Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt ... Trends, discussies en hervormingen op de...

Click here to load reader

  • date post

    22-Sep-2020
  • Category

    Documents

  • view

    11
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt ... Trends, discussies en hervormingen op de...

  • 24-04-2014

    Challenge the future

    Delft University of Technology

    Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt

    Peter Boelhouwer

  • 2 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Inhoud

    • Trends op de woningmarkt: demografie, economie en

    sociaal-cultureel

    • Ontwikkeling koopprijzen en woningverkopen: hoe diep zit

    de crisis?

    • Was de crisis op de Nederlandse koopwoningmarkt

    onafwendbaar?

    • Is er sprake van herstel op de koopwoningmarkt?

    • Verandert de koopwoningmarkt wezenlijk van karakter?

    • Gevolgen beleidsvoornemens

  • 3 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Relatieve bevolkingsgroei per COROP-

    regio, 2012-2025

    Bron: PBL/CBS Regionale prognose 2013 – 2040 (2013)

  • 4 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Aantal huishoudens per COROP-regio,

    2012-2025

    Bron: PBL/CBS Regionale prognose 2013 – 2040 (2013)

  • 5 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Huishoudensontwikkeling 2012-2040,

    PBL/CBS prognose vs. Ruimtelijke

    verkenning 2011

    Bron: PBL/CBS Regionale prognose 2013 – 2040 (2013)

  • 6 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 28-11-2013

    Huishoudensontwikkeling 2011-2040

    Bron: CBS , in minbzk (2013)

  • 7 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 23-04-2014

    Aandeel 65+, 2011-2060

    Bron: CBS , in minbzk (2013)

  • 8 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Aandeel 65-plus per COROP-regio,

    2012 en 2025

    Bron: PBL/CBS Regionale prognose 2013 – 2040 (2013)

  • 9 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 23-04-2014

    Aantal huishoudens, omvang

    woningvoorraad en omvang

    nieuwbouwproductie 1995-2012 en

    prognose aantal huishoudens 2012-2029

  • 10 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 23-04-2014

    Verwachte en gewenste woningvoorraad

  • 11 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Economische ontwikkelingen

    • Stagnerende economische ontwikkeling (daling koopkracht,

    effecten van overheidsbezuinigingen op korte termijn) en

    structureel lagere groei BBP (o.a. door vergrijzing)

    • Onzekerheid over effecten van oplopende staatsschulden (leven op

    de pof?)

    • Globalisering (meer onzekerheid, grotere schommelingen in

    inkomen en welvaart, afhankelijkheid aan het buitenland)

    • Inkomens- en vermogensongelijkheid neemt vermoedelijk verder

    toe, ook onder ouderen

    • Veranderingen verzorgingsstaat: schraler, meer lokaal georiënteerd

    en meer beroep op zelfredzaamheid burgers (RMO)

    (participatiemaatschappij)

    • Minder zekerheden op de arbeidsmarkt

    • Structurele toestroom van arbeidsmigranten?

  • 12 | 24-04-2014

    Sociaal-culturele ontwikkelingen

    • Overgang naar een keuzemaatschappij

    • Toenemend belang leefstijlen en identiteit

    • Digitalisering en informatisering van de maatschappij

    • Grote regionale verschillen in de woonvoorkeuren

    • Grotere ruimtelijke onbalans

    • Fundamentele veranderingen in de verzorgingsstaat?

  • 13 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 23-04-2014

    Sociaal-culturele trends in het wonen

    • Wonen onder gelijkgestemden

    • Transnationaal wonen en meerhuizigheid

    • Toenemende vraag naar comfort en gemak

  • 14 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt

    Wonen onder gelijkgestemden

    • Afgesloten woondomeinen, privatisering openbare ruimte • Hoogbouwcomplexen met gemeenschappelijke voorzieningen • Etnische woon-zorgcomplexen • Collectief particulier opdrachtgeverschap • Wonen als thematisch spel • Historiserend bouwen • Duurzame wijken met energie neutrale woningen • Woongroepen voor gescheiden vaders: parentshuis IJburg • Concentratie van streng gelovige christenen

  • 15 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt

    Transnationaal wonen en

    meerhuizigheid

    • Tweede woningen, stacaravans, volkstuinen

    • Tijdelijke huisvesting gastarbeiders

    • Vraag hoog opgeleide expats naar dure luxe koop en huurwoningen

    • Fluïde wonen

    • Nieuwe landverhuizers

    • Shared wonen

  • 16 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt

    Toenemende vraag naar comfort en

    gemak; verdienstelijking van het

    wonen

    • Nieuwe woonconcepten en service arrangementen met combinatie

    beheer en dienstverlening

    • Samenwerking tussen aanbieders en beheerders van woningen en

    aanbieders van dienstverlening (zorg en leisure)

  • 17 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt

    Ontwikkeling koopprijzen en woningverkopen: hoe diep zit de crisis?

  • 18 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Nominale en reële

    koopprijsontwikkeling 1965-2013

    Bron: NVM

  • 19 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Transacties bestaande voorraad

    1993-2013

    Bron: Kadaster, CBS

  • 20 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Aantal verkopen bestaande woningen

    naar woningtype, 2006-2013 Q4

    Bron: NVM

  • 21 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Verkochte nieuwe koopwoningen

    2001-2013 Q3

    Bron: Monitor Nieuwe Woningen

  • 22 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Was de crisis op de Nederlandse koopwoningmarkt onafwendbaar?

  • 23 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Nominale en reële koopprijs-

    ontwikkeling 1965-2013

    bron: NVM

  • 24 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Woningprijs en Bouwkosten,

    1920-2013

    Bron: bouwkosten -> CBS; woningprijs -> NVM

  • 25 Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt | 24-042014

    Ontwikkeling van de nominale en

    reële woningprijs (1628 = 100)

    0

    2000

    4000

    6000

    8000

    10000

    12000

    14000

    16000

    18000

    20000 1 6 3 0

    1 6 5 0

    1 6 7 0

    1 6 9 0

    1 7 1 0

    1 7 3 0

    1 7 5 0

    1 7 7 0

    1 7 9 0

    1 8 1 0

    1 8 3 0

    1 8 5 0

    1 8 7 0

    1 8 9 0

    1 9 1 0

    1 9 3 0

    1 9 5 0

    1 9 7 0

    1 9 9 0

    2 0 1 0

    nominaal

    index 1928=100

    0

    100

    200

    300

    400

    500

    600reëel

    index 1928=100

    reële prijs (rechter-as) nominale prijs (linker-as)

  • 26 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Ontwikkeling nominale woningprijzen

    in Europa 1995-2012

  • 27 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Reële woningprijzen en hypotheekrente,

    1965-2013

    Bron: CBS, NVM

  • 28 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Maximale leencapaciteit en

    koopprijsontwikkeling 1982-2012

    Bron: Woononderzoek, CBS, NVM, berekeningen OTB

  • 29 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Waargenomen en voorspelde reële

    koopprijsontwikkeling 1971-2011

    (t.o.v. 2006)

    Bron: OTB

  • 30 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Effect op de koopprijsontwikkeling

    door aanscherping hypotheeknormen

    (6% stijging woonlasten)

  • 31 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Is er sprake van herstel op de koopwoningmarkt?

  • 32 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Vereniging Eigen Huis Marktindicator

    Bron: Vereniging Eigen Huis/ CBS

  • 33 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Gemiddelde maximale leencapaciteit

    een twee maal modaal

    Bron: OTB

  • 34 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Aantal verkopen bestaande woningen

    Bron: Kadaster, NVM

  • 35 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Samenhang transacties en Eigen Huis

    Marktindicator 2007-2014

    Bron: Vereniging Eigen Huis en Kadaster

  • 36 Trends, discussies en hervormingen op de woningmarkt | 24-04-2014

    Aantal hypotheekaanvragen naar

    positie op de woningmarkt, 2009-

    2013

    Bron: HDN