Presentaties Waarderingscongres 16092014

Click here to load reader

  • date post

    26-Dec-2015
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Presentaties Waarderingscongres 16092014

Transcript of Presentaties Waarderingscongres 16092014

  • Dag van de Waardering 16 september 2014Gepresenteerd door middagvoorzitter Marcel de Boer, Managing Director Troostwijk

    seminarS P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminar Prof. dr. Jan Latten, Universiteit van Amsterdam

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De vastgoedmarkt: Anders denken en anders doen

    Jaap Koelewijn

    16 september 2014

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Agenda

    Kennismaking

    Macro trends

    Specifieke ontwikkelingen in de markt:

    Vraag, aanbod en financiering

    Het waarderingsvraagstuk

    Oplossingsrichting

    Afronding en discussie

    2

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Kennismaking

    Jaap Koelewijn; Studie economie aan de VU (1983); promotie (1992)

    Beleggingsanalist en vermogensbeheerder bij MeesPierson en Rabo/Robeco

    Hoofd research AFM

    Zelfstandig sinds 2000

    Commissaris bij twee investeringsmaatschappijen

    Vastgoed en zeeschepen

    3

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Rijp voor de sloop

    4

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • If it does not kill you

    In mijn professionele leven heb ik twee keer zeer bewust een hype en de daaropvolgende crash meegemaakt

    Als belegger in 1999 en 2000

    Als toezichthouder in 2007-2008

    Wat mij verbaasd heeft, is de geringe bereidheid van mensen (inclusief mijzelf) om signalen op te pakken en er naar te handelen

    5

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Over schokken gesproken

    6

    Over schokken gesproken

    6

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Lessons learned

    Mensen en organisaties ontkennen de signalen dat er een probleem is

    Voor de crisis piekten de indexen van huurprijzen en scheepsvrachten

    Dat er een hype was, stel je pas achteraf vast

    Terwijl de signalen er al waren

    Een probleem onderkennen er naar handelen is blijkbaar erg moeilijk

    Nog moeilijker: onderkennen dat er een fundamentele verandering is

    7

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • En wat doen we ermee?

    Mijn analyse is dat de wereld er echt anders uitziet en dat de veranderingen niet af zijn

    Er is geen tijdelijke dip, maar er vinden een aantal trendbreuken plaats

    In de financile sfeer: einde aan goedkoop en snel geld

    Structurele veranderingen in de vraag

    Dat dwingt de sector tot ingrijpende aanpassingen van het aanbod en de waardering

    8

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De macro trends

    Twee belangrijke ontwikkelingen

    Veranderingen in de financile sector

    Minder financieringscapaciteit

    Minder beschikbaarheid lang vermogen

    Match tussen vraag en aanbod is suboptimaal

    Toezicht werkt procyclisch

    9

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De macro trends

    Veranderingen in de rele sector

    Door demografie minder groei qua volume

    Aard van de vraag verandert kwalitatief

    duur van de vraag verandert

    Door nieuwe technologie minder vraag

    10

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Gemakkelijk geld is niet meer

    11

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Goedkoop geld

    De wortels van de huidige financile problemen liggen eigenlijk in het begin van de jaren 80

    Door monetaristische aanpak van de autoriteiten werd de inflatie uit het systeem verjaagd

    Daardoor kon uiteindelijk de rente dalen en kregen de financile markten sterke impulsen

    De voordelen wogen lang op tegen de nadelen, maar uiteindelijk ontspoorde het beleid

    12

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • The great moderation

    13

    Stabiele groei

    The great moderation

    13

    Stabiele groei

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Stijging ratio schulden/BBP na 1980

    14

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Na 2003..

    Extreme verruiming na 9-11 accommodeerde de ontsporing van de Amerikaanse huizenmarkt

    Crisis kreeg een wereldwijde dimensie omdat de hypotheekobligaties wereldwijd in de portefeuilles waren opgenomen

    Overmatige kredietexpansie in combinatie met verzwakking bankbalansen leidde tot een systeemcrisis

    15

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Leven op de pof

    16

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Bazel III/AQR

    Autoriteiten dwingen banken hun balansen te verbeteren:

    Meer kapitaal

    Minder concentratie op vastgoed

    Betere match tussen looptijden:

    Er is minder lang geld beschikbaar door funding gap banken

    Gevolg: banken bouwen hun exposure af en verzwaren hun criteria

    17

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Asset Quality Review

    Door de AQR zijn de banken gedwongen hun hele portefeuille nog eens door te lichten

    Dat zal leiden tot verdere afbouw van de portefeuille; herkapitalisatie is beperkte optie

    Sector heeft verder nog steeds te maken met een reputatie issue

    Conclusie: ondanks extreem lage rente is er weinig financieringsruimte

    Procyclische reactie toezichthouders

    18

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De aanbodkant

    Drie structurele veranderingen

    Economische activiteiten in Nederland concentreren zich steeds meer in metropolen

    Noordvleugel Randstad/regios Eindhoven/Nijmegen

    Leegloop in perifere gebieden

    Demografische ontwikkelingen leiden tot minder vraag, vraag verandert kwalitatief

    19

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De aanbodkant

    Door het nieuwe werken neemt de vraag naar kantoorruimte af

    Als er nog vraag is, dan is die fundamenteel anders

    Het nieuwe werken vereist een andere inrichting

    Meer flexibiliteit

    Grote druk om duurzaam te werken

    Minder vraag naar winkelruimte; concentratie op toplocaties

    De periferie verkruimelt

    20

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De levenscyclus

    De levenscyclus van gebouwen (woningen/kantoren en winkels) wordt korter

    Andere samenlevingsvormen

    Andere manier van werken

    Andere manier van inkopen

    Dit heeft verstrekkende gevolgen voor bouwers

    Je bouwt niet meer voor 40 jaar of langer

    Feitelijk moet bij de bouw al geanticipeerd worden op herbestemming

    21

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De levenscyclus

    Het oude bouwen past bij het beeld van de oude economie; na gebruik wegwerpen

    Het nieuwe bouwen zal zich moeten richten op duurzaamheid; zowel bij de bouw als het gebruik

    22

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Gevolgen

    Een aanzienlijk deel van de bestaande capaciteit heeft geen toekomst

    Transformatie is geen echte optie

    Herbestemming alleen mogelijk op goede locaties

    Vaak zal alleen sloop een optie zijn

    23

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Andere gevolgen

    Sector zal een oplossing moeten vinden voor het korter worden van de levensduur en de gevolgen duurzaamheid

    Duurzaam bouwen kost meer, maar de exploitatie is aantrekkelijker

    Dit vraagt ook een andere attitude van financiers

    Er zijn andere vormen van eigendom/gebruik noodzakelijk

    24

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Het waarderingsvraagstuk

    Twee componenten: conjunctureel en structureel

    Conjunctureel: hoe kun je waarderen met een lange rente van 1%

    Rente is verlaagd door zwakke economie en zeer agressief monetair beleid

    Risicopremie is sterk gedaald

    Risico van een asset bubble is weer actueel

    Autoriteiten reageren mogelijk met restricties: selectieve kredietgroei

    25

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Het waarderingsvraagstuk

    Naar mijn gedachte zou er bij het taxeren met een aangepaste rente gewerkt moeten worden

    We mogen hopen dat de rente ooit weer gaat stijgen en dat de risicopremies oplopen

    Een pasklaar antwoord heb ik niet, maar klakkeloos toepassen DCF modellen kan rampzalig uitpakken met de huidige lage rente

    Ik ben benieuwd hoe u daarover denkt

    26

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Het waarderingsvraagstuk

    Veel lastiger is de waardering voor de lange termijn

    Uitgangspunt kan niet langer een investeringsperiode van 40 jaar zijn

    Economische veroudering gaat sneller

    Meer noodzaak tot ingrijpende investeringen na 15/20 jaar

    Geen lineaire berekeningen, maar scenarios

    27

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Verhoudingen

    De verhoudingen tussen eigenaren en gebruikers zal veranderen

    Zeer lange huurcontracten zijn lastig te verkopen

    Er zullen andere vormen van samenwerking tussen eigenaren en gebruikers komen

    Inclusief afspraken over investeringen en herontwikkelingen

    28

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Conclusies

    Er is sprake van drie trendbreuken

    Er is een einde gekomen aan de beschikbaarheid van snel en goedkoop krediet

    De vraag is structureel veranderd; dat hangt samen met de onderliggende structuurveranderingen in de economie:

    Het nieuwe werken; demografie en woon- en winkel gedrag

    Het aanbod sluit niet aan op de vraag en de veranderende behoeften

    29

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Conclusie

    De transformatie is in volle gang, maar nog niet afgerond

    Er komen andere verdienmodellen

    De waardering zal zich moeten aanpassen

    De pijn is nog niet geleden

    30

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De take away

    Waarderen en taxeren was altijd al met veel onzekerheden omgeven

    Het verschil is dat het nog complexer is geworden

    Maak uw uitgangspunten duidelijk

    Toon scenarios

    Hou rekening met de veranderingen en aanvaard ze!

    31

    seminarProf. dr. Jaap Koelewijn, zelfstandig adviseur en hoogleraar Corporate Finance, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Pauze van een half uur met koffie en thee

    seminarS P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • xxxProf. Dr. Paul HilbersDivisiedirecteur Toezicht beleid - De Nederlandsche BankHoogleraar Toezicht Financile Sector - Nyenrode Business Universiteit

    Het belang van vastgoedmarkten voor het prudentile toezicht

    Dag van de Waardering 16 september 2014Nyenrode Business University

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 2DNB

    Vastgoed is van groot belang voor economie en financile sector Grote maatschappelijke en economische waarde

    Substantieel deel nationale inkomen

    Belangrijke activa categorie van financile instellingen

    Maar ook: vaak een rol bij crises

    Vastgoed is van groot belang voor economie en financile sector

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 3DNB

    Vastgoedmarkten niet altijd in evenwicht Sterk cyclisch karakter

    Imperfecte informatie over de toekomstige vraag

    Aanbod op korte termijn rigide

    Speculatieve en psychologische krachten

    Vastgoedmarkten zijn niet altijd in evenwicht

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 4DNB

    Transmissiekanalen van vastgoedcrisis

    Bron: Bewerkte versie van Duca and Muellbauer (2013).

    Vastgoedproblemen

    Minder vraag naar vastgoed

    Afname kapitalisatie financiele instellingen

    Afname bouwproductie

    Huizenprijzen en vermogen, minder

    consumptie

    Tegenpartij risico, impact op

    geld- en kapitaalmarkt

    Aanscherping van kredietvoorwaarden

    voor alle leningen

    Afname in GDP groei

    1 2 3 4

    Transmissiekanalen van vastgoedcrisis

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 5DNB

    Prijsontwikkeling commercieel vastgoed - marktsegmentenJaar-op-jaar verandering, in procenten.

    Bron: IPD/ROZ.

    -15

    -10

    -5

    0

    5

    10

    01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13

    Winkels Kantoren Woningen Industrieel

    De commercile vastgoedmarkt maakt een moeilijke periode door

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 6DNB

    Vastgoedmarkten niet altijd in evenwicht Het waarderen van vastgoedobjecten is vaak een uitdaging

    Goede waarderingen zijn van groot belang; ook voor de financile stabiliteit

    DNB en de AFM hebben daarom de afgelopen jaren de sector opgeroepen realistisch te waarderen

    DNB en de AFM zijn ook actief in gesprek met de sector om de transparantie en de kwaliteit van waarderingen en waarderingsprocessen te verbeteren

    Het belang van goede vastgoedwaarderingen

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 7DNB

    Vergroot de transparantie over de kwaliteit van uitzettingen van banken Gedetailleerde analyse door DNB op basis van IFRS regels en

    prudentile buffers Maatregelen nodig indien een bank na AQR een kapitaaltekort heeft tov

    de norm van 8% Common Equity Tier 1 kapitaal

    Stress Test

    Asset Quality Review

    Inzicht in de weerbaarheid van banken voor stress scenarios Stress Test berekeningen uitgevoerd door banken, met strenge

    kwaliteitscontrole door DNB en ECB De AQR resultaten worden verwerkt in de Stress Test dmv de Join-Up Maatregelen nodig indien een bank in het stress-scenario een

    kapitaaltekort heeft tov de norm van 5,5% Common Equity Tier 1 kapitaal

    Talk of the town - De Comprehensive Assessment

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 8DNB

    Join-up

    Publicatieresultaten

    Supervisory Dialogue

    Juli Sep NovAug Oct

    ECB persbericht over publicatie-

    templates

    Stress Test Handboek

    gepubliceerd

    Joint Supervisory Teams beoordelen kapitaalplannen

    Bij tekort:opstellenkapitaal-

    plan

    Vandaag

    Stress Test

    AQR

    Dec

    Talk of the town - AQR en stresstest grotendeels volbracht

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 9DNB

    Vastgoed is van groot belang voor economie en financile sector Vastgoedmarkt essentieel voor groei en stabiliteit

    Toezichthouders alert op risicos (AFM en DNB) Prudentile risicos Integriteitsrisicos

    Meer aandacht voor waarderingsprocessen en transparantie

    Problematiek voor woning- en vastgoedmarkt verschilt

    Evenwichtige beleidsmix is belangrijk

    Afsluiting

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • 10DNB

    Dank voor uw aandacht Dank voor uw aandacht!

    seminarProf.dr. P.L.C. Hilbers, directeur Toezicht beleid DNB en hoogleraar Financieel Toezicht Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Een transparante vastgoedwaardering haalbaar.?

    Geen keuze maar een noodzaak

    Breukelen, 16 september 2014

    F.A.J. van Kuijck RA RO EMIA

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Fijn h al die veranderingen en onzekerheid.

    Waarderen is

    Waarderingskringloop

    Respons

    Waardering nog wel te bepalen?

    De vervolgopgaven.

    Waarderen moet worden.

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Fijn h al die veranderingen en (on) zekerheid

    Gaat het dan nooit meer normaal worden.?

    U maakt(e) het allemaal mee..

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waarderen is.

    Een foto van een mistige situatie.

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waarderings-kringloop Het spel, de spelers, variabelen en afhankelijkheden

    Verschaffer + Experts

    Accountant en deskundigen

    WensenBestemming/ FunctieLocatieLooptijdKwaliteitRisico (profiel)MarktEtc

    Variabelen

    TOEZICHTHOUDERS (AFM/RvC)STAKEHOLDERS (Bank, Aandeelhouders) BELANGHEBBENDEN (Personeel, maatschappij)

    Professioneel kritische instelling

    (PKI)

    Uitkomsten

    RendementRisicosImagoWaarderingPortefeuillestrategieEtc

    Gewijzigde omstandigheden nu en toekomst

    Bijvoorbeeld: krimp, technologie, markt, imago

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Respons Issues, reacties en effecten

    Maatschappelijke discussies Waarde-implosie.. Rol accountant Kwaliteit externe deskundigen Beeld vastgoed(-sector) Continuteitsvraagstukken

    Weten we wie wat en hoe doet COS 620 NBA / PTA goed gewaardeerd Best practices Toezicht Rolverdeling en verwachtingen

    Effecten Professionalisering Opmaat voor eenduidiger aanpak Opinievorming Uitspreken (eerste) behoeften

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waardering nog wel te bepalen?

    The big shift & impact

    PAST > PRESENT > FUTURE^?FUTURE^??..?

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • De vervolg opgaven ..Het zal en kan niet meer zo worden zoals het was

    Businesscase & uitgangspunten

    Risicos in beeld en delen

    Scenarios: n is geen

    PKI +

    Blijven scherpen (hard & soft controls)

    Aanpak beter kunnen uitleggen

    Gezamenlijke verslaggevingsopgave

    Implementeren, borgen en toetsen kwaliteitsmaatregelen

    Wennen aan effecten verdergaande veranderingen

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waarderen moetworden..

    Een SCHERPE foto met ONZEKERHEDEN BENOEMD

    seminarFrank van Kuijck RA RO EMIA, Partner bij Deloitte Nederland

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Gewaardeerd vastgoed Van waardeloos naar waardevol

    Gerben van Dijk, Waarderingscongres, 16 september 2014

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waarde - waardering

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Zonder leven is uw verzameling beton, staal en glas letterlijk waar-de-loos. Sjoerd Feenstra, Directeur Urhahn Urban Design

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Gribus is goud waard!

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Onze waardering voor bestaand vastgoed

    8 miljoen m2 kantoren

    12 miljoen m2 bedrijfsruimte

    4 miljoen m2 zorgvastgoed

    1,75 miljoen m2 winkels

    400.000 woningen

    hectaren vol braakliggende bouwgrond

    En daarmee zijn we er nog niet

    In Leiden stonden op 1 juli 2013 2770 woningen leeg, waarvan 1124 langer dan 1,5 jaar

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Paradigma: economische groei = ruimtevraag

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Naar een ander DNA

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Bouwgrond

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Uitdaging: onze herbestemmingscapaciteit laten groeien in een markt vol overvloed

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waarde toevoegen aan uw vastgoed

    revitaliseren van oude gebouwen

    tijdelijk hergebruik

    herbestemming/transformatie

    sloop/(nieuwbouw)

    herontwikkeling van gebieden

    functies toevoegen

    royaal ruimte nemen

    Nieuwe betekenis geven

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waardestromen

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Waardecreatie/ shared value

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Iedereen wist dat het niet kon, tot er iemand kwam die dat niet wist. Epictetus, via @Omdenken

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Calandstraat Rotterdam

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • The Student Hotel Rdam - uitbreiding

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • OLV Helmond

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Energiebunker Hamburg

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Zuidpark - Urban farming

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Reclamezuil

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Kunst

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Campus Diemenzuid

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Ruilverkaveling

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Gebouw als grondstofbank

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Zonder leven is uw verzameling beton, staal en glas letterlijk waar-de-loos. Sjoerd Feenstra, Directeur Urhahn Urban Design

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Veel waarde en waardering gewenst!

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Dank voor uw aandacht!

    http://nl.linkedin.com/in/vandijkgerben

    @gerben_vandijk @VernieuwingBouw

    [email protected] 06-28345238

    www.vernieuwingbouw.nl www.kennisbankherbestemming.nu www.guldenfeniks.nl

    seminarGerben van Dijk, Procesmanager - Vernieuwing Bouw

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • L ea de rs h ip E n t rep r ene u rsh ip S t e wa r dsh ip

    Dag van de waardering

    Over bomen en oerwouden

    Prof. dr. Tom M. Berkhout MRE MRICS

    [email protected] +31 (0)346-291 291 www.nyenrode.nl

    16 september 2015

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • T.M. Berkhout 6-2014 5

    International Valuation Standards (IVS)

    International Financial

    Reporting Standars (IFRS)Richtlijnen jaarverslaggeving, PTA,

    WOZ, handboeken

    Taxatiepraktijk

    EVS, RICS

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Wat heeft u nou aan dat taxatiegeweld? Interne beheersing: meer greep op taxaties disciplinering eigen organisatie

    Jaarrekening Investeringsbeslissingen Fraudepreventie

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Het taxatieproces en uw organisatie

    CLIENT

    TAXATEUR

    Opdracht-brief Informatie

    Vastleggen Taxatie

    ConceptTaxatierapport

    Definitiefrapport

    Definitiefrapport

    Interneanalyse

    Internerapportage

    Jaarrekening

    1 2 3 45

    6

    C O M M U N I C AT I E

    Bron: drs. Hans D. Grnloh RA MRE - Nyenrode

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Tip 1: organiseer het taxatieproces (PH 1117)

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Tip 2: leg een transactieregister aan1. Voortraject van eerste contact/voorbereiding2. (Externe/interne) taxaties3. Vergelijking taxatie met koopsom4. Betaalde of ontvangen prijs per object5. De betrokken contractpartijen6. Business rationale van de transactie7. Wijze van financiering8. Geschiedenis 9. CDD-onderzoek10. Fiscale en juridische aspecten

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Tip 3: eis eenIVS-rapportage

    seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • seminarProf. dr. Tom M. Berkhout, Nyenrode Business University

    S P O N S E R E D B Y

    #vjwc

  • Afsluiting door middagvoorzitterStart netwerkborrelVastgoedjournaal en Troostwijk bedanken u voor uw komst.

    seminarS P O N S E R E D B Y

    #vjwc