Abn amro balansherstel consument drukt consumptie

download Abn amro balansherstel consument drukt consumptie

of 7

  • date post

    29-Nov-2014
  • Category

    Business

  • view

    493
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Omdat veel huishoudens eerst hun schulden willen aflossen en hun huishoudboekje op orde willen brengen, zal er pas in 2015 ruimte komen voor een beginnend herstel van de consumptie in Nederland. Dat voorspelt het economisch bureau van ABN Amro in een vrijdag verschenen rapport. Met een plusje van 0,3 procent zal het herstel volgend jaar ook nog zeer bescheiden zijn, stellen de economen van de bank. Voor dit jaar rekent ABN nog steeds op een daling van de uitgaven van meer dan 2 procent. Volgens het rapport zijn de bestedingen van huishoudens afgelopen jaren sterk teruggelopen doordat het reëel beschikbaar inkomen tussen 2008 en 2013 met ongeveer 6 procent is gedaald. Tegelijkertijd zijn de vaste lasten met zo’n 12 procent gestegen. Dit drukt de overige uitgaven van huishoudens. Bron: Z24.nl

Transcript of Abn amro balansherstel consument drukt consumptie

  • 1. Economisch Bureau Nederland Mathijs Deguelle Nico Klene Focus op consumptie 24 januari 2014 Nederlandse bedrijfsleven als geheel. Balansherstel consument drukt consumptie De crisis legde op deze manier pijnlijk een aantal knelpunten in de Nederlandse Consumptie in derde kwartaal 2013 teruggevallen naar niveau midden 2004 Vaste lasten stegen met 12% sinds 2007 en beperken vrije bestedingsruimte Oplossing voor particuliere schulden noodzakelijk voor herstel binnenlandse economie detailhandel bloot. Zaken die in de jaren voor 2008 wel bekend waren, maar door de steeds stijgende omzetten genegeerd of op zijn minst gemarginaliseerd konden worden. Stijgende omzetten die overigens deels werden bereikt door toenemende consumptieve schulden van huishoudens. Nederland kende, en kent nog Het wordt een steeds bekendere aanblik voor Volumeontwikkeling detailhandel wie de Nederlandse binnensteden bezoekt. 3mnd voortschrijdend gemiddelde, in % j-o-j Winkelstraten worden gekenmerkt door lege etalages en pop-upstores nu steeds meer winkels het hoofd niet meer boven water weten 1 steeds, te veel winkels . Ook de opkomst van 6% online retail werd te lang niet onderkend door 4% retailers. Juist dit kanaal is de afgelopen jaren, 2% ook tijdens de crisis, fors blijven doorgroeien . 2 0% Deze groei wordt nog wel eens verantwoordelijk te houden. De economische crisis die in 2008 -2% begon, raakte de detailhandel hard. Sinds 2008 -4% gehouden voor de tegenvallende resultaten bij daalde het volume, de omzet gecorrigeerd voor -6% fysieke retailers. Toch is dit niet helemaal -8% terecht. Het feit dat de groeiende online omzet prijswijzigingen, cumulatief met 13%. Vooral de non-food detailhandel, zoals kleding, -10% 2008 woningdecoratie en elektronica, kreeg forse klappen. In sommige branches daalde het 2009 2010 Detailhandel totaal 2011 2012 2013 Food detailhandel offline retailers juist nu pijn doet, is grotendeels een gevolg van de krimpende markt als geheel, en niet de oorzaak van de teruglopende Bron: CBS volume in deze periode met bijna 40%. volumes. het totaal aantal faillissementen in verhouding Dergelijke klappen zijn voor veel winkels niet op tot het totaal aantal bedrijven, steeg van 0,45% te vangen. Het aantal faillissementen kende dan in 2007 tot een geraamde 0,92% in 2013. Een ook een forse stijging, vooral toen de crisis historisch zeer hoog percentage en beduidend bestendig bleek en ook in 2012 en 2013 hoger dan de faillissementsgraad van het aanhield. De faillissementsgraad in de sector, 1 In 2010 kende Nederland 0,006 winkels per inwoner. Van de landen om ons heen kent alleen Belgi een hogere winkeldichtheid. 2 Cumulatief bedroeg de groei van de omzet van online retailers in 2013 114% sinds 2008. Ondanks deze groei bedragen de online bestedingen aan producten nog steeds slechts 6,8% van de totale retailomzet.
  • 2. Oorzaak ligt dieper Dat de consumptie terugloopt in een tijd van De oorzaak van de teruglopende retailverkopen crisis is op zichzelf niet heel gek. Er is immers moet dan ook elders worden gezocht. Niet druk op het beschikbaar inkomen. Verder maakt alleen de retailverkopen, maar ook de totale Mutatie beschikbaar inkomen & particuliere consumptie oplopende werkloosheid mensen onzeker, 3 particuliere consumptie is al een aantal jaren enkele specifieke oorzaken aan te wijzen voor 2000 en 2013 is de consumptie cumulatief naar de sterke daling van de particuliere consumptie. 2 bestedingen. Ook zijn er in de huidige crisis achtergebleven bij die in het buitenland. Tussen 3 waardoor er vaak kritisch gekeken wordt naar de niet gestegen. De groei is bovendien duidelijk in % j-o-j schatting maar met 4% toegenomen. Dat is 1 0 -1 -2 beduidend minder dan de +10% voor de Als eerste natuurlijk de daling van het reel eurozone als geheel. Sinds midden 2008 zijn beschikbaar inkomen van huishoudens. deze bestedingen in Nederland, net als de Daarnaast zijn er nog enkele vermogenseffecten retailverkopen, zelfs afgenomen, waar in de die negatief doorwerken en die Nederland ook eurozone nog sprake was van een kleine echt apart zetten van het buitenland. Deze twee stijging. factoren zorgen ervoor dat huishoudens eerst 2013 is dit inkomen onafgebroken gedaald, met hun eigen balans op orde willen brengen naar schatting in totaal zon 6%. voordat er aan consumptie wordt gedacht. De Deze verslechtering komt onder meer door de retail, tenslotte, heeft ook nog last van de vaste daling van het rele loon: vanaf 2010 is de lasten, die iedere maand een deel van het stijging van het brutoloon achtergebleven bij de beschikbaar inkomen innemen dat daardoor niet inflatie. Terwijl het consumptieprijspeil in de meer vrij kan worden besteed. In de volgende jaren 2010-13 gemiddeld 2,2% per jaar steeg, paginas zullen wij deze factoren bespreken. gingen de brutolonen slechts gemiddeld 1,6% Volumeontwikkeling particuliere consumptie 3mnd voortschrijdend gemiddelde, in % j-o-j 6 5 4 3 2 1 0 -1 -2 -3 -4 2000 07 08 09 10 Reel beschikbaar inkomen 11 12 13 14 Part. consumptie Bron: CBS; CPB; ramingen: ABN AMRO Econ. Bureau 5,6 Daling van het reel beschikbaar inkomen De daling van de particuliere consumptie sinds midden 2008 wordt vooral verklaard uit het 2002 2004 2006 2008 2010 2012 ongunstige verloop van het reel beschikbaar 4 Bron: CBS inkomen van gezinnen . In de periode 2008 tot 4 3 -3 Bestedingen van huishoudens aan goederen en diensten. Dit is het (netto) inkomen waarover de gezamenlijke huishoudens in ons land kunnen beschikken t.b.v. consumptie na correctie voor inflatie. omhoog . Verder heeft het ombuigingsbeleid van de overheid de koopkracht aangetast. Ook speelt 5 De contractloonstijging (dus excl. het incidenteel: het effect van periodieken en promoties e.d.) bedroeg slechts 1,3%. 6 Dit achterblijven werd niet veroorzaakt door een onverwacht hoge inflatie. Nederland kiest sinds het Akkoord van Wassenaar in 1982 voor loonmatiging om de internationale concurrentiepositie te versterken. Dit stimuleert de export, die op zijn beurt als vliegwiel kan dienen voor de binnenlandse bestedingen.
  • 3. de pensioenproblematiek, die samenhangt met Vermogen gezinnen licht verder gestegen De grafiek links laat de ontwikkeling van de de gestegen levensverwachting en de lage EUR mld diverse vermogensbestanddelen zien van rentes. In recente jaren zijn de pensioenpremies (voor werknemer en/of werkgever) verhoogd, 4.000 huishoudens. Het niet-financile vermogen (waarde woningbezit) is de voorbije vijf jaar 3.000 terwijl de uitkeringen niet aan de inflatie of afgenomen. De schulden zijn nog steeds iets loonstijging zijn aangepast, of zelfs zijn 2.000 toegenomen. Dat het nettovermogen na een verlaagd. Naar schatting 1%-punt van de 6%- 1.000 dipje in 2008 per saldo is gestegen, is te daling van het beschikbaar inkomen kan worden toegeschreven aan deze pensioenmaatregelen. Dit is een dempende factor die het buitenland, danken aan de gestage stijging van de - zeer 0 7 omvangrijke - pensioenreserves . Op papier zijn Nederlandse gezinnen tijdens de crisisperiode -1.000 00 waar een dergelijk goed pensioensysteem vaak 02 04 06 08 10 12 Niet-fin. activa Effecten Verzeker.techn. voorzieningen Chartaal geld en deposito's Schulden Nettovermogen niet aanwezig is, over het algemeen niet kent. Ten slotte is de werkgelegenheid sinds 2008 ruim 2% gekrompen. dus rijker geworden - althans gemeten in euros. Gecorrigeerd voor inflatie is het een ander verhaal, en ook als percentage van het BBP is sprake van een daling: Ruim 10%-punt ten opzichte van de piek in 2006 (destijds bijna Negatieve vermogenseffecten Maar er spelen, zoals gezegd, ook Bron: CBS; * 2013 obv cijfers 3e kwartaal vermogenseffecten die de consumptie Vermogen in- en exclusief voorzieningen maken ruim de helft uit van het nettovermogen waarschijnlijk hebben gedrukt. Sinds de zomer EUR mld van huishoudens. Maar dit is slechts een 440% van het BBP). Pensioen- en levensverzekerings-voorzieningen van 2008 zijn de huizenprijzen gedaald in 3.000 vordering die huishoudens hebben; ze kunnen rele termen met in totaal 30%. Daarnaast zijn 2.500 er niet vrij over beschikken. Bovendien is het de 2.000 vraag of huishoudens wel een goed beeld de aandelenkoersen, in tegenstelling tot het buitenland, sinds midden 2007 per saldo hebben van hun opgebouwde pensioen- gedaald. De koersen laten overigens al weer 1.500 geruime tijd een opgaande lijn zien, maar 1.000 beeld er minder gunstig uit, zoals uit de grafiek 500 links beneden blijkt. En dat benvloedt mogelijk daarmee is het verlies van het begin van deze periode nog niet goedgemaakt. Vermogensverliezen drukken doorgaans de consumptie en daarmee de BBP-groei. voorziening. Zonder deze voorzieningen ziet het de zorg van veel huishoudens over hun 0 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13* Nettovermogen financile positie. Nettovermogen ex voorzieningen Bron: CBS; * 2013 obv cijfers 3e kwartaal Verzekeringstechnische voorzieningen: vermogens die beheerd worden door pensioenfondsen en levensverzekeringsmaatschappen ten einde hier pensioenen of levensverzekeringen mee uit te keren (CBS). 7
  • 4. Balansherstel Per saldo betekent dit dat, hoewel de Vrije consumptie en vrij beschikbaar inkomen van huishoudens dat zij daadwerkelijk inkomen vermogens van gezinnen in absolute termen zijn Er is nog