Nieuwe trends in vrijwilligerswerk

download Nieuwe trends in vrijwilligerswerk

of 21

  • date post

    13-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    57
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Studiedag ‘Werken met vrijwilligers’ Cera – Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk – Weliswaar 22 mei 2014. Nieuwe trends in vrijwilligerswerk. Lesley Hustinx Vakgroep Sociologie Universiteit Gent. Nieuwe trends? Situering. Nieuwe trends? Situering. Nieuwe trends? Situering. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Nieuwe trends in vrijwilligerswerk

PowerPoint Presentation

Nieuwe trends in vrijwilligerswerkLesley Hustinx

Vakgroep SociologieUniversiteit Gent1

Studiedag Werken met vrijwilligersCera Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk Weliswaar22 mei 20141Nieuwe trends? Situering

2Nieuwe trends? Situering3

Nieuwe trends? Situering4

Nieuwe trends? Situering5

Hybridisering nieuwe stijlVeranderende beleidscontext:Disorganisatie klassieke welvaartsmix (Bode, 2006)Mixes in the welfare mix (Evers, 1993) A new era of welfare hybridity (Billis, 2010)Een nieuw type van hybride organisatieThe notion of the mixed economy of welfare does not entirely capture what is happening: what we are facing are fundamental changes in the nature of the organizations that are financing, planning and delivering welfare it is not just the economy, but also the organizations themselves that have become mixed (Billis, 2010: 1112)Definitie: organisaties die kenmerken van meer dan n sector vertonen (Billis, 2010, Bode, 2006, Brandsen et al., 2005)

6Hybridisering vrijwilligerswerkGeleid vrijwilligerswerk:Vormen van inzet waarbij de deelname aan, of de voorwaarden waaronder, en de wijze waarop wordt deelgenomen door anderen worden geinitieerd en/of ingericht (Hustinx et al. 2007)GrensvervagingDerde partijen (Haski-Leventhal, Hustinx, Meijs, 2010)Chinese vrijwilligers (Hambach, Hustinx, Redig, 2010)Verplicht vrijwilligerswerk (Kampen 2013, programma vandaag)Kritiek op traditionele uitsluitingsmechanismenToenemende complexiteit organisatiepraktijk

7Nieuwe vragenAlgemeen:In welke mate doen deze processen zich in Vlaanderen voor, en in welke vorm?Meer specifiek:Veranderingen in het beleid tav de derde sector? Veranderende intersectorale relaties?Impact veranderende beleidscontext op structuur en cultuur vrijwilligersorganisaties?Impact op concrete organisatiepraktijk, op het werken met (geleide, kwetsbare) vrijwilligers?Impact op de motivaties en ervaringen van (geleide, kwetsbare) vrijwilligers?Waar(om) en hoe grens trekken tussen vrijwilligerswerk en andere types van participatie?

8Partile antwoordenOmvattende, complexe onderzoeksagendaEigen onderzoek:Internationale literatuurstudie mbt hybridisering op niveau sector, organisaties, en vrijwilligerspraktijkDiepte-interviews koepelorganisaties en steunpunten vw over evoluties in overheidsbeleid mbt sector en vrijwilligerswerkKwantitatieve bevraging Vlaamse nonprofit organisaties (ism Bram Verschuere)Etnografisch onderzoek in een hybride organisatieDiepte-interviews bij nonprofit organisaties over werknemersvrijwilligerswerk (ism Lucas Meijs)Etnografisch onderzoek naar activering via vrijwilligerswerk bij Vlaamse OCMWs (opstartfase, onderzoeker: Els De Waele)

!!! Work in progress

9Partile antwoordenVeranderende relaties tussen overheid, maatschappelijk middenveld en markt in VlaanderenOrganisatorische hybriditeit van nonprofit organisaties in VlaanderenHybridisering en/van vrijwilligerswerk: internationaal en in Vlaanderen10Veranderende relaties tussen overheid, maatschappelijk middenveld en markt 1. Responsabilisering voor complexe sociale problemen

Waar wij wel mee te maken hebben, hoor ik van werkers, dat is heel het ding van het activeringsbeleid. () Sommige lokale beleidsinstanties willen dat mensen bepaalde taken gaan opnemen om te kunnen beantwoorden aan.. En dat wij daar een rol in zouden spelen. Dat is voor ons zeker niet evident. (Samenlevingsopbouw) Dan wordt er de laatste jaren vanuit de ministers toch wel veel aandacht gegeven aan de maatschappelijke rol van sportclubs. Dus wordt er daar ook de sportclub of de sport gezien als een vorm van integratie in de samenleving () Ja, dat is op termijn, dat is niet houdbaar. Dat is ook niet de rol van die sportclubs. Daar zijn massaal veel andere organisaties die professioneel, dat die dat dan doen he zeg. (Sport) 11(Hustinx et al., 2014, in voorbereiding)Veranderende relaties tussen overheid, maatschappelijk middenveld en markt 2. Decentralisering: lokaal sociaal beleidInschakeling vrijwilligers in gemeentelijke dienstenPartnerschap met lokaal middenveld => Formeler vrijwilligersbeleid door betrokkenheid van lokale overhedenWat zeker is, is dat de openbare besturen via hun diensten zelf vrijwilligers inzetten en we merken wel dat dat een fenomeen is waarbij men vroeger dat ook spontaan een beetje liet gebeuren, gaat men nu meer ingrijpen, hetzij op dienstniveau, hetzij eigenlijk op niveau van de gemeenten. Ingrijpen in de zin van: proberen een stuk meer uniformiteit te krijgen, een stuk te formaliseren. (een Steunpunt vrijwilligerswerk)Lokale competitie voor vrijwilligersSpanningsveld beleidsprioriteiten en eigen missieKleinere middenveldorganisaties kunnen uit de boot vallen12(Hustinx et al., 2014, in voorbereiding)Veranderende relaties tussen overheid, maatschappelijk middenveld en markt 3. Vermarkting?Overbevolkte markt, meer uitgesproken competitie mbt kernactiviteiten, doelgroepen, financile middelen, vrijwilligers Je gaat u op de markt begeven om inderdaad financile middelen te vergaren, niet met de bedoeling om extra winst te genereren, maar om meer hulpverleningscapaciteit te hebben. (Welzijn)Je moet je zaak ook kunnen verkopen. Dat is iets waar iedereen het over eens is. Wij moeten onze PR en de dingen die we aan de basis doen veel meer in the picture brengen. Je voelt wel dat dat ook een verschuiving is. (Samenlevingsopbouw)13Organisatorische hybriditeit van nonprofit organisaties in Vlaanderen

14(Hustinx, Verschuere & De Corte, 2014)Organisatorische hybriditeit: werknemersvrijwilligerswerk

15(Roza, Shachar, Hustinx, 2014, under review)Hybridisering en vrijwilligerswerk1. Organisatieverandering door nieuwe contractcultuur en professionaliseringsdrukProcessen van uitsluiting en vervreemding bij traditionele vrijwilligers (erosie affectieve basis engagement)Opkomst taakgerichte professionele vrijwilliger met beperkte betrokkenheid bij organisatie als geheel (bv. besluitvorming)Gereguleerde, professionele interactie(Kelley et al., 2005; Lie & Baines, 2007; McDonald & Warburton, 2003, 2009)2. Responsabilisering Overschatte capaciteit en draagkracht van vrijwilligers bij het aanpakken van complexe maatschappelijke problemenFrustratie en teleurstelling bij vrijwilligers als gevolgOne-to-one volunteering => geen inzicht in structurele oorzaken problematieken(Bloom & Kilgore, 2003)16Hybridisering en vrijwilligerswerk3. Hybride organisatiesBoekhoudkundige benadering: Verschuiving klemtoon naar meten van activiteiten en presenteren van goede resultaten voor financierende instantiesDoelgroepvrijwilligers leren zichzelf zien als deel van criminaliteits- en werkloosheidsstatistiekenAantal uren vrijwilligerswerk tellen om studiecredits te halen(Eliasoph, 2009, 2011)Pragmatische in- en uitsluitingsprocessen in dagelijkse organisatiepraktijkSterke en zwakke participantenTypes participanten (verdringing vrijwilligers!)Draagkracht organisaties beperkt(De Waele & Hustinx, 2014) 17Hybridisering en vrijwilligerswerk4. Activering kwetsbare groepenSterke associatie met betaald werk Verwerven van jobgerelateerde vaardighedenVrijwilligerswerk als vorm van ondertewerkstellingKlemtoon op materile voordelen (bron van inkomsten, voedsel)Morele druk om legitiem aanspraak te kunnen maken op een uitkeringMeritocratische samenlevingNeoliberale context: afbraak sociaal burgerschapSignaalfunctie vrijwilligerswerk: niet passief of waardeloos maar ondernemend en verantwoordelijkPlichtenverhaal: terugkaatsen naar overheid/activerende instantie, blijvende vraag naar betrokkenheid overheid

(Fuller et al., 2008; Simonet, 2009, Kampen, 2013)18Hybridisering en vrijwilligerswerk5. Onverwachte verdienstenHernieuwde status, een zichtbare rol opnemen Zich gezien en erkend voelen in wens om te werkenTalenten ontdekken en ontwikkelenIn de luwte werken, fouten mogen maken (therapeutisch)Betekenisvol werk verrichten, kritisch tov meritocratische/neoliberale samenlevingVeranderende notie rechten en plichten (bal terugkaatsen naar activerende overheid)

Echter! Belang van professionele ondersteuning:Erkenning achtergrond en eigenbelang persoon Aanbieden van geschikt, zinvol takenpakketProcesmatige begeleiding en bieden perspectieven19(Kampen, 2013; Elshout, 2013, Kampen et al., 2013)Voorlopige conclusies Hedendaagse processen van hybridisering doen zich voor in Vlaanderen en vormen een complexe puzzel voor praktijk en onderzoekGevolgen voor vrijwilligerswerk: Op basis van bestaand onderzoek komt een eerder negatief beeld naar voor Echter zeer gefragmenteerde resultaten over zeer diverse verschijningvormenFocus op vernieuwende inzichten in nieuwe uitdagingen voor het vrijwilligerswerk 20Vragen, opmerkingen, suggesties?

21@ lesley.hustinx@ugent.be (algemeen)

@ els.dewaele@ugent.be (vrijwilligerswerk en activering)

Publicaties: https://biblio.ugent.be/person/802000853939 21