Art in public landscapes by Berno Strootman

of 142 /142
Kunst in de publieke ruimte Planning our Green Heritage 27 maart 2012 STROOTMAN Landschapsarchitecten ‘Schuilplaats voor Anas Penelope’, Broos, Kamerik

Embed Size (px)

description

Congres “Planning our Green Heritage” - March 27, 2012 at De Schorre – Boom, Belgium. Workshop: Art in public landscapes by Berno Strootman (Strootman Landscape architects, Amsterdam) (Dutch)

Transcript of Art in public landscapes by Berno Strootman

  • Kunst in de publieke ruimte Planning our Green Heritage 27 maart 2012

    STROOTMAN Landschapsarchitecten Schuilplaats voor Anas Penelope, Broos, Kamerik

  • InhoudStrategisch project klei-ontginning Rupel

    Resultaten van een onderzoek naar de relatie tussen kunst en landschap

    Case 1 Waterlandgoed EnschedeCase 2 Waterzuiveringspark Het LankheetCase 3 DantumadeelCase 4 Belvedres Drentsche AaCase 5 Groeve Boudewijn - De ZandloperCase 6 Tijdelijke kunst - SleM

  • Strategisch project klei-ontginning Rupel

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • Boom

    Schelde

    A12E19

    Antwerpen

    Rumst

  • Boom

    A12 E19

    Rumst

    Reet

  • Terhagen

    Rupel

    RumstE19

  • Hoe kan kunst bijdragen tot een verhoogde landschappelijke beleving en daardoor als hefboom fungeren in

    het samen laten sporen van ruimtelijke, landschappelijke ontwikkeling, met

    respect voor de historische waarde?

    Vraag van Provincie Antwerpen:

  • Kunst als middel om:- een gebied interessanter te maken- cultuurhistorie beleefbaar te maken

    Ofwel:

  • Resultaten van een onderzoek naar de relatie tussen kunst

    en landschap

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    Richard Deacon Musee d Art Moderne de Lille

    Kunst imponeert : landschap is een decor voor de kunst

  • Kunstsoorten

    Kunst imponeert : landschap is een decor voor de kunst

    Claus Oldenburg en Coosje van Bruggen Parc de la Villette Paris

  • Kunstsoorten

    Kunst is autonoom maar in interactie met het landschap

    Musee Rodin, Paris

  • Kunstsoorten

    Kunst is autonoom maar in interactie met het landschap

    Lucio Fontana Krller-Mller Museum Otterlo

  • Kunstsoorten

    grappige ontmoeting

    Helmut Smiths Op verschillende plekken in Nederland

  • Kunstsoorten

    grappige ontmoeting

    Carol Hummel

  • Kunstsoorten

    kunst gemaakt voor de plek kunst accentueert het landschap

    Daniel Buren Seine Saint Denis

  • Kunstsoorten

    kunst gemaakt voor de plek kunst accentueert het landschap

    Helmut Smiths

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    Martijn Engelbregt Utrecht

  • Kunstsoorten

    Wapke Feenstra, Former Farland Austria

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    Bomarzo Monster Itali

  • Kunstsoorten

    Ben Butler Hudson

  • Kunstsoorten

    Andy Goldsworthy Rockcliffe, UK

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    Aris de Bakker Odapark

  • Kunstsoorten

    Pjotr Mller Follies, Dorst

  • Kunstsoorten

    Menaste Kadisman Storm King Art Center, Mountainville, USA

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    Angelieke Blauw Odapark

  • Kunstsoorten

    MuseumPark Rotterdam

  • Kunstsoorten

    David Nash Wales UK

  • Kunstsoorten

    Jenk Charles Edinburgh

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    David Nash Wiltshire, UK

  • Kunstsoorten

    Calder Muse d Art Moderne de Lille

  • Kunstsoorten

    Walter de Maria New Mexico

  • Kunstsoorten

  • Kunstsoorten

    Gintaras Karosas Europos Parkas Vilnius

  • Kunstsoorten Bamboepark vlakbij Avignon

  • Kunstsoorten

    Mikael Hansen Fyn, Denmark

  • Kunstsoorten

    Andy Goldsworthy Ashio, Japan

  • Case 1Waterlandgoed Enschede

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • Lichte voor-

    zuivering

    Zware voor-

    zuivering

    Huidige situatie

    Gemeente

    betaald extra

    voorzuivering

    voor zwemwater

    kwaliteit

    Voorzuivering

    na calamiteiten-

    bekken

    beton

    beton

  • BESTAANDE SITUATIE

  • SCHEMA PUTTEN/VOIDS

  • OPSTELLING PUTTEN

  • SCHEMA VERBINDINGSPIJPEN

  • SCHEMA RANDEN

  • ROUTES

  • SCHEMA HEKKEN

  • Case 2Waterzuiveringspark

    Het Lankheet

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • inout

  • Het Lankheet Water Purification Park

    Water Purification ParkHet Lankheet

    A water purification plant, but at the same time a public water park and a nature area: this combination can be found on the Lankheet country estate. This scien-tific experiment is designed as a poetic water spectacle.The aim of the water purification park is to develop reed lands that purify stream water and at the same time produce biomass for green energy or fuel. Fundamental scientific research is going on for five years on the cleansing of sur-face water using reed filters.The water purification is regarded as a blue service and thereby as a new eco-nomic support for the country estate. The water of the Buurserbeek is let into the purification park, cleansed, and channelled back into the stream. The water board pays the country estate for its purifying activity. Moreover, by allowing the purified water to flow through an existing but dried out marshy woodland, opti-mal conditions are created for a natural alder and bird cherry wood.The project is designed as a water garden. Two approaches have been followed. In the first place, the working of the water purification system and the course of the water in that process have been made as clear as possible. In addition, the design-ers have deployed a large number of design tools to turn the purification park into a pleasure garden in the tradition of water gardens like the Villa dEste in Tivoli, Italy. Every link in the water purification machine of the country estate is transformed into a feature of the park.The layout of the reed fields forms the framework of the water garden. Because one side of several fields has been made slanting for technical reasons, a system of linear and meandering paths results. On the east side a clear-cut boundary is formed by an undulating curved panoramic dike that is both spatial spine and observatory point.Special features are added to the park to evoke a poetic atmosphere and to pro-vide insight into the system. Head-shaped and bottom-shaped granite blocks, for instance, mark the transition from one reed bed to another. An insect-like object is placed in the middle of the supply stream, which is widened where it enters the purification system. The basis of this object consists of a large old screw pump that is connected with granite elements by means of a steel construction. The Scottish artist Jim Buchanan has designed a water labyrinth at the end of the purification system.New woods with an enchanting atmosphere will be planted on the country estate. Some of the existing woods on the estate will be accentuated with special bulbous plants and flowering shrubs. New woodland with Taxodium distichum will be planted on wet parts of the estate. A wooden-planked path winds its way between the trees.

    2_

    A pleasant and functional water garden

    0 2 km

    Haaksbergen

    out in

    Location within the forest

    2_ 3

  • beeld: Anouk Vogel

  • Case 3Dantumadeel

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • GM

    EHS

    EHS

    EHS

    EHS

    Broeksterwld

    Damwld

    Voorweg

    Prikkebosk

    Zandhorst

    Zwem

    mer

    Zwagermieden

    Miedlaan

    Dwarslaan

    Hoofdweg

    Doniaweg

    Zand

    hors

    t

    Broe

    klaa

    n

    Joh.

    Dirk

    slaan

    Dam

    mela

    an

    Broe

    klaa

    n

    Verm

    anin

    gspa

    d

    Voorweg

    Willemstraat

    Kavelweg

    Oosterlaan Water

    CrescentAvenueAvenue

    Built-up area newBuilt-up area existing

    Built-up area town centreRoadway/path

    Golf courseStables

    Ecological main structure

  • Present situation: trees and shrubs

    Present situation: built areas

    Present situation: water

    Present situation: recreational network

    Future situation: trees and shrubs

    Future situation: built areas

    Future situation: water

    Future situation: recreational network

  • Present situation: trees and shrubs

    Present situation: built areas

    Present situation: water

    Present situation: recreational network

    Future situation: trees and shrubs

    Future situation: built areas

    Future situation: water

    Future situation: recreational network

  • Voor: bestaande brug over De Zwemmer

  • Na: nieuwe brug over De Zwemmer

  • Case 4Belvedres Drentsche Aa

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • single_dot regular

    single_dot bold

    single_dot regular

    single_dot bold

  • Case 5Groeve Boudewijn -

    De Zandloper

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • Locatie

  • A N T W E R P E N

    B E R G E N O P Z O O M

    O S S E N D R E C H T

    R O O S E N D A A L

    O S S E N D R E C H T

    regio Brabantse Wal10

  • Markiezaat kleigebied kwelzone Brabantse Wal helling Brabantse Wal bossen

    Groeve Boudewijn

    put

    0

    25 m

    17 m

    10 m

    doorsnede Brabantse Wal

    zicht op de Brabantse wal vanaf A58uitzicht vanuit de omgeving naar de groeve

    12

  • O S S E N D R E C H T

    G R O E V E

    12,55,002,50 10,07,50

    15,0

    20,0

    25,0

    17,5

    22,5

    O S S E N D R E C H T

    12,55,002,50 10,07,50

    15,0

    ,517

    20,

    17 5

    20,0

    22,5

    25,0

    22 5

    25

    Hoogtelijnen voor vergraving Hoogtelijnen na vergraving14

  • G RO E V E

    K a l m t h o u t s eH e i d e

    r e c r e a t i e p a r k

    r e c r e a t i ep a r k

    G r o o t e M e e r

    K l e i n eM e e r

    Zw a l u wm e e r

    Zw a r t e d u i n

    R a u w v e l d e n

    M o s e v e n

    Omgeving

    Recreatie

    Het gebied is recreatief aan-trekkelijk vanwege het onder-scheidende karakter. Zowel meer intern gerichte verblijfsrecreatie als allerlei dagrecreatieve voor-zieningen en buitenrecreatie komen voor in de omgeving. Belangrijke attractie is het park De Zoom - Kalmthoutse Heide. Dit grensoverschrijdende park is bijna 30 vierkante kilometer groot en ligt tussen Ossendrecht en Kalmthout aan de zuidoostelijke rand van de Brabantse Wal. Het park bestaat uit heidegebieden, vennen, een centraal gelegen stuifzandgebied en grote stukken naaldbos. Het park is aantrekkelijk voor met name wandelaars, fi etsers, ruiters en verder voor alle stille natuurgenieters. De recreatieve druk is aan de Belgische kant (vanuit de Antwerpse agglo-meratie) erg hoog. Er wordt dan ook gezocht naar mogelijkheden om dit zwaarte punt te verleggen naar de Nederlandse zijde.

    17

  • 22

  • 27

  • Formatie van Kootwijk

    Formatie van Twente

    Formatie van Tegelen

    Formatie van Usselo

    Formatie van Griendveen

    waardevolle elementen

    Het zijn vooral de restanten van de bedrijfsvoering die waardevol zijn om ingezet te worden bij de herinrichting van het terrein. De in het toekomstige plan bruikbare elementen in de groeve zijn de putten, grond-lichamen, bassins, wanden, en de nieuwe bodemopbouw.De putten bieden besloten ruimten waarin je een kijkje krijgt in het ondergrondse. De beleving in deze ruimten is karakteristiek voor de plek. De grondlichamen bieden de kans om de ruimte te ontstijgen en overzicht te krijgen. Ze zijn een idrukwekkend gezicht en manfi steren zich nadrukkelijk in de open ruimte. De bassins met hun onderscheiden zich sterk met hun opvallende waterkleuren en vormen aangename trekpleisters.De wanden van de putten hebben zoveel verschillende eigenschappen en zelfs enkele voor in Nederland bijzondere eigenschappen, zoals de versteende klei. De overgangen tussen de vergraven en onvergraven terreindelen hebben wanden waarin de gelaagdheid van de bodem zichtbaar wordt. De groeve zou er bij gebaat zijn om veel meer gebruik te maken van het schilderij dat door de bodemlagen wordt gevormd. De bodemlagen verschillen op iedere locatie in dikte en textuur en kleur. Het geheel wordt tot leven gebracht door de natuurlijke processen die er op los gelaten worden. Het in beeld brengen van deze lagen strekt dan ook verder dan de ruimte die de geologen hoogst noodzakelijk achten. De wanden kennen zoveel expressie dat het een gemiste kans zou zijn om maar een klein stukje in beeld te brengen.

    33

  • Processen

  • E R O S I E

    VERTICALE GROEVENuitslijten van bodem door

    regenwater

    DIEPE GEULENuitslijten van bodem over

    hellend kleivlak door regenwater

    VERTICALE GROEVENuitslijten van bodem door

    kwelwater

    ONDIEPE GEULENuitslijten van bodem over

    hellend zandvlak door regenwater

    PLATTE TOPwinderosie op kleinlichamen

    BEWEGEND ZAND winderosie op zandlichamen

    matrix van processenmatrix van processen

    42

  • V E R D R O G I N G O C C U P AT I E

    FLAUWE HELLINGvervorming van

    zandwanden

    KAMMEN vervorming van

    zandlichamen met opstaande randen

    VERSTEENDE KLEIvervorming van kleiwanden

    GEBARSTEN KLEI vervorming van kleibodems

    en -lichamen

    LEVENDE BARSTENvegetatie op kleilichamen

    LEVENDE RANDEN vegetatie op

    zandvergravingen

    LEVENDE WANDENvogels en insecten in

    wanden

    LEVEND ZAND insecten op zandbodems

    43

  • D E P O S I T I E O X I D AT I E

    ZANDPATRONENafzetting van zand op zandbodems en

    zandlichamen

    ZANDPATRONEN afzetting van zand op

    kleibodems en kleilichamen

    ZWARTE BANDafzetting van klei

    op zandbodems en zandlichamen

    KLEISTROMEN afzetting van klei op

    kleibodems en kleilichamen

    RODE STREPENafzetting van ijzer op

    wanden door kwelwater

    RODE VLOERENverkleuring door ijzer van

    zandbodems

    RODE RANDENverkleuring door ijzer van randen i.c.m. verdroging

    RODE WANDENverkleuring door ijzer van wanden en grondlichamen

    44

  • O X I D AT I E A C C U M U L AT I E I N U D AT I E

    GROENE RANDENverkleuring door leem aan

    randen van plassen

    GROENE WANDENverkleuring door leem van wanden en grondlichamen

    MINTGROEN WATERleem kleurt water groen

    AZUURBLAUW WATERkalk kleurt water blauw

    KNALROOD WATERijzer kleurt water rood

    SPIEGELENDE VLAKKENoverstroming door

    regenwater

    DRIJFZAND EN PLASSENoverstroming door kwelwater

    STEILE RANDENvervorming van randen van zandput ook bij fl uctuatie

    van water

    HORIZONTALE GROEVEN vervorming van randen van kleiputten ook bij fl uctuatie

    van water

    45

  • Concept

  • rese

    rvoi

    r

    geu

    len

    stel

    sel

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    stu

    wm

    eer

    klei

    plaa

    t

    berg

    en

    zonering

    48

  • 58

    Huidige situatiehet terrein bestaat uit een dekzandlaag (geel) een on-doorlatende kleilaag (donkergrijs) en de Formatie van tegelen (licht grijs) die bestaat uit klei en zand lagen.

  • 59

    vergraven zand en kleiAls eerste wordt de plas gegraven hierbij komen zand en klei vrij, vervolgens wordt een deel van het dekzandlaag in het geulenstelsel en de top van de dekzandlaag op de lokatie van de kleiplaat vergraven.

  • 60

    aanbrengen klei en zandbergenDe klei en zand wordt gebruikt om de eilanden van in het geulenstelsel op te hogen. Het zand van de kleiplaat wordt gebruikt om zandduinen van te maken.

  • 61

    graven geulenstelselzand en vooral klei worden vergraven om ruimte vrij te maken voor het geulenstelsel. het zand en klei kan gelijk verwerkt worden in de zandbergen en het geulenstelsel enkan nabij opgeslagen worden.

  • 62

    aanbrengen zandgeulen en kleiplaatHet vrijgekomen zand wordt in het geulenstelsel aange-bracht het zand dat resteert wordt verkocht. De kleiplaat en kleibergen worden boven op het dekzand geplaatst.

  • 63

    Geo-machine in werkinghet zand zal uit de geulen eroderen en in de plas gede-poneerd worden. Het zand wordt naar de kleiplaat ge-transporteerd waar extra zandbergen worden geplaatst.

  • Ontwerp

  • 50 100 200 300 400 500 meter0

    herinrichtingvoorstel

    66

  • 67

  • 68

  • 69

  • 70

  • 72

  • 73

  • Geulenstelsel

  • 94

    gaatjes wand

  • 95

    overhangende wand bastion

    rode streepjes wandzandtaartwand

  • Case 6Tijdelijke kunst- SLEM

    STROOTMAN Landschapsarchitecten

  • Dansendwoud - Oerol 2005

  • Dansendwoud - Oerol 2005

  • Jaarringen - Oerol 2006

  • Jaarringen - Oerol 2006

  • Jaarringen - Oerol 2006

  • LangsteLenteLicht - Salland 2008

  • Zomersprookjes - De Nederlandse Kust 2007

  • Hoe kan kunst in het Strategisch Project klei-ontginning Rupel bijdragen

    tot een verhoogde landschappelijke beleving en daardoor als hefboom

    fungeren in het samen laten sporen van ruimtelijke, landschappelijke

    ontwikkeling, met respect voor de historische waarde?

    Discussie:

    Presentatie Green Heritage 28 mrt 2012 min pagina's.pdfPresentatie Green Heritage 2.pdfPresentatie Green Heritage 1.pdfPresentatie Green Heritage A.pdfPresentatie Green Heritage BPresentatie Green Heritage CPresentatie Green Heritage DPresentatie Green Heritage EPresentatie Green Heritage 25Presentatie Green Heritage FPresentatie Green Heritage GPresentatie Green Heritage H

    BaasdamLandschappelijk raamwerk voor Landgoed Baasdam te TubbergenInhoudSlide Number 3BaasdamBaasdam op de luchtfotoSlide Number 6Slide Number 7Slide Number 8Slide Number 9Slide Number 10Slide Number 11Slide Number 12Slide Number 13Slide Number 14Slide Number 15Slide Number 16Slide Number 17Slide Number 18Slide Number 19Slide Number 20Ruimtelijke samenhang tussen de onderdelen van het landgoedSlide Number 22Slide Number 23Slide Number 24Slide Number 25Slide Number 26Slide Number 27Slide Number 28Slide Number 29Slide Number 30Slide Number 31Slide Number 32Slide Number 33Slide Number 34Slide Number 35Slide Number 36Slide Number 37Slide Number 38Slide Number 39Slide Number 40Slide Number 41Slide Number 42Slide Number 43Slide Number 44Slide Number 45Slide Number 46Slide Number 47Slide Number 48Slide Number 49Slide Number 50Slide Number 51Slide Number 52BebouwingSlide Number 54Slide Number 55Slide Number 56Slide Number 57Slide Number 58Slide Number 59Slide Number 60Slide Number 61Slide Number 62Slide Number 63Slide Number 64Slide Number 65Slide Number 66Slide Number 671. samenhang creren?op een klassieke manierSlide Number 692. samenhang creren?op een eigentijdse manierSlide Number 713. Binnen welke bandbreedte?Slide Number 73Slide Number 74Slide Number 75Slide Number 76Slide Number 77Slide Number 78Slide Number 79KunstSlide Number 81Slide Number 82Slide Number 83Slide Number 84Slide Number 85Slide Number 86Slide Number 87Slide Number 88Slide Number 89Slide Number 90Slide Number 91Slide Number 92Slide Number 93Slide Number 94Slide Number 95Slide Number 96Slide Number 97Slide Number 98Slide Number 99Slide Number 100Slide Number 101Slide Number 102Slide Number 103Slide Number 104Slide Number 105Slide Number 106Slide Number 107Slide Number 108Slide Number 109Slide Number 110Slide Number 111Slide Number 112Slide Number 113Slide Number 114Slide Number 115Slide Number 116Slide Number 117Slide Number 118Slide Number 119Slide Number 120Slide Number 121Slide Number 122Slide Number 123Slide Number 124Economische dragersSlide Number 126Slide Number 127Slide Number 128Slide Number 129Slide Number 130Slide Number 131Slide Number 132Slide Number 133Slide Number 134Slide Number 135Slide Number 136Slide Number 137Slide Number 138Slide Number 139Slide Number 140Slide Number 141Slide Number 142Slide Number 143Slide Number 144Slide Number 145Slide Number 146Slide Number 147Slide Number 148Slide Number 149Slide Number 150Landschappelijk raamwerk voor Landgoed Baasdam te Tubbergen

    waterlandgoedSlide Number 1Slide Number 2Slide Number 3Slide Number 4Slide Number 5Slide Number 6Slide Number 7Slide Number 8Slide Number 9Slide Number 10Slide Number 11Slide Number 12Slide Number 13Slide Number 14Slide Number 15Slide Number 16Slide Number 17Slide Number 18Slide Number 19Slide Number 20Slide Number 21Slide Number 22Slide Number 23Slide Number 24Slide Number 25Slide Number 26Slide Number 27Slide Number 28Slide Number 29Slide Number 30

    zandloper

    Presentatie Green Heritage 21

    Presentatie Green Heritage E_klein