Jones transitie antwerpen_juni_2011_volledige presentatie

Click here to load reader

Embed Size (px)

description

De integrale versie van Peter Tom Jones' lezing op 23 juni 2011 in Antwerpen ("De transitie naar rechtvaardige duurzaamheid", Stadsbibliotheek, Stadsgedacht), met nieuwe slides over de rol van steden in de strijd tegen de klimaatveranderingen.

Transcript of Jones transitie antwerpen_juni_2011_volledige presentatie

  • 1. De transitie naar rechtvaardige duurzaamheid: voorbij het technologisch optimisme Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) Stadsgedacht, Antwerpen, 23 juni 2011
  • 2. www.petertomjones.be 20/06/2011 2
  • 3. Overzicht1. Analyse: BAU is no longer an option2. Oplossing: transities en transitiemanagement3. Oplossing: transitiepaden naar duurzaamheid4. Van TM 1.0 naar TM 2.0: Just transitions, het antwoord op de transitieparadox?5. Conclusie: rechtvaardige transities leveren massas voordelen opwww.petertomjones.be 20/06/2011 3
  • 4. Overzicht1. Analyse: BAU is no longer an option2. Oplossing: transities en transitiemanagement3. Oplossing: transitiepaden naar duurzaamheid4. Van TM 1.0 naar TM 2.0: Just transitions, het antwoord op de transitieparadox?5. Conclusie: rechtvaardige transities leveren massas voordelen opwww.petertomjones.be 20/06/2011 4
  • 5. Het preanalytische uitgangspuntEconomie = deelsysteem Aarde (cf. UNEP, 2010)www.petertomjones.be 20/06/2011 5
  • 6. BAU is geen optie meer...www.petertomjones.be 20/06/2011 6
  • 7. Uitputting van niet-hernieuwbaregrondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorradenwww.petertomjones.be 20/06/2011 7
  • 8. Materialenafhankelijkheidwww.petertomjones.be 20/06/2011 8
  • 9. Kritische grondstoffen voor de EUSupply risk Economic importance 9
  • 10. Waarom zijn kritische grondstoffenkritisch? Economisch belang (transitie naar groene economie) Hoog aanbodrisico: Beperkte/geografisch geconcentreerde voorraden, Productieconcentratie in China (bv. Zeldzame aardmetalen), Rusland (edele metalen), Congo (bv. cobalt), Brazili (bv. Niobium) Lage substitutie Beperkt recyclingniveau 18/4/2011 10
  • 11. 18/4/2011 11
  • 12. cruciaal voor de groene economie!Supply risk Wind energy, electric cars Catalysts PV energy Batteries Economic importance 12
  • 13. Dit besef begint door te dringen Op Vlaams vlak: Cf. Groenboek Industrieel Beleid, VSDO, ViA/Pact 2020 Proces Informele EU-milieutop Schauvliege, Juli 2010 Nieuw materialendecreet Cf. staal- en cementindustrie, milieusector, recyclageindustrie EC: Raw Materials Initiative (4/11/2008) A resource efficient Europe Flagship initiative of the Europe 2020 Strategy (26/1/2011) EC, 2011: Opstart An effective raw materials strategy for EU Nieuwe NMP-call: 2.3-2 Substitution of critical raw materials, 4.01 New approaches in mineral processing (bv. Zeldzame aardmetalen) 13
  • 14. Living Planet Report 2010 BAU = SC = Suicide Scenariowww.petertomjones.be 20/06/2011 14
  • 15. Ecologische grenzen, the non-negotiable basisfor our social and economic development Rockstrm et al., Nature, 461, 2009www.petertomjones.be 20/06/2011 15
  • 16. Uitdagingen zonder weerga voorVlaanderen en EU Twee topprioriteiten voor EU: Materialenonafhankelijkheid Energieonafhankelijkheid Drastische vermindering nodig in: Broeikasgasemissies (cf. 20/20/20 doelstellingen) Totaal Materialengebruik (TMR) Transitie naar een lage-C en materiaalefficinte economie! Transitie op energetisch vlak Transitie naar duurzaam materialenbeheer (SMM)www.petertomjones.be 20/06/2011 16
  • 17. Ecologische duurzaamheid: Vereist Factor 10 reductie milieu- impact (EVA, CO2(eq.), TMR, etc.)tegen 2050 voor Westerse landen www.petertomjones.be 20/06/2011 17
  • 18. Overzicht1. Analyse: BAU is no longer an option2. Oplossing: transities en transitiemanagement3. Oplossing: transitiepaden naar duurzaamheid4. Van TM 1.0 naar TM 2.0: Just transitions, het antwoord op de transitieparadox?5. Conclusie: rechtvaardige transities leveren massas voordelen opwww.petertomjones.be 20/06/2011 18
  • 19. Optimisme is een morele plicht (Karl Popper)www.petertomjones.be 20/06/2011 19
  • 20. Er heerst een transitiedynamiek...Onder koplopers uit diverse hoeken Transities en systeemdenken zijn in: Op beleidsmatig discours: Voorbeelden in Vlaanderen: ViA, Pact 2020, VSDO DUWOBO, Plan C Op bedrijfsniveau: de opmars van MVO (voorbeelden: Colruyt, Triodos, Umicore, Group Machiels, Ecover etc.) Op projectniveau: Voorbeelden: IWT O&O ELFM, IOF-KP KULeuven SMaRT-Pro, IOF- Mandaat Industrile Ecologie Op educatief niveau: Aanvraag voor systeem- en transitielezingen explodeert! Transversale programmas op scholen en universiteitenwww.petertomjones.be 20/06/2011 20
  • 21. Mondiaal klimaatbeleid loopt voorgeen meter... UNFCCC Proces COPx Kyoto, post-Kyoto... Heel moeilijk... Overheden reactief en bang!www.petertomjones.be 20/06/2011 21
  • 22. Bottom-up initiatieven... Des te meer UNFCCC Proces COPx Kyoto, post-Kyoto... Heel moeilijk... Overheden reactief en bang! n n Hoopgevend Lokale overheden sneller pro-actief Bottom up proces: grassroots, transition towns, cities, staten, landen...www.petertomjones.be 20/06/2011 22
  • 23. C40 Cities: http://www.c40cities.org/ Een deel van het probleem: Consumeren > 2/3 van de mondiale energie 70% van de totale CO2 emissies Zijn een deel van de oplossing: Energie-efficinte gebouwen,Bv. London transportsystemen, verlichtingPlan:The Mayors Climate Change Action Verbeterd materialenbeheerPlan, launched on February 27, 2007