RAPPORT Fase 1 - Internationale Connectiviteit Zuidelijke Randstad (2014, Deltametropool))

download RAPPORT Fase 1 - Internationale Connectiviteit Zuidelijke Randstad (2014, Deltametropool))

of 46

  • date post

    03-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

description

In het Bestuurlijk overleg MIRT 2013 is afgesproken dat Rijk en regio het MIRT Onderzoek 'Internationale connectiviteit Zuidelijke Randstad' starten. Het doel van dit MIRT onderzoek is het verkrijgen van zicht op de wenselijkheid en effectiviteit van verbeteringen ten aanzien van internationale connectiviteit, zodat oplossingsrichtingen kunnen worden geformuleerd die de economische kracht van de Zuidelijke Randstad versterken. -------------------------------------------------------------- In het kader van het MIRT onderzoek “Internationale connectiviteit Zuidelijke Randstad” wordt een drietal deelonderzoeken uitgevoerd. Dit cahier betreft de resultaten van het derde onderzoek: een kwalitatieve vergelijking van de Zuidelijke Randstad met een aantal vergelijkbare internationale regio’s. -------------------------------------------------------------- http://deltametropool.nl/nl/internationale_connectiviteit

Transcript of RAPPORT Fase 1 - Internationale Connectiviteit Zuidelijke Randstad (2014, Deltametropool))

  • DE ZWARTE HOND | VERENIGING DELTAMETROPOOL

    KWALITATIEVEVERGELIJKING DE INTERNATIONALE CONNECTIVITEIT VAN DE ZUIDELIJKE RANDSTAD IN EEN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF

    SEPTEMBER 2014

  • COLOFONPROJECTTEAM

    De Zwarte HondDaan ZandbeltChristopher de Boer

    Vereniging DeltametropoolPaul Gerretsen (agent)David DoogheMariana Faver

    Contactdavid.dooghe@deltametropool.nl

    Projectpaginahttp://deltametropool.nl/nl/internationale_connectiviteit

    OpdrachtgeverProvincie Zuid-Holland

    KERNTEAM INTERNATIONALE CONNECTIVITEIT

    Frank van den Beuken (Rotterdam)Adriaan van Doorn (IenM)Wouter Metzlar (IenM)Mart Musters (Den Haag)Jacqueline Smit (IenM)Peter Verbon (PZH)

    De Zwarte Hond & Vereniging Delta-metropool, Kwalitatieve Vergelijking.De internationale connectiviteit van de Zuidelijke Randstad in een inter-nationaal perspectief.

    September 2014, Rotterdam.

    Vereniging Deltametropool is een onafhankelijk netwerk van personen en organisaties dat zich inzet voor de metropolitane ontwikkeling van Nederland en van Nederlandse stedelijke regios, in een inter-nationaal perspectief. Het stimuleren van metro-politane ontwikkeling is onze missie. De vereniging brengt als platform relevante personen en organisa-ties samen rond deze missie. Daarnaast ontwikkelt de vereniging als onderzoekslaboratorium kennis over metropolitane ontwikkeling en past die toe in projecten. Op die manier worden actoren op het metropolitane schaalniveau geholpen om tot een ef-fectievere organisatie en besluitvorming te komen. Vereniging Deltametropool is een algemeen nut beogende instelling (ANBI). Ze verbindt bedrijven en kennisinstellingen aan de publieke organisa-ties en vormt daarmee een brug tussen onderzoek en praktijk. Daarnaast is de vereniging actief in internationale professionele netwerken en heeft contacten met andere metropolitane gebieden en biedt haar leden daarmee een mogelijkheid gemak-kelijker de weg naar internationale fora te vinden.

    www.deltametropool.nl www.twitter.com/deltametropool

  • KWALITATIEVEVERGELIJKING DE INTERNATIONALE CONNECTIVITEIT VAN DE ZUIDELIJKE RANDSTAD IN EEN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF

    SEPTEMBER 2014

    DE ZWARTE HOND | VERENIGING DELTAMETROPOOL

  • INHOUDSOPGAVE

    INTRODUCTIE 5

    LESSEN 6

    LESSEN 8

    CONCLUSIES IN BEELD 10

    DUBBELSTEDEN 12

    OMVANG 14

    CONNECTIVITEIT: LUCHT 16

    CONNECTIVITEIT: HSL 18

    VRACHT 22

    ECONOMISCHE SECTOREN 24

    BIJLAGEN 47

    KOPENHAGEN-MALM 52

    ANTWERPEN-BRUSSEL 60

    KEULEN-BONN 72

    SAN FRANCISCO-OAKLAND 82

    BARCELONA 90

    GENEVE-LAUSANNE 98

    HAVENSECTOR 26

    GREENPORTS NETWORK 28

    KENNIS-AS 30

    ORGANISATIEVORM 32

    STRATEGIEN 34

    PROJECTEN: INVESTEREN 38

    PROJECTEN: OPTIMALISEREN 39

    PROJECTEN: INTEGREREN 43

    PARIJS 104

    SINGAPORE 112

    LIVERPOOL-MANCHESTER 118

    LONDEN 124

    LILLE 132

    ROTTERDAM-DEN HAAG 138

  • 5INTRODUCTIEIn het Bestuurlijk overleg MIRT 2013 is afgesproken dat Rijk en regio het

    MIRT onderzoek Internationale connectiviteit Zuidelijke Randstad starten. Internationale connectiviteit betreft het gemak waarmee de economische clusters in de Zuidelijke Randstad verbonden zijn met andere economische netwerken in de wereld. Daarbij gaat het om zowel personen, goederen als informatie.

    Binnen de Zuidelijke Randstad worden de volgende vier economische clusters onderscheiden: Rotterdam World Port, Den Haag Internationale Stad van Vrede en Recht, Greenports Network en de Zuid-Hollandse kennis-as. Het doel van dit MIRT onderzoek is het verkrijgen van zicht op de wenselijkheid en effectiviteit van verbeteringen inzake internationale connectiviteit, zodat oplossingsrichtingen kunnen worden geformuleerd die de economische kracht van de Zuidelijke Randstad versterken. In het kader van het MIRT onderzoek Internationale connectiviteit Zuidelijke Randstad wordt een drietal deelonderzoeken uitgevoerd:

    1) Onderzoek naar historische trends en ontwikkelingen t.a.v. internationale connectiviteit in de Zuidelijke Randstad2) Kwantitatieve internationale vergelijking van de Zuidelijke Randstad op het gebied van internationale connectiviteit3) Kwalitatieve vergelijking van de Zuidelijke Randstad met een aantal vergelijkbare regios. Dit cahier beschrijft hiervan de resultaten.

    Doel en aanpak onderzoekDit deelonderzoek (3) betreft een internationale kwalitatieve vergelijking van

    de Zuidelijke Randstad en draagt bij aan het algemene onderzoeksdoel door te beantwoorden welke regios waarom interessant zijn in het kader van het onderzoek Internationale connectiviteit Zuidelijke Randstad. Om deze vraag te beantwoorden zijn drie stappen doorlopen:

    Stap 1: Er is een longlist van interessante regios opgesteld. Hierbij is gekeken naar de vergelijkbaarheid van deze (deel)regios met de Zuidelijke Randstad, aan de hand van basisgegevens omtrent sociale, economische, infrastructurele en ruimtelijke structuren en voor zover bekend specifieke strategien of instrumenten die worden gehanteerd en in het kader van het onderzoek interessant kunnen zijn.

    Stap 2: Op basis van beschikbare kennis en gegevens, bij zowel opdracht-nemer als opdrachtgever, is uit de longlist een shortlist van 11 regios opgesteld. Deze 11 regios zijn verder bestudeerd aan de hand van 4 criteria: mate van economisch succes (internationale concurrentiepositie), connectiviteitsniveau, internationale connectiviteit als factor voor het economisch succes en de mate waarin intelligente, succesvolle of innovatieve strategien worden toegepast in relatie tot de internationale connectiviteit.

    Stap 3: Selectie van 3 topregios, die het meest interessant zijn in het kader van het overkoepelende MIRT onderzoek. De topregios zijn Kopenhagen-Malm, Antwerpen-Brussel en San Fancisco-Oakland. Deze dubbelsteden hebben enerzijds een omvang en economische sectoren of clusters vergelijkbaar met de dubbelstad Rotterdam-Den Haag en anderzijds beschikken ze over een andere invalshoek qua strategie en daarmee ook andere projecten of interventies.

  • 7LESSEN

  • De Zuidelijke Randstad heeft een goede uitgangspositie en staat er redelijk goed voor. Er zijn echter punten van verbetering. Vanuit de Adaptieve Agenda heeft de Zuidelijke Randstad wel een langetermijn visie, echter een specifieke mobiliteitsstrategie met een bijhorende set van samenhangende projecten of interventies, is opvallend afwezig, dit in vergelijking met internationale regios.

    Enkele opvallende lessen uit het onderzoek:1. De bewijsvoering tussen grote

    investeringen in internationale connectiviteit en GDP is boterzacht. Enerzijds zijn de regionale data vaak onvoldoende om dit hard te maken, anderzijds leiden investeringen lang niet altijd tot het gewenste effect. Dit gezegd zijnde valt desalniettemin op dat de geselecteerde regios wel blijven investeren in internationale connectiviteit.

    2. Het cluster Internationale Organisaties te Den Haag: het valt op dat deze, in contrast tot het internationale cluster te Brussel, ver verwijderd ligt van een HOV-knooppunt.

    3. Het voedingscluster: Parijs (het Rungis handelscluster) en resund (link met wetenschap) blijken interessante voorbeelden. Is een cargo food link door middel van de TGV denkbaar?

    4. Het havencluster: Singapore ( la Rotterdam) en Antwerpen (sluis, getijdendok, groene singel, ijzeren rijn) blijken interessant om verder te onderzoeken.

    5. Schiphol is de belangrijkste luchthaven voor de Zuidelijke Randstad en functioneert zeer behoorlijk. De betrouwbaarheid van de (snelle) verbinding met deze luchthaven verdient echter aandacht.

    6. Rotterdam-The Hague Airport vormt een mooie aanvulling op Schiphol; vooral voor de particuliere luchtvaart. De verbinding van R-TH-airport met HOV lijkt minder problematisch dan vaak gesteld. Een eenvoudige verbetering van de verbinding tussen terminal en RandstadRail station kan al veel doen.

    7. Context: verwaarloos de directe omgeving niet. Internationale connectiviteit is ook nationale connectiviteit!

    Het vervolg van deze publicatie toont kaarten en data, waarbij per thema de rood omrande regios telkens het best vergelijkbaar zijn met de Zuidelijke Randstad.

    LESSENKopenhagen-Malm

    Waarom?Een dubbelstad van vergelijkbare omvang met een goede

    regionale organisatie: resundskomiteen. In deze regionale samenwerking zijn vertegenwoordigd de steden en provincies rondom de Sont, de zeestraat tussen Denemarken en Zweden. Door samenwerking kan de resund-regio genoeg kritische stedelijke massa samenbrengen om zich internationaal te positioneren als een duurzame regio.

    Lessen? Een jonge, goed georganiseerde en interessante regio.

    Internationale connectiviteit wordt hier verbeterd door de Fehmarntunnel voor auto- en treinverkeer tussen Duitsland, Denemarken en Scandinavi.

    Antwerpen-Brussel

    Waarom?Een dubbelstad met vergelijkbare omvang en economische

    sectoren, gelegen in de verstedelijkte Amsterdam-Brussels-Cologne (ABC) Delta. Samen met lokale en regionale publieke partijen wordt er gestreefd om dit metropolitane kerngebied uit te bouwen tot een plek die de concurrentie aankan met andere sterk verstedelijkte gebieden in Europa.

    De regio heeft een groot int