IT expert cruciaal voor musea

of 1/1
ACTUEEL MARKTMONITOR TECHNOLOGIE IT IN BEDRIJF PEOPLEWARE 12 IT IN BEDRIJF 13 25 FEBRUARI 2011 25 FEBRUARI 2011 CHRIS VERHOEF C onfiguratiemanagement wordt menigmaal gezien als kostenpost of als hobbyproject voor bonentellers. Natuurlijk, we kennen we allemaal de frustratie van in het verkeerde document een aanpassing maken. Dat kost dan extra tijd en soms ook geld. Maar de wereld vergaat niet. Vrijwel niemand realiseert zich hoe moeilijk het is om enorme hoeveelheden materialen en documentenstromen goed te beheren. Vandaar die houding ten aanzien van conguratiemanagement. Maar je hebt echt standaardconguratiebeheer nodig in situaties waar allerlei objecten op verschillende manieren gecombineerd kunnen worden tot een valide, of minder valide, geheel: een conguratie. Conguratiemanagement is het vakgebied dat borgt dat apparatuur (hardware en software) aan zorgvuldig gedenieerde functionele, mechanische, en elektronische eisen voldoet en dat elke verandering in deze eisen goed gecontroleerd, zorgvuldig geïdenticeerd en accuraat opgetekend wordt. Kortom, het is een managementactiviteit die technische en administratieve sturing geeft aan de levenscyclus van een product, zijn onderdelen, de informatie daarover en de eventuele veranderingen in eisen en inzichten of in leverancier of specicatie tijdens het project. O nderzoek leert dat configuratiemanagement meer oplevert dan het kost: “Companies that are best in class at conguration management (CM) hit each of the product develop- ment and lifecycle targets that drive product protability, on average, 89% or more of the time – providing a signicant performance advantage over their peers. These targets include product quality, launch dates, product development cost, product cost, product revenue, and product lifecycle costs.”, aldus een Aberdeen-rapport uit 2007. Goed, CM is dus een prot center en geen cost center. Conguratiemanagement is een best practice en die moet je dan ook eisen bij signicante investeringen. Om te beginnen moet er een Conguratie Management Plan komen. Eis dat zo’n plan minimaal voldoet aan de IEEE Standaard 828 uit 1998: ‘IEEE Standard for Software Conguration Management Plans’. Daarmee heb je een internationale standaard te pakken waar het plannen van congura- tiebeheer wordt vastgelegd. Vergeten van belangrijke zaken, onduidelijke indelingen en goedbedoelde knutselsmurfverhalen voorkom je door deze eis te stellen. M et een plan alleen ben je er niet. Je moet ook richtlij- nen hebben hoe je goed configuratiebeheer uitvoert. Ook daar is aan gedacht. Je kunt bijvoorbeeld de ANSI/IEEE Standaard 1042 uit 1987 voorschrijven: ‘IEEE Guide to Software Conguration Management’. Bedrijven als Boeing, Intel, IBM en Motorola hebben zich actief druk gemaakt om inhoud te geven aan dit soort standaarden. Die zijn dus geen ivorentorenverhalen maar gestoeld op industriële best practices. In deze standaard vinden we de context van softwareconguratiebeheer, het proces, de implementatie en de tools die je ervoor nodig hebt. Daarnaast biedt deze standaard ook inzicht in de plannenmakerij. Voorts zijn er appendices met echte voorbeeldplannen voor realtime control systems, voor experimentele systemen, voor softwareonderhoud en voor een productlinesysteem. Een product line is een verzameling gelijksoortige systemen waaruit via conguraties specieke instanties kunnen worden gegenereerd. Zoals mobieltjes die allemaal net even anders zijn, of handelssyste- men die per land net even andere afhandelingsprocedures kennen. O ok dan ben je er nog niet. Je moet namelijk ook eisen dat er mensen met aantoonbare kennis en kunde verantwoordelijk zijn voor goed uitgevoerd conguratiemanagement en dat het projectmanagement dit ook serieus neemt. En zelfs dan ben je er nog niet. Je eist ook dat er onafhankelijke externe audits komen op het conguratiemanagementplan en het feitelijke conguratiemanagement dat de opdrachtnemer voert. En je eist dat daar geconstateerde problemen onmiddellijk opgelost dienen te worden. Mocht de opdrachtnemer daar niet binnen redelijke termijn toe in staat blijken, behoud je je het recht voor oplossingen in te vliegen op kosten van de opdrachtnemer. Een veel gezien probleem is namelijk dat men vooral focust op de tools waarmee je conguratiemanagement ondersteunt. Onvoldoende voorbereide opdrachtnemers vergissen zich deerlijk in het verschil tussen de tool en het doel. Vroegtijdige toetsing met tanden is van groot belang om goed conguratiemanagement te borgen. Dit laatste draagt signicant bij aan projectsucces. COLUMN Geen hobby voor bonentellers Configuratiemanagement borgen vergt vroegtijdige toetsing ‘met tanden’ Prof. dr. Chris Verhoef is hoogleraar Informatica aan de Vrije Universiteit Amsterdam Voor reacties en nieuwe bijdragen van deskundigen: Henk Ester ([email protected], (070) 378 03 97). De meeste musea hebben te weinig financiële middelen om alles te halen uit de nieuwe media. Zij dreigen daar- door het contact met het publiek te verliezen. De IT-professional, zeggen Ben Kokkeler, Dennis Ringersma en Harry van Vliet, kan het tij keren. Hij kan musea de weg wijzen door onder meer op te treden als innovatie- manager. I nternet en web 2.0-toepassingen hebben een grote impact op de museale sector. Dit is zichtbaar in de vele publicaties over nieuwe kansen om meer dan twintig leuke dingen met 2.0- toepassingen te doen. Musea hebben ook hoge verwachtingen van het effect van social media voor marketing. Zo moeten meer bezoekers de weg naar het museum vinden en moet er een blijvende verbinding ontstaan. Dit zijn echter in hoge mate ontwikkelingen die zich aan de buitenkant van de museale organisatie afspelen. Onopgemerkt blijft echter dat zich in het museale bedrijf en in het vakgebied van de museale IT- professional een aardverschuiving voltrekt. Multimediale en crossmediale presenta- ties van museumcollecties zijn niet meer weg te denken. Het aanbod van digitaal cultureel erfgoed is een rijke schakering van initiatieven en een bonte verzame- ling van websites, mobiele applicaties en multimediale interactieve opstellingen. Deze hoeveelheid en diversiteit maakt duidelijk dat de sector in beweging is. Het maakt ook duidelijk dat trial-and- error vaak aan de basis van deze initiatieven staat, en dat ze geen onderdeel uitmaken van een doordachte strategie. Veel toepassingen zijn daarmee een kort leven beschoren. Natuurlijk zijn er te midden van deze veelvormige ontwikkelingen initiatieven in een andere richting. Landelijke koepels zoals Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) en het sectorinstituut Erfgoed Nederland proberen innovaties te stimuleren en verduurzaming hiervan te bevorderen. Zij doen dit bijvoorbeeld door internationale standaarden naar de Nederlandse context te vertalen. Dit betreffen standaarden op het gebied van dataopslag en -uitwisseling, en tevens standaarden op het gebied van dienstver- lening, sturing en strategie. Een belangrijke insteek, die echter middel- grote en kleinere musea voor uitdagin- gen stelt die op korte termijn niet of nauwelijks hanteerbaar zijn. Hierin spelen schaal en daarmee verbonden organisatorische competenties een belangrijke rol. Het leeuwendeel van de musea is namelijk te vergelijken met een dienstverlenend mkb of een scholenge- meenschap: waar eveneens de goede intenties en professionaliteit niet ontbreken, maar voldoende expertise en middelen om te experimenteren gemist worden. Dit vormt voor de komende jaren een ernstig probleem: de grotere instellingen zoals het Rijksmuseum, het Van Gogh, het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek gaan mee in de internationale ontwikkelingen en weten hiervoor financiering te vinden bij de (rijks)overheid. Het overgrote deel van de (kleinere) musea dreigt buitenspel te raken en het (digitale) contact met het – jongere – publiek te verliezen. Ondanks deze benarde situatie kan door de toenemende inzet van nieuwe media de IT-professional hierin een beslissende en positieve rol spelen. Er zijn diverse ontwikkelingen die de uitvoering van de taakstelling van de museumprofessional met verantwoorde- lijkheid voor informatie de afgelopen jaren steeds complexer hebben gemaakt. Wij noemen er hier drie en illustreren die telkens aan de hand van op ervaring gebaseerde voorbeelden in de Neder- landse museale sector. Publiek nadrukkelijker in beeld Ten eerste is het publiek nadrukkelijker dan ooit in beeld gekomen. Dit stelt extra uitdagingen voor die museumprofessio- nals die verantwoordelijk zijn voor het informatiemanagement van collecties. Ter illustratie noemen wij hier collectie- beheerders en IT-professionals van middelgrote musea met uitstekende banden met de wetenschappelijke wereld: zij zien de meerwaarde van het (deels) ontsluiten van de collectie en het betrekken van bestaande interest groups uit het publiek bij het digitaal beschrij- ven, het ordenen en het verrijken ervan. Beschrijvingen kunnen echter niet zonder meer worden toegevoegd, want wetenschappelijk gezien moeten ze kloppen: ze moeten een functie krijgen in de betere doorzoekbaarheid van een collectie, naast de wetenschappelijke duiding. Dit vraagt om nieuwe vormen van arbeidsdeling tussen diverse Web 2.0 vraagt om herpositionering van de museale IT-professional IT-expert cr uciaal voor musea Nieuwe arbeidsdeling tussen IT-professionals, wetenschappers en burgers museumprofessionals, waaronder IT- professionals, wetenschappers en burgers. Voor de IT-professional ligt hier een kans om deze organisatieontwikke- ling op gang te brengen en in deze ontwikkeling een belangrijke rol te pakken als innovatiemanager. Een tweede ontwikkeling die niet voorbij is gegaan aan het cultureel erfgoedveld, is die van de informatisering en digitalisering. Treffend is hier de situatie van grotere collectiebeherende musea of van kleinere musea die een gezamen- lijke backoffice willen inrichten. De IT- professional wordt hier in samenwer- king met verantwoordelijken voor collectiebeheer geconfronteerd met een situatie die zijn collega’s kennen die als IT-professional werkzaam zijn in grotere, genetwerkte dienstverlenende organisaties. De collectiebeschrijving is vervat in meer dan honderd databases in verschillende formats, met verscheidene objectbeschrijvingsmethoden van allerlei disciplines. De hoeveelheid, spreiding en diversiteit gecombineerd met het dagelijkse takenpakket van beheer, maakt het ontwikkelen en realiseren van een visie op digitalisering complex. De basis is onvoldoende om de slag naar geïntegreerde collectieontsluiting te maken. Voor de IT-professional ligt hier een kans om als procesarchitect het voortouw te nemen in de ontwikkeling en realisatie van een generieke architec- tuur, om vervolgens het migratiepad en de aanpassing of afschaffing van databases te coördineren. Sturing en verantwoording Een derde ontwikkeling is de groeiende noodzaak in de publieke sector om te komen tot eigentijdse vormen van sturing en verantwoording. Deze ontwikkeling raakt in het bijzonder het informatiemanagement en ICT- beheer binnen de musea. De middelen zijn beperkt of nemen snel af, de beheerslast van steeds meer hands-on- apparatuur in tentoonstellingsomgevin- gen neemt toe, en de expertise om juiste keuzes te maken is bij het leeuwendeel van de musea – in wezen mkb’ers met minder dan vijf fulltime betaalde personeelsleden – niet of nauwelijks voorhanden. Deze ontwikkelingen vragen om radicaal andere benaderingen van sturing en informatisering. Het voortgaan op wegen die gebaand zijn in de wereld van grotere bedrijven en non- profitinstellingen zijn voor het overgrote deel van de musea niet toepasbaar. Dit is des te nijpender, omdat in de vereiste nieuwe sturings- en informatiserings- concepties nauwere samenwerking met bijvoorbeeld de meest betrokken gemeenten een noodzakelijke voorwaar- de is. Als keerzijde van dezelfde medaille zien we echter dat veel kleinere musea verbonden zijn aan kleinere gemeenten, die eveneens pas aan het begin staan van nieuwe vormen van informatisering en sturing op digitale diensten. Maar sleutels tot mogelijk succes liggen ook hier. In de cultuursector en in de gemeente- sector tekenen zich in hoog tempo bewegingen af om te komen tot moderne vormen van samenwerking, die verder gaan dan bijvoorbeeld multifunc- tioneel ruimtegebruik. Als variant op ‘het nieuwe werken’ ontstaan nieuwe verbindingen en rollen in de cultuursec- tor. Er wordt gezocht naar mogelijkhe- den om op regionale schaal de backof- fices van musea gezamenlijk te organiseren. Gemeenten werken aan het standaardiseren en uitwisselbaar maken van frontoffices en digitale diensten, zaken die in hoge mate relevant zijn voor museale samenwerking, waarin de IT- professional onontbeerlijk is. Het gaat hier om de noodzaak om horizontale integratie aan te brengen in de processen en (stuur)informatie- stromen in een museum, maar vaak ook in relatie tot andere partijen in dezelfde gemeente waarmee een gezamenlijk aanbod wordt gerealiseerd. Werken aan vertaling Professionals die verantwoordelijk zijn voor informatie en/of ICT staan dagelijks midden in de hier geschetste krachtenvelden: hoofden van collecties, conservatoren, managers educatie en presentatie, projectleiders digitale dienstverlening en medewerkers nieuwe media, IT-managers, zij zijn allemaal steeds meer bezig om in hun dagelijks werk een vertaling te vinden van de missie van de instelling naar de inzet en afstemming van meerdere communica- tiekanalen. Ze worden geconfronteerd met crossmediale vraagstukken en de vraag waarom het allemaal nodig is, hoe het te realiseren is en hoeveel het kost. De concrete vraag voor de IT-professio- nal is: hoe ontwikkel ik nieuwe crossme- diale diensten die enerzijds passen bij de positionering van de instelling en anderzijds voldoende mogelijkheden geven tot sturing en verantwoording. Het is een combinatie van de vragen ‘doe ik de goede dingen?’ (doorvertaling positionering naar diensten) en ‘doe ik de dingen goed?’ (relatie diensten en verantwoording). Het is daarmee een vraag naar de samenhang tussen beleid en implementatie en weer terug naar verantwoording. De roep om kennis en vaardigheden om deze complexe taak het hoofd te bieden wordt onder professio- nals daarom steeds luider. Het is zaak voor de kleinere musea om kansen te benutten die vooral liggen in een lokale context en digitale diensten. Digitale diensten zijn een effectief middel voor lokale samenwerking, die zich bovendien goed laat sturen. De museaal verantwoordelijke voor informatiemanagement en de IT- professional die systemen inricht en beheert, hebben daartoe de sleutels in handen. Met name kleinere musea zijn sterk lokaal verbonden, verkeren in een goede positie om informatiseringspro- blemen op te lossen in een (tijdelijk) netwerk van lokale partners. Schaalbaar- heid en uitwisselbaarheid zijn kernbe- grippen die vooral bij de kleinere musea weerklank zullen vinden. Ben Kokkeler is senior adviseur bij BMC Advies ([email protected]). Dennis Ringersma is adviseur bij hetzelfde bedrijf ([email protected]). Harry van Vliet is lector Crossmedia Business aan de Hogeschool Utrecht ([email protected]). IT-professional kan als procesarchitect het voortouw nemen Museumkompas is een ontwikkelpro- ject met als doel het ondersteunen van de museumprofessional in de ontwik- keling van nieuwe robuuste crossme- diale diensten. Het betreft digitale diensten voor geïntegreerde ontsluiting van collecties die de informatie geper- sonaliseerd aanbieden aan gebruikers via meerdere kanalen, meerdere devices en op meerdere plekken. De ‘beleving’ in het museum is maar een moment in de totale verbinding die nagestreefd wordt tussen collectie en bezoeker. IT-methodieken (service design) en oplossingen vanuit andere toepassingsgebieden zijn daarbij het vertrekpunt. Naast specifieke resultaten voor de deelnemende musea, zijn er meer generieke resultaten in de vorm van een benchmark voor crossmedialiteit in musea (de ‘Crossmedia Museum Moni- tor’), een ‘Museumwijzer’ die de muse- umprofessional de mogelijkheid geeft de eigen instelling te positioneren, referentiemodellen van businessmodel- len, prestatie-indicatorenscorecards en checklists voor de ontwikkeling van crossmediale diensten. Museumkompas is een initiatief van het Crossmedialab (Lectoraat Crossme- dia Business, Hogeschool Utrecht) gefinancierd vanuit OCW via de RAAK- regeling. Participerende musea en instellingen zijn onder andere: Museon (Den Haag), TwentseWelle (Enschede), Het Havenmuseum (Rotterdam), Muse- umwerf Vreeswijk, Armando Museum (Amersfoort), Instituut voor Beeld en Geluid (Hilversum), Nederlands Vestingmuseum (Naarden), Stichting Vrede van Utrecht, Stichting DEN en Sectorinstituut Erfgoed Nederland. Voor meer informatie: http://crossmedialab. nl/les/museumkompas.pdf. Ondersteuning bij de ontwikkeling Museumkompas FOTO: HOLLANDSE HOOGTE
  • date post

    04-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    568
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of IT expert cruciaal voor musea

  • 1. 12 ACTUEELMARKTMONITOR TECHNOLOGIEIT IN BEDRIJF PEOPLEWAREIT IN BEDRIJF 13COLUMNCHRIS VERHOEFMuseumkompas De meeste musea hebben te weinig nancile Ondersteuning bij de ontwikkeling Geen hobby voor middelen om alles teMuseumkompas is een ontwikkelpro- ject met als doel het ondersteunen van umprofessional de mogelijkheid geeft de eigen instelling te positioneren, halen uit de nieuwe bonentellersmedia. Zij dreigen daar- de museumprofessional in de ontwik- keling van nieuwe robuuste crossme- diale diensten. Het betreft digitale referentiemodellen van businessmodel- len, prestatie-indicatorenscorecards en checklists voor de ontwikkeling van C onguratiemanagement wordt menigmaal gezien als kostenpost of als hobbyproject voor bonentellers. door het contact met hetdiensten voor gentegreerde ontsluiting van collecties die de informatie geper- crossmediale diensten. Museumkompas is een initiatief van Natuurlijk, we kennen we allemaal de frustratie van in het verkeerdepubliek te verliezen. Desonaliseerd aanbieden aan gebruikershet Crossmedialab (Lectoraat Crossme- document een aanpassing maken. Dat kost dan extra tijd en somsvia meerdere kanalen, meerderedia Business, Hogeschool Utrecht) ook geld. Maar de wereld vergaat niet.IT-professional, zeggen devices en op meerdere plekken. Degenancierd vanuit OCW via de RAAK- Vrijwel niemand realiseert zich hoe moeilijk het is om enorme beleving in het museum is maar eenregeling. Participerende musea en hoeveelheden materialen en documentenstromen goed te beheren. Ben Kokkeler, Dennismoment in de totale verbinding dieinstellingen zijn onder andere: Museon Vandaar die houding ten aanzien van conguratiemanagement. Maar nagestreefd wordt tussen collectie(Den Haag), TwentseWelle (Enschede), je hebt echt standaardconguratiebeheer nodig in situaties waar Ringersma en Harry vanen bezoeker. IT-methodieken (serviceHet Havenmuseum (Rotterdam), Muse- allerlei objecten op verschillende manieren gecombineerd kunnen design) en oplossingen vanuit andereumwerf Vreeswijk, Armando Museum worden tot een valide, of minder valide, geheel: een conguratie. Vliet, kan het tij keren. toepassingsgebieden zijn daarbij het(Amersfoort), Instituut voor Beeld Conguratiemanagement is het vakgebied dat borgt dat apparatuur Hij kan musea de wegvertrekpunt.en Geluid (Hilversum), Nederlands (hardware en software) aan zorgvuldig gedenieerde functionele, Naast specieke resultaten voor deVestingmuseum (Naarden), Stichting mechanische, en elektronische eisen voldoet en dat elke verandering wijzen door onder meerdeelnemende musea, zijn er meer Vrede van Utrecht, Stichting DEN en in deze eisen goed gecontroleerd, zorgvuldig gedenticeerd engenerieke resultaten in de vorm van Sectorinstituut Erfgoed Nederland. accuraat opgetekend wordt. Kortom, het is een managementactiviteitop te treden als innovatie- een benchmark voor crossmedialiteit in die technische en administratieve sturing geeft aan de levenscyclus musea (de Crossmedia Museum Moni- Voor meer informatie: http://crossmedialab. van een product, zijn onderdelen, de informatie daarover en demanager.tor), een Museumwijzer die de muse-nl/les/museumkompas.pdf. eventuele veranderingen in eisen en inzichten of in leverancier of specicatie tijdens het project.Conguratiemanagementborgen vergt vroegtijdige I nternet en web 2.0-toepassingen dienstverlening en medewerkers nieuwe toetsing met tanden hebben een grote impact op de media, IT-managers, zij zijn allemaal museale sector. Dit is zichtbaar in desteeds meer bezig om in hun dagelijks vele publicaties over nieuwe kansen omwerk een vertaling te vinden van de Onderzoek leert dat conguratiemanagement meeroplevert dan het kost: Companies that are best in class at conguration management (CM) hit each of the product develop- meer dan twintig leuke dingen met 2.0- toepassingen te doen. Musea hebben ook hoge verwachtingen van het eect van missie van de instelling naar de inzet en afstemming van meerdere communica- tiekanalen. Ze worden geconfronteerd ment and lifecycle targets that drive product protability, on average, social media voor marketing. Zo moetenmet crossmediale vraagstukken en de 89% or more of the time providing a signicant performancemeer bezoekers de weg naar hetvraag waarom het allemaal nodig is, hoe advantage over their peers. These targets include product quality,museum vinden en moet er eenhet te realiseren is en hoeveel het kost. launch dates, product development cost, product cost, product blijvende verbinding ontstaan. Dit zijn De concrete vraag voor de IT-professio- revenue, and product lifecycle costs., aldus een Aberdeen-rapport uitechter in hoge mate ontwikkelingen dienal is: hoe ontwikkel ik nieuwe crossme- 2007. Goed, CM is dus een prot center en geen cost center. zich aan de buitenkant van de museale diale diensten die enerzijds passen bij de Conguratiemanagement is een best practice en die moet je dan ook organisatie afspelen. Onopgemerkt blijftpositionering van de instelling enFOTO: HOLLANDSE HOOGTE eisen bij signicante investeringen. Om te beginnen moet er een echter dat zich in het museale bedrijf en anderzijds voldoende mogelijkheden Conguratie Management Plan komen. Eis dat zon plan minimaal in het vakgebied van de museale IT- geven tot sturing en verantwoording. voldoet aan de IEEE Standaard 828 uit 1998: IEEE Standard forprofessional een aardverschuiving Het is een combinatie van de vragen doe Software Conguration Management Plans. Daarmee heb je een voltrekt. ik de goede dingen? (doorvertaling internationale standaard te pakken waar het plannen van congura- Multimediale en crossmediale presenta-positionering naar diensten) en doe ik tiebeheer wordt vastgelegd. Vergeten van belangrijke zaken, ties van museumcollecties zijn niet meerde dingen goed? (relatie diensten enIT-expert cr uciaal voor musea onduidelijke indelingen en goedbedoelde knutselsmurfverhalenweg te denken. Het aanbod van digitaalverantwoording). Het is daarmee een voorkom je door deze eis te stellen.cultureel erfgoed is een rijke schakering vraag naar de samenhang tussen beleid van initiatieven en een bonte verzame-en implementatie en weer terug naar Met een plan alleen ben je er niet. Je moet ook richtlij-nen hebben hoe je goed conguratiebeheer uitvoert. Ook daar is aan gedacht. Je kunt bijvoorbeeld de ANSI/IEEE Standaard ling van websites, mobiele applicaties en multimediale interactieve opstellingen. Deze hoeveelheid en diversiteit maakt verantwoording. De roep om kennis en vaardigheden om deze complexe taak het hoofd te bieden wordt onder professio- 1042 uit 1987 voorschrijven: IEEE Guide to Software Conguration duidelijk dat de sector in beweging is. nals daarom steeds luider. Management. Bedrijven als Boeing, Intel, IBM en Motorola hebbenWeb 2.0 vraagt om herpositionering van de museale IT-professional Het maakt ook duidelijk dat trial-and-Het is zaak voor de kleinere musea om zich actief druk gemaakt om inhoud te geven aan dit soort error vaak aan de basis van dezekansen te benutten die vooral liggen in standaarden. Die zijn dus geen ivorentorenverhalen maar gestoeld op initiatieven staat, en dat ze geeneen lokale context en digitale diensten. industrile best practices. In deze standaard vinden we de contextonderdeel uitmaken van een doordachte Digitale diensten zijn een eectief van softwareconguratiebeheer, het proces, de implementatie en de strategie. Veel toepassingen zijnjaren een ernstig probleem: de groterelijkheid voor informatie de afgelopenmuseumprofessionals, waaronder IT-gentegreerde collectieontsluiting te protinstellingen zijn voor het overgrote bewegingen af om te komen tot middel voor lokale samenwerking, die tools die je ervoor nodig hebt. Daarnaast biedt deze standaard ookdaarmee een kort leven beschoren.instellingen zoals het Rijksmuseum, het jaren steeds complexer hebben gemaakt. professionals, wetenschappers enmaken. Voor de IT-professional ligt hierdeel van de musea niet toepasbaar. Dit is moderne vormen van samenwerking, diezich bovendien goed laat sturen. De inzicht in de plannenmakerij. Voorts zijn er appendices met echte Natuurlijk zijn er te midden van dezeVan Gogh, het Nationaal Archief en de Wij noemen er hier drie en illustreren burgers. Voor de IT-professional ligt hiereen kans om als procesarchitect het des te nijpender, omdat in de vereisteverder gaan dan bijvoorbeeld multifunc- museaal verantwoordelijke voor voorbeeldplannen voor realtime control systems, voor experimenteleveelvormige ontwikkelingen initiatievenKoninklijke Bibliotheek gaan mee in dedie telkens aan de hand van op ervaringeen kans om deze organisatieontwikke- voortouw te nemen in de ontwikkelingnieuwe sturings- en informatiserings- tioneel ruimtegebruik. Als variant op informatiemanagement en de IT- systemen, voor softwareonderhoud en voor een productlinesysteem.in een andere richting. Landelijke internationale ontwikkelingen en wetengebaseerde voorbeelden in de Neder-ling op gang te brengen en in dezeen realisatie van een generieke architec- concepties nauwere samenwerking met het nieuwe werken ontstaan nieuwe professional die systemen inricht en Een product line is een verzameling gelijksoortige systemen waaruit koepels zoals Digitaal Erfgoed Nederland hiervoor nanciering te vinden bij de landse museale sector. ontwikkeling een belangrijke rol te tuur, om vervolgens het migratiepad enbijvoorbeeld de meest betrokken verbindingen en rollen in de cultuursec-beheert, hebben daartoe de sleutels in via conguraties specieke instanties kunnen worden gegenereerd.(DEN) en het sectorinstituut Erfgoed (rijks)overheid. Het overgrote deel vanpakken als innovatiemanager.de aanpassing of afschang vangemeenten een noodzakelijke voorwaar- tor. Er wordt gezocht naar mogelijkhe-handen. Met name kleinere musea zijn Zoals mobieltjes die allemaal net even anders zijn, of handelssyste-Nederland proberen innovaties te de (kleinere) musea dreigt buitenspel tePubliek nadrukkelijker in beeldEen tweede ontwikkeling die niet voorbijdatabases te cordineren. de is. Als keerzijde van dezelfde medailleden om op regionale schaal de backof- sterk lokaal verbonden, verkeren in een men die per land net even andere afhandelingsprocedures kennen. stimuleren en verduurzaming hiervan te raken en het (digitale) contact met het Ten eerste is het publiek nadrukkelijker is gegaan aan het cultureel erfgoedveld,zien we echter dat veel kleinere museaces van musea gezamenlijk te goede positie om informatiseringspro- bevorderen. Zij doen dit bijvoorbeeldjongere publiek te verliezen. Ondanks dan ooit in beeld gekomen. Dit stelt extra is die van de informatisering enSturing en verantwoording verbonden zijn aan kleinere gemeenten,organiseren. Gemeenten werken aan het blemen op te lossen in een (tijdelijk) Ook dan ben je er nog niet. Je moet namelijk ook eisendat er mensen met aantoonbare kennis en kunde verantwoordelijk zijn voor goed uitgevoerd conguratiemanagement door internationale standaarden naar de Nederlandse context te vertalen. Dit betreen standaarden op het gebied vandeze benarde situatie kan door detoenemende inzet van nieuwe media deIT-professional hierin een beslissende enuitdagingen voor die museumprofessio-nals die verantwoordelijk zijn voor hetinformatiemanagement van collecties. digitalisering. Treend is hier de situatie van grotere collectiebeherende musea of van kleinere musea die een gezamen- Een derde ontwikkeling is de groeiende noodzaak in de publieke sector om te komen tot eigentijdse vormen van die eveneens pas aan het begin staan van nieuwe vormen van informatisering en sturing op digitale diensten. Maar standaardiseren en uitwisselbaar maken van frontoces en digitale diensten, zaken die in hoge mate relevant zijn voor netwerk van lokale partners. Schaalbaar- heid en uitwisselbaarheid zijn kernbe- grippen die vooral bij de kleinere musea en dat het projectmanagement dit ook serieus neemt. dataopslag en -uitwisseling, en tevens positieve rol spelen. Ter illustratie noemen wij hier collectie- lijke backoce willen inrichten. De IT- sturing en verantwoording.sleutels tot mogelijk succes liggen ook museale samenwerking, waarin de IT- weerklank zullen vinden. En zelfs dan ben je er nog niet. Je eist ook dat er onafhankelijkestandaarden op het gebied van dienstver- Er zijn diverse ontwikkelingen die de beheerders en IT-professionals van professional wordt hier in samenwer-Deze ontwikkeling raakt in het bijzonderhier. professional onontbeerlijk is. externe audits komen op het conguratiemanagementplan en hetlening, sturing en strategie. Eenuitvoering van de taakstelling van de middelgrote musea met uitstekendeking met verantwoordelijken voorhet informatiemanagement en ICT-In de cultuursector en in de gemeente-Het gaat hier om de noodzaak om Ben Kokkeler is senior adviseur bij BMC Advies feitelijke conguratiemanagement dat de opdrachtnemer voert. En jebelangrijke insteek, die echter middel-museumprofessional met verantwoorde-banden met de wetenschappelijkecollectiebeheer geconfronteerd met eenbeheer binnen de musea. De middelen sector tekenen zich in hoog tempo horizontale integratie aan te brengen in([email protected]). Dennis Ringersma is adviseur eist dat daar geconstateerde problemen onmiddellijk opgelost dienen grote en kleinere musea voor uitdagin- wereld: zij zien de meerwaarde van het situatie die zijn collegas kennen die alszijn beperkt of nemen snel af, de de processen en (stuur)informatie-bij hetzelfde bedrijf ([email protected]). te worden. Mocht de opdrachtnemer daar niet binnen redelijkegen stelt die op korte termijn niet of (deels) ontsluiten van de collectie en het IT-professional werkzaam zijn inbeheerslast van steeds meer hands-on- stromen in een museum, maar vaak ookHarry van Vliet is lector Crossmedia Business aan de termijn toe in staat blijken, behoud je je het recht voor oplossingen nauwelijks hanteerbaar zijn. Hierinbetrekken van bestaande interest groupsgrotere, genetwerkte dienstverlenende apparatuur in tentoonstellingsomgevin-in relatie tot andere partijen in dezelfdeHogeschool Utrecht ([email protected]). in te vliegen op kosten van de opdrachtnemer. Een veel gezien spelen schaal en daarmee verbonden uit het publiek bij het digitaal beschrij- organisaties. De collectiebeschrijving is gen neemt toe, en de expertise om juistegemeente waarmee een gezamenlijk probleem is namelijk dat men vooral focust op de tools waarmee je organisatorische competenties eenven, het ordenen en het verrijken ervan. vervat in meer dan honderd databases in keuzes te maken is bij het leeuwendeelaanbod wordt gerealiseerd. conguratiemanagement ondersteunt. Onvoldoende voorbereidebelangrijke rol. Het leeuwendeel van deNieuwe arbeidsdelingBeschrijvingen kunnen echter nietverschillende formats, met verscheidene van de musea in wezen mkbers met IT-professional kan als opdrachtnemers vergissen zich deerlijk in het verschil tussen de tool musea is namelijk te vergelijken met een zonder meer worden toegevoegd, wantobjectbeschrijvingsmethoden van allerleiminder dan vijf fulltime betaalde Werken aan vertaling tussen IT-professionals,procesarchitect het en het doel. Vroegtijdige toetsing met tanden is van groot belang omdienstverlenend mkb of een scholenge-wetenschappelijk gezien moeten zedisciplines. De hoeveelheid, spreiding en personeelsleden niet of nauwelijksProfessionals die verantwoordelijk zijn goed conguratiemanagement te borgen. Dit laatste draagt signicant meenschap: waar eveneens de goede wetenschappers enkloppen: ze moeten een functie krijgen diversiteit gecombineerd met hetvoorhanden. Deze ontwikkelingen voortouw nemenvoor informatie en/of ICT staan bij aan projectsucces.intenties en professionaliteit nietin de betere doorzoekbaarheid van eendagelijkse takenpakket van beheer,vragen om radicaal andere benaderingendagelijks midden in de hier geschetste ontbreken, maar voldoende expertise en burgerscollectie, naast de wetenschappelijkemaakt het ontwikkelen en realiseren van van sturing en informatisering. Het krachtenvelden: hoofden van collecties, Prof. dr. Chris Verhoef is hoogleraar Informatica aan de Vrije Universiteit Amsterdam middelen om te experimenteren gemist duiding. Dit vraagt om nieuwe vormen een visie op digitalisering complex. De voortgaan op wegen die gebaand zijn inconservatoren, managers educatie en Voor reacties en nieuwe bijdragen van deskundigen: worden. Dit vormt voor de komendevan arbeidsdeling tussen diverse basis is onvoldoende om de slag naarde wereld van grotere bedrijven en non- presentatie, projectleiders digitaleHenk Ester ([email protected], (070) 378 03 97). 25 FEBRUARI 2011 25 FEBRUARI 2011