vlinders in de klas

download vlinders in de klas

of 16

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of vlinders in de klas

  • Vlinders in de Klas | 1 |

    Vlinders in de KlasInleiding

    Welkom! bij het project Vlinders. De Klyster wil kinderen graag

    betrekken bij de natuur in hun eigen leefomgeving. In Noordoost

    Friesland tref je gelukkig nog veel vlindersoorten aan en dat

    heeft o.a. te maken met de inrichting van het landschap.

    Vlinders zijn mooi en geven een zomers, vrij en vrolijk gevoel. De natuur moet je ervaren

    en daarom gaan de kinderen zelf in de klas vlinders van het Groot Koolwitje verzorgen.

    Kinderen vinden het fascinerend om mee te maken hoe uit een piepklein eitje een rups kruipt

    die niks anders doet dan eten, eten en nog eens eten om uiteindelijk te veranderen in een

    pop waaruit op een dag een mooie vlinder tevoorschijn komt. Een onuitwisbare indruk!

    Veel plezier bij dit project !

    Marjolein Staal

    NME-cordinator

    Wat hoort bij dit project deze lesbrief

    ei-rups-pop-pakket

    poster met verzorgingsinstructies

    vlinderherkenningskaart

    loep

    vlinderhotel

    Wat moet u zelf regelen onbespoten kool

    zacht penseel en lepel voor verplaatsen rupsjes

    keukenpapier

    materiaal voor de lessen

    Voor wie is dit project bedoeldGroep 3 van de basisschool

    EvaluatieIn deze lesbrief treft u een evaluatieformulier aan. Wilt u dit formulier invullen en opsturen?

    U kunt dit ook digitaal doen: www.klyster.nl/evaluatie/vlinders

  • Vlinders in de Klas | 2 |

    Door wie is dit project mogelijk gemaakt?Het project Natuur in de Klas: Vlinders is een initiatief van NME-Centrum De Klyster en samen-

    gesteld door Marjolein Staal, NME-coordinator. De Klyster is het intergemeentelijk Centrum voor

    Natuur en Milieu-educatie van de gemeenten Dongeradeel, Dantumadeel en Kollumerland c.a.

    Het ei-rups-poppakket en de lessuggesties werden betrokken van De Vlinderstichting uit

    Wageningen. Tekst en muziek van het liedje Flinterke nim my mei is van Henk van der Meer.

    De vlinderhotels zijn gemaakt door Pieter van der Galin en Gjelt Wiersma, vrijwilligers van

    De Klyster.

    Dit project is mede mogelijk gemaakt door financile steun van Connecting Hands, in de agogische

    zorg (www.connectinghands.nl)

    De lesbrief is bestemd voor de scholen uit de klysterregio die lid zijn van De Klyster. Derden

    mogen niet zonder voorafgaande toestemming gebruik maken van ons educatief materiaal.

    Vragen?Bel dan met NME-Centrum De Klyster 0511-425555 en spreek de voicemail in. U wordt z.s.m.

    teruggebeld. Of mail klyster@wanadoo.nl

    Meer weten?www.klyster.nl kijk bij linkswww.vlinderstichting.nl voor achtergrondinformatie en lessuggesties.

  • Vlinders in de Klas | 3 |

    Verzorgingsinstructies

    Eitjes, rupsen, poppen en vlinders hebben ieder hun eigen verzorging nodig. Wat moet u nu precies doen met wat? Op deze pagina staat alles op een rijtje. Deze informatie is tevens te vinden op de poster.

    Wat doet u met de eitjes?

    De eitjes vindt u in het petrischaaltje bij de poppen. Ze zitten als een

    kluitje gele bolletjes op een stukje koolblad. Leg dit koolblad, met de

    eitjes naar boven, op een vers koolblad. De rupsen die uit de eitjes

    kruipen, kunnen dan meteen aan het verse voedsel beginnen.

    Net uitgekomen rupsjes zijn zo klein dat ze met het blote oog bijna

    niet te zien zijn. Het lijkt alsof er wat vuil op het blad zit. Voordat ze

    blad gaan eten, eten ze eerst hun eigen eitje op. Als de eitjes dus verdwenen zijn, zijn de rupsjes waar-

    schijnlijk uitgekomen en moet u er goed op letten ze niet per ongeluk weg te gooien.

    Wat doet u met de rupsen? De rupsen uit het pakketje moet u voorzichtig op een koolblad

    zetten. Dat kunt u het beste doen door ze met een penseel op een

    lepel te schuiven. Als u ze tussen de vingers oppakt, gaan ze snel

    kapot. U kunt ook de oude blaadjes met de rupsen naast de nieuwe

    leggen. Dan lopen ze er zelf naar toe. Voor kleine rupsjes is die

    manier altijd het beste.

    Wat doet u met de poppen?

    De poppen uit het pakket kunt u op een dekseltje, waarin een stukje

    keukenpapier ligt, in het vlinderhotel leggen. Leg een takje in het

    dekseltje, tegen de zijkant van het vlinderhotel omhoog. De vlinders

    die uit de pop komen, hebben nog natte en opgevouwen vleugels. Ze

    moeten langs het takje omhoog kruipen om hun vleugels op te pom-

    pen en te laten drogen.

  • Vlinders in de Klas | 4 |

    Wat doet u met de vlinders?

    De vlinders die uitkomen kunt u gelijk vrijlaten. Een vlinder met

    dichtgeklapte vleugels kan voorzichtig worden opgepakt door de

    vleugels licht tussen wijs- en middelvinger te klemmen. Er blijven altijd

    wat schubben aan uw vingers zitten en nieuwe schubben groeien niet

    meer aan, dus het beste is om de vlinders zo weinig mogelijk op te

    pakken.

    U kunt de vlinders ook in het vlinderhotel laten tot ze eitjes hebben

    gelegd. Er moet dan een schaaltje suikerwater in het vlinderhotel

    worden gezet. Een goede manier is om een sponsje in het suikerwater te leggen. De Vlinders kunnen dan

    met hun roltong het suikerwater uit het sponsje zuigen. De eerste dagen hebben de vlinders nog geen

    honger, omdat ze als rups al zoveel blaadjes hebben gegeten. Na een paar dagen leggen ze nieuwe eitjes

    en dan begint de hele cyclus opnieuw.

    Schoonmaken

    Tijdens de kweek moet regelmatig (om de dag) goed schoongemaakt

    worden om ziektes te voorkomen. Maar daar mag geen schoonmaak-

    middel voor gebruikt worden. Daar gaan de dieren dood van. Een

    vochtig doekje is genoeg. De ronde donkergroene korrels zijn poep-

    jes van de rupsen (geen eitjes) en moeten worden verwijderd. Door

    onderin het vlinderhotel keukenpapier te leggen, kunt u dit makkelijk

    doen. Ook moeten de koolbladeren regelmatig ververst worden.

    Losse bladeren moeten dagelijks vervangen worden, planten in een

    vaas als ze verwelken en planten in een pot als ze kaal gevreten zijn. Verder mag het vlinderhotel niet in

    de volle zon staan. Daar kunnen de dieren niet tegen.

    Tip: sier het vlinderhotel op met een vaasje bloemen.

  • Vlinders in de Klas | 5 |

    AchtergrondinformatieEi

    Vlinders beginnen hun leven als eitjes. Deze eitjes worden door een bevrucht vrouwtje gelegd op

    een plant. Maar niet op zo maar een willekeurige plant, de vlinder kiest die plant zorgvuldig uit. Ze

    legt de eitjes op de plant die de rupsen lekker vinden. Zon plant wordt de waardplant genoemd.

    Lang niet alle planten komen als waardplant in aanmerking, want de meeste rupsen zijn kieskeurige

    eters. Sommige soorten lusten zelfs maar n of enkele soorten planten. Dit is bijvoorbeeld het geval

    met de rupsen van de Dagpauwoog. Deze lusten alleen maar brandnetels! Rupsen van het koolwitje

    eten het liefst ...... Kool.

    Er zijn veel soorten eitjes.

    RupsZodra de rupsen uit de eitjes gekropen zijn, zoeken ze de waardplant op en beginnen te eten.

    Rupsen eten veel en zijn daarvoor goed uitgerust: ze hebben grote kaken. Bij etende rupsen zijn deze

    kaken zelfs met het blote oog goed te zien.

    Door het vele eten groeien de ruspen pijlsnel. Omdat hun huid echter niet kan meegroeien, barsten

    ze na verloop van tijd letterlijk uit hun vel. Onder de oude huid heeft zich dan al een nieuwe, grotere

    huid gevormd, die na het afstropen van de oude huid te voorschijn komt. Dit vervellen doen de

    rupsen in hun leven zon vier tot zes keer.

    PopZodra een rups groot genoeg is, zoekt hij een geschikt plaatsje om te verpoppen. De eerste rupsen

    van de dagvlinders verpoppen zich door middel van een laatste vervelling. Onder de oude huid komt

    de pop te voorschijn. Slechts enkele soorten spinnen een cocon. In de pop verandert de rups in een

    vlinder. Ook uitwendig is er af en toe activiteit waar te nemen, want veel poppen kunnen hun

    achterlijf bewegen. Dit doen zij als ze gestoord worden.

    Enkele dagen voordat de pop uitkomt, zijn de vleugelkleuren van de

    vlinder al zichtbaar door de pophuid heen. Op een gegeven moment

    barst de pop open en komt de vlinder eruit. Als ze pas uit de pop

    zijn gekropen zien vlinders er nat en verfomfaaid uit. Om te kunnen

    vliegen moeten zij eerst hun vleugels oppompen en laten drogen.

  • Vlinders in de Klas | 6 |

    VlinderGedurende hun leven voeden de meeste vlinders zich met nectar. Dit is een stroperig vocht, dat ze

    met hun lange, holle roltong uit bloemen opzuigen. De planten waarbij zij dit doen worden nectar-

    planten genoemd. Maar anders dan bij rupsen is het eten niet de hoofdzaak in hun bestaan.

    Bij vlinders is de hoofdzaak de voortplanting. De mannetjes en vrouwtjes zoeken elkaar op en paren.

    Daarna gaan de bevruchte vrouwtjes op zoek naar een plaatsje om hun eitjes af te zetten, zodat de

    cyclus weer van voren af aan kan beginnen.

  • Vlinders in de Klas | 7 |

    LessuggestiesLessuggestie 1: Vlinders in de Klas

    Materialen: Vlinderhotel met eitjes, rupsen, poppen en vlinders

    Werkvorm: Groepjes en kringgesprek

    Tijdsduur: 5 minuten per dag

    Uitvoering: Een vlinderhotel trekt de aandacht. Zorg dat er elke dag even tijd is om met

    de kinderen naar de eitjes, rupsen, poppen en vlinders te kijken.

    Zijn er al eitjes uitgekomen? Hebben de rupsen veel gegeten en gepoept? Zijn er rupsen verveld of verpopt? Veranderen de kleuren van de pop al?

    Lessuggestie 2: Rupsen observerenMaterialen: Vlinderhotel, een aantal potjes of bakjes, loep, tekenspul,

    voor de docent: wer