Transitie faciliteren

download Transitie faciliteren

of 36

  • date post

    17-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    217
  • download

    1

Embed Size (px)

description

 

Transcript of Transitie faciliteren

  • Transitie FaciliterenBloemlezing uit een jaar Faciliteer Atelier

    Rick Lindeman

    1

  • Voorwoord!3

    Vier redenen voor Visual Harvesting en ntegen!4

    Leerstijlen: Hoe gebruikt u de Ikeahandleiding?!8

    Pecha Kucha!10

    Marshmellow Challenge!13

    Business Model Canvas!14

    Gamification!18

    Leren van de trein!21

    Geschiedenis van het geeltje!25

    Teamontwikkeling!29

    Wielrennen als Metafoor!31

    Tien tips voor slimmesturing!34

    2

  • VoorwoordOp 4 oktober 2011 begon ik met het blog SPQR Faciliteren. Begonnen als een simpel blog, dat zocht naar zijn eigen niche verworf het een plek in de wereld van het faciliteren.

    Een facilitator (van Latijn facilitare vergemakkelijken, vereenvoudigen) is een persoon die de (rand)voorwaarden schept en onderhoudt waaronder zowel collectieve als individuele creatieve en veranderingsprocessen op gang kunnen komen.

    In de zomer was de blog gegroeid en bleek de oorspronkelijke naam toch moeilijk te onthouden. Tijd om van wordpress.com over te gaan naar een eigen plek. Zo werd het Faciliteer Atelier geboren. Een plek om creatief en effectief te werken.

    Op de voorkant staat de symbiose tussen een Clownvis en een anemoon. Ik hoop dit soort rare combinaties, dit soort onverwachte coalities te faciliteren. Om de wereld een klein beetje verder op weg te helpen en om onze klanten met hun probleem te helpen.

    In deze uitgave vindt u een selectie van de meest gelezen artikelen op de site. Van werkvormen en modellen tot observaties en geschiedenis Ik wens u veel leesplezier.

    Rick Lindeman1 oktober 2012

    3

  • Vier redenen voor Visual Harvesting en

    ntegen

    Onlangs was ik op drie plekken waar Visual Harvesting werd toegepast. Dit is dat direct tijdens het congres of workshop tekeningen worden gemaakt van het besprokene.Deze oogst heeft veel functies:

    1. BegripIn een workshop samen met Japanners, waar taal natuurlijk altijd een issue is werd Visual Harvesting gebruikt om een gezamenlijke beeldtaal neer te zetten.

    (Tekening van de tekenaars van het LEF Future center, workshop voor het Equal project)

    4

  • 2. Concreet maken van conceptBij workshops gaan de ideen vaak alle kanten op, en kan een tekening helpen om de gedachten op papier te zetten. Hier een tekening van Auke Herrema om klantprofielen bij de spoorwegen.

    3. MindmapNa een congres weet je vaak niet meer wat je allemaal hebt gezien, of kon je niet alles zien. Zelf een mindmap maken is natuurlijk het beste, maar ntje meekrijgen helpt natuurlijk ook.

    5

  • !(Tekening van Bernard Winsemius)

    4. AandenkenIn plaats van een USB-stick, kan een tekening veel meerwaarde hebben om te verspreiden. Daarnaast zie je dat tekeningen over creatieve concepten vaak hergebruikt worden, en zo wordt de impact groter. Wij werden nog jaren later gevraagd of deze tekening van Robin Hoenderdos mocht hergebruikt worden bij Mobiliteitsplannen in bedrijven.

    6

  • TegenVergeet niet dat het maken van een tekening ook een creatief proces is dat kan helpen. Wanneer je iemand anders laat visualiseren, dan bepaal je daarmee het discours. Hiermee stuur je de uitkomst en blokkeert soms nieuwe ideen. Ook dit is een instrument waar je selectief mee moet omgaan.

    En verderNaast visual harvesting is natuurli tegenwoordig ook een storify verslag een idee, zoals hier op het succesvolle Syndesmolab. Bij een Open Space maken mensen vaak zelf het verslag. Daarnaast hoorde ik ook over mensen die een lied componeren tijdens een workshop. Wie kent er meer opties?

    7

  • Leerstijlen: Hoe gebruikt u de

    Ikeahandleiding?

    Tijdens een sessie met VKAkwam een geweldige metafoor ter sprake voor hoe men leert. Wat doe je met een Ikea bouwpakket? Lees je eerst de handleiding uitgebreid door en ga je dan bouwen. Of begin je direct met het bouwen en kijk je waar het schip strandt?

    8

  • Hoe mensen omgaan hiermee is typerend voor hun leerstijl. Leer je door ervaringen op te doen, of door eerst de theorie in je op te nemen

    Dit is voor iedereen anders. Iedereen heeft dan ook een leerstijl. David Kolb onderscheidt vier typen gedragingen: Je hebt doeners, waarnemers, toepassers en nadenkers. Denk hieraan wanneer je een sessie over kennisoverdracht organiseert: wie zit er eigenlijk in mijn groep, en zorg ik dat alle type stijlen een kans krijgen om de informatie tot zich te nemen.

    Op die manier wordt jouw Ikea bouwpakket beter begrepen dan de Billy of de Stockholm van de blauw-gele Zweedse Reus

    9

  • Pecha KuchaAgentschap NL heeft een aantal werkvormen om meetings beter in te vullen, die zij toegepast binnen haar organisatie gebundeld in de Pimp my meeting Box. Meer informatie bij moderatieteam@agentschapnl.nl

    Ik heb zelf voor deze toolbox de pagina Pecha Kucha geschreven, deze is hieronder te vinden.

    Wat, waarom en wanneerHeb je een aantal inleiders nodig voor de workshop, of komt er een verzoek tot het verzorgen van een congres waar je niet om powerpoint heen kunt, dan kan je denken aan het toepassen van Pecha Kucha

    Pecha Kucha () is Japans voor gebabbel. Het is in 2003 ontwikkeld door het KDa (Klein-Dytham Architecture) in Tokyo. Het idee is dat elke inleider 20 dias gevuld met alleen beeld presenteert. Deze duren automatisch maar 20 seconden. Elke inleider heeft dus maar 6 minuten en 40 seconden. Hierdoor wordt hij of zij gedwongen de kern van haar boodschap de zoeken of een beeldende anekdote te verzinnen. Hierdoor komt de boodschap veel beter hangen, zeker als er vervolgens uitdieping plaatsvindt.

    De aanpakPas het in een breder kaderPecha Kucha is slechts een middel, zeker geen doekl, het bied deelnemers de kans inspirerende verhalen, of anecdotes uit te wisselen, en biedt of een aanzet voor

    10

  • een discussie of andere werkvorm, of een verfrissend alternatief voor de powerpoint.Inleiders krijgen 6 minuten en 40 seconden om met behulp van 20 beelden een verhaal te vertellen.Geschikt als inleiding of als trigger in een een workshop, consortium overleg of congres. Zeker bij een overleg waar verschillende intiatieven zich presenteren, helpt dit de aandacht vast te houden.Goede voorbereidingGeef helder aan de inleiders door wat je verwacht, en een deadline, zodat je tijd hebt om het aan te passen.Check of er inderdaad alleen maar beeld gebruikt wordt. En of twee slides met text kan je natuurlijk wel toestaan., zeker als de deelnemers nog niet ervaren zijn.Zorg dat alle slides op automatisch staan, en bespreek dit ook met de inleiders, dat geeft juist de dynamiek.5 6 achter elkaar is een goede inbedding

    VerdiepingZorg dat er in ieder geval ruimte is voor of veel vragen, of een panel discussie. Een alternatief kan zijn om mensen voor een poster daarna te laten plaatsnemen, zodat er ruimte is voor gesprekken en daarmee het een kleine kennismarkt wordt.Als je het gebruikt als inleiding voor een workshop, zorg dat het helder is op welk onderdeel van het verdere programma de pecha kucha betrekking heeft, en denk van te voren over hoe de beelden eventueel terug kunnen komen.

    AlternatievenDe laatste slide kan eventueel worden gebruikt met bijvoorbeeld muziek. Ook wordt er wel eens ruimte

    11

  • gegeven aan een commentator om direct n opmerking te maken binnen de tijd van een sheet.Als het vooral gaat om powerpointmoeheid te bestrijden, dan kan je ook kijken naar www.prezi.com. Prezi verandert het idee van een presentatie van een serie Dias naar een reis over een oneindig canvas.

    ResultaatPecha Kucha biedt mensen de mogelijkheid om verschillende casussen snel voor het voetlicht te brengen, en mensen in de modus te brengen om daar iets mee te doen, in plaats van juist passief te worden van bulletpoints en dias

    By the wayVooral veel sprekers kunnen afgeschrikt worden doordat ze bang zijn dat ze niet alles kunnen vertellen. Breng dus goed over dat ze op deze manier juist de kern van boodschap kunnen overbrengen.

    WieDeze techniek is makkelijk in te passen. Of je hem zelf doet of laat doen, hangt dan ook vooral af van het bredere programma waarin je hem toepast.

    12

  • Marshmellow ChallengeOnze opper moderator Jan Peter Oelen liet ons onlangs de Marshmallow challengedoen.Dit is een een erg mooie oefening die zowel het ijs breekt, als ons iets leert over samenwerking. Een groep wordt verdeeld in kleine groepjes. Deze moeten met een beperkt aantal ingredinten (spaghetti, tape, draad en n marshmallow een toren bouwen in 18 minuten. De enige regels zijn dat de Marshmallow ongedeeld bovenop moet liggen en dat de toren zonder steun moet kunnen staan aan het einde van de beschikbare tijd.Het mooie is dat er zoveel te zien is aan wat er gebeurd: wie neemt er de leiden, wordt er direct gexperimenteerd of eerst een plan gemaakt. Uit de data die de bedenkers hebben verzameld uit vele sessies blijkt bovendien dat na architecten kleuterklassen het erg goed doen. Economen daarentegen heel erg slecht. Als je iemand met facilitator-skills toevoegt, dan wordt de toren hoger..

    13

  • Business Model Canvas

    Deze tijden van crisis zijn voor de echte ondernemende creatieveling juist de jaren om voor zichzelf te beginnen. Misschien zijn we in 2020 wel allemaal ZZP er. Maar hoe te beginnen? En wat verkoop ik nu eigenlijk? Mijn uren? Een product? Een workshop?Voor veel ZZPers is dat pas iets waar ze later aan denken. Ook voor andere mensen met ideen is het businessmodel vaak niet het uitgangspunt. In mijn dagelijkse werk als adviseur voor innovatieprojecten merk vaak dat een Uitvinder zijn idee heeft, en het maar moeilijk vindt om dat te toetsen.Wat kun je daar als Facilitator nu in betekenen? Wel best veel. Er zijn vele manieren om in een workshop een businessmodel te ontwikkelen. In deze blog bespreek ik mi