UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT DIERGENEESKUNDE lib.ugent.be › fulltxt › RUG01 ›...

Click here to load reader

  • date post

    03-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT DIERGENEESKUNDE lib.ugent.be › fulltxt › RUG01 ›...

  • UNIVERSITEIT GENT

    FACULTEIT DIERGENEESKUNDE

    Academiejaar 2012-2013

    EQUINE MULTINODULAIRE PULMONAIRE FIBROSE

    door

    Nikki PIJNENBURG

    Promotor: Dierenarts K. Verryken

    Co-promotor: Prof. dr. P. Deprez

    Casus in het kader

    van de Masterproef

  • VRIJWARINGSCLAUSULE

    Universiteit Gent, haar werknemers of studenten bieden geen enkele garantie met betrekking tot de juistheid of

    volledigheid van de gegevens vervat in deze masterproef, noch dat de inhoud van deze masterproef geen inbreuk

    uitmaakt op of aanleiding kan geven tot inbreuken op de rechten van derden.

    Universiteit Gent, haar werknemers of studenten aanvaarden geen aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid voor

    enig gebruik dat door iemand anders wordt gemaakt van de inhoud van de masterproef, noch voor enig

    vertrouwen dat wordt gesteld in een advies of informatie vervat in de masterproef.

  • UNIVERSITEIT GENT

    FACULTEIT DIERGENEESKUNDE

    Academiejaar 2012-2013

    EQUINE MULTINODULAIRE PULMONAIRE FIBROSE

    door

    Nikki PIJNENBURG

    Promotor: Dierenarts K. Verryken

    Co-promotor: Prof. dr. P. Deprez

    Casus in het kader

    van de Masterproef

  • VOORWOORD

    Graag wil ik mijn promotor, dierenarts Kirsten Verryken, bedanken voor haar goede adviezen, nuttige

    verbeteringen en haar flexibiliteit tijdens het afronden van deze masterproef. Ook wil ik de vakgroep

    Interne geneeskunde en klinische biologie van de grote huisdieren van de faculteit diergeneeskunde

    in Merelbeke bedanken voor het ter beschikking stellen van de informatie over de patiënten die in

    deze masterproef besproken worden. Als laatste gaat mijn dank uit naar de vakgroep Medische

    beeldvorming van de huisdieren en orthopedie van de kleine huisdieren voor het beschikbaar stellen

    van de radiografische opnames.

  • INHOUDSOPGAVE

    VOORWOORD

    INHOUDSOPGAVE

    SAMENVATTING ............................................................................................................................1

    INLEIDING ........................................................................................................................................2

    LITERATUURSTUDIE.....................................................................................................................3

    1. ETIOLOGIE ..............................................................................................................................3

    2. PATHOGENESE ......................................................................................................................3

    3. EPIDEMIOLOGIE ....................................................................................................................4

    2.1. PREVALENTIE..................................................................................................................4

    3.2. LEEFTIJD EN RAS ...........................................................................................................4

    4. KLINISCHE SYMPTOMEN .....................................................................................................5

    5. DIAGNOSE...............................................................................................................................5

    5.1. RADIOGRAFIE EN ECHOGRAFIE .................................................................................6

    5.2. TRANSENDOSCOPISCH TRACHEAAL ASPIRAAT EN BRONCHO-ALVEOLAIRE

    LAVAGE ....................................................................................................................................6

    5.2.1. Transendoscopisch tracheaal aspiraat ...........................................................6

    5.2.2. Broncho-alveolaire lavage .................................................................................6

    5.3. LONGBIOPSIE ..................................................................................................................7

    6. AUTOPSIE ...............................................................................................................................8

    6.1. MACROSCOPISCHE BEVINDINGEN ............................................................................8

    6.2. HISTOPATHOLOGIE ..................................................................................................... 10

    7. PROGNOSE EN BEHANDELING ....................................................................................... 10

    CASUSBESPREKING .................................................................................................................. 11

    DISCUSSIE .................................................................................................................................... 21

    REFERENTIELIJST ...................................................................................................................... 23

    Bijlage I: Overzichtstabel met het signalement, de klinische symptomen, behandeling en

    diagnose van besproken casuïstieken over EMPF. .................................................................... 26

  • SAMENVATTING

    Equine multinodulaire pulmonaire fibrose (EMPF) is een interstitiële longaandoening die niet vaak

    voorkomt bij paarden. De oorzaken van interstitiële longaandoeningen zijn zeer gevarieerd en moeilijk

    te definiëren vanwege het typisch chronische karakter van de aandoeningen. Pulmonaire fibrose is

    een ernstige en vaak progressieve conditie van de long die kan leiden tot prestatieklachten en zelfs tot

    volledige aftakeling van het dier. Een infectie met EHV-5 zou een mogelijke rol spelen in de

    pathogenese van deze aandoening. Deze bestaat uit twee fases: een intitiële exsudatieve fase en een

    daaropvolgende proliferatieve fase die leidt tot de uiteindelijke pulmonaire fibrose.

    Er zijn reeds 37 gevallen van EMPF beschreven en allemaal worden zij geassocieerd met een infectie

    met EHV-5. Dit gammaherpesvirus komt wijdverspreid voor over de hele wereld.

    De klinische symptomen die vaak in verband gebracht worden met EMPF zijn gewichtsverlies,

    anorexie, koorts, lethargie, tachycardie, ademhalingsproblemen (tachypnee, hoesten) en

    prestatieklachten. Bloedonderzoek toont aan dat er een chronische ontsteking aanwezig is.

    Het is moeilijk om ante-mortem een definitieve diagnose te stellen. Er kan een vermoedelijke diagnose

    gesteld worden aan de hand van de klinische symptomen en de bevindingen op radiografisch

    onderzoek, transendoscopisch tracheaal aspiraat, broncho-alveolaire lavage en eventuele

    longbiopten. Een definitieve diagnose voor EMPF wordt meestal post-mortem gesteld na autopsie op

    basis van macroscopische en histopathologische bevindingen.

    De ziekte kent een slechte prognose, maar er kan verbetering en zelfs volledig herstel optreden van

    de algemene conditie na een symptomatische en/of antivirale behandeling.

    In de afgelopen drie jaar zijn er op de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit van Gent drie

    paarden aangeboden met atypische symptomen zoals anorexie, koorts, lethargie, dyspnee en in één

    van de gevallen bloederige neusvloei, welke in deze casus zullen worden besproken. Met behulp van

    radio- en echografische onderzoeken, transendoscopisch tracheaal aspiraten, broncho-alveolaire

    lavages en een longbiopsie werden vermoedens van EMPF gewekt. Bij twee paarden werd een

    behandeling met corticosteroïden, ontstekingsremmers en bronchodilatoren ingesteld, maar

    uiteindelijk zijn ook deze gevallen geëuthanaseerd. De vermoedens van EMPF werden bevestigd door

    histopathologisch onderzoek van het longweefsel na autopsie van de dieren. Bij twee van de drie

    gevallen is tevens een infectie met EHV-5 bevestigd.

    EMPF is een ziekte die nog niet volledig is opgeklaard. Er is verder onderzoek nodig om de exacte

    pathogenese en de rol van EHV-5 in deze ziekte te achterhalen.

    Keywords: Behandeling - Diagnose - EHV-5 - Multinodulaire pulmonaire fibrose - Paard

  • 2

    INLEIDING

    Interstitiële longaandoeningen komen weinig voor bij paarden. Pulmonaire fibrose is een ernstige en

    vaak progressieve conditie van de long die kan leiden tot prestatieklachten en zelfs tot volledige

    aftakeling van het dier. Er zijn ten minste vier soorten interstitiële pneumonie beschreven bij paarden

    die gepaard gaan met pulmonaire fibrose: idiopathische of interstitiële eosinofiele pneumonie, silicaat

    pneumoconiose, idiopathische granulomateuze pneumonie en equine multinodulaire pulmonaire

    fibrose. De oorzaak van deze aandoeningen is niet altijd duidelijk, maar in sommige gevallen kan een

    infectieuze, toxische of neoplastische oorzaak worden geïdentificeerd of komen deze pathologieën

    voor in associatie met een systemische aandoening (Dunkel, 2012).

    Equine multinodulaire pulmonaire fibrose (EMPF) wordt voor het eerst benoemd door Williams et al. in

    2007. Hiervoor werd deze aandoening ondergebracht bij de overige drie vormen van interstitiële

    pneumonie. EMPF kan nu onderscheiden worden van deze longaandoeningen door de aanwezigheid

    van karakteristieke his