolKit

CrowdsourcingBrainstormsAansluiten op bestaande congregatiesAmbassadeursclub / adviesraad GamificationGamification31DimensiesAd hoc versus continuWel/geen agendasetting mogelijkLaagdrempelig / hoogdrempeligGroot/klein bereikDiversiteit versus homogeniteit deelnemersGroot/klein risico group thinkGrote/kleine mate van gemakHoge/lage kostenWel/geen selectiecriteria deelnemersHoge/geringe mate van creatieVeel/weinig outputDiepgang versus oppervlakkigGedetailleerde uitwerking ideen versus in grote lijnenWel/geen persoonlijk contact deelnemersVeel/weinig achtergrondinformatie deelnemersGrote/kleine variatie kanalenGrote/kleine mate van toewijding deelnemers32

Voorbeeld: JIP NoordVoor eind 2012 invulling geven aan de informatie- en adviesfunctie richting jongeren en jongvolwassenen in Amsterdam-Noord

Als voorbeeld blijven we bij JIP Noord.

De aanvankelijke strategische doelstelling is in de loop van het cocreatietraject steeds verder geconcretiseerd.Uiteindelijk is JIP Noord in februari 2013 open gegaan na een ontwikkeltraject van ruim een jaar. Zoals wel vaker in ontwikkeltrajecten is de beoogde timing niet helemaal gehaald, maar wel is op een complete manier invulling gegeven aan de informatie- en adviesfunctie richting jongeren en jongvolwassenen.

Het was de bedoeling dat JIP Noord zich zou richten op jongeren en jongvolwassenen in Amsterdam-Noord. Inmiddels blijken echter jongeren uit heel Amsterdam en ook uit de Zaanstreek naar JIP Noord toe te komen omdat zij daar een niveau van service en praktische hulp en informatie vinden die in hun eigen gebied niet voor handen is, zelfs al zijn er wel lokale JIPs aanwezig.

Ook nu de aanvankelijke strategische doelstelling van JIP Noord ruimschoots is behaald wordt gewerkt met concrete doelstellingen. Deze zijn geformuleerd op de korte en langere termijn en gaan onder meer over bezoekersaantallen, spreekuurgebruik, klanttevredenheid, bekendheid, imago, doorverwijzingscijfers en websitegebruik. Deze zaken worden structureel in beeld gebracht door een kwantitatieve monitor die door stagiaires wordt uitgevoerd. Ook wordt nu onderzocht in hoeverre JIP Noord de preventieve functie weet waar te maken: is het inderdaad zo dat door jongeren te voorzien van laagdrempelige informatie en advies, de ontwikkeling van grotere problemen voorkmen worden? Wanneer een manier gevonden is om dit te onderzoeken kunnen ook op dit punt concrete doelstellingen wroden geformuleerd.

33Onderzoeken

Behoeftenonderzoek onder jongeren en stakeholders

Customer insight

JIP NoordOntwikkelen

Conceptontwikkeling in cocreatie

Haalbaarheidsanalyse en implementatieplan

Ontwikkeling online en offline JIP plus marketing

Optimaliseren

Toetsen

Aanscherpen in cocreatie

Opvolgen

Doelgroepconnectie

Monitoring

(nog) geen co-eigenaarschap

opening34Resultaten JIP Noordna 7 maanden

3000 jongeren geholpen750 fysiek in JIPDe rest vooral via WhatsApp, mail en telefoon25% van de jongeren komt van buiten het stadsdeelVooral vragen over:schuldenopleiding/stagehuisvestingseksualiteithuiselijk geweld

Als voorbeeld blijven we bij JIP Noord.

De aanvankelijke strategische doelstelling is in de loop van het cocreatietraject steeds verder geconcretiseerd.Uiteindelijk is JIP Noord in februari 2013 open gegaan na een ontwikkeltraject van ruim een jaar. Zoals wel vaker in ontwikkeltrajecten is de beoogde timing niet helemaal gehaald, maar wel is op een complete manier invulling gegeven aan de informatie- en adviesfunctie richting jongeren en jongvolwassenen.

Het was de bedoeling dat JIP Noord zich zou richten op jongeren en jongvolwassenen in Amsterdam-Noord. Inmiddels blijken echter jongeren uit heel Amsterdam en ook uit de Zaanstreek naar JIP Noord toe te komen omdat zij daar een niveau van service en praktische hulp en informatie vinden die in hun eigen gebied niet voor handen is, zelfs al zijn er wel lokale JIPs aanwezig.

Ook nu de aanvankelijke strategische doelstelling van JIP Noord ruimschoots is behaald wordt gewerkt met concrete doelstellingen. Deze zijn geformuleerd op de korte en langere termijn en gaan onder meer over bezoekersaantallen, spreekuurgebruik, klanttevredenheid, bekendheid, imago, doorverwijzingscijfers en websitegebruik. Deze zaken worden structureel in beeld gebracht door een kwantitatieve monitor die door stagiaires wordt uitgevoerd. Ook wordt nu onderzocht in hoeverre JIP Noord de preventieve functie weet waar te maken: is het inderdaad zo dat door jongeren te voorzien van laagdrempelige informatie en advies, de ontwikkeling van grotere problemen voorkmen worden? Wanneer een manier gevonden is om dit te onderzoeken kunnen ook op dit punt concrete doelstellingen wroden geformuleerd.

35groove.me resultaten

Toename in sales van 50% sinds introductie (vergeleken bij 20% marktstandaard)

90% van de docenten geeft aan dat de methode hun verwachtingen waarmaakt of overstijgt

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat Groove.me effectiever is dan standaardmethodes

36

(voorafgaand aan video)

Ter afsluiting willen we jullie meenemen de case die ons bij elkaar heeft gebracht dat eigenlijk (hoewel we dat toen nog niet wisten) de start vormde van TheCoCreators. Deze case is wat ons betreft een van de mooiste voorbeelden van complete cocreatie op de nederlandse markt.We beginnen met een filmpje. Hoe bij het kijken in je achterhoofd dat alles wat je ziet spontaan gebeurd en niet in scene is gezet.(na video)

Het team dat Groove.me, een methode engels voor de basisschool, heeft ontwikkeld bestond in de eerste fase uit een externe innovatiedeskundige, een externe doelgroepspecialist, een externe projectmanager, de directeur van de uitgeverij, de directeur van het bedrijf dat de software ontwikkelde voor het smartboard, een groep kinderen en een groep leerkrachten.In een latere fase is een interne projectmanager aangesteld die een team samenstelde van freelance onderwijskundigen, interne softwareontwikkelaars, interne marketeers, interne verkopers en proefscholen waarop proeflessen in verschillende stadia van ontwikkeling zijn uitgevoerd en gevalueerd door leerkrachten en kinderen. Van tijd tot tijd werden externe innovatiedeskundigen geconsulteerd en de directeuren van de beide verantwoordelijke bedrijven bleven continu nauw betrokken.

Vraag je zelf dit af: Wat kan jij hiervan meenemen voor je eigen business?

37Verder praten?TheCoCreators

Stefanie [email protected] En daarmee zijn wij aan het einde van deze dag! We willen heel graag nog met jullie verder praten en daarom zullen we iedereen opbellen voor een evaluatie gesprek.

Wij zouden graag filmpjes van testimonials willen maken voor toekomstige trainings en mogelijk ook voor op onze website, wie dat zou willen heel graag. Uiteraard gaat niets naar de buitenwereld zonder overleg.

38