Gerrit Bloothooft · 2018. 4. 10. · BPR klantendag 7 ontwikkelingen • vernoeming is enorm...

of 25/25
BPR klantendag 1 1 Hoe populair is mijn naam? Gerrit Bloothooft Universiteit Utrecht / Meertens Instituut KNAW [email protected]
  • date post

    01-Apr-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Gerrit Bloothooft · 2018. 4. 10. · BPR klantendag 7 ontwikkelingen • vernoeming is enorm...

  • BPR klantendag 11

    Hoe populair is mijn naam?

    Gerrit BloothooftUniversiteit Utrecht / Meertens Instituut KNAW

    [email protected]

  • BPR klantendag 2

    vragenstellers:

    • hoe populair is mijn voornaam?• hoeveel mensen hebben mijn familienaam?• waar wonen ze?• wat betekent mijn naam?• hoe oud is mijn naam?• wat mag?

  • BPR klantendag 3

    naamkunde

    • voornamen als sociale indicator• vernoemen of mode• cultuurinvloeden

    • familienaam, taal en dialect• origine en verspreiding

    • etymologie• schrijfwijzen

    • variatie in historische bronnen• wat is een naam?

  • BPR klantendag 4

    iedereen heeft een naam

    • geen steekproef maar compleet: GBA• namen, plaatsen, tijden

    • voornamen• 1880 – 2010

    » reconstructie van ouders zonder a-nummer nodig

    • familienamen • 2007

    » 60 jaar na volkstelling van 1947

  • BPR klantendag 5

    vraag 1

    • waarom worden (sommige) voornamen populair?

    bekijk de Nederlandse Voornamenbank op www.meertens.knaw.nl/nvb

  • BPR klantendag 6 66

    van traditie naar modeJan

    Nelly

    Femke

    Jayden

    Kevin

    Ingrid

    %traditionele vernoeming

    verkorte traditionele namen

    nieuwe namen voor Nederland

    kort en hype

    tweetoppig

    Engelse namen

  • BPR klantendag 7

    ontwikkelingen

    • vernoeming is enorm afgenomen» in eerste voornaam

    • voornaam is modeverschijnsel geworden• een voornaam is een generatie populair

    » maar die tijd lijkt steeds korter te worden

    • voorkeuren zijn afhankelijk van» opleiding ouders» traditionele of trendy levensstijl

  • BPR klantendag 88

    innovatie en verspreiding(Rogers, 1964)

    • Model veronderstelt een maximaal aantal geïnteresseerden

  • BPR klantendag 9

    complexe populariteit van Hans

    • basislijn• model pieken in 1944, 1962, 1985• verschillende sociale klassen? (kunnen we niet aantonen)

  • BPR klantendag 10

    Vraag 2

    • hoe ziet de algemene ontwikkeling van voornamen in de 20e eeuw eruit?

  • BPR klantendag 11

    (te) veel namen

    • GBA: 500.000 voornamen

    • 80% van de kinderen hebben tegenwoordig 1500 verschillende namen

    • die kunnen worden verdeeld in 14 naamgroepen

    » op grond van gedeelde voorkeuren van ouders

  • BPR klantendag 12

    dynamiek van naamgroepen1900-2010, cumulatief per jaar

    12

  • BPR klantendag 13

    Vraag 3

    • waar worden bepaalde voornamen vooral gegeven?

  • BPR klantendag 14 ICOS2011 14

    voornamenkaart

    Traditional – LatinizedTraditional – DutchOld TestamentFrisianPreModern DutchEliteFrenchNordic – FrenchModern DutchModernItalian – SpanishEnglishArabic & Turkish

    kenmerkende naamgroepper postcode gebied

  • BPR klantendag 15 ICOS2011 15

    voornamen en gelooftraditionele Nederlandse namen strenge protestanten

    Nederlandse “bible belt”

  • BPR klantendag 16

    Vraag 4

    • kun je uit een familienaam het herkomstgebied afleiden?

    bekijk de Nederlandse familienamenbank op www.meertens.knaw.nl/nfb

  • BPR klantendag 17

    familienaamkaarten

    Janse Janssen Jansen

    100 km percentages

  • BPR klantendag 18

    geavanceerd selecteren

    • vat de resultaten van namen met een eigenschap samen

    • reguliere expressies

    • stra$ betekent bijvoorbeeld: alle namen die op –stra eindigen

  • BPR klantendag 19

    familienamen op -stra

    Protestant

    Katholiek

    Industrie en mijnen

    100 km

  • BPR klantendag 20

    regionale familienamenWijnja Medema Assen Geerdink

    Romkes Derksen Koelewijn Rood

  • BPR klantendag 21

    regionale familienamenvan der Knaap de Nooijer van Gils Houben

  • BPR klantendag 22

    een regionale naam

    • als 50% van de naamdragers binnen een straal van 30 km woont, en er in 1947 minstens 10 naamdragers waren

    • kaart met per gemeente het percentage personen met een regionale naam:

  • BPR klantendag 23

    regionale namenkaart• Limburg• Brabant• Twente• Achterhoek• vissersdorpen• platteland

    meer dan steden• effect stormvloed

    in Zeeland

    20-40%

    5-10%

    10-20%

    1-2%

    2-5%

  • BPR klantendag 24

    terug in de tijd

    • huidige GBA/BRP bevat namen vanaf ~1880

    • historische BRP is denkbaar– zelfde structuur als moderne– elke persoon een ID (burgerservicenummer)– reconstructie op basis van gegevens in akten burgerlijke

    stand, en kerkelijke registers

    NWO LINKS project

  • BPR klantendag 25

    tot besluit

    • persoonsnamen zijn fascinerend• de GBA/BRP is een geweldige bron voor

    onderzoek