verken, herken deel DE ZZP -MAATSCHAPPIJ - 2014-06-17آ  2 | De ZZP-Maatschappij De...

download verken, herken deel DE ZZP -MAATSCHAPPIJ - 2014-06-17آ  2 | De ZZP-Maatschappij De ZZP-Maatschappij

of 39

  • date post

    26-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of verken, herken deel DE ZZP -MAATSCHAPPIJ - 2014-06-17آ  2 | De ZZP-Maatschappij De...

  • DE ZZP- MAATSCHAPPIJ Te groot om te negeren

    verken, herken deel

  • 2 | De ZZP-Maatschappij De ZZP-Maatschappij | 3

    Colofon Redactie Prof. dr. mr. Leo Witvliet, bestuurslid KIZO, Nyenrode Business Universiteit Robbert Brantz, algemeen directeur KIZO Drs. Lilian Boonstra, Realisatieadvies / Pr8werk Drs. Elise Schutte, onderzoeker KIZO Vormgeving De Haas in Vorm

    ISBN/EAN 978-90-822395-0-8

    Eerdere uitgave KIZO:

    11-2013: Zuiver Zicht op de Praktijk onderzoeksresultaten 2013

    Werk en publicaties van KIZO zijn op te vragen via www.kizo.nl. Alle bronnen die gebruikt zijn, worden verantwoord in de tekst. Een apart overzicht is opgenomen met bestaande onderzoeken en artikelen die recentelijk zijn gepubliceerd door diverse auteurs en onderzoeksbureaus.

    Kennisinstituut Zelfstandig Ondernemerschap Sluisplein 13a 2266 AV Leidschendam 070 - 320 64 22 info@kizo.nl www.kizo.nl

    Inhoud De werkelijkheid is daar, maar… 6

    Alle onderzoeken zijn er eigenlijk al .......................................................................................................................... 6 Het risico van negeren of ontkennen ........................................................................................................................ 7 Een ecologisch perspectief ........................................................................................................................................... 8

    Het ware gezicht van de zzp’er 10

    De zzp-groep in al haar vormen ...............................................................................................................................10 Acquisitie, opdrachten en opdrachtgevers .............................................................................................................16 Professionalisering .......................................................................................................................................................24 Financieel administratief .............................................................................................................................................32 Welzijn en sociale inzet ..............................................................................................................................................36

    Projecten en ideeën 40

    Bronnen 72

    Over KIZO 74

  • De ZZP-Maatschappij | 5

    Zonder ZZP'ers...

    4 | De ZZP-Maatschappij

    1 Jansen, F.J. (2013). Bouw in beeld 2012-2013. Amsterdam: EIB – 2 ECHTZZP, Enquête Sociaal Ondernemerschap, https://echtzzp.nl/ articles/1541 (2013) – 3 Ybema, J.F. et al. (2013). Zelfstandigen Enquete Arbeid 2012. Hoofddorp/Heerlen: TNO/CBS – 4 Vereniging Hoge- scholen, Wel degelijk echte ZZP’ers in het Hbo, in: De Volkskrant, 11 april 2014 – 5 Born, J.A. van den (2013 De creatieve sector als inspi- rator; Wat kunnen andere ondernemingen van de creatieve sector leren? Oratie uitgesproken ter aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar creatief ondernemerschap. Tilburg: Universiteit van Tilburg. – 6 Notitie “Belastingdienst bedreigt voortbestaan 80.000 zzp’ers in de zorg” FNV Zelfstandigen/Stichting ZZP Nederland, 2014 – 7 Goudswaard, A., et al. (2014). De toekomst van flex; een onderzoek van TNO naar flexstrategieen van Nederlandse bedrijven Hoofddorp: TNO/ABU – 8 PZO-ZZP, Collectief pensioenfonds voor zzp’ers, www.pzo-zzp.nl/pensioen (2014) – 9 Goudswaard, A., et al. (2014). De toekomst van flex; een onderzoek van TNO naar flexstrategieen van Nederlandse bedrijven. Hoofddorp: TNO/ABU– 10 Ende, M. van der, et al. (2014). Vacatures in Nederland 2013; De vacaturemarkt en personeelswerving in werking, Amsterdam: UWV Werkbedrijf afd. Arbeidsmarktinformatie en -advies

    Driekwart van de zzp’ers is maatschappelijk actief.2

    ‘ Er wordt in Nederland niet meer gebouwd.’

    De bouw bestaat gro- tendeels uit zzp’ers.1

    ‘ Nederland komt ver achter op onderwijs- en talentontwikkeling.’

    ‘ De WMO is onuitvoerbaar.’

    ‘ De kleur van creativiteit verdwijnt.’

    De vakspecialist die lucht biedt aan een overspannen onderwijsteam. 4

    ‘ Het grootste export- product, land- en tuinbouw, leidt tot economische krimp.’

    Het aandeel zzp’ers in land- en tuinbouw is hoog. 3

    Het aanbeste- den en inkopen rechtstreeks bij zzp’ers is niet georganiseerd. 6

    De creatieve industrie bestaat vrijwel volledig uit kleine bedrij- ven en zzp’ers. 5

    Zzp’ers maken de weeffouten zichtbaar. 8

    ‘ Het pensioensysteem verdwijnt door de illusie van het vaste contract.’

    ‘ Werkgevers overleven de kredietcrisis niet.’

    Zonder mensen om hen heen die zonder vaste baan kunnen, waaronder zzp’ers. 10

    ‘ Werknemers houden hun vaste baan niet.’

    ‘ Horeca verdwijnt uit het straatbeeld.’

    Zonder ZZP’ers...

    ‘Sportverenigingen, vrijwilligersnetwerken en buurthuizen verdwijnen.’

    Steeds meer bedrijven maken gebruik van zzp’ers. 7

    In de horeca is 60% flexwerker. 9

    Hoe zou een maat– schappij zonder zzp’ers eruit zien?

  • De ZZP-Maatschappij | 7

    De werkelijkheid is daar, maar... (overview)

    6 | De ZZP-Maatschappij

    Er is een grote maatschappelijke beweging die aanpassing vereist op de arbeidsmarkt en in het sociale stelsel. Het gaat om brede traditionele vraagstukken die gemoderniseerd moeten worden. Hoe kan een zzp’er een gezin opbouwen en een woning kopen? Schept de zzp’er werk en is dit een serieuze oplossing voor de (jeugd)werkloosheid en hoe? Hoe past een sociaal verzekeringsstelsel in de flexibiliserende maatschappij? Hoe ziet de pensioenopbouw in de toekomst er uit?

    Moderne vraagstukken die ook maatschappelijk bewegen zijn er eveneens. Wat zijn de nieuwe gewoontes als gevolg van de exponentieel groeiende technologi- sche mogelijkheden? Wat zijn de individuele veranderingen en waar komen ze psychologisch vandaan? Wat is er sociologisch gewenst vanuit de zzp’er als het gaat om samenwerkingen en collectieven?

    Zakelijke dienstverleners zitten te springen om informatie en trends. Defen- sie werkt met reservisten en vraagt zich af of de zzp’er met zijn ondernemende instelling passend kan zijn in de militaire cultuur en de uitzendwereld broedt op haar nieuwe rol. Ook dit roept weer vragen op. Welke maatschappelijke rol wordt verwacht van commerciële partijen als banken, verzekeraars, telecompro- viders en uitzendbureaus? Maar ook de non-profit sector zal zich moeten aanpas- sen. Hoe faciliteren schoolopleidingen, gemeentelijke instanties en overheid dit deel van de arbeidsmarkt?

    De verandering is er al en is gaande. Ook is volstrekt duidelijk dat deze verande- ring weerstanden oproepen, zoals het gebruikelijk en nuttig is om niet zomaar mee te waaien met opportunistische bewegingen en redeneringen. Wat niet wegneemt dat de verandering heel snel gaat en deze ook wendbaarheid vraagt van de overheid en het bedrijfsleven.

    Alle onderzoeken zijn er eigenlijk al Onderzoeken uitgevoerd door belangrijke toonaangevende partijen als AWVN, TNO, ABU, EIM, Ecorys, KvK, RWW, SEO, Verwey-Jonker, FNV en CNV geven meer dan voldoende informatie over de ontwikkeling van de arbeidsmarkt,

    flexibilisering en de groei van het aantal zzp’ers. Al deze onderzoeken geven zicht op een aantal actuele vraagstukken die te maken hebben met de emancipatie van de zzp’er en hoe hier mee om te kunnen gaan. Wij gaan dat niet overdoen; het is gedaan en er is meer dan voldoende informatie om beleidsmatig mee aan de slag te gaan.

    Als het gaat om de zzp’er is de som op dit moment belangrijker dan de losse de- len. Daarom geven wij vorm aan de analyse die op meerdere plaatsen gemaakt is, met een visie op innovatie en vooruitgang. Er is sprake van een grote verandering in het werken en de beleving hoe dit zou moeten. Dit blijkt uit de resultaten van het kwantitatieve en kwalitatieve onderzoek dat het afgelopen jaar heeft plaats- gevonden binnen ECHTZZP. De resultaten worden beschreven in het hoofdstuk “Het ware gezicht van de zzp’er”.

    We kunnen er vanuit gaan dat het zelfstandig vormgeven aan je toekomst en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen werkzekerheid noodzakelijk is gewor- den. Nieuwe interacties tussen vast en flexibel zijn een gegeven. Het bedrijfsle- ven heeft de behoefte in te spelen op steeds sneller veranderende markten. Alles is in informatie- en kennistermen voldoende duidelijk.

    Het risico van negeren of ontkennen Toch zien wij dat verantwoordelijke politici en beleidsmakers deze kennis nege- ren en doorgaan alsof er niets aan de hand is. Ontkennen of negeren is dan ook niet gebaseerd op een informatietekort, maar gebaseerd op (partij)belangen of - in deze tijd - bezuinigingsdoelstellingen.

    Het is een bewuste keuze van politici en beleidsmakers om niet welgevallige ontwikkelingen te negeren en via be- langencoalities proberen de ontwikke- ling tegen te gaan, gebruikmakend van alle (machts)middelen die daarbij ho- ren. Zij gaan voort op het doodlopende pad van de maakbare samenleving. Prof. dr. P. Sloterdijk verwoordt dit als volgt: “Ze is identiek aan de geschiede- nis van het protectionisme en de exter- nalisering. De protectie richt zich altijd op een lokaal Zelf, de externalisering op een anonieme omgeving, waarvoor niemand de verantwoordelijkheid op zich neemt”.

    De werkelijkheid is daar, maar…

  • 8 | De ZZP-Maatschappij De ZZP-Maatschappij | 9

    De werkelijkheid is daar, maar... (overview) De werkelijkheid is daar, ma