Scriptie Stephanie de Laat

download Scriptie Stephanie de Laat

of 48

  • date post

    21-Jan-2018
  • Category

    Documents

  • view

    520
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Scriptie Stephanie de Laat

  1. 1. Bachelorscriptie HBO-Rechten Met de notaris de grens over - Een onderzoek naar de gevolgen van de Europese Erfrechtverordening- Stephanie de Laat Marks Wachters notarissen januari 2014
  2. 2. Bachelorscripite HBO-Rechten Met de notaris de grens over - Een onderzoek naar de gevolgen van de Europese Erfrechtverordening - Eindhoven, januari 2014 Juridische Hogeschool Avans-Fontys te Tilburg Student Stephanie de Laat 2035454 Afstudeerorganisatie Marks Wachters notarissen te Eindhoven Afstudeermentor: dhr. mr. R.H.J. (Raymond) van de Wouw Afstudeerperiode 2 september 2013 6 januari 2014 Afstudeerdocenten Eerste docent: mevr. mr. M.E.R. (Maud) van Remortel Tweede docent: mevr. mr. dr. S.A.D.D. (Suzanne) de Rooij
  3. 3. Voorwoord Vanaf de allereerste dag op het hbo besef je dat alles wat je doet op dat moment, elke beslissing die je maakt in je studieloopbaan uiteindelijk maar naar n ding leidt: afstuderen. Het moment is bijna daar en er is nogal wat aan vooraf gegaan. Allereerst vier mooie jaren op de Juridische Hogeschool. Een kleinschalige, gezellige hogeschool waar ik niet alleen mijn studie zou gaan volgen, ik zou er nieuwe vrienden vinden, mezelf verder ontwikkelen en het uiteindelijk gaan missen. De afstudeerperiode begint met een stage, waar ik dhr. mr. R.H.J. (Raymond) van de Wouw hartelijk voor wil danken. Hij bood me de kans deze stage te volgen bij Marks Wachters notarissen, ik kijk met veel plezier terug op deze periode. Het kiezen van een afstudeeronderwerp was niet gemakkelijk. Uiteindelijk heb ik gekozen voor het internationale privaatrecht, erfrecht om precies te zijn. Een onderwerp wat tijdens mijn studie niet aan bod is gekomen en daarom erg uitdagend en interessant voor mij is gebleken. Het schrijven van een afstudeerscriptie gaat niet zonder horten of stoten. Gelukkig kon ik bij mijn eerste afstudeerdocent mevr. mr. M.E.R. (Maud) van Remortel terecht voor de nodige feedback. Ook mijn tweede afstudeerdocent mevr. mr. dr. S.A.D.D. (Suzanne) de Rooij heeft mij, in afwezigheid van mevrouw Van Remortel kunnen bijstaan in het ontwikkelingsproces van mijn onderzoeksformulering. Hierdoor heb ik enkele nieuwe inzichten gedaan en mijn scriptie kunnen voltooien tot het document wat nu voor u ligt. Ik wens u veel leesplezier. Stephanie de Laat Eindhoven, januari 2014
  4. 4. Lijst van afkortingen AMvB Algemene Maatregel van Bestuur art. artikel BW Burgerlijk Wetboek DNotI Deutches Notar Insitut dr. doctor ErfVo Europese Erfrechtverordening EU Europese Unie HCIP Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht HEV Haags Erfrechtverdrag HTV Haags Testamentsvormenverdrag IPR Internationaal Privaatrecht jo. juncto KNB Koninklijke Notarile Beroepsorganisatie m.b.t. met betrekking tot mr. Meester in de rechten o.a. onder andere prof. professor t/m tot en met WCErf Wet Conflictenrecht Erfopvolging WPNR Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie
  5. 5. Samenvatting Op 27 juli 2012 is de Europese Erfrechtverordening gepubliceerd in het publicatieblad van de Europese Unie. Vanaf 17 augustus 2015 zullen deze bepalingen gaan gelden voor de lidstaten. Er is de lidstaten een periode van ruim drie jaar geboden om zich voor te bereiden op deze wijziging betreffende het internationale erfrecht. Momenteel bestaat er een driedeling in het Nederlandse internationale rechtssysteem met betrekking tot het erfrecht, te weten het Haags Testamentsvormenverdrag 1961 dat ziet op de vorm van testamentaire beschikkingen, het Haags Erfrechtverdrag 1989 dat ziet op de vererving en tot slot Boek 10 BW dat ziet op de vereffening en afwikkeling van de nalatenschap. Voor de afhandeling van een grensoverschrijdende nalatenschap moeten vaak alle drie die bronnen worden geraadpleegd. Het Haags Erfrechtverdrag is nooit in werking getreden omdat het niet maar door n land is geratificeerd terwijl het verdrag drie ratificaties vereist voor inwerkingtreding. In Nederland zijn de bepalingen van dit verdrag toch geldig via de verwijzing naar dit verdrag in art. 10:145 lid 1 BW. De Europese Erfrechtverordening heeft als doel om de internationale vererving te vereenvoudigen. De Europese Erfrechtverordening brengt een aantal veranderingen met zich mee ten opzichte van de huidige regels. Het bevat nieuwe bepalingen, er zijn bepalingen gewijzigd en er zijn ook bepalingen achterwege gebleven. De meest belangrijke en nieuwe bepaling in de ErfVo is de Europese erfrechtverklaring. Hiermee wordt het voor de erfgenamen een stuk gemakkelijker om hun rechten met betrekking tot de nalatenschap in het buitenland aan te tonen. Een ander nieuwe bepaling in de ErfVo is de forum necessitatis, een regel die het toepasselijke recht aanwijst indien er door geen van de overige bepalingen uit de ErfVo een toepasselijk rechtsstelsel kan worden aangewezen. De regeling die ook wel favor testamenti wordt genoemd, regelt dat een testamentaire beschikking naar zijn vorm zo veel mogelijk erkend dient te worden. Deze regeling is in de ErfVo ruimer geformuleerd en ziet nu ook op de erfovereenkomst. De objectieve conflictregel van art. 21 ErfVo is ruimer geformuleerd en stelt minder eisen aan het toewijzen van het rechtsstelsel, dit vergemakkelijkt het bepalen van de toepasselijke recht. De mogelijkheid tot het doen van een rechtskeuze is in de ErfVo beperkter dan in de huidige regelgeving. Er kan niet meer gekozen worden voor het recht van de gewone verblijfplaats. Daarnaast komt de mogelijkheid voor een partile rechtskeuze niet terug in de ErfVo, er kan dus geen apart toepasselijk recht worden aangewezen voor een specifiek gedeelte van de nalatenschap. Art. 10:146 BW vervalt, het artikel bepaalt welk recht beheerst of iemand bevoegd is tot het maken van een uiterste wilsbeschikking, de ErfVo ziet op deze testeerbevoegdheid wat art. 10:146 BW overbodig maakt. De gehele nalatenschap wordt d.m.v. de verwerking van het eenheidsstelsel in de ErfVo beheerst door hetzelfde rechtsstelsel. De bepaling omtrent de Nherberechtigung (aanknopingsovermacht) komt met de komst van de ErfVo te vervallen, de ErfVo is in het leven geroepen om dit soort complexe problemen te voorkomen. Vanuit verschillende hoeken wordt de komst van de ErfVo toegejuicht maar er zijn enkele kanttekening geplaatst, de meesten hebben te maken met enige onduidelijkheden die (nog) heersen. Voor de notaris is de komst van de Europese erfrechtverklaring de belangrijkste vernieuwing waar goed op voorbereid moet worden. Verder zijn de beperktere rechtskeuze en de verdwijning van de partile rechtskeuze aspecten om rekening mee te houden. Op de ErfVo is overgangsrecht van toepassing.
  6. 6. Inhoud Lijst van afkortingen Samenvatting 1. Inleiding.......................................................................................................................... 8 1.1 Onderzoeksformulering................................................................................................ 8 1.1.2 Achtergrondinformatie ........................................................................................... 8 1.1.3 Probleembeschrijving ............................................................................................ 9 1.1.4 Doelstelling............................................................................................................ 9 1.1.5 Centrale vraag....................................................................................................... 9 1.1.6 Deelvragen...........................................................................................................10 1.2 Onderzoeksopzet........................................................................................................10 1.2.1 Onderzoeksstrategien.........................................................................................10 1.2.1.1 Onderzoek van het recht................................................................................10 1.2.1.2 Onderzoek van de praktijk..............................................................................10 1.2.2 Bronnen en methoden ..........................................................................................11 1.2.2.1 Wat houdt een betrouwbare bron in? .............................................................11 1.2.2.2 Verantwoording van de bronnen en methoden per deelvraag ........................12 1.2.3 Leeswijzer ............................................................................................................13 2. Nederlands internationaal erfrecht.................................................................................14 2.1 Haags Testamentsvormenverdrag 1961 .....................................................................15 2.1.1 Totstandkoming....................................................................................................15 2.2 Het Haags Erfrechtverdrag 1989.................................................................................15 2.2.1. Nationaliteitsbeginsel vs. domiciliebeginsel .........................................................16 2.2.2 Eenheidsstelsel vs. splitsingsstelsel .....................................................................17 2.2.2.1 Renvoi............................................................................................................17 2.2.3 Rechtskeuze.........................................................................................................18 2.3 Boek 10 Burgerlijk Wetboek........................................................................................19 2.3.1 Wet Conflictenrecht Erfopvolging..........................................................................19 2.3.2 Burgerlijk Wetboek ...............................................................................................19 3. Europese Erfrechtverordening..........................................................................................21 3.1 Voorbereiding en totstandkoming........................