Klassieke Kring - Anouk Jacobs Thales van Milete -natuurfilosoof -1ste wiskunde en 1ste wijsgeer...

download Klassieke Kring - Anouk Jacobs Thales van Milete -natuurfilosoof -1ste wiskunde en 1ste wijsgeer (ging

of 26

  • date post

    01-Feb-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Klassieke Kring - Anouk Jacobs Thales van Milete -natuurfilosoof -1ste wiskunde en 1ste wijsgeer...

  • Anouk Jacobs

    Openbaringsgodsdiensten

    - Universaliteitsaanpak: voor alle mensen

    - Openbaring; hoogste werkelijkheid gepredikt door een profeet

    - Dogma’s

    Sekte

    - Inpalming

    - Groepsvorming

    - Hiërarchie

    - Charismatische leider

    - Afzondering van de wereld

    - Uitverkiezing

    - Geslotenheid voor informatie

    - Irrationalisme van geloofsovertuigingen

    - Proselytisme: alles doen om nieuwe leden aan te werven

    Wiskundige bewijzen in wording

    Thales van Milete -natuurfilosoof -1ste wiskunde en 1ste wijsgeer (ging toen onlosmakend samen!) -streefde naar theorie over de wereld die vatbaar was voor argumentatie -begreep dat de werkelijkheid voortdurend verandert -het beginselen dat de diversiteit en de veranderlijkheid van de werkelijkheid kon verklaren = water (foutief!). Inspiratie?  Milete = havenstad + water komt voor in 3 toestanden (vloeibaar, vast, gasvormig) -belang van Thales: vragen die hij zich stelde en de manier waarop hij er antwoorden op poogde te formuleren

    Euclides Wiskundige axioma’s

    Natuurfilosofen

    Thales van Milete

    Anaximenes stelling van Thales dat alle substanties terug te voeren waren tot één concreet element; voor Anaximenes: lucht. Verschillende soorten lucht.

    Anaximander dacht aan een onzichtbare oerstof (apeiron) die aan de grondslag ligt van de 4 hoofdelementen (water, lucht, aarde, vuur) en stelde dat lucht de oerstof van de werkelijkheid was

    Pythagoras -belang wiskunde als model om betrouwbare kennis te verwerven -geboren te Samos (eiland, dicht bij Milete) -kennis door reizen -getal ligt ten grondslag aan alles wat bestaat  alles uitdrukken in

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Thales_van_Milete

  • Anouk Jacobs

    getallen (cf. muzikale klanken uitdrukbaar in getalmatige verhoudingen)  werkelijkheid wiskundig weergeven -samen met Pythagoreeërs zegt Pythagoras: God = wiskunde => alles wat eeuwig en onveranderlijk is kan aan de hand van wiskunde worden begrepen ! werkelijkheid is niet wiskunde  probleem voor werkelijkheid want veranderlijk en dus minderwaardig t.o.v. “eeuwige” waarden van de wiskunde -getallen belangrijker dan zintuiglijke werkelijkheid want getallen zijn eeuwig en overstijgen de realiteit -combinatie theologie en wiskunde in de wijsbegeerte  enorme invloed op Westerse denken in het algemeen -de stelling van Pythagoras: a² + b² = c² waarbij a, b en c = zijden van een rechthoekige driehoek met a en b = rechthoekszijden en c = de schuine zijde *oorspronkelijke waarde van Pythagoras’ opvatting over het getal, als grondslag van de werkelijkheid illustreren *aanleiding tot ontdekking van irrationele getallen  twijfel over waarheidswaarde van het pythagoreïsche denken: irrationele getallen zijn onmeetbaar, hun wiskundige waarde kan slechts benaderd worden aangeduid en dit is in contradictie met Pythagoras’ opvatting over het eeuwige en volmaakte karakter van getallen *gevolg van de stelling van Pythagoras: pythagoreïsche filosofie verliest deel van haar geloofwaardigheid (Griekse wiskunde = meetkunde, nl. verhoudingen ipv getallen)

    Heraclitus -”De mensen die slapen hebben elk hun eigen wereld, de mensen die wakker zijn hebben een gemeenschappelijke wereld.” Individuele mensen beleven in hun slaap een droomwereld waarin elk zijn eigen waarheden heeft en zijn eigen belevenissen. Zodra men wakker wordt, stelt men vast dat dit een begoocheling was, wat blijkt uit het feit dat andere mensen iets anders hebben beleefd. Maar als ze wakker zijn, worden ze geconfronteerd met dezelfde zon, dezelfde huizen, dezelfde bomen en dezelfde mensen. -Mythen zijn groepsdromen Openbaringsgodsdiensten: aanspraak op universalisme kan niet worden waargemaakt  gemeenschappelijke waarheid ontbreekt. -Wetenschap = benaderingswijze die toelaat betrouwbare kennis te bereiken, dwz aanleiding geeft tot algemene consensus (universaliteit) van degenen die ze ernstig bestuderen en die bovendien achteraf niet door de feiten worden gelogenstraft -zoektocht naar duurzame en onveranderlijke = tevergeefs  feit dat alles veranderlijk is, is de enige zekerheid die we hebben -“stof” die ten grondslag ligt aan alles = vuur. Dit is opmerkelijk want vuur is vluchtig en ongrijpbaar  Herakleitos zei “panta rei” = alles stroomt  niets blijft hetzelfde (cf. twee keer baden in dezelfde rivier is onmogelijk, want rivier stroomt steeds door, water erin is steeds ander water, dus je kan geen twee keer baden in zelfde rivier) -vinger op zere wonde van de presocratische zoektocht naar het onveranderlijke: we kunnen op zoek naar het eeuwige getal of het

  • Anouk Jacobs

    apeiron of het atoom, enz. Maar het enige dat we vinden is het veranderlijke en het tijdelijke -reactie hierop is dat andere filosofen die verandering ontkenden:

    Parmenides van Elea Leerdicht. Echte kennis via de rede. "Denken en Zijn is één en hetzelfde." Als iets gedacht wordt is het onmogelijk te zeggen dat het "niet is". -enkel “het zijn” bestaat en het “zijn is één” -zintuigen zijn bedrieglijk en de veranderingen die we zintuiglijk waarnemen bestaan niet echt  Er is geen tijd aangezien er geen verandering is, alles wat in de zogenaamde toekomst zal bestaan, bestaat in feite nu reeds, “worden” = begrip dat illusies uitdrukt

    Zeno van Elea Grondlegger van de dialectiek. Achilles en de schildpad  beweging bestaat niet.

    Leucippus en Democritus Leer van het atomisme!!! -ontstaan atomisme = materialistische leer: probleem opl. verhouding eeuwige tijdelijke en veranderlijke onveranderlijke  stelling: alles wat bestaat is opgebouwd uit kleine, ondeelbare deeltjes = atomen (atomos = ondeelbaar). Die atomen zweven rond in een lege ruimte en komen zo nu en dan met elkaar in botsing. Wanneer ze botsen, geven ze uiting aan voorwerpen die wij zintuiglijk kunnen waarnemen en die voorwerpen verdwijnen dan ook weer wanneer de atomen uit elkaar gaan Deze theorie geldt ook voor het menselijk lichaam en de mentale vermogens waarover we beschikken. Ook de ziel (levensbeginsel) = resultaat van samenklontering van bewegende atomen  geen onsterfelijkheid want ziel wordt vernietigd wanneer atomen elkaar weer loslaten

    De sofisten en Socrates (5e VC)

    Socrates -was beïnvloed door kritische denkwijzen natuurfilosofen en sofisten maar aanvaardde relativisme niet! -de waarheid en het goede bestaan -poogde sofisten met eigen discussietechnieken te bestrijden -meesterlijke ondervrager; gangbare overtuigingen zijn in werkelijkheid sterk betwistbaar -“ik weet dat ik niets weet”  toch overtuigd dat een rationele fundering van moraal en politiek mogelijk is => Dit is uitgangspunt van de wijsbegeerte van zijn grootste leerling, nl. Plato

    Plato Grot, zintuigen zijn bedrieglijk. -Atheense filosoof en Socrates’ grootste leerling -1 van de meest invloedrijke denkers aller tijden -ontwierp samenhangend systeem waarin speculatieve, ethisch- politieke en kennistheoretische vragen op rationele wijze werden

  • Anouk Jacobs

    benaderd -zoeken naar het goede (cf. Socrates)  door totaalvisie over de mens en over de wereld waarin die mens leeft -betrouwbare kennis moet aan een aantal eisen beantwoorden -inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van de menselijke kennisverwerving -kennisleer: geïnspireerd door succes wiskunde (meetkunde!). Enkel in de meetkunde is de mens tot inzicht, samenhang en onomstootbare zekerheid gekomen (althans in Plato’s tijd) + positieve vooruitgang muziektheorie (verhoudingenleer) en sterrenkunde (zintuiglijke wereld) -past denkwijze van de meetkunde op alle problemen toe. Karakteristieke van deze methode is dat in de meetkunde enkel volmaakte vormen worden bestudeerd en niet de figuren in de praktijk  belang van exacte taal (juiste definiëring begrippen,...) besluit: kennis is pas mogelijk als kennis van volmaakte vormen die in definitie worden gevat => bewijsvoering en samenhang -Vormenleer: er bestaat een cirkel  cirkel bestaat  vormen bestaan nooit volmaakt in zintuiglijke wereld  er bestaat dus een andere wereld Stelling: alle aspecten van de ervaarbare wereld zullen slechts kenbaar zijn via volmaakte vormen Besluit: er bestaat een Vormenwereld die bestaat uit basismodellen (prototypes) van alle dingen op volmaakte wijze. Onze ervaarbare wereld bestaat uit benaderde realisaties van die volmaakte vormen  via methode analoog aan wiskunde: Vormenwereld en dus basisstructuur van onze wereld leren kennen  er bestaat een andere, aparte werkelijkheid, een wereld buiten ons, waarin die vormen bestaan -deze vormenopvatting komt overeen met oude pythagoreïsche gedachte dat de wereld een wiskundige structuur heeft of een structuur die met de wiskundige methode kan worden benaderd -platonisme op natuurwetenschappelijk gebied  ontwikkeling sterrenkunde (astronomie): 2 invloeden: 1) mening Grieken: hemel = volmaakt  beweging hemellichamen = volmaakt 2) wiskunde  volmaaktheid = eenparige beweging (een constante cirkelvormige beweging)  beweging sterren en planeten = cirkelvorming  invloed van Plato versterkte deze tendens: als sterren = goddelijk  vormenwereld volgen  eenvoudig, volmaakte wiskundige vorm ervoor ! In het platonisme zelf hoeft men niet te geloven dat er een afhankelijke Vormenwereld bestaat. Men kan ook aannemen dat deze “vormenwereld” bestaat in onze geest. Afzonderlijk bestaan vormen = probleem  bestaat een spiraal, parabool, getal e, getal pi, getal i of zijn deze v