Module 5 (pdf)

of 13 /13
Toerisme Vlaanderen, i.s.m. AVICENNA, medische opleiding en consultancy OPLEIDING HULPVERLENING VOOR REISLEIDERS OPLEIDING HULPVERLENING VOOR REISLEIDERS Module 5 specifieke noodsituaties Toerisme Vlaanderen, i.s.m. AVICENNA, medische opleiding en consultancy Inleiding inhoud module 5 veel voorkomende ongevallen die een specifieke aanpak vragen verdrinking, elektrocutie, vergiftiging hulp bij het verplaatsen van een S.O. Elektrocutie wat ontstaat als het lichaam in contact komt met elektriciteit het lichaam is een goede geleider zelfs een kleine elektrische stroom kan ernstige schade aanrichten letsels afhankelijk van de stroomsterkte de weerstand de spanning van de bron de frequentie (bij wisselstromen) de duur van het contact weg die de stroom door het lichaam volgt

Transcript of Module 5 (pdf)

Page 1: Module 5 (pdf)

Toerisme Vlaanderen, i.s.m.

AVICENNA, medische opleiding en consultancy

OPLEIDING

HULPVERLENING VOOR REISLEIDERS

OPLEIDINGHULPVERLENING VOOR REISLEIDERS

Module 5specifieke noodsituaties

Toerisme Vlaanderen, i.s.m.AVICENNA, medische opleiding en consultancy

Inleiding

� inhoud module 5� veel voorkomende ongevallen die een

specifieke aanpak vragen� verdrinking, elektrocutie, vergiftiging� hulp bij het verplaatsen van een S.O.

Elektrocutie

� wat� ontstaat als het lichaam in contact komt met

elektriciteit� het lichaam is een goede geleider� zelfs een kleine elektrische stroom kan

ernstige schade aanrichten� letsels afhankelijk van

�de stroomsterkte �de weerstand�de spanning van de bron�de frequentie (bij wisselstromen)

�de duur van het contact �weg die de stroom door het lichaam volgt

Page 2: Module 5 (pdf)

Elektrocutie

� mogelijke oorzaken� rechtstreekse aanraking met een niet of

slecht geïsoleerde elektrische geleider� rechtstreekse aanraking met twee elektrische

geleiders met verschillende spanning� onrechtstreekse aanraking: door contact met

een toestel waarvan de behuizing door een defect onder spanning komt te staan

Elektrocutie

� preventie� raak nooit een ongeïsoleerd snoer aan of een

snoer waarvan de isolatie is beschadigd� schakel steeds de elektriciteit uit als je bvb.

een lamp vervangt� koppel defecte toestellen los van het

elektriciteitsnet� reinig elektrische toestellen nooit met natte of

vochtige doeken� vermijd het gebruik van

elektrische toestellen in bad

Elektrocutie

� symptomen� tijdelijke tintelingen� spierkrampen en –letsels� breuken door hevige spiercontracties� verwondingen door de val� stoornissen aan het zenuwstelsel (mogelijk

bewustzijnsverlies)� stoornissen aan het urinestelsel� ernstige uitwendige en/of inwendige

brandwonden� ademhalingsstilstand� hartritmestoornissen / hartstilstand

Elektrocutie

� handelen� respecteer de algemene benadering van een

noodsituatie � zorg in het bijzonder voor veiligheid

� raak nooit een slachtoffer aan dat nog verbonden is met een elektrische stroombron

� schakel de elektriciteit uit of zorg voor een onderbreking van de stroom door de stekker uit het stopcontact te halen

� verleen EHBO in functie van de verwondingen� respecteer de prioriteitenlijst � controleer geregeld de vitale functies

Page 3: Module 5 (pdf)

Verdrinking

� wat � toestand van zuurstoftekort

�door vocht in de longen (natte verdrinking) �door het instinctief afsluiten van het

strottenhoofd bij onderdompeling in een vloeistof (duikreflex)

Verdrinking

� mogelijke oorzaken� uitputting tijdens zwemmen in rivier� onderkoeling� hartaanval� bij het duiken met het hoofd op de rotsen

vallen�Black-out bij scuba-duikers.� hydrocutie: een hevige reactie bij contact met

water waardoor een plotse hartstilstand optreedt.

Verdrinking

� mogelijke symptomen� S.O. doet verwoede pogingen om boven water te

blijven maar gaat regelmatig onder� de drenkeling ligt roerloos in het water

� handelen� redden van een drenkeling moet door ervaren

zwemmers worden gedaan

� gooi een drenkeling die nog bij bewustzijn is iets drijvends toe

� Als het slachtoffer niet meer bij bewustzijn is, zwem er naar toe en hou het hoofd boven water

Verdrinking

� eens het S.O. aan de kant is:� controleer de vitale functies� start indien nodig CPR� verlies geen tijd met het proberen

leegmaken van de longen� als het slachtoffer normaal ademt

� leg S.O. in veiligheidshouding

� voorkom dat het verder afkoelt

� elke drenkeling moet naar het ziekenhuis worden gebracht

Page 4: Module 5 (pdf)

Hydrocutie

� wat� reactie op het contact van het lichaam met

koud water� kan leiden tot bewustzijnsverlies en tot

verdrinking � oorzaken

� een frisse duik na een zonnebad� een te koud bad of een te koude douche� een intensieve sportieve inspanning voor het

baden� rijkelijke maaltijd voor het baden� allergie tegen koud zeewater

Hydrocutie

� mogelijke symptomen� duizeligheid�S.O. heeft het gevoel flauw te gaan vallen� huiduitslag en jeuk� vermoeidheid en plotse slaperigheid� benauwdheid� rillingen en klappertanden

Hydrocutie

� handelen� controleer en vrijwaar de vitale functies� reanimeer indien nodig� bewust S.O. kan je geleidelijk opwarmen

� preventie� ga niet in het water na een maaltijd � blijf niet lang in de zon vooraleer je gaat

baden, vooral bij watertemperatuur lager dan 18°

� blijf niet langer dan 15 minuten in het water bij het eerste bad

� ga altijd geleidelijk aan het water in

Vergiftiging

� wat� gevolg van het contact met een schadelijke

stof � stof kan op verschillende manieren in het

lichaam terechtkomen � veroorzaakt ongewenste effecten � het menselijk lichaam beschikt over

mechanismen om schadelijke stoffen af te breken en weer uit te scheiden

� In geval van vergiftiging: ontoereikende mechanismen

Page 5: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� manieren van vergiftiging via� de spijsvertering� de luchtwegen� de huid en de slijmvliezen � injecties in de bloedsomloop

� mogelijke oorzaken� blootstelling aan giftige producten door

ongevallen of ondeskundig gebruik� beten van sommige slangen of insecten� inname door inhalatie of injectie� drinken van vloeistoffen

Vergiftiging

� mogelijke symptomen� bewustzijnsstoornissen� ademhalingsmoeilijkheden� abnormale polsslag�wijde of nauwe pupillen� bleke, blauwe, klamme huid� braken of braakneigingen� buikkrampen� stuipen� prikplaatsen van injectienaalden� dalende lichaamstemperatuur

Vergiftiging

� handelen� respecteer de prioriteiten van de benadering

van een noodsituatie � schenk aandacht aan je eigen veiligheid� zoek de oorzaak van de vergiftiging

� zoek verbanden tussen aanwijzingen voor mogelijke gevaren op de vindplaats van het S.O.

� zoek naar verpakkingen van medicijnen of van chemische producten

� zoek naar bronnen van giftige gassen

Vergiftiging

� handelen�maak een snelle inschatting van de toestand

van het slachtoffer� verwittig de hulpdiensten� zorg voor een vrije ademweg en controleer

regelmatig de vitale functies � geef het slachtoffer een aangepaste houding� stel het slachtoffer gerust en hou het kalm� blijf regelmatig de vitale functies controleren� bij vergiftigingen door de huid

verwijder kledij

Page 6: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� info aan hulpdiensten� gaat het om een vaste, vloeibare of vluchtige

stof?� geur van de stof� de merknaam� de maximale ingenomen hoeveelheid � de waarschijnlijke ingenomen hoeveelheid� het tijdstip waarop de vergiftiging gebeurde� de toestand, de leeftijd, het gewicht en de

fysieke gesteldheid van het slachtoffer

Vergiftiging

� specifiek handelen bij vergiftiging via spijsvertering� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie!� dek het slachtoffer toe om afkoeling te

vermijden� hou eventueel braaksel bij voor ontleding in

het ziekenhuis� blijf de vitale functies controleren

Vergiftiging

� specifiek handelen bij vergiftiging via spijsvertering met bijtende stoffen� vermijd dat het slachtoffer gaat

braken� let op:

�petroleumproducten verdampen snel�gevolg: kan longontsteking

veroorzaken door inademing van dampen

Vergiftiging

� specifiek handelen bij vergiftiging via spijsvertering met niet bijtende producten� inname van medicijnen, planten,

paddestoelen � zo snel mogelijk laten braken

� behalve� stoornissen in de vitale functies�neiging tot stuipen�S.O. dat recent een hartinfarct heeft gehad�geen drinken geven

Page 7: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� voedselvergiftiging� voedselvergiftiging is de term die in de

volksmond wordt gebruikt voor:� voedselbesmetting: bacteriën in het voedsel� voedselallergie: overgevoeligheid op een

product dat op zichzelf niet giftig is� voedselvergiftiging: tijdens de fabricage van

het voedsel is een giftig bestanddeel in het voedsel geslopen

Vergiftiging

� mogelijke symptomen� huiduitslag� onwel zijn� gezwollen huid (aan gezicht of het hele

lichaam)� shock

Vergiftiging

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie!� zorg voor de identificatie van de mogelijke

vergiftigingsbron� dien medicinale houtskool toe

Vergiftiging

� vergiftiging via inademing� wat

� prikkeling en beschadiging van de slijmvliezen van de ademweg en de longen

� kan via de longen in de bloedbaan terechtkomen

� kan leiden tot bewustzijnsstoornissen en zelfs tot ademhalings- en circulatiestilstand

Page 8: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie!� breng het slachtoffer onmiddellijk in frisse

lucht� dek het slachtoffer toe� let op bij giftige stoffen die via de huid worden

opgenomen� blijf de vitale functies controleren

Vergiftiging

� koolstofdioxide� kleurloos en reukloos gas� koolzuur wordt veel gebruikt in frisdranken� kooldioxide komt veel voor in bezinkputten,

gistingskelders, voedersilo’s, waterputten, rook

� eigenschappen� zwaarder dan lucht � vormt een onzichtbare en afgebakende laag

boven de aanwezige luchtlaag

Vergiftiging

� mogelijke symptomen koolstofdioxide� na 3 tot 5 min verstikkingskramp

� handelen� de ruimte kan alleen betreden

worden met ademhalingstoestel� het slachtoffer moet zo snel mogelijk

geëvacueerd worden� reanimatie indien nodig

Vergiftiging

� koolmonoxide (C.O.)� ontstaat door onvolledige verbranding � koolmonoxide is kleurloos en reukloos,

explosief en bijzonder giftig�CO intoxicatie leidt tot zuurstoftekort

� ernst van de CO intoxicatie is afhankelijk van�CO concentratie� de verblijfsduur in de met CO gevulde ruimte� geleverde inspanningen� persoonlijke weerstand

Page 9: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� een CO intoxicatie verloop als volgt:� hoofdpijn en misselijkheid tot knellende hoofdpijn� spierzwakte, lusteloosheid� duizeligheid, vermoeidheid� gestoord gezichtsvermogen� ademhalingsonderdrukking� bewusteloosheid� aanvankelijk normale gelaatskleur� ernstige ademhalingsstilstand� roze gelaatskleur� ademhalingsstilstand� hartstilstand

Vergiftiging

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie� sluit gasleidingen af� schakel geen elektriciteit aan of uit� haal verschillende malen diep adem alvorens

het lokaal te betreden� adem zo oppervlakkig en zo weinig mogelijk � verlucht de ruimte (open of breek ramen)� neem, indien mogelijk, de oorzaak weg � zorg voor de veiligheid van het S.O. en

evacueer het

Vergiftiging

� vergiftiging door prikkelde gassen� oplosbaar in water (bijvoorbeeld chloor,

ammoniak)� prikkelen slijmvliezen van ogen, neus, keel � gevaar: oppervlakkige maar aanhoudende

stoornis van de ademhalingsfunctie door prikkelhoest

� niet oplosbaar in water (bijvoorbeeld fosgeen)� soms weinig prikkelingsverschijnselen bij

dosissen die toch gevaarlijk kunnen zijn� gevaar: het gevoel van irritatie bij lage

dosissen ontbreekt

Vergiftiging

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie� haal het slachtoffer uit de gevarenzone en

breng het in frisse lucht� verwijder de kleren van het slachtoffer� help het slachtoffer douchen en gebruik

eventueel een oogdouche� laat het slachtoffer geen inspanningen doen� absolute rust ook bij herstel van de toestand

(4 tot 8 uur)� laat het slachtoffer niet roken

Page 10: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� vergiftiging via de huid� bepaalde stoffen kunnen doorheen de huid

worden opgenomen en zo in de bloedbaan terechtkomen

� kan spierverlammingen veroorzaken waardoor ernstige ademhalingsproblemen ontstaan

Vergiftiging

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie� spoel overvloedig met water� kleed het slachtoffer tijdens het spoelen uit� zorg ervoor dat je zelf niet met het product in

contact komt�wrijf nooit hard op de huid of breng er zeker

zelf geen producten op aan� blijf de vitale functies controleren in

afwachting van de komst van de hulpdiensten

Vergiftiging

� vergiftiging door inspuiting� giftige producten die met een injectienaald

rechtstreeks in de bloedbaan worden geïnjecteerd

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie� leg het slachtoffer neer� leg ijs op de injectieplaats� probeer het slachtoffer te kalmeren� blijf de vitale functies controleren

Vergiftiging

� vergiftiging door giftige stoffen langs de huid� de reactie van de huid op toxische producten is

afhankelijk van:� de aard en concentratie van het product op

de huid� duur van het contact� temperatuur en aard van het contact (bvb.

onder druk)� toestand van de opperhuid (leeftijd,

voorgaande beschadigingen)� kwaliteit van het afweersysteem

Page 11: Module 5 (pdf)

Vergiftiging

� handelen� spoel minimaal 20 minuten� verwijder kledij� zorg dat je zelf niet met het product in contact

komt!�wrijf nooit hard op de huid en breng er nooit

een ander product op aan� als het product in de ogen terecht is gekomen:

� gebruik oogdouche gedurende 15 minuten� spoel het oog zodanig dat het spoelwater niet

in het andere oog terecht komt

Vergiftiging

� overgevoeligheidsreacties� het lichaam probeert binnengedrongen

allergenen onschadelijk te maken� overgevoeligheidsreactie: het lichaam dat op

een buitensporige manier reageert

Vergiftiging

� mogelijke symptomen� algemeen gevoel van onwel zijn�mogelijk een snelle achteruitgang van de

vitale functies� verspreide huidreactie (mogelijk over het hele

lichaam)� zwelling van gezicht en oogleden� ademhalingsmoeilijkheden�warm aanvoelende huid� snelle polsslag�misselijkheid, braken, diarree

Vergiftiging

� handelen� respecteer de algemene principes van de

benadering van een noodsituatie� let op symptomen die naar shock verwijzen� blijf de vitale functies controleren

Page 12: Module 5 (pdf)

Evacuatie

Als je niet snel professionele hulpverleners bereiken

� Weeg af of de toestand van het S.O. toelaat � te wachten tot professionele hulpverleners

verwittigd kunnen worden en ter plaatse kunnen komen

of� zelf het S.O. te evacueren en transporteren

Evacuatie

� algemene regel: S.O. wordt niet verplaatst� hulp bieden bij het verplaatsen� mogelijke situaties:

� lichtgewond S.O. verplaatsen om spoelen van brandwonden mogelijk te maken

�S.O. met verstuikte enkel op wandeling verplaatsen

� zonder kwetsuren erger te maken

Evacuatie

� ondersteunen van S.O. met één hulpverlener� neem plaats naast S.O., aan gezonde zijde� plaats je ene hand rond de rug van het S.O. � leg arm van S.O. over je schouder en neem

de pols vast� plaats je bekken tegen het bekken van S.O.� tijdens het stappen ondersteun je het S.O.

Evacuatie

� ondersteunen van S.O. met twee hulpverleners�S.O. neemt plaats tussen de twee

hulpverleners�S.O. legt de armen om de schouders van de

hulpverleners� de helpers nemen de arm vast, hun andere

arm leggen ze om het S.O.

� opmerking: beide methoden zijn het best indien de hulpverlener(s) en het slachtoffer ongeveer even groot zijn

Page 13: Module 5 (pdf)

Evacuatie

� geïmproviseerde stoel� twee hulpverleners � neem elkaar bij dezelfde pols (beide linker-

of beide rechterpols)� buig beide door de benen, zodat het S.O. kan

zitten op de greep�S.O. legt de armen over de schouders van de

hulpverleners� één hulpverlener kan met de vrije arm de rug

ondersteunen� de andere hulpverlener kan eventueel

het gekwetste lidmaat ondersteunen