20111010 transitie duurzaam voedsel

Click here to load reader

  • date post

    01-Dec-2014
  • Category

    Documents

  • view

    643
  • download

    2

Embed Size (px)

description

 

Transcript of 20111010 transitie duurzaam voedsel

  • 1. Transitie naar duurzaam Voedingssysteem
    • Bussum
    • 10 Oktober 2011
    • www.twitter.com/janrotmans
  • 2. Urgentie
    • blijvend hoge voedselprijzen komende jaren
    • semi-permanente voedselcrisis
    • klimaatverandering, droogte, ziektes, plagen
    • kan mondiaal voedselsysteem crashen
    • VN, oktober 2011
  • 3. Urgentie
    • klimaatverandering
    • biodiversiteit milieudruk landgebruik
    • dierenwelzijn cultuurlandschap
    • gezondheidsrisicos
  • 4. Scheve Verhoudingen
    • in 2010 waren er voor het eerst meer mensen die te veel
    • eten hadden (1.5 miljard) dan te weinig (925 miljoen)
  • 5. Persistent Probleem
    • Productie
    • productieketen grootschalig, complex, ondoorzichtig geworden
    • toelevering van grondstoffen en materialen boerenbedrijven transport - verwerking in slachterijen of zuivelfabriek - distributie naar groothandel detailhandel - winkel en supermarkt - consument
    • veel risicofactoren in schakels van productieketen ingebouwd
    • het op grote afstand verplaatsen van dieren, veevoer en vlees ; zo goedkoop
    • mogelijk produceren ; zo dicht mogelijk op elkaar zetten van dieren
    • crises zijn symptomen van structuur, cultuur, werkwijze
  • 6. Economisering Voedselsysteem
    • economisering leidt tot schaalvergroting
    • leidt tot optimalisering en schaalvergroting
    • leidt tot ongewenste neveneffecten
  • 7. Verbroken Verbinding
    • relatie tussen mens en voedsel is verbroken
    • veel mensen hebben geen idee
    • waar voedsel vandaan komt
  • 8. Persistent Probleem
    • Consumptie
    • eisen die consument stelt aan kwaliteit en veiligheid
    • van voedsel worden steeds hoger
    • consument wil gezond, milieuvriendelijk en diervriendelijk voedsel
    • consument kiest nog steeds voor goedkoopste stukje vlees
    • gruwelen van beelden van besmette kippen en varkens, maar denken
    • tegelijkertijd dat die bacillen er echt wel uitgaan
    • consument in verwarring over wat duurzame producten zijn fair trade, puur en eerlijk, ecologisch, biologisch
  • 9. wereldwijde hang naar lokale worteling kringlopen voor energie, voedsel, afval gemeenschappen streekmarkten overal een succes Glocalisering
  • 10.
    • decentraal duurzaam wordt d trend
    • gemeenschappen gaan energie opwekken / beheren
    • energie maar ook voeding, water, afval, zorg
    • bedrijven, organisaties, burgers, wijken, buurten, straten
    • ca. 400 plannen voor lokale energiecoperaties
    • provincies, gemeenten, energiebedrijven, burgers
      • combinatie van zon/wind/warmte en smart grid
    Decentraal Duurzaam
  • 11. D producent bestaat niet
    • groeiende groep koplopers
    • Ben & Jerry, Cono, Lonely Chocolonely, Meatless
    • Mars, Verkade, Cadbury
    • peloton
    • Jamin, Albert Heijn, Jumbo, Hema, Lidl
    • achterblijvers
    • Aldi
  • 12. D consument bestaat niet
    • groep van ca. 100.000 die al duurzaam leeft
    • groep van ca. 2.5 miljoen die duurzaam wil leven
    • maar een duidelijk handelingsperspectief mist
    • groep van ca. 10 miljoen die voorlopig afwacht
    • groep van ca. 2.5 miljoen die aversie heeft tegen duurzaamheid
  • 13. Transitie naar duurzame voeding
    • van prijsgedreven voedselsysteem
    • naar duurzaam voedselsysteem waarin
    • energie, klimaat, pesticiden, vervuiling
    • arbeid, leefomstandigheden een rol spelen
  • 14. Status Transitie
    • Consumptie
    • afgelopen decennia
    • heeft verandering in perceptie plaatsgevonden
    • heeft verandering in attitude plaatsgevonden
    • heeft nog geen gedrags verandering plaatsgevonden
    • aantal vegetarirs toegenomen tot ca. 6%
  • 15. Perceptieverandeirng
    • Vleeseters
    • Nederlanders eten gemiddeld tijdens hun leven 734 dieren:
    • 4 koeien
    • 5 schapen
    • 34 varkens
    • 690 kippen
    • 1 kalf
  • 16. Perceptieverandeirng
    • Jongeren
    • 89% jongeren wil dat voedsel duurzaam geproduceerd wordt
    • dierenwelzijn en milieu zijn belangrijke factoren bij keuze voedsel
    • 75% akkoord met vervanging broodje ham door duurzaam broodje
    • grote behoefte aan praktische tips om eetgewoonten te verbeteren
    • jongeren willen duurzaam voedsel
    • Voedingscentrum
  • 17. Status Transitie
    • Productie
    • afgelopen decennia
    • aantal groene voedingsproducten significant toegenomen
    • is duurzaam ondernemen doorgebroken
    • is duurzaamheid een commercile troef geworden
    • 10-20% groei per jaar in groene voedingsproducten
  • 18. Doorbraak naar duurzaam voedingssysteem Wijdverspreide toepassing van het nieuwe paradigma Tijd Opbouw van duurzame samenlevingl Consolidatie 20 - 30 jaar Doorontwikkelingsfase Voorontwikkelingsfase 20 - 30 jaar Kantelpunt Strijd tussen het oude en nieuwe paradigma Afbraak en opbouw van instituties We zitten hier
  • 19. Multi-level analyse Voedingssector Macro-niveau - globalisering - WTO + klimaatverandering + voedselcrisis + dierziekten Meso-niveau - EU-landbouwbeleid - voedingsregime Nederland - schaalvergroting + duurzaam ondernemen - belangenorganisaties Micro-niveau + biologische landbouw + consumentenvoorkeuren + toename vegetarirs + niche-markt vleesvervangers + nieuwe netwerken
  • 20. Inschatting
    • er is een lange voorontwikkelingsfase geweest
    • er is al veel gexperimenteerd
    • er is al eiwitdialoog gestart
    • er zijn platforms opgericht
    • [ taskforce biologische landbouw ]
    • nog geen duidelijke visie
  • 21. Conclusie
    • transitie naar duurzaam voedingssysteem
    • staat aan de rand van een doorbraak
  • 22. Transitie = Machtsstrijd
      • regime: dominante structuur, cultuur en werkwijzen
      • met macht en gevestigde belangen
      • niche: opkomende, afwijkende structuur, cultuur en
      • werkwijzen op klein schaalniveau
      • niche wil macht ontwikkelen en het bestaande regime
      • overnemen; regime beschermt zich daartegen door de