Btc cyclus 26 oktober 2013: landbouw, voeding & globalisering

Click here to load reader

  • date post

    06-Jul-2015
  • Category

    Education

  • view

    151
  • download

    0

Embed Size (px)

description

hoe de wereld in 2050 te voeden met respect voor mens en planeet?

Transcript of Btc cyclus 26 oktober 2013: landbouw, voeding & globalisering

  • 1. Landbouw, voeding en globalisering Brussel, 26 oktober 2013 Chris Claes, VREDESEILANDEN

2. OVERZICHT 1. Landbouw, duurzaamheid, globalisering: Achtergrond, probleemstelling, opportuniteiten1. Koe 80 heeft een probleem: Film van Dirk Barrez1. Landbouw en hefbomen voor verduurzaming Belang van visie & synergie Actoren Wat te doen?3 3. Familiale boeren redden de wereld Familiale landbouw, uitweg uit de armoede? Kan familiale landbouw de wereld voeden? Familiale landbouw, levensverzekering voor de toekomstige generaties?4 4. Familiale landbouw Term die gebruikt wordt vooral als tegenhanger van industrile landbouw Controle van bedrijf in handen van een gezin: beslissingen ivm bedrijfsvoering Meeste arbeid verricht door dat gezin Occasioneel inhuren van (seizoens)arbeiders Investeringen grotendeels van eigen kapitaal5 5. 6 6. Familiale landbouw, uitweg uit de armoede Agriculture is an important source of livelihoods in developing countries, providing ways of life for billions of people, many of them poor. Of the worlds 6.5 billion inhabitants, 5.5 billion live in developing countries, 3 billion in the rural areas of these countries. Of rural inhabitants, an estimated 2.5 billion are involved in agriculture, 1.3 billion are smallholders, while others include farm labourers, migrant workers, herders, fishers, artisans and indigenous peoples who depend on agriculture and natural resources for their livelihoods. More than half are women. The developing world will remain predominantly rural until around 2020 and millions of poor people in those countries will continue to rely on agriculture for their livelihoods for the foreseeable future World Bank, 2007 7 7. Familiale landbouw, uitweg uit de armoede The contribution of agriculture to livelihoods is evident from the fact that 70 percent of the worlds poor people, including the poorest of the poor, and 75 percent of the worlds malnourished live in rural areas, where most of them are involved in agriculture. 8 8. Kleinschalige boer(inn)en bijna 90 % van alle boerderijen in de wereld zijn minder dan 2 ha. Groot of klein niet alleen aantal ha belangrijk (afhankelijk van bodem, gewas, klimaat, vegetatie, hoogteliggingKleinschalige landbouw ~ familiale landbouw 9. Wie produceert het voedsel? 10. Kan familiale landbouw de wereld voeden? 'Je hebt geen andere keuze dan inzetten op kleinschalige landbouw. Die kleine boeren kunnen niets anders, er zijn geen jobs in de industrie of diensten voor hen. Op korte termijn kan je enkel zorgen voor meer middelen voor de kleine boeren, ofwel creer je een massale plattelandsvlucht. 'Bovendien zijn er drie grote voordelen aan kleinschalige landbouw. Ten eerste is er meer respect voor het milieu, gewoon omdat er geen geld is voor pesticiden en chemische meststoffen. Dat soort landbouw staat meer in harmonie met het milieu en het klimaat. Ten tweede is het een arbeidsintensieve productie, waardoor veel jobs beschikbaar zijn. En ten derde kan het een zeer productieve landbouw zijn, op voorwaarde dat die boeren toegang krijgen tot de nodige knowhow. Prof. Olivier De Schutter, VN-rapporteur voor het recht op 11 voedsel 11. DU SHet is belangrijk in te zetten op familiale landbouw, als levensverzekering voor de toekomstige generaties? Klimaat (CO, energie,) Sociaal-cultureel weefsel: veerkrachtige samenleving Biodiversiteit (pesticiden, ggos, ) Tewerkstelling Peakoil: eindigheid van grondstoffen12 12. Familiale landbouw, levensverzekering voor de toekomstige generaties?13 13. Rising to 100% by 14 2050. Source: WWF Living Planet Report 2006 14. Duurzaamheid, een samenspel van 4 elementen Transport Reizen Wonen Landbouw/voeding (25%)Transversaal: klimaat, energie, grondstoffen, armoede, 70% van landoppervlakte aarde = landbouwgrond 15 15. Landbouw = probleem en oplossing ( 1,2 miljard mensen; 1.300 miljard US$ in What next? landbouwinkomens; 13%-30% uitstoot van greenhouse gasses) Agriculture= problem and solution ( 1,2 billion people; 1,3 trillion US$ in farm revenu; 18-30% GHG emissions) Vredeseilanden working on solutions on the ground within a broader framework and vision 16. Water Er is geen vervangproduct voor water in tegenstelling tot aardolie Elke volwassene drinkt ongeveer 4 liter water per dag onder verschillende vormen, maar er is 2.000 liter water nodig om het voedsel te produceren dat we dagelijks eten. 70% van het watergebruik in de wereld = irrigatie Oppervlakte gerrigeerde landbouwgrond stijgt minder snel dan bevolkingstoename (10% minder gerrigeerde opp per persoon nu dan in 1960). Watertekorten = voedseltekorten 17. DUURZAME LANDBOUW Ontwikkeling die volgende generaties niet benadeelt (Brundtland Rapport) Economisch rendabel, sociaal en cultureel aanvaardbaar en ecologisch gezond systeemdenken!!! is basis: als je ergens op iets ingrijpt, zullen andere plaatsen in het systeem ook invloed ondervinden onderlinge verbondenheid veerkracht (bij crisissen) controle/autonomie (familiale landbouw) 21 18. 22 19. 23 20. Duurzame landbouw: voorbeelden van invulling Biologische landbouw (zie volgende slide); vooral ecologische duurzaamheid Agro-ecologische beweging in Latijns-Amerika (geen chemische producten, biodiversiteit, cycli, lokale markten) Allerlei labels rond natuur, milieu (Rainforest Alliance; kikkertjes op bananen) Fair Trade (sociale duurzaamheid, economische duurzaamheid) Vrijwille Gedragscodes: UTZ-Kapeh, Common Code for the Coffee Community (4C) FSC, MSC (hout, vis) 24 21. FAO-gegevens: vooral in Ontwikkelingslanden scoort bio beter; opbrengstratios voor biolandbouw versus gangbare landbouw liggen tussen 1.6 en 4.0 (vooral door het feit dat er geen middelen zijn voor chemische landbouw). De gemiddelde verhouding in de wereld bedraagt 1.3 voor voedselproductie. Andere studies zeggen dat bio slechts 0,7 van gangbaar produceert Wageningen: Our analysis shows that yield differences between organic and conventional agriculture do exist, but that they are highly contextual. When 25 using best organic management practices yields are closer to conventional 22. Duurzame Landbouw Duurzame voedselketens Duurzame landbouw Systeemgrenzen liggen anders: breder Ook andere actoren in de keten betrokken bij het duurzaamheidsverhaal. Duurzame landbouw en duurzame handel Bv. Fair Trade (duurzaamheid vooral op sociaaleconomisch niveau)26 23. Evolutie van de Landbouw in de wereld27 24. Alle crisissen onderling verbonden Krant De Morgen, 3/12/2011, Gaston Meskens, Prof. Nucleaire Fysica, Universiteit Gent: Klimaatconferenties van de VN zullen het klimaat niet redden de wereld heeft een globaal protocol nodig voor energie, water, voeding en transport. Klimaat is een transversaal gegeven dat binnen elk van deze uitdagingen moet aangepakt worden. 25. Groei van de voedselproductie Sinds 1975 met meer dan 175 % toegenomen, snellere stijging dan bevolkingsgroei, 16 % meer voedsel per persoon dan 30 jaar geleden Toch 1,4 miljard mensen minder dan 1,25 $ per dag ( >2 miljard minder dan 2 $) 78 % van landen met ondervoeding van kinderen zijn voedselexporterende landen! Gebrek aan voedselzekerheid is geen productieprobleem: geen toegang tot voedsel wegens gebrek aan middelen (inkomen, gronden, kennis) Voedselcrisis: voedselprijzen stijgen meer dan inkomens (India kent enorme economische groei; aantal hongerigen groeit ook) 29 26. Stijging productie > bevolkingstoename graanproductie: x3,49 Bevolking: x 2,76 Tussen 1950 en 2010 27. Waarom stijgt de vraag naar granen? Wereldgroei consumptie 21miljoen ton per jaar 1990-2005 45 miljoen ton per jaar 2005-2011 Historisch twee redenen:Bevolkingsgroei (219.000 per dag meer) Diten veranderen door stijging levensstandaard graangevoederde intensieve (pluim)veeteelt (Westen: na WOII, nu 3 miljard consumenten (China, al 2 maal zoveel vlees als in VS) Nieuw:Autos. Granen voor bio-ethanol omdat aardolie duur is (VS in 2011: 400 miljoen ton graanproductie 127 miljoen ton ethanol) 28. VS: 800 kg graan/persoon/jaar waarvan 100 kg direct, rest via conversie naar vlees India: 200 kg graan/persoon/jaar, alles direct 29. 35 % van 2,3 miljard ton wereldgraanproductie voor vleesproductie 7 kg graan nodig voor 1 kg rundsvlees (steeds vaker op stal, niet grazen) 3,5 kg graan nodig voor 1 kg varkensvlees Iets meer dan 2 kg graan nodig voor 1 kg gevogelte 2 kg graan voor 1 kg eieren < 2 kg graan nodig voor 1 kg karper (vis) 30. FOOD WASTE Ongeveer 1/3de van het voedsel dat wereldwijd geproduceerd wordt voor menselijke consumptie, 1,3 miljard ton per jaar, gaat verloren. Dit komt overeen met 6-10 % van de door mensen gegenereerde broeikasgas emissies 31. FOOD FOR FUEL Biofuel Net Energy Ratio for Selected Crops CropBiofuel TypeNet Energy Return*Corn Sugar Beet Wheat SugarcaneEthanol Ethanol Ethanol Ethanol1.2 1.8 1.2 2.2 1.2 4.2 2.2 8.4Rapeseed Soybean Oil PalmBiodiesel Biodiesel Biodiesel1.2 3.6 1.4 3.4 8.6 9.6 32. Ethanol en biodiesel : enkele cijfers Het graan nodig om een tank van 25 gallon (95 liter) van een sportwagen eenmalig te vullen met ethanol = het graan nodig om n persoon te voeden gedurende een jaar Het graan dat op n jaar in de VS (2011) omgezet wordt naar ethanol zou 400.000.000 mensen kunnen gevoed hebben (aan gemiddelde consumptieniveaus) 14 miljard gallons productie = 6 % van jaarlijkse autobrandstof in VS VS en Brazili (14 miljard en 6 miljard ton) = 87 % wereldproductie Biodiesel gemaakt van oliehoudende gewassen, productie evenrediger verdeeld over verschillende landen 33. Overheden en landbouwondersteuning Sinds 80er jaren substantile vermindering van budget voor landbouw, vooral in OL Verlies aan toegang tot landbouwinputs en diensten (kunstmeststoffen, pesticiden, kredieten, onderzoek, voorlichting, markten) Waar meer dan 35 % ondervoed is: 14 $ per tewerkgestelde in landbouw = 50 maal minder dan 880 $ in landen met minste ondervoeding39 34. Composition of total government ex