MO*magazine 104

download MO*magazine 104

of 35

  • date post

    07-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    224
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Het meinummer van MO*magazine 2013

Transcript of MO*magazine 104

  • inhoud

    Alleen al in 2012 zijn in Duitsland

    150 burgerenergie -coperaties opgericht.

    Drie per week. Het zegt iets over de betrokkenheid

    van de Duitsers. QEnergiedossier pagina 26

    MEI 2013

    6 de wereld kortQuinoa, Trabelsi, islamitische hulpverlening, moejahedien in desenaat, studieschulden, Zimbabwe

    10 baanbrekerGroene landbouw in China

    12 ontwikkelingHet Zuiden staat op

    14 nucleaire proliferatieGaten in de exportcontrole

    nieuws

    6-17tendensen

    18-41mensen en verhalen

    42-5718 in beeld

    Nigeriaans goud

    20 interviewBeth Costa (International Federation of Journalists)

    24 millenniumdoelstellingenHulp aan basisonderwijs stagneert

    26 dossier (1): energiewendeDuitsers zetten lokale projecten oprond hernieuwbare energie

    32 dossier (2): schaliegasEnergie met een geurtje?

    37 syriStrijders tot de dood

    38 surinameNatuurpark wordt goudmijn

    42 in beeldDe verloren eer van de boeddhisten

    44 martelarencultusHet paradijs is van iedereen

    50 portret: lukas paironMuziek verzacht de zeden. Niet

    55 essayVolk, taal en staat in Afrika

    3MOQ mei 2013 www.mo.be

    53 debat & lezing58 recensies62 agenda64 opinie66 column bruksel

    moQservice

    58-66

    14

    26

    44

    Lectrr

    Bart Lasuy

    Sander B

    uyck

    MO*magazine is beschikbaar op iPad. Abonnees kunnen de iPad-versie gratis downloaden en lezen. Niet-abonnees kunnen via deApple-nieuwskiosk een los nummer of een jaarabonnement kopen.Download de MO*-app via de QR-code of via www.mo.be/ipad.

  • Politiek draait om macht, niet om ideen, zegt ArbabKhizer Hayat, Pakistaans volksvertegenwoordiger uit denoordwestelijke grensstad Peshawar. Hij veranderde in deloop van zijn carrire al veertien keer van partij, en hij is nogmaar 38 jaar. Wanneer je als politicus merkt dat een partij aanpopulariteit wint, dan wil je daar bij horen. Voor de verkie-zingen die er op 11 mei aankomen, bleef Hayat bij de partijwaarvoor hij nu zetelt. Die heeft namelijk de wind in de zeilen.Ook voor mensen met minder aanleg voor flagrant cynismeis de electorale democratie vaak verworden tot een vorm van politieke marketing. De centrale vraag daarbij is steeds minder hoe mensen overtuigd kunnen worden van eenbepaalde visie op mens en maatschappij. Het lijkt veeleer te

    gaan om hoemeeste men-sen overtuigdkunnen wor-den hun stem

    aan de passerende politicus te geven. In een notoir feodaalland als Pakistan is het doorslaggevende argument vaakgewoon intimidatie, de belofte op een baan of een eenmaliggratis avondmaal. Maar ook bij ons bepaalt marktonderzoekde politieke agenda meer dan andersom, en is er een tendensonder politici en opiniemakers om mee te bewegen met hetverschuivende zwaartepunt van de publieke opinie, inplaats van om te vechten opdat dat zwaartepunt zich in derichting van de eigen overtuiging zou begeven.Die vaststelling gaat in grote mate ook op voor de media. Decommercile druk op media perverteerde de vanzelfspreken-de zoektocht naar een groot bereik tot een eenzijdig strevennaar maximaal marktaandeel. Wat telt, is niet langer hetinzicht dat bij de mediagebruiker ontstaat en dus zijn of haarcapaciteit om als een bewuste burger vorm te geven aan desamenleving, maar de impact die de adverteerder kan realise-ren door van het medium gebruik te maken. In de strijd ommarktaandeel werden de voorbije jaren gratis cds en dvds,

    gekleurde condooms en verre reizen ingezet equivalentenvan wat Pakistaanse politici bovenhalen om hun maktaandeelte vergroten. Nochtans, zo bevestigt de secretaris-generaal vande internationale journalistenfederatie Beth Costa in dit num-mer: Journalisten zijn er om de gemeenschap te dienen en tevechten voor democratie, mensenrechten en gerechtigheid.De kloof tussen dat hooggestemde ideaal en de alledaagsemediawerkelijkheid is onhoudbaar groot gewoorden. Neutraliteit bestaat niet, zegt de Braziliaanse Beth Costa nog.Dat klopt. Daarom beweert MO* ook nooit dat wij onverschil-lig staan tegenover de richting die de wereld uitgaat. Tot dekernthemas die de redactie voortdurend in de gaten houdt,behoren dan ook ongelijkheid, klimaat en diversiteit. Hetengagement dat wij in dit blad vormgeven, trapt niet in de valvan een politiek opbod waarin niet de feiten, maar de verwoording een centrale plaats innemen al beseffen wij alsschrijvende pers beter dan wie ook dat de verwoording van eenprobleem of een oplossing op zich ook een feit is en een enor-me impact op de verdere ontwikkeling van een samenlevingkan hebben. Als wij kritisch staan tegenover onze eigen in tu-ties pro herverdeling, transitie en respect voor diversiteit, danis dat vooral om te voorkomen dat we blinde vlekken creren,een journalistieke erfzonde die we proberen vermijden. Wij beseffen dat het streven naar feiten-gebaseerde, genga-geerde journalistiek met een voortdurende blik op de helewereld en met bijzondere aandacht voor de ontwikkelings-kansen van de miljarden armen niet klinkt als de belofte opde cd-box met het Verzameld Werk van Mister Bean. So be it.Wij geloven niet in het voortdurend wisselen van partij ofperspectief om de lezer te behagen. We bieden die lezer(m/v) gewoon inzichten en verhalen die ertoe doen. Die dui-delijk maken waarom de zaken in deze wereld vierkant draai-en voor de meerderheid. En die duidelijk maken dat diemeerderheid niet bij de pakken en de problemen blijft zitten,maar haar eigen kansen en perspectieven creert. Goednieuws, toch?

    VOORWOORD

    door Gie Goris

    Exclusief aanbod!

    5MOQ mei 2013 www.mo.be

    COMMENTAAR

    Het paradijs is van iedereen. Dat staat te lezen in De martelaren- cultus in de bezette Palestijnse Gebieden op bladzijde 44 van dit MO*nummer. Uit de reportage blijkt dat de eretitel van martelaar ofsjahied minder exclusief is dan ik dacht. Zo krijgen ook sommigePalestijnen, die via een ordinaire hartkwaal of een auto-ongeluk depoort naar het paradijs vinden, het martelaarschap per affiche toe-bedeeld. Sterven voor de natie, al dan niet met voorbedachte rade, is eenuitvloeisel geworden van het verzet. Het martelaarschap behoorttot het Palestijnse collectieve geheugen. Maar niet alleen de slacht-offers van de bezetting, ook de zelfmoordmartelaren behorendaartoe. Door de onmogelijkheid van conventionele oorlogsvoe-ring is actief martelaarschap een alternatief geworden om denationale zaak te dienen, een sociaal aanvaarde daad, een offervoor de anderen. Dat lees ik in de doctoraatsverhandeling vanBassam Banat, verbonden aan een Spaanse en Palestijnse uni -versiteit. De meeste zelfmoordmartelaren komen uit Palestijnsemiddenklassegezinnen, ze zijn jong, goed geschoold en geestelijkstabiel. Het merendeel is Palestijnse vluchteling binnen Palestijnsof Isralisch gebied. Hun families of zijzelf waren het slachtoffervan Isralische agressie, in de vorm van landconfiscatie, opslui-ting, huisvernietiging of aanhoudende vernederingen. En demeesten van hen geloven in een leven na de dood.Voor iemand die gelooft in de maakbaarheid van een hemel opdeze aarde, is het idee om jezelf en anderen op te offeren innaam van de natie geen legitiem verzet en absoluut onethisch.Maar ethiek ontstond in de comfortabele schoot van de Grieksefilosofie, niet in de troosteloosheid van een aanhoudend conflictwaar de maakbare aarde allang werd opgegeven.Wat doe je als je aarde niet groter blijkt te zijn dan een bezet stuk-je grond met de heilige bestemming van waardigheid, vrijheid enzelfontplooiing?Wat doe je als je generatie na generatie in hetzelf-de haveloze busje steeds grotere omwegen rijdt naar de overkantvan je straat, omdat iemand wiens naam je niet eens kent, eenbetonnen muur in het centrum van je leven plaatst? Wat doe jemet onmacht?

    door Tine Danckaers

    Maakbare martelaren Energieverbruik zegt veel over een beschaving. Onze industrileontwikkeling is goeddeels gebouwd op het verbranden van fossielebrandstoffen. Dat ging goed tot we ontdekten dat al dat gestook desamenstelling van onze atmosfeer zodanig wijzigt dat het klimaaterdoor verandert. Landen reageren verschillend op die immenseuitdaging. Noord-Amerika is sinds enkele jaren in de ban vanschaliegas en olie uit teerzanden. Duitsland maakt een anderekeuze. Het legt niet alleen de lat inzake uitstoot van broeikasgas-sen en hernieuwbare energie veel hoger dan andere Europese landen; het zal ook al zijn kerncentrales sluiten tegen 2022. Hoe moet je die twee modellen inschatten? Noord-Amerika kijktop de korte termijn: het nieuwe bonanza levert honderdduizendenbanen op, winst voor zijn bedrijven en goedkope energie voor zijneconomie. Maar naast de milieurisicos van het hydraulisch fractu-reren zet het de investeringen in hernieuwbare energie onderdruk. Het Duitse model denkt aan de lange termijn. Het erkent de ein-digheid van de fossiele brandstoffen en wil de klimaatveranderingbeperken door zijn CO2-uitstoot tweemaal sneller te verminderendan de EU vraagt. Een extra is dat lokale gemeenschappen, vaakmet veel enthousiasme, zelf hun energievoorziening in handenproberen te krijgen. Mooi om zien. We leven in een wereld waar geen internationale afsprakenbestaan over energiebeleid: elk land doet wat het wil. Al is dat niethelemaal waar. Onrechtstreeks via de economie, via de globalecompetitie zet het ene model het andere onder druk. AlsDuitsland zijn CO2-uitstoot in 2012 voor het eerst sinds lang weerzag toenemen, is dat omdat de schaliegas-boom in de VS de vraagnaar en dus de prijs van steenkool deed ineenstorten, waardoor de grote Duitse stroomproducenten opnieuw steenkoolcentralesbouwen. Zolang er geen globaal klimaatakkoord is en we de marktlaten begaan, wint het kortetermijndenken. Dit kan zelfs een han-delsoorlog verwekken: waarom zou een natie die het goede doet ook aan de toekomst denken zich hiervoor door de markt moe-ten laten bestraffen? Anno 2013 kan de economie nie