Reeks handelingen van de gemeente

Click here to load reader

  • date post

    24-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    232
  • download

    7

Embed Size (px)

description

 

Transcript of Reeks handelingen van de gemeente

  • reeks door Gerard Westerman

    verschenen in EKB ' DICHTERBIJ' maandblad *

    *Evangelische Kerk Bourgoyen - Gent

  • HANDELINGEN VAN DE GEMEENTE

    In deze artikelen wordt de geschiedenissen van de christelijke gemeenten beschreven, die zich in de loop van twintig eeuwen Christendom hebben gevormd buiten

    de officile kerken. We bespreken in het jaar 2011 een aantal groepen, personen en gebeurtenissen

    die zich situeren in de zgn. donkere middeleeuwen, dus van ongeveer 600 1400 n.Chr., een periode waarin de Rooms Katholieke kerk haar hoogtepunt had.

    De Paulicianen Deze christenen verschijnen al in het midden van de zevende eeuw op het toneel, en wel in het gebied van Mesopotami, en worden daar bekend onder de naam Paulicianen. Het is niet bekend waarom deze naam aan hen gegeven is, of het moest zijn vanwege hun ontzag voor de apostel Paulus en zijn geschriften. Algemeen wordt erkend dat de Paulicianen het gezag van de Bijbel hoog hielden; zij stonden een leven voor van eenvoud, ware toewijding en ernst. Uit een Armeens boek uit die dagen, genoemd Sleutel der waarheid vinden we een verslag van hun geloof en levenspraktijk in die eeuwen. Twee zaken worden daarin bijzonder beklemtoond: (1) het lezen van de Schriften en het gebed, en (2) een heilig leven dat overeenstemt met Gods Woord. De Sleutel der waarheid verwerpt de praktijk van de zuigelingendoop, en stellen dat de doop slechts bediend kon worden aan hen die daarom vragen, als een getuigenis van hun bekering en geloof. Tegen het midden van de negende eeuw brak een grote vervolging onder hen uit onder keizerin Theodora. Met een onbeschrijfelijke terreur werden binnen een tijdspanne van vijf jaar honderdduizenden mensen ter dood gebracht. Velen vluchten naar veiligere gebieden, waaronder Constaninopel om van daaruit het evangelie te verkondigen, vooral in de zgn. Balkanlanden. Een jammer, maar begrijpelijk gevolg van deze vervolgingen was dat de Paulicianen, getergd als zij waren, naar de wapens gingen grijpen, en daarbij maakten zij zich zelf tot de bondgenoten van de Mohammedanen die in opmars waren tegen de afgodische beeldendienst van de katholieke wereld. Daarin faalden de Paulicianen jammerlijk, want allen die naar het zwaard grijpen, zullen door het zwaard vergaan. Gerard Westerman 'Dichterbij' januari 2011

  • HANDELINGEN VAN DE GEMEENTE

    We bespreken in het jaar 2011 een aantal groepen, personen en gebeurtenissen die zich situeren in de zgn. donkere middeleeuwen, dus van ongeveer 600 1400

    n.Chr., een periode waarin de Rooms Katholieke kerk haar hoogtepunt had. De Bogomils We schrijven het jaar 1000 en in deze tijd leefde er een groep gelovigen in de Balkan landen onder de naam de Bogomils, vooral in het huidige Bosni. Het woord Bogomil betekent Vriend van God. Deze groepering is ontstaan door het evangelisatiewerk van de Paulicianen, waarover u in het vorige nummer van Dichterbij hebt kunnen lezen.

    Een aantal van die Paulicianen waren uitgeweken in het midden van de achtste eeuw uit Mesopotami, kwamen in Constantinopel het huidige Istanbul - en predikten het evangelie in de Balkan landen, waardoor er overal gemeenten ontstonden. Dit gebeurde in een tijd dat de Roomse Kerk oppermachtig was, en omdat de Bogomils zich niet wilden onderwerpen aan die Kerk werden zij het mikpunt van de meest wilde

    beschuldigingen. Het motto dat toen de ronde deed was: Zorg dat je er nooit bijkomt en zorg dat je van ze afkomt! Wat was het dat men zich zo afzette tegen deze groep gelovigen? Ten eerste ontkenden zij de unieke machtspositie van de Katholieke Kerk en hechten geen waarde aan haar sacramenten en inzettingen. Ten tweede gaven zij aan Maria geen speciale eer, evenmin aan kruisbeelden en relikwien. Tenslotte konden zij de Eucharistie van de kerk en ook de priester-hirarchie niet rijmen met de leer van de Bijbel. Wie zulke dingen stellen konden rekenen op geduchte tegenstand en veel leidende Bogomils werden beschuldigd het gezag te ondermijnen en allerlei kwalijke morele praktijken uit te

    oefenen en uit te dragen. Ondanks alles breidde hun werk zich jarenlang uit en bereikte zijn hoogtepunt tegen het einde van de twaalfde eeuw in Bosni. De Bogomils kwamen samen in eenvoudige gebouwen of huizen. De Bijbelse waarheid van het priesterschap van alle gelovigen werd hersteld en de gemeenten werden geleid door meerdere oudsten. Vervolgingen bleven echter niet uit en onder invloed van paus Innocentius III viel de

    koning van Hongarije Bosni binnen, zodat het land verwoest werd. Gedurende de hele veertiende eeuw duurden deze vervolgingen voort, totdat de Turken (lees: moslims) hieraan een einde maakten en in 1463 het land in bezit namen waardoor het vierhonderd jaar lang onder Mohammedaans bewind kwam te staan. Constantinopel, het laatste christelijke bolwerk in het huidige Turkije, was gevallen in 1453 door de Mohammedanen. U zult

  • begrijpen dat de Bogomils de Turken dan ook eerder als bevrijders zagen dan als overwinnaars. Doordat de Bogomils zwaar vervolgd werden (denk aan de Inquisitie ingevoerd in 1291) weken sommigen uit naar andere landen en ontmoeten daar gelovigen die net zo leefden als zij, buiten de gemeenschap van de Roomse Kerk en met alleen de Bijbel als grondslag voor hun handelen. Op deze manier kwamen een aantal van het in contact met de Katharen in Zuid-Frankrijk. Maar daarover een volgende keer meer. Gerard Westerman 'Dichterbij' februari 2011

  • HANDELINGEN VAN DE GEMEENTE

    We bespreken in het jaar 2011 een aantal groepen, personen en gebeurtenissen

    die zich situeren in de zgn. donkere middeleeuwen, dus van ongeveer 600 1400 n.Chr., een periode waarin de Rooms Katholieke kerk haar hoogtepunt had.

    De Katharen We verplaatsen ons van de Balkanlanden en de Bogomils naar Zuid-Frankrijk, de omgeving van Carcasonne en Bziers, waar we in de 11de eeuw gelovigen ontmoeten die door de Roomse kerk Katharen werden genoemd, waarvan het woord ketter afgeleid is. Deze naam betekent hetzelfde als Puriteinen namelijk: zij die zich vasthouden aan een zuivere leer en praktijk. De leer was waarschijnlijk niet het grootste probleem voor de paus in Rome. Erger was dat de Katharen de autoriteit van Rome niet erkenden en weigerden geld te geven aan de Kerk.

    De eerste poging om de ontwikkeling van het nieuwe geloof in te dammen was nog tamelijk zachtzinnig. In 1145 werd een preker, Bernard de Clairvaux, ingezet om al die mensen weer bij de moederkerk te krijgen. Zonder succes! De paus kreeg uiteindelijk de medewerking van de Franse koning en riep in 1209 op tot de kruistocht tegen de Katharen. Een gezelschap bestaande uit priesters, ridders, avonturiers, burgers en boeren uit Noord-Frankrijk trok onder leiding van Simon de Montfort op naar Zuid-Frankrijk met als doel geloof en rust te herstellen in het graafschap Toulouse en zijn omgeving. De kruistocht liep uit in een echte veroveringsoorlog. De noordelijke overmacht was groot. De

    ketterse landheren werden bloedig verdreven en hun land werd door de kruisridders overgenomen. Negen jaar stond de Languedoc in brand en werd er overal bloed vergoten. Omdat de gelovige katholieken na hun dood toch wel in de hemel zouden komen, hoefde men niet zo nauwkeurig te werken bij het vinden van bewijs voor ketterij. Zo werd in juli 1209 de stad Bziers ingenomen en werd daarbij de hele bevolking, ook de katholieken,

    gedood onder het motto: "Maak ze allen af, God zal de Zijne herkennen..." De zwaarste strijd werd geleverd in de huidige departementen Aude, Haute Garonne, Tarn en Arige. Het tij leek te keren toen in 1213 de koning van Aragon, Peter II, de graaf van Toulouse en zijn vazallen bij Muret (vlakbij Toulouse), waar Simon de Montfort zich op dat moment bevond, te hulp schoot. Onverwacht wist Simon de Montfort toch de overwinning te behalen. De graaf van Toulouse ontvluchtte en kwam in 1217 terug om Montfort aan te vallen. De Montfort werd daarbij door een steen dodelijk getroffen (juni 1218). De bevrijding van de Languedoc kon beginnen. In 1226 riep koning Lodewijk VIII echter op tot een nieuwe kruistocht. Omdat ze genoeg hadden van de oorlog, gaven de meeste zuidelijke steden zich snel over aan de overmacht van het

    koninklijke legers. In 1229 moest zelfs de graaf van Toulouse het opgeven en tekende hij het Verdrag van Meaux. Maar de dwaalleer was toch niet definitief gebroken: in afgelegen

  • streken vonden de Katharen nog schuilplaatsen en toevluchtsoorden, o.a. het kasteel van Mont-Sgur. De Inquisitie werd in Toulouse in 1233 gesticht, en die gebruikte alle mogelijke middelen om een einde aan de dwaalleer te maken. Na 1252 werd de ondervragingsmethode uitgebreid met lichamelijke folteringen. De ketters werden op de brandstapel gezet en als ze dood waren, werden hun lijken opgegraven en alsnog verbrand. De meeste Katharen verdwenen in de gevangenis, en de laatste Kathaarse "prefect" werd in 1321 in het dorpje Villerouge Termens vlakbij Carcassonne verbrand. Daarmee was het Katharisme verdwenen. Gerard Westerman 'Dichterbij' maart 2011

  • HANDELINGEN VAN DE GEMEENTE

    We bespreken in het jaar 2011 een aantal groepen, personen en gebeurtenissen die zich situeren in de zgn. donkere middeleeuwen, dus van ongeveer 600 1400

    n.Chr., een periode waarin de Rooms Katholieke kerk haar hoogtepunt had. De Waldenzen In de Alpendalen van Piemonte, het zuiden van Zwitserland en in het noorden van Itali kwamen al eeuwenlang gelovigen voor die zich eenvoudig broeders noemden, en die later Waldenzen werden genoemd. Deze naam is afkomstig van Petrus Waldo uit Lyon, die in de eerste helft van de twaalfde eeuw geboren werd. Het is heel goed mogelijk dat zij nakomelingen zijn van Christenen die tijdens de eerste Romeinse vervolgingen naar het noorden zijn uitgeweken, tegen het einde van het apostolisch ti