V A K T E K E N E N - .Rond 1918 ontstonden in de meeste industri«le landen...

download V A K T E K E N E N - .Rond 1918 ontstonden in de meeste industri«le landen normalisatielichamen

of 114

  • date post

    26-Feb-2019
  • Category

    Documents

  • view

    220
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of V A K T E K E N E N - .Rond 1918 ontstonden in de meeste industri«le landen...

V A K T E K E N E N

I N H O U D

1. De orthogonale projektie (rechte projektie) blz. 2

2. Axonometrie (parallel-projketie) blz. 10

3. Constructietekenen voor meubelmaken blz. 18

4. Het tekenen van de zwaluwstaart blz. 45

5. Meubel- en Interieurperspektief. blz. 51

6. Schetsen in perspektief blz. 80

7. Exploded view blz. 87

8. Het ontwerpproces blz. 94

9. Verhoudingen blz. 101

10. Kleurenleer blz. 107

samenstelling: Erik Groenhout

Roelof Hey

Wim van Hornsveld

uitgave 4e dru k 200 4 sektie vaktekenen (produktontwikkeling)

HOUT- en MEUBILERINGSCOLLEGE Amsterdam

1111v a k t e k e n e n

1. De orthogonale projektie (rechte projektie)

bovenaanzicht (B)

onderaanzicht (E)

rechterzijaanzicht (D)

achteraanzicht (F)

linkerzijaanzicht (C)

vooraanzicht (A)

fig. 1.

1.1 Algemeen

Wanneer we een ruimtelijk objekt driedimensionaal willen weergeven zullen we kiezen voor een methode die

de dieptewerking van het objekt het dichtst benadert. Een zgn. perspektivische tekening kan een objekt

weliswaar in ruimtelijke zin verduidelijken, de maten corresponderen echter niet met de werkelijke afmetingen

van het objekt.

Om het objekt te kunnen maken, het ontwerp uit te kunnen voeren, zijn juist deze gegevens nodig en moeten

we dus een andere methode van weergeven hanteren. Hiervoor benaderen we het voorwerp frontaal, d.w.z.

we bekijken het met evenwijdig gerichte oogstralen en wel van zoveel zijden als voor duidelijke weergave

nodig is. Deze manier van tekenen noemen we orthogonale projektie, ook wel aanzicht- of parallelprojektie

genaamd.

Meestal zijn drie aanzichten voldoende om een voorwerp duidelijk weer te geven (vooraanzicht, zijaanzicht en

bovenaanzicht) fig.

Er zijn twee orthogonale ( genormaliseerde) projektiemethodes aan te wijzen, t.w. :

1. de Amerikaanse projektiemethode

2. de Europese projektiemethode

2222v a k t e k e n e n

1.2 De Amerikaanse projektiemethode

sym bool voo r d e A me ri kaans e p ro jekt iem et hode

Een veel gebruikte projektiemethode is de Amerikaanse projektiemethode (fig. 2) ; met name industrile

voorwerpen worden volgens deze methode getekend. Hierbij gaat men er van uit dat, nadat men het

vooraanzicht heeft gekozen, men rechts ervan het rechter zijaanzicht plaatst en erboven het bovenaanzicht

positioneert etc. fig. 2. het zgn. buitendoos-principe fig. 3.

B

A

E

D F C

bovenaanzicht

vooraanzicht

onderaanzicht

linker zijaanzicht rechter zijaanzicht achteraanzicht

fig. 2.

3333v a k t e k e n e n

Hoe komt de Amerikaanse projektiemethode tot stand !

buitendoos het uitslaan van de geprojekteerde aanzichten

1

3

21

3

2

fig. 3.

4444v a k t e k e n e n

1.3 De Europese projektiemethode

sym bool voo r d e Eur op es e pr ojek tie met ho de

Bij de Europese projektiemethode worden de aanzichten tegengesteld aan de Amerikaanse projektiemethode

ten aanzien van het vooraanzicht gepositioneerd fig .4. het zgn. binnendoos-principe. fig. 5.

onderaanzicht

vooraanzicht

bovenaanzicht

rechter zijaanzicht linker zijaanzichtachteraanzicht

B

D F C A

E

fig. 4.

5555v a k t e k e n e n

Hoe komt de Europese projektiemethode tot stand !

1

3

2

1

2

3

binnendoos het uitslaan van de geprojekteerde aanzichten

fig. 5.

6666v a k t e k e n e n

1.3 Het opzetten van de projektie

Afhankelijk van het objekt, zijn voor een duidelijke weergave minimaal 3 aanzichten nodig.

Deze 3 aanzichten kunnen het best opgezet worden binnen een kader van twee, elkaar loodrecht snijdende,

assen fig. 6. ( Het snijpunt van de twee assen is als het ware het punt waar de drie projektievlakken elkaar

raken.) In het vlak rechtsonder komt het vooraanzicht, in het vlak rechtsboven het bovenaanzicht en in het

linksondervlak het linker zijaanzicht (Amerikaanse projektiemethode). Door deze uitslag ontstaat tussen het

bovenaanzicht en het zijaanzicht een leeg vlak. In dit vlak kunnen alle punten van het bovenaanzicht naar het

zijaanzicht overgehaald worden m.b.v. een passer, f m.b.v. een geodriehoek geprojekteerd worden op een

zgn. transmissieas. Een transmissieas is een as getrokken vanuit het snijpunt van de twee assen onder een hoek van 45.

transmissie-as

passerlijn

fig. 6.

7777v a k t e k e n e n

1.4 Onzichtbare kanten

Streeplijnen worden gebruikt voor de, niet direkt aan het oppervlak zichtbare, achterliggende onderdelen

(onzichtbare delen) fig. 7

bovenaanzicht

vooraanzicht rechterzijaanzicht

fig. 7. kubus gedraaid t.o.v. het tafereel

8888v a k t e k e n e n

Ook bij gedraaide of gekantelde objekten doen zich zgn. onzichtbare kanten voor die met streeplijnen worden

aangegeven fig. 8

fig. 8.

9999v a k t e k e n e n

2. Axonometrie (parallel-projektie)

Axonometrie is een verzamelnaam voor een groot aantal manieren van ruimtelijk tekenen. Deze

hebben met elkaar gemeen dat evenwijdige lijnen ook evenwijdig getekend worden en dat de

maten afgezet worden op een assenstelsel dat de drie dimensies vertegenwoordigt. (x,y,z-as). De

meeste varianten van de axonometrie zijn in feite orthogonale projekties van een voorwerp dat

gedraaid en gekanteld is ten opzichte van het tafereel. (zie vorige pagina) Al naar gelang de

kanteling c.q. draaiing en dus verkorting van de drie vlakken onderscheiden we:

1: Isometrie. isos = gelijk, metros = maat(staf)

XXXX YYYY

ZZZZ

fig. 1.

Op de drie assen wordt dezelfde maatstaf gebruikt.Wordt gebruikt als de drie vlakken dezelfde

hoek met het tafereel maken. (X : Y : Z = 1 : 1 : 1) fig. 1. kubus in isometrie

Maatstaf = Schaal

2: Dimetrie di = twee.

ZZZZ

XXXX YYYY

fig. 2.

Op twee assen wordt dezelfde maatstaf gebruikt, op de derde een andere.Deze geeft dus een

andere verkorting. (X : Y : Z = 1 : 1 : 1/2) fig. 2. kubus in dimetrie

11110000v a k t e k e n e n

3: Trimetrie tri = drie

XXXX YYYY

ZZZZ

fig. 3.

Op alle drie de assen wordt een andere maatstaf gebruikt. Elk vlak maakt een andere hoek met het

tafereel en heeft dus een andere verkorting.Deze manier is in de praktijk zeer tijdrovend en wordt

daarom bijna niet gebruikt. (X : Y : Z = 1 : 2 : 3) fig. 3. kubus in timetrie

11111111v a k t e k e n e n

2.2 Overzicht van diverse projekties

In de tekenpraktijk werden en worden naast deze orthogonaal geprojekteerde axonometrien ook

nog een aantal z.g.n. oblique of scheve projekties gebruikt. Deze hebben met elkaar gemeen dat

n van de vlakken evenwijdig met het beeldvlak en dus met een haakse hoek getekend wordt en

de andere twee schuin er tegen aan. (fig b t/m k)

Praktijk: De isometrische tekening wordt het meeste gebruikt (fig a) omdat deze makkelijk en snel

te maken is en een vrij goed ruimtelijk beeld geeft.De x-, en y-as worden allebei onder een hoek

van 30 graden getekend. De z-as is altijd verticaal.Maten mogen alleen langs deze assen afgezet

worden, nooit in een andere richting. Als je een vierkant isometrisch tekent,ontstaat een ruit.De

diagonalen van een ruit zijn niet even lang.

fig. a: isometrie 30 / 30

11112222v a k t e k e n e n

fig. d: cavalier 45

fig. c: isometrie (militairperspektief) 30 / 60 fig. b: isometrie (militairperspektief) 45

fig. e: cavalier 30

fig. f: cavalier 60

XXXX YYYY

ZZZZ

XXXX YYYY

ZZZZ

XXXX

YYYY

ZZZZ

XXXX

YYYY

ZZZZ

XXXX

YYYY

ZZZZ

11113333v a k t e k e n e n

fig. i : cabinet 45 . Y. is een verkorting van de 1/2 van de ware grootte

XXXX YYYY

ZZZZ

fig. j : cabinet 30 . Y. is een verkorting van 2/3 van de ware grootte

XXXX YYYY

ZZZZ

fig. k: cabinet 60 . Y. is een verkorting van 1/3 van de ware grootte

XXXX YYYY

ZZZZ

fig. g: 45 Z = verkort volgens hulpconstructie

60

45

45

XXXX YYYY

ZZZZ

ZZZZ

fig. h: 30 / 60 Z = verkort volgens hulpconstructie

60

45

45

XXXX YYYY

ZZZZ

ZZZZ

11114444v a k t e k e n e n

2.3 Niet evenwijdige lijnen of vlakken

Een lijn die niet evenwijdig is met een van de assen kan alleen getekend worden door begin- en

eindpunt van die lijn uit te zetten in het assenstelsel.Een punt wordt bepaald door zijn kortste

afstand tot de drie assen.(fig 7.)

XXXX YYYY

ZZZZ

or