Trendsinveiligheid2013 nl

download Trendsinveiligheid2013 nl

If you can't read please download the document

  • date post

    12-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    398
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Trendsinveiligheid2013 nl

  • 1.Trends in Veiligheid 2013 Een digitale samenleving kan niet zonder digitale veiligheid

2. 2 3. Trends in Veiligheid 2013 Een digitale samenleving kan niet zonder digitale veiligheid 1 Trends in Veiligheid 2013 Utrecht, maart 2013 4. Voorwoord Veiligheid en de algemene trend tot digitali- sering van onze samenleving zijn sterk met elkaar verbonden. De meeste artikelen in deze editie van Trends in Veiligheid reflecteren het belang, de dreiging en kwetsbaarheid van digitalisering. 2 Trends in Veiligheid 2013 5. geven van dit model is mijns inziens de grootste uitdaging van de nabije toekomst. Met de artikelen dragen de auteurs van Capgemini bij aan deze discussie. Het belang van digitalisering wordt duidelijk als we kijken naar de strafrechtketen, naar cameratoezicht of naar crisismanagement. De uitdagingen blijken uit de artikelen inzake big data, het gebrek aan professionals op het gebied van cybersecurity en de inzet van sociale media bij evenementen. Maar bovenal zorgt deze publicatie van Trends in Veiligheid voor het verhogen van het bewustzijn. De digitalisering van onze samenleving gaat zo snel dat het bewustzijn over nieuwe risicos en kwetsbaarheden achterblijft. Een veilige digitale samenleving is een gezamenlijke verant- woordelijkheid, waarin nieuwe coalities gevormd moeten wor- den. Willen we deze verantwoordelijkheid waarmaken, dan begint het bij bewustzijn. Bewustzijn bij burgers, bedrijven en overheden. Drs. ing. W.M. van Gemert Directeur Cyber Security van de Nationaal Cordinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Bij een veilige digitale samenleving draait alles om de ver- trouwelijkheid, betrouwbaarheid, integriteit en continuteit van gegevens. Als het gaat om digitalisering zijn er een aantal wereldwijde trends te onderscheiden: 1. Big data: de enorme hoeveelheid data die voortdurend opgeslagen wordt en die dagelijks toeneemt. Hoe kunnen we daar op een goede manier mee omgaan? 2. Hyperconnectiviteit: het aantal digitale (internet)verbindingen neemt exponentieel toe. Zo ontstaat een Internet of Things. Nederland heeft de een na hoogste internetdichtheid ter wereld; dat geeft Nederland op dit terrein een bijzondere positie. 3. Het verdwijnen van grenzen, zowel in tijd en afstand als qua werk/priv. Deze trends vereisen een verandering in zowel de manier waarop bedrijven zakendoen als de rol van de overheid bij het waarborgen van een veilige samenleving. Een belangrijk aspect daarbij is het gebrek aan een cybersecurity-concept van onze samenleving. Nederland is een land van zeen en dijken: als het water doorsijpelt, bouwen we er een dijk omheen. Die klassieke manier van crisisbeheersing (containment, ofwel indammen) is in cyberspace bijna onmogelijk. Bedrijven weten vaak niet waar hun data zich precies bevindt, hoe het met elkaar verbonden is en welk effect het heeft als er ergens uitval is. Naast de menselijke factor kennen platforms, applicaties en infrastructuren allemaal hun eigen problemen, en door de interactie tussen die vier niveaus wordt een securityprobleem vaak heel omvangrijk. In de fysieke wereld kennen we een safetyconcept; denk bijvoorbeeld aan de veiligheidsregels op een bouwplaats. Maar geldt er in cyberspace ook een security- concept? En welke rollen hebben de overheid, de private sector en de burger daarin? Momenteel is dat nog onvoldoende helder. Op de snelweg gelden bepaalde veiligheidseisen en verkeersregels. Maar iedere burger kan een computer kopen en onbeveiligd de digitale snelweg op. Het met elkaar vorm- 3 the way we see it 6. 4 Trends in Veiligheid 2013 7. Inhoudsopgave Managementsamenvatting Trends in Veiligheid 2013 Drs. Erik Hoorweg MCM Versterken van de strafrechtketen? Regisseer de ruimte voor resultaat! Wender van Mansvelt MSc en drs. Eelco Smid De keten voorbij Drs. Con Sade en Eva Miltenburg MSc Grip op data: pleidooi voor inrichting van een Digital Operating Model en uniforme dataprocessen Drs. Edwin Kok MBA en Ir. Marijke de Jong-Bultsma Big data in opsporing: nu pompen om niet te verzuipen Marcel Kordes, ing. Rob Vernooij en drs. Paul Lengkeek De menigte onder (online) controle Karin van de Laar MSc, Eva Miltenburg MSc en Evelien van Zuidam MSc Meer rendement uit cocreatie met burgers en bedrijven: een Digital Capabilities Center Drs. Erik Staffeleu, Roy Oudeman MA en Herman-Jan Carmiggelt Cameratoezicht: efficinter in de veiligheidsketen Ing. Bart Kusse MSc, Prof. dr. Henk Scholten en Peter van den Ende MPA ba De kracht van verbinden Drs. ing. Erik van den Berg en dr. Niek Wijngaards De veilige digitale samenleving bestaat niet Drs. Roeland de Koning en Evelien van Zuidam MSc Cyber resilience in het jaarverslag? Annemarie Zielstra MES, drs. Tjarda Krabbendam-Hersman en mr. Patrick de Graaf Borging van continuteit in het veiligheidsdomein Drs. Abderrahman Kaouass en Klaas Hagoort Meer vissen in de vijver met de White Hat Office Mr. Patrick de Graaf en drs. Erik Hoorweg MCM Thoughtleadership 06 12 17 21 26 30 35 39 44 47 51 56 62 67 5 the way we see it 8. Managementsamenvatting Trends in Veiligheid 2013 Een digitale samenleving kan niet zonder digitale veiligheid 6 Trends in Veiligheid 2013 9. Figuur 1: Het is terecht dat de overheid (de politie) extra bevoegdheden krijgt voor het terughacken van computers van verdachten.1 Weet niet Mee oneens Mee eens Helemaal mee eens 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Helemaal mee oneens Niet mee eens of oneens 3% 1% 10% 33% 3% 50% terughacken van computers van ver- dachten. Deze derde editie van Trends in Veiligheid staat dan ook vooral in het teken van digitalisering. Een aantal artikelen beschrijft de oplossingen en kansen die digitalise- ring kan bieden voor actuele proble- men in het veiligheidsdomein. Vervolgens wordt ingegaan op de wijze waarop organisaties de vele initiatieven en innovaties beter met elkaar kunnen verbinden. Hierdoor kan de effectiviteit en efficintie van de verschillende afzonderlijke innova- ties worden vergroot. De Nederlandse bevolking acht zichzelf steeds beter op de hoogte van de gevaarlijke kanten van internet- gebruik, waaronder cybercrime, virussen, spam en phishing. Dit blijkt uit het Capgemini-onderzoek uitgevoerd door TNS NIPO voor deze derde editie van Trends in Veiligheid. Met een stijging van 15% ten opzichte van 2011 naar 66% lijkt hiermee het bewustzijn en de kennis onder burgers behoorlijk hoog. Toch gaat er geen week voorbij zonder dat cybersecurity- incidenten de krantenkoppen vormen. Klaarblijkelijk gaat de digitalisering van onze samenleving en de daarmee gepaard gaande criminaliteit sneller dan de (beschermende) maatregelen die we nemen. Als het aan de Nederlandse bevolking ligt, mag de overheid dan ook een stuk actiever optreden met betrekking tot cybercriminaliteit. Zelfs 83% van de Nederlanders staat achter de beslissing van minister Opstelten om de overheid meer bevoegdheden te geven voor het Verbinding staat ook centraal in het laatste deel van deze publicatie. Namelijk de verbinding tussen de fysieke en digitale samenleving. Betoogd wordt om deze niet als aparte werelden te zien maar zo veel mogelijk te integreren. Zowel in beleidsontwikkeling, risicomanage- ment als in continuteitsmanagement. Tot slot wordt nog een voorstel gedaan voor de realisatie van n belangrijke randvoorwaarde: het ver- groten van het aantal cybersecurity- professionals. 7 the way we see it 10. Onderstaand zijn deze onderdelen kort samengevat. Oplossingen en kansen voor het veiligheidsdomein Een zeer ruime meerderheid van de Nederlanders (93%) is van mening dat de overheid ondanks de bezuinigingen toch zeker dezelfde kwaliteit van veilig- heid moet garanderen. Het onderzoek van de Rekenkamer naar het functione- ren van de strafrechtketen is in dit ver- band een tegenvaller. De Rekenkamer wijst er namelijk op dat de strafrecht- keten niet goed functioneert. Met het programma Versterking Prestaties Strafrechtketen werkt het ministerie van Veiligheid en Justitie aan verbetering. De regie op de ketenpartners is een uit- daging. Door hierbij expliciet aandacht te besteden aan het faciliteren van beleidsrealisatie ontstaat meer grip op het resultaat. Op het niveau van complexe zaken in de strafrechtketen is een ketenbenade- ring niet langer afdoende. Bij complexe zaken zijn meerdere partijen betrokken die situationeel, en wederzijds afhan- kelijk, wel of geen actie moeten onder- nemen. Dit vraagt om een actueel totaalbeeld van de betreffende casus. Informatie van alle betrokken partijen dient gedeeld te worden op basis van een need to know basis en toegesne- den op de specifieke rol en verantwoor- delijkheid van de betrokkene. Hiertoe is een integrale netwerkbenadering nodig waarbij digitalisering vanuit het ecosys- teem van Veiligheid en Justitie wordt gerealiseerd. Vanuit een integraal infor- matiebeeld wordt de ontsluiting geregis- treerd naar de belanghebbenden. Deze integrale benadering vereist wel betrouwbare, onbetwiste data. Een Digital Operating Model geeft antwoord op de vraag van wie welke data is en wie de meest actuele en juiste data heeft. Het beindigt dubbele inwin- ningsprocessen en vergroot zo de efficintie van de bedrijfsvoering en de betrouwbaarheid van data. Dat leidt tot onbetwiste data. Data is onbetwist als de bruikbaarheid ervan voor een bepaald doel steeds eenduidig is vast te stellen. Wanneer vervolgens ook uniforme dataprocessen worden inge- voerd, wordt echt grip verkregen op data uit diverse interne en externe bron- nen. De waarde die ligt besloten in data bij alle verschillende partijen, kan dan echt worden benut voor versnelling en verbetering van bestaande ketens en netwerken. De enorme hoeveelheid data kunnen echter ook een nieuwe uitdaging vormen. Het Nederlands Forensisch Instituut onderzoekt tegenwoordig tweeduizend keer zoveel data als in 1998. Het aantal onderzoekers is echter slechts vertien- voudigd. Aangezien de data wel be- schikbaar is, moeten opsporingsinstan- ties een manier vinden om er betekenis aan te geven. Immers, het afbreu