Maart – April 2014 NIEUWSBRIEF - Amnesty International · PDF file 2014. 6....

Click here to load reader

  • date post

    04-Aug-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Maart – April 2014 NIEUWSBRIEF - Amnesty International · PDF file 2014. 6....

1
Beste activist De jongens op de foto steken elk een rode kaart in de lucht. Niet omdat de tegenstander een speler van hun favoriete voetbalploeg vloerde, wel om een halt toe te roepen aan het buitensporig geweld van Israëlische soldaten ten aanzien van betogers op de Westelijke Jordaanoever. Een rode kaart voor het Israëlische leger en politie. Amnesty International bracht onlangs het rapport Trigger-Happy uit waarin we het buitensporig geweld van Israël ten opzichte van Palestijnse betogers aan de kaak stellen. In deze nieuwsbrief brengen we je een onthutsend relaas over Palestijnen, jong en oud, die het leven lieten of levenslang verwond werden omdat ze vreedzaam in opstand kwamen tegen het onrecht dat hen wordt aangedaan. We sporen je samen met de jongens op de foto aan om het heft in handen te nemen en te schrijven tegen het gebruik van buitensporig geweld tegen vreedzame demonstranten. Maar er is helaas nog meer. Naast het buitensporig geweld blijft Israël dienstweigeraars achter de tralies steken. We brengen een opmerkelijk initiatief onder de aandacht: een groep van meer dan 50 scholieren die binnenkort in dienst zou moeten bij het Israëlische leger, liet premier Netanyahu in een brief weten dat ze gezamenlijk zullen weigeren hun dienstplicht te vervullen. Straf! Je merkt het, heel wat leesvoer. Maar tegelijkertijd ook voer voor actie. Het Landenteam Israël/Bezette Gebieden/Palestijnse Autoriteit
Maart – April 2014
2
NEMEN IN HET BEZETTINGSLEGER” INTERVIEW: SCHOLIEREN ZEGGEN “NEE” TEGEN NETANYAHU ACTIE: DIENSTWEIGERAAR OMAR SA’AD: “IK WEIGER EEN AANVALSWAPEN OP
EEN MEDEMENS TE RICHTEN” NIEUWS: OVER LEVEN IN EEN BELEGERDE STAD: YARMOUK, SYRIË
FOCUS: BUITENSPORIG GEWELD DOOR SCHIETGRAGE MILITAIREN Drie jonge mannen, Jihad Aslan (20), Yunes Jahjouh (22) en Rubin al-Rahman Zayed (34), vonden op maandagochtend 26 augustus 2013 de dood toen Israëlische soldaten en de grenspolitie hen beschoten in het vluchtelingenkamp Qalandia op de Westelijke Jordaanoever. De aanleiding was een raid van het Israëlische leger en de grenspolitie. Verschillende jongeren en mannen kwamen op straat om te protesteren tegen deze militaire actie. De Israëlische strijdkrachten probeerden met traangas en rubberkogels de menigte te verdrijven. Maar toen enkele Palestijnen met stenen en andere voorwerpen begonnen te gooien, grepen de militairen naar hun munitie. Ze schoten Yunes en Jihad, die van op een dak stenen wierpen, dood. Rubin liet het leven toen hij de plaats van het conflict probeerde te vermijden om naar zijn werk bij United Nations Relief and Works Agency (UNRWA) te gaan. Rubin was ongewapend en had helemaal niets in zijn handen. Een verbijsterend verhaal, helaas niet enig in zijn soort.
Kristel De Roy WILLEKEURIG GEWELD NEEM TOE… Een recent rapport van Amnesty International toont aan dat het gebruik van onnodig, arbitrair geweld tegen Palestijnen schering en inslag is geworden. Tussen januari 2011 en december 2013 kwamen 41 Palestijnen om het leven en vielen er 261 gewonden door het gebruik van vuurwapens. Onder de dodelijke slachtoffers waren maar liefst 4 kinderen. In 2013 alleen al ging het om 25 doden. Daarnaast vielen er de voorbije 3 jaar nog verschillende doden en meer dan 8.500 gewonden door het gebruik van andere “minder dodelijke” wapens zoals kogels met een rubberen huls, traangasgranaten en stungranaten en door fysiek geweld. Amnesty beschrijft in het rapport uitvoerig 22 gevallen waarbij Palestijnse burgers vorig jaar op de Westelijke Jordaanoever het leven lieten, waarvan minstens 14 tijdens betogingen. Onder hen vreedzame betogers, toeschouwers, mensenrechtenactivisten en journalisten. Zo schoten Israëlische soldaten de 16-jarige Samir Awad in januari 2013 dood toen hij samen met een paar vrienden protesteerde tegen de muur die dwars door zijn dorp Budrus loopt. Drie kogels doorboorden het lichaam van Samir toen hij wegvluchtte voor Israëlische soldaten die vanuit een hinderlaag opdoken. Eerst schoten de soldaten in zijn been maar Samir bleef verder lopen. Hoewel ze hem op dat moment makkelijk konden arresteren, schoten ze Samir in de rug. De jongen was ongewapend. Diezelfde dag schoten soldaten nog andere slachtoffers in de rug, wat erop wijst dat ze probeerden te vluchten en dus zeker geen bedreiging vormden voor het leven van de militairen of anderen. Militairen doodden andere jonge slachtoffers toen de
Nieuwsbrief Landencoördinatieteam Israël/Bezette Gebieden/Palestijnse Autoriteit - maart-april 2014 Amnesty International Vlaanderen
3
jongeren stenen gooiden naar tot de tand toe gewapende militairen. Uit het onderzoek van Amnesty blijkt telkens opnieuw dat deze jongeren het leven van de zwaar bewapende soldaten niet bedreigden. Het geweld was dus niet alleen onnodig, in sommige gevallen vond Amnesty zelfs bewijzen van opzettelijke doodslag. De frequentie van dit onnodig en willekeurig geweld tegen vreedzame betogers doet Amnesty bovendien vermoeden dat het geweld deel uitmaakt van een bewust Israëlisch beleid. …IN EEN KLIMAAT VAN STRAFFELOOSHEID
Op 9 december 2011 vond Mustafa Tamimi (28) tijdens protesten in het dorp Nabi Saleh de dood toen soldaten een traangasgranaat in zijn gezicht afvuurden. Toen een militaire pantserwagen het dorp verliet, gooide Mustafa enkele stenen. Daarop vuurde een soldaat door een open deur achteraan de pantserwagen een traangasgranaat op Mustafa af. Mustafa stierf de dag nadien. Een onderzoek werd geopend maar werd twee jaar later afgesloten. De soldaat werd niet veroordeeld. De uitleg van de soldaat werd aanvaard: hij zou Mustafa niet hebben gezien. Dat is niet erg geloofwaardig: Mustafa stond op het ogenblik van het dodelijke incident hooguit op
enkele meters van de soldaat. Het onderzoek beperkte zich tot getuigenissen van andere soldaten, er was geen onderzoek of verhoor van getuigen ter plaatse. Onderzoeken naar het onwettig doden of zwaar verwonden van Palestijnse burgers verlopen niet onafhankelijk of onpartijdig. Slachtoffers of hun vertegenwoordigers krijgen geen toegang tot een juridisch proces en de meeste onderzoeken worden zonder gevolg afgesloten. Niet alleen blijven slachtoffers hierdoor in de kou staan, het klimaat van straffeloosheid zet ook anderen aan tot het gebruik van geweld. Dit weerspiegelt zich in het gedrag van kolonisten, die ongestraft en soms zelfs onder het oog van militairen, Palestijnen aanvallen of hun bezittingen zoals waterinstallaties en olijfgaarden verwoesten zonder hiervoor op de vingers getikt te worden. VREEDZAAM BETOGEN IS EEN MENSENRECHT Op de Westelijke Jordaanoever vinden regelmatig protestacties plaats tegen de Israëlische bezetting en het repressieve beleid van Israël. Zo ook in het dorp Nabi Saleh, waar bewoners elke vrijdag vreedzaam betogen. De betogers protesteren tegen de verder uitdijende illegale Israëlische nederzettingen, de 800 kilometer lange muur die soms dwars doorheen dorpen loopt, de gedwongen onteigeningen en de vernieling van huizen, de militaire controleposten en andere maatregelen die de bewegingsvrijheid van Palestijnen in de Bezette Gebieden inperken. De betogers komen soms ook op straat om te protesteren tegen de detentie van duizenden Palestijnen, de militaire acties in Gaza en het doden en verwonden van burgers bij betogingen. Op basis van militair order 101 verbiedt het Israëlische leger alle bijeenkomsten van meer dan 10 personen voor politieke doeleinden of aangelegenheden die als politiek zouden kunnen beschouwd worden zonder een voorafgaande toestemming van de Israëlische militaire gezagvoerder in de regio. Overtredingen kunnen leiden tot een gevangenisstraf van 10 jaar. Dit militair order gaat regelrecht in tegen de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) en het Internationaal Verdrag
Nieuwsbrief Landencoördinatieteam Israël/Bezette Gebieden/Palestijnse Autoriteit - maart-april 2014 Amnesty International Vlaanderen
4
inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (BUPO). Deze verdragen garanderen immers het recht op vrije meningsuiting en vreedzame bijeenkomsten. Zelfs indien een beperking op manifestaties om een bepaalde reden te verantwoorden zou zijn, dan nog mag volgens het internationaal recht enkel geweld gebruikt worden indien dit absoluut noodzakelijk is. Dodelijke wapens mogen helemaal niet gebruikt worden tenzij om levens te beschermen. AMNESTY ROEPT OP! Amnesty International roept de Israëlische autoriteiten op het recht op vrije meningsuiting en het recht op vreedzame bijeenkomsten van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever te respecteren. Ook moet het gebruik van vuurwapens verboden worden, tenzij strikt noodzakelijk, en het gebruik van niet- dodelijke wapens gecontroleerd worden. Tot slot moet ook misbruik bestraft worden. Amnesty International roept de Verenigde Staten van Amerika, de Europese Unie en haar lidstaten op om alle leveringen van wapens, munitie of gerelateerd materiaal aan Israël op te schorten en druk op Israël uit te oefenen om een einde te stellen aan het geweld. Daarnaast moeten zij, op basis van het principe van universele jurisdictie, onderzoek voeren naar iedereen die verdacht wordt van misdaden tegen het internationaal recht. ACHTERGRONDINFORMATIE Trigger-Happy: Israel’s Use of Excessive Force in the West Bank (februari 2014) Vreedzame demonstranten onder vuur genomen in Nabi Saleh (24 februari 2014) 'Shut Up We are the Police': Use of excessive force by the Palestinian Authority in the Occupied West Bank (23 september 2013) PETITIE: STOP BUITENSPORIG GEWELD TEGEN PALESTIJNSE DEMONSTRANTEN Israëlische soldaten hebben de afgelopen drie jaar op de Westelijke Jordaanoever een enorme minachting getoond voor het leven van tientallen Palestijnse burgers, onder wie kinderen. De gedode Palestijnen waren geen directe bedreiging voor de soldaten. In sommige gevallen is er bewijs dat ze opzettelijk zijn gedood. In dat geval spreken we van oorlogsmisdaden. Het routinematige gebruik van buitensporig geweld tegen demonstranten wijst op een bewust Israëlisch beleid. Te meer omdat de daders bijna altijd ongestraft blijven. DODEN… In 2013 doodden Israëlische ordetroepen meer Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever dan in 2011 en 2012 samen. In de afgelopen drie jaar vonden 45 Palestijnen de dood. Onder hen vreedzame demonstranten, mensenrechtenactivisten en journalisten. …EN GEWONDEN In de laatste drie jaar raakten ten minste 261 Palestijnen ernstig gewond door vuurkogels van het Israëlische leger. Meer dan 8.000 Palestijnse burgers - onder wie 1.500 kinderen - raakten gewond door andere wapens zoals kogels met een rubberen huls en traangasgranaten. Sommigen overleden aan hun verwondingen.
5
DADERS GAAN VRIJUIT De Israëlische autoriteiten doen onderzoek naar de misdrijven van hun soldaten. Maar dit onderzoek is hopeloos ontoereikend. Het is niet onafhankelijk, niet onpartijdig en allesbehalve transparant. Sinds 1987 is er bij weten van Amnesty geen enkele soldaat veroordeeld voor het opzettelijk doden van een Palestijn. Enkelen kregen lichte straffen voor “doodslag wegens nalatigheid”. KOM IN ACTIE. LAAT DE ISRAËLISCHE OVERHEID WETEN DAT DIT NIET DOOR DE BEUGEL KAN EN TEKEN DE PETITIE. Wijs de Israëlische overheid op het buitensporig geweld tegen Palestijnse betogers en vraag haar daarmee te stoppen. Eis bovendien dat ze snel een grondig en onafhankelijk onderzoek instelt naar alle mogelijke gevallen van willekeurig en buitensporig geweld. NIEUWS: JONGEREN SCHRIJVEN AAN NETANYAHU: “WIJ WEIGEREN DIENST TE NEMEN IN HET BEZETTINGSLEGER” Op 8 maart 2014 kreeg Israël een primeur: een groep van meer dan 50 scholieren die binnenkort in dienst moet gaan bij het Israëlische leger, liet premier Netanyahu in een brief weten dat ze gezamenlijk zullen weigeren hun dienstplicht te vervullen. Dienstweigering in Israël is niet nieuw, maar het is de eerste keer dat zo’n grote groep gelijktijdig weigert de wapens op te nemen. De redenen voor hun weigering zijn de bezetting van de Palestijnse gebieden en de activiteiten van het Israëlische leger. In hun brief luidt het als volgt: “Dagelijks gebeuren er zaken die in het internationaal recht oorlogsmisdaden genoemd worden: moorden (buitengerechtelijke executies), de bouw van nederzettingen in bezet gebied, administratieve detentie, marteling, collectieve bestraffing en de ongelijke verdeling van hulpbronnen zoals elektriciteit en water.” Eén van de ondertekenaars, Mandy, een meisje van 16, formuleert het als volgt: “De activiteiten van het leger brengen ons verder weg van een oplossing, vrede, rechtvaardigheid en veiligheid.” Ook de 17-jarige Shaked wil niet dienen als kanonnenvoer in een leger dat enkel dient “om de belangen van de machthebbers te dienen”. Roni, 20 jaar oud, verklaart zich solidair met Arabische jongeren, christenen en druzen, die vanwege hun weigering opgesloten zitten in een militaire gevangenis. De jongeren verzetten zich ook tegen de invloed van het militaire apparaat op de Israëlische maatschappij, dat “… binnensijpelt in ons dagelijks leven: in ons onderwijs en onze kansen op de arbeidsmarkt. Het leger bevordert racisme, geweld en discriminatie op basis van afkomst, nationaliteit en geslacht.” Ook de situatie binnen het militaire apparaat zelf krijgt er van langs: “Wij zijn tegen de onderdrukkende, discriminerende en zwaar seksistische machtsstructuren binnen het leger.” Ten slotte benadrukken de jongeren hun vastberadenheid. Zij doen een oproep aan alle burgers om de rol van het leger in de maatschappij onder de loep te nemen en drukken hun vertrouwen in de toekomst uit: “Wij vertrouwen in de kracht en het vermogen van burgers om de werkelijkheid in positieve zin te veranderen en een eerlijkere en rechtvaardigere samenleving op te bouwen. Met onze weigering geven wij uitdrukking aan dit vertrouwen.” In Israël betaal je een hoge prijs als dienstweigeraar. De druze-jongen Omar Sa’ad heeft sinds zijn eerste weigering in december 2013 al 7 veroordelingen en meer dan 120 dagen cel achter de rug. De “recordhouder” tot nu toe is Natan Blanc: hij weigerde dienst in november 2012 en daarna nog 9 keer. Telkens werd hij veroordeeld tot celstraf. Hij zat in totaal 177 dagen vast. Amnesty International staat achter deze dienstweigeraars. Niemand mag verplicht worden om wapens te dragen.
6
ACHTERGRONDINFORMATIE Dienstweigeraar Omar Saad: “ik weiger een aanvalswapen te richten op een ander menselijk wezen” (1 januari 2014) INTERVIEW: SCHOLIEREN ZEGGEN “NEE” TEGEN NETANYAHU Na het verschijnen van de brief waarin een groep scholieren premier Netanyahu laat weten dat ze hun dienstplicht niet zullen vervullen, sprak Amnesty International Vlaanderen met Dafna Rothstein. Dafna is één van de nu al meer dan 75 leden van de “refuseniks”, de Israëlische dienstweigeraars. Net als vele van haar vrienden riskeert ze herhaaldelijke gevangenisstraffen. Wij vroegen haar waarom zij toch doorzet.
Maarten Loeckx Dafna Rothstein: “Ik weiger om mijn dienstplicht te vervullen om twee redenen. Eerst en vooral omwille van de aanwezigheid van het leger in het schoolsysteem. Ik merk dat leerlingen gestuurd worden om vakken te volgen die nuttig zijn voor het leger in plaats van vakken die bijdragen aan de maatschappij, de economie of de persoonlijke ontwikkeling. Bovendien zijn de lessen Arabisch meer gericht op het winnen van informatie dan het ontdekken van de taal. Daarnaast ontdekte ik de protesten tegen de muur. Ik sprak er met manifestanten, luisterde naar hun ervaringen en zag het geweld met mijn eigen ogen.” HOE HEB JE DIT BESEF ERVAREN? KREEG JE GEHOOR OP SCHOOL? Rothstein: “Wanneer je met vrienden op school omgaat, stoppen ze met praten wanneer het over het leger gaat. De idee leeft dat niet in het leger dienen een vorm van verraad is. Het leger speelt een sleutelrol in de Israëlische maatschappij. Voor sommigen kan dit voordelig zijn: het leger voorziet in bepaalde sociale diensten voor de minderbedeelden in Israël. Het grote probleem is dat er geen civiele tegenhanger bestaat voor deze sociale voorzieningen. Maar het leger vervult niet altijd deze sociale rol. Zo komen veel armere jongeren in de problemen wanneer zij dienstplichtig zijn maar tegelijkertijd een gezin moeten onderhouden.” WANNEER HEBBEN JULLIE BESLOTEN OM GEZAMENLIJK JULLIE DIENSTPLICHT TE WEIGEREN ALS “REFUSENIKS”? Rothstein: “Vorige zomer kwamen we met een groep vrienden bijeen en praatten we over het leger en de dienstplicht. De vragen die we onszelf stelden, werden belangrijker naarmate verschillenden van ons opgeroepen werden om hun dienstplicht te vervullen. Dit leidde stap voor stap tot onze verklaring. De naam “refuseniks” hebben we niet zelf gekozen. Israël heeft een lange geschiedenis van dienstweigeraars, die wel vaker zo genoemd worden. We kregen hulp van gewetensbezwaarden die in 2001 hun dienstplicht weigerden. Het is soms moeilijk om over het weigeren van de dienstplicht te spreken maar het is een belangrijke, groeiende traditie.” IN JULLIE BRIEF VEROORDELEN JULLIE SCHERP DE MENSENRECHTENSCHENDINGEN EN HET GEWELD IN DE BEZETTE GEBIEDEN. HOE ZIJN DE REACTIES? Rothstein: “Het geweld in de Bezette Gebieden is een inherent deel van de bezetting. Vaak treden Israëlische jongeren in dienst met de idee dat zij het beter zullen doen, dat zij voor een soort “humane bezetting” zullen zorgen. Dat is een illusie. Er bestaat niet zoiets als een geweldloze, menselijke bezetting. Vaak krijgen we negatieve reacties. Het leger is hier bijna heilig. Van de overheid krijgen we opvallend weinig commentaar. Maar we verwachten uit die hoek ook niet veel reactie: wij stellen vragen die veel mensen liever niet horen. Het is fantastisch dat we als groep deze keuze gemaakt hebben. Soms krijgen we negatieve reacties en dan kunnen we op elkaar rekenen. Maar we krijgen ook internationaal steun. Vooral op onze Facebookpagina krijgen we soms positieve feedback. Bovendien groeit de beweging in Israël enorm.” WAT ZIJN DE MOGELIJKE GEVOLGEN VAN JULLIE WEIGERING EN HOE GAAN JULLIE ER MEE OM? Rothstein: “Er is een alternatieve burgerdienst in Israël. Maar om daarvoor in aanmerking te komen, moet je vrijgesteld worden van je militaire dienstplicht en dat is bijna onmogelijk. Zo kun je een alternatieve burgerdienst doen uit pacifistische overwegingen. Maar dan moet je eerst een moeilijk
7
procedé volgen. Zo moet je voor een militair comité verschijnen waar je een hoop erg persoonlijke vragen moet beantwoorden. Bovendien is de beslissing volledig arbitrair. Sommigen van ons zullen proberen om om pacifistische redenen te weigeren, anderen hopen dat ze om medische redenen afgekeurd worden. Velen van ons riskeren een gevangenisstraf. Voor jongeren tussen 16 en 20 jaar is dit geen fijn vooruitzicht. In 2001 sloot de overheid al verschillende jongeren op omdat ze hun dienstplicht weigerden te vervullen. Ook Omar Sa’ad werd recent voor de vijfde keer opgesloten. Maar wat echt telt is het statement dat we maken. We moeten ervoor zorgen dat het onderwerp bespreekbaar wordt en dat we een degelijk debat voeren.” IN JULLIE BRIEF SPREKEN JULLIE OOK OVER DE IMPACT VAN DE MILITARISERING OP DE ISRAËLISCHE SAMENLEVING. Rothstein: “Kinderen in Israël groeien op met het besef dat zij later het leger ingaan. Alles in Israël is gericht op het leger. Zelfs jeugdbewegingen hebben gelijkaardige uniformen en groepsnamen. Wanneer je een winkelcentrum binnenloopt, zie je altijd wel een groep soldaten met zware wapens. Soldaten op de bus vinden het normaal om te wijzen met hun wapens. Mensen denken niet na over wat het betekent om een geweer vast te houden. Ze zijn gevoelloos geworden voor geweld.” JULLIE BEWEREN OOK DAT HET MILITAIRE KARAKTER VAN DE MAATSCHAPPIJ ZORGT VOOR RACISME, GEWELD EN GENDERDISCRIMINATIE. Rothstein: “Neem nu de genderproblematiek. Het is werkelijk angstaanjagend. Het leger promoot een ideaal van mannelijk geweld, moedigt het zelfs aan. Er ontstaat een soort idealisering van een strijderidentiteit. Voor en tijdens de dienstplicht. Er is een druk op jongens om strijders te worden. Binnen het leger zelf is er veel discriminatie. Aan vrouwen wordt een soort onderdanigheid opgelegd. Het is niet omdat ik zelf tegen de militaire dienstplicht ben, dat ik de vanzelfsprekendheid van een ondergeschikte rol voor vrouwen in het leger goedkeur. Bovendien is seksuele intimidatie prominent in het leger.” JULLIE LIJKEN AL EEN IMPACT GEHAD TE HEBBEN MET JULLIE BRIEF. WAT IS JULLIE DOEL NU? Rothstein: “We willen onze brief en onze ideeën verder verspreiden. We hopen dat mensen in Israël twee keer zullen nadenken als wij hen tonen dat er een alternatief bestaat. Ook steunen we de druzische en de orthodoxe dienstplichtweigeraars. Hoewel er politieke verschillen zijn en een groot deel van onze beweging uit seculiere Israëli’s bestaat, spreekt het voor zich dat wij hun dienstweigering van de dienstplicht steunen. Bovendien is onze eigen groep erg divers, met leden van verschillende etnische achtergronden.” ACTIE: DIENSTWEIGERAAR OMAR SA’AD: “IK WEIGER EEN AANVALSWAPEN OP EEN MEDEMENS TE RICHTEN” Op 4 december 2013 weigerde de 18-jarige druze Omar Sa’ad zijn dienstplicht in het Israëlische leger te vervullen. Op die dag riep het Israëlische leger hem op voor de medische keuring in de militaire basis van Tiberias. ’s Anderendaags werd Omar veroordeeld tot 20 dagen opsluiting. Ook Seif Abu Seif, een andere dienstweigeraar, onderging diezelfde dag hetzelfde lot. Seif werd bovendien nog eens bijkomend gestraft met eenzame opsluiting. Zowel Omar als Seif zijn gewetensbezwaarden. Omar Sa’ad verklaarde aan Amnesty International dat hij weigert “…een aanvalswapen in de hand te nemen en te richten op een ander mens. Ik verafschuw deze vorm van geweld en…