Resilience zelfredzaamheid magazine nationale-veiligheid-en-crisisbeheersing-april-2012

download Resilience zelfredzaamheid magazine nationale-veiligheid-en-crisisbeheersing-april-2012

of 76

  • date post

    12-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    1.340
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Resilience zelfredzaamheid magazine nationale-veiligheid-en-crisisbeheersing-april-2012

  • 1.Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing jaargang 10 | nummer 2 | april 2012 Thema: Conferentie Resilient citizens in a resilient society Naar meer resilience in strijd tegen terrorisme Lessen trekken na onderzoeken Moerdijk Omgaan met onzekerheden: monitoren, paradox en praktijk

2. Inhoud Het Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing is een tweemaandelijkse uitgave van de Nationaal Cordinator Terrorisme- bestrijding en Veiligheid van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Het blad informeert, signaleert en biedt een platform aan bestuurders en professionals over beleidsontwikkeling, innovatie, uitvoering en evaluatie ten aanzien van nationale veiligheid en crisisbeheersing. De uitgever is het niet noodzakelijkerwijs eens met de inhoud van gepubliceerde bijdragen. De verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de inhoud van de artikelen berust bij de auteurs. Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing april 20122 Overige onderwerpen 34 | Naar meer resilience in de strijd tegen terrorisme 37 | Strategie tegen explosieven- misbruik 40 | Jihadistisch internet belangrijke motor achter internationale jihad 42 | Dreiging jihadistisch internet is vooral internationaal 43 | NL-Alert in 2012 44 | Rapport Onderzoeksraad Brand Chemie-Pack Moerdijk 46 | De burger centraal in crisiscommunicatie 47 | Kwaliteitscriteria voor crisiscommunicatie 48 | In het verleden ligt het heden 50 | Na Verkennen komt Monitoren 52 | De onzekerheidsparadox 54 | Omgaan met onzekerheid: lessen voor de praktijk 56 | Virale pandemien tussen vrees en fobie 58 | Risicos relativeren 60 | Op weg naar de meldkamer van de toekomst 62 | Praktijkervaringen Meldkamer Noord-Nederland 64 | Spoedeisende zorg euregio Maas-Rijn kent geen grenzen 67 | ICT-Response Board nieuwe schakel in crisisbeheersing 68 | De diepe ellende van publiek private samenwerking 69 | Nucleaire table-top oefening 2012 70 | Elfstedentocht: voorbereidingen gean oan! 72 | Netwerkkaarten en rijksheren: een update 73 | Handreiking betere beveiliging burgemeesters en wethouders 74 | Crisismanagement training op strategisch niveau Thema: CONFERENTIE RESILIENT CITIZENS IN A RESILIENT SOCIETY 3 | Woord vooraf (Yann Jounot en Erik Akerboom) 4 |De Franse optiek (Francis Delon) 7 | Weerbare burgers in een weerbare samenleving (Ivo Opstelten) 10 | UNISDR: Bouwen aan een cultuur van preventie (Margaretha Wahlstrm) 12 | De Amerikaanse benadering (Richard A. Reed) 14 | Naties en gemeenschappen weerbaar maken tegen risicos (Marcus Oxley) 16 | Risicobeheersing per land (Reto Schnarwiler) 18 | Workshop I Weerbaarheid in de praktijk 18 | Whole Community Resiliency 20 | Weerbaarheid in Londen 22 | De grote aardbeving en tsunami in Oost-Japan 24 | Workshop II Hoe bereiden we ons voor op het onverwachte? 24 | Meten, weten en ingrijpen ten behoeve van gemeenschappelijke weerbaarheid 26 | Bedrijfscontinuteit en weerbaarheid 28 | Workshop III Hoe mobi- liseren we de samenleving? 28 | Weerbaarheid en betrokkenheid van jongeren 30 | Hoe mobiliseer je de maatschappij? 32 | Weerbaarheid opbouwen via scholen 76 | Vier vragen aan: Yann Jounot, directeur SGDSN Omslagfot0: Arenda Oomen 3. Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing april 2012 3 Bij de eerste conferentie in 2008 met het thema National Safety and Security: Responding to Risks to Citizens, Communities and the Nation bleek dat het belangrijk was de banden tussen de stakeholders van de internationale gemeenschap aan te halen. In 2010 stond bij de tweede conferentie met het thema Climate Change and Scarcities: a challenge for Civil Protection de noodzaak centraal van een holistische benadering van de problemen die het gevolg waren van schaarste en klimaatverandering. Sindsdien hebben we diverse grote crises meegemaakt. En steeds bleken twee boodschappen de boventoon te voeren. Ten eerste is het belangrijk dat alle partijen, zowel nationaal als internationaal, de banden aanhalen voor efficinte samenwer- king en informatie uitwisseling. Ook wanneer alles voor de wind gaat, is die samenwerking en informatiedeling van groot belang om onze (inter)nationale veiligheidsplannen te verbeteren. Dat wordt cruciaal in tijden van crises voor het cordineren van de (inter)nationale respons daarop. Het is een echte uitdaging voor onze landen en organisaties, maar bovenal een regelrechte uitdaging voor Europa en de rest van de internationale gemeenschap. Ten tweede: crises trekken zich vanwege de interdependentie tussen onze landen, maar ook die binnen onze landen, niets aan van geografische n bestuurlijke grenzen. Zo kon het gebeuren dat onze samenlevingen, sectoren en burgers direct en indirect geconfronteerd werden met de gevolgen van de vulkaanuitbarsting in IJsland. En hetzelfde gold voor de gevolgen van de aardbeving en tsunami in Japan, maar het geldt ook voor sectoroverschrijdende consequenties van de verslechterde internationale economische situatie. Omdat we allemaal op ons eigen niveau betrokken zijn bij het terugdringen van de kans op rampen en bij de crisisbeheersing in onze landen, hebben we dezelfde opdracht. Het is onze taak onze samenlevin- gen zodanig in staat te stellen de schokken en sectoroverschrijdende gevolgen van crises op te vangen dat de draad zo snel mogelijk weer kan worden opgepakt. Het vergroten van een dergelijke veerkracht brengt allerlei ingewikkelde werkzaamhe- den met zich mee, want er bestaat nog geen kant-en-klaar receptenboek voor het vergroten/verhogen van weerbaarheid (resilience). Het vergroten/verhogen van de weerbaarheid (resilience) slaagt alleen wanneer we er onze burgers, ondernemers en lokale autoriteiten bij betrekken en wel vanaf de voorbereiding tot en met de feitelijke implementatie. Doel van de internationale conferentie Resilient citizens in a resilient society was dan ook deze kwesties op te pakken. In dit Magazine wordt u door de bijdragen van de sprekers deelgenoot gemaakt van de wijze waarop daar over wordt gedacht en gehandeld, vanuit de optiek van NGOs /civil society, het bedrijfsleven, de wetenschap en de overheid. Het is ons een groot genoegen dit themakatern in te leiden, gewijd aan de derde editie van de internationale conferentie over nationale veiligheid op 6 en 7 februari, waarbij Frankrijk en Nederland als gastheer optraden. Het thema dit keer was Resilient citizens in a resilient society. Een thema dat aansluit bij onze activiteiten om een bijdrage te leveren aan een weerbare en veerkrachtige samenleving en een logisch vervolg op de eerdere conferenties. Resilient citizens in a resilient society Yann Jounot, Directeur Beveiliging en Veiligheid, Secretariat Gnral de la Dfense et de la Scurit Nationale, Frankrijk Erik Akerboom, Nationaal Cordinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, Ministerie van Veiligheid en Justitie Woord vooraf 4. De 21e eeuw wordt vaak gekenschetst als een tijdperk van onzekerheid en verandering en van toenemende complexiteit, waarin situaties hoe langer hoe minder voorspelbaar blijken. De eerste tien jaren hebben dat wel bewezen. Niet alleen is de aard van de gevaren veranderd, we leven ook in een wereld die in economisch, politiek en sociaal opzicht steeds sterker onderling verweven is geraakt. De transnationale aard van de huidige risicos en bedreigingen draagt bij aan steeds weer andere soorten incidenten waaraan een maatschappij ten prooi kan vallen. De gevolgen van een crisis in een regio van een land kunnen overslaan naar een ander land, een heel continent of zelfs uitmonden in een mondiale crisis. Francis Delon, Secretaire Gnrale de la Dfense et de la Scurit in een weerbare maatschappij de Franse optiek Weerbare burgers Resilient citizens in a resilient society Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing april 20124 5. Al deze factoren maken onze samenlevingen kwetsbaar- der en stellen regeringen voor nieuwe problemen. Enerzijds bestaat de belangrijkste verantwoordelijkheid van een overheid uit het bieden van veiligheid aan haar burgers. Anderzijds moeten we accepteren dat we nooit volledige veiligheid zullen kunnen bewerkstelligen en dat we evenmin elk gevaar kunnen voorspellen, zoals extreme weersomstandigheden, epidemien, industri- le ongevallen of de daden van kwaadwillende enkelingen. Verandering en uitdaging gaan hand in hand. Wanneer we weerbaarheid beschouwen als een allesomvattend concept waarin flexibiliteit en aanpassingsvermogen worden gecombineerd, kan weerbaarheid worden gezien als het strategische antwoord op verandering. Weerbaarheid in de Franse optiek In het Franse Witboek van defensie en nationale veiligheid dat in 2008 onder de regie van president Sarkozy uitkwam, wordt weerbaarheid omschreven als de bereidheid en het vermogen van een land, een maatschappij en de publieke autoriteiten de gevolgen van een aanval of een grote ramp te weerstaan en het normale leven op een maatschappelijk aanvaardbare wijze zo snel mogelijk weer te hervatten. Weerbaarheid betreft niet alleen de staat en de lokale overheden, maar ook de private sector en de maatschappij als geheel. In de Franse doctrine van defensie en nationale veiligheid wordt onderkend dat de bovengenoemde partijen niet alleen belang hebben bij maar tegelijker- tijd ook verantwoordelijk zijn voor het functioneren van onze samenleving. Het is echter de staat die de kaders schept om de capaciteiten te ontwikkelen waarmee een crisis zo goed mogelijk het hoofd geboden kan worden. Deze belangrijkste capaciteiten betreffen de manier waarop bekende gevaren beperkt kunnen worden en hoe er geanticipeerd kan worden op en voorbereidingen kunnen worden getroffen voor het ondenkbare. Daarvoor moeten we ons situaties out of the box voorstellen die vitale infrastructuren kunnen plat- leggen en die tot maatschappelijke ontwrichting en uiteindelijk tot ondermijning van de veiligheid van een heel land kunnen leiden. In de private sector wordt van ondernemers verwacht dat ze vitale diensten draaiende kunnen houden, desnoods op een lager pitje. De bevolk