Kritisch denken

download Kritisch denken

of 42

  • date post

    23-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    104
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Kritisch denken. Redeneren. Deductief redeneren. Wanneer heb je deductief redeneren nodig? Er klopt hier iets niet maar wat? Reclame/uitspraken leren doorzien Drogredenering herkennen Diagnose stellen (advies geven) Andere gebieden/domeinen: - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Kritisch denken

Kritisch denken

Kritisch denkenRedenerenDeductief redenerenWanneer heb je deductief redeneren nodig?

Er klopt hier iets niet maar wat?

Reclame/uitspraken leren doorzienDrogredenering herkennenDiagnose stellen (advies geven)

Andere gebieden/domeinen:Rechtspraak (bv feiten verbinden bij criminaliteit)Onderzoek (hypotheses formuleren)

Misleidende kop?

Het onderzoek werd uitgevoerd bij ratten, maar volgens hersenonderzoeker en universitair docent Sabine Spijker van de VU in Amsterdam is het aannemelijk dat het effect bij mensen hetzelfde is, gezien de overeenkomsten tussen de hersenen van ratten en mensen. 'Dit zou kunnen betekenen dat jong beginnen met roken bijdraagt aan het ontwikkelen van aandachts- en impulsitiviteitsstoornissen zoals adhd', stelt ze. Ratten die in hun puberteit nicotine kregen, presteerden later in hun leven 5 tot 10 procent slechter dan ratten die niets hadden gekregen.

Ratten ontwikkelen blijvende schade aan hun hersenen door roken.

Hier ontbreekt een stelling: namelijk de hersenen van rokende pubers lijken op cq zijn hetzelfde als de hersenen van rokende ratten!!

Zoek naar verborgen stellingen en dat maakt jouw invalshoek ook kritisch!

Pubers ontwikkelen blijven de schade aan hun hersenen25-9-2013college deductie AMBM3Deductieve redenering Bij deductie (latijn voor afleiding) wordt uit een of meer stellingen een conclusie getrokken.

Voorbeeld 1Als studenten hard studeren dan scoren ze hoog op het tentamen.Studenten hebben hard gestudeerd dus ze scoren hoog op het tentamen.

Regel: Als P dan Q, P dus Q.

Met zekerheid stellen of de conclusie al dan niet klopt. In tegenstelling tot inductie.We kijken naar de redeneervorm en niet naar de inhoud.dcere wegbrengen, verdrijven uit, ontlenen, afleiden25-9-2013college deductie AMBM4Deductieve redenering Let op: Ook grote onzin kan als een geldige redenering worden verkondigd!

Voorbeeld 2Als studenten Pizza eten, dan scoren ze hoog op het tentamen.Studenten hebben Pizza gegeten, dus scoren ze hoog op het tentamen.

Regel: Als P dan Q, P dus Q.Met zekerheid stellen of de conclusie al dan niet klopt. In tegenstelling tot inductie.We kijken naar de redeneervorm en niet naar de inhoud.25-9-2013college deductie AMBM5Deductieve redenering Geldigheid is iets anders dan waarheid!

Voorbeeld 2Als studenten Pizza eten, dan scoren ze hoog op het tentamen.Studenten hebben Pizza gegeten, dus scoren ze hoog op het tentamen.

niet waar maar wel geldig!

Met zekerheid stellen of de conclusie al dan niet klopt. In tegenstelling tot inductie.We kijken naar de redeneervorm en niet naar de inhoud.25-9-2013college deductie AMBM6Deductieve redenering Als het een vis dan kan het zwemmen.Niet juist: Als het kan zwemmen dan is het een vis.Wel juist: Als het niet kan zwemmen dan is het geen vis.Deductief redenerenRegel: Als letter X op de voorkant staat, dan staat het cijfer 1 op de achterkant.

Vraag: Welke twee blokjes draai je om, om na te gaan of de regel wordt geschonden?

XY12XY12

Deductief redeneren

Als x dan 1Niet achter 1 een x bevestiging, maar als er een y op staat dan levert dat geen relevante informatie op.Als er een x op staat wordt de regel geschonden, als er een y op staat is dit niet relevant25-9-2013college deductie AMBM9Deductief redenerenAls er een x op de voorkant staat, dan staat er een 1 op de achterkant

is niet hetzelfde als

Als er een 1 op de achterkant staat dan staat er een x op de voorkant

Inductief redenerenOp basis van informatie tot een conclusie komen die aannemelijk is.

Redenering

IJs dik genoeg!?Uit verschillende waarnemingen trekt men een conclusie echter deze volgt niet strikt logisch er kunnen ook andere argumenten zijn die je juist niet of wel 12Stappen van inductief redeneren1)Het identificeren en beschrijven van informatie

2)Het juist afwegen, selecteren en prioriteren van informatie

3)Het afwegen van vermoedelijke alternatieven

4)Het trekken van conclusies/ het formuleren van een hypothese.

5) Blijven toetsen van de conclusies/ hypothese

3) Aids HIV en Herpes > er zijn meer opties

5) Zorgen dat je op de hoogte blijft > onderzoek, publicatie, informatie13Geen overhaaste conclusies Waarom gaat het mis?

Wat kan er mis gaan bijstap 1. Identificeren en selecteren van informatie Continu informatie aangeboden Informatie wordt gekoppeld aan wat je al weet (zowel oude als nieuwe kennis) Aangeleerd > opvoeding, omgeving, cultuur

Je hebt al een hoop kennis > stuurt je blik > bepaald selectie. Maar nieuwe informatie wordt ook gekoppeld aan wat je al weet. Heb je last van.

15Wat kan er mis gaan bijstap 1. Identificeren en selecteren van informatie Continu informatie aangeboden Informatie wordt gekoppeld aan wat je al weet Overvloed aan informatie wat valt je op?

http://www.youtube.com/watch?v=IGQmdoK_ZfY

We staan hele dag bloot aan informatie, om niet helemaal overspoeld te worden en te kunnen functioneren. Moeten we informatie filteren. Welke hebben we nodig van hetgeen wordt aangeboden.

Je hebt al een hoop kennis > stuurt je blik > bepaald selectie. Maar nieuwe informatie wordt ook gekoppeld aan wat je al weet. Heb je last van.

Wat valt op > hoe wordt de informatie aangeboden, ook waar ben je zelf gericht op/gevoelig voor, waar ligt je focus.Als je denkt op het goede spoor te zitten dan concentreer je je alleen daarop en mis je een heleboel andere dingen.

Blind voor informatie buiten onze focus Selective attention http://www.youtube.com/watch?v=xTkXJrNL7Lo&feature=related

Change Blindness > http://www.youtube.com/watch?v=4-HxtKgKrL8&feature=fvwrel

16Wat kan er mis gaan bijstap 1. Identificeren en selecteren van informatie Continu informatie aangeboden Informatie wordt gekoppeld aan wat je al weet Overvloed aan informatie wat valt je op?Overvloed aan informatie selecterenhttp://www.youtube.com/watch?v=4-HxtKgKrL8&feature=fvwre

We staan hele dag bloot aan informatie, om niet helemaal overspoeld te worden en te kunnen functioneren. Moeten we informatie filteren. Welke hebben we nodig van hetgeen wordt aangeboden.

Je hebt al een hoop kennis > stuurt je blik > bepaald selectie. Maar nieuwe informatie wordt ook gekoppeld aan wat je al weet. Heb je last van.

Wat valt op > hoe wordt de informatie aangeboden, ook waar ben je zelf gericht op/gevoelig voor, waar ligt je focus.Als je denkt op het goede spoor te zitten dan concentreer je je alleen daarop en mis je een heleboel andere dingen.

Blind voor informatie buiten onze focus Selective attention http://www.youtube.com/watch?v=xTkXJrNL7Lo&feature=related

Change Blindness > http://www.youtube.com/watch?v=4-HxtKgKrL8&feature=fvwrel

17Wat kan er mis gaan bijstap 3. Alternatieven en Stap 4. ConclusiesOm binnen een reel tijdsbestek een besluit te kunnen nemen, moeten we informatie selecteren tot een hanteerbaar aantal.

Dat doen we met de zogenaamde heuristieken of vuistregels. Deze helpen om een besluit te nemen op basis van beperkte informatie, bespaart energie en tijd.Alternatieven worden in dit proces niet meegenomen Kenmerk van heuristiek: Je hoeft er geen moeite voor te doen! Het vergt geen cognitieve belasting, het nemen van zon beslissing doet nauwelijks een appel op het werkgeheugen en speelt zich grotendeels onbewust af. Type 1 denken (vorig blok gehad spiekkaart)

Brein is een energiesparend orgaan! Gevaar: fallacies en bias

3) Aids HIV en Herpes > er zijn meer opties

18Voorbeeld heuristiek

Weg over steken : links, rechts, links

Andere voorbeelden (zie blz. 90 van Kahneman, Thinking fast and slow): Op basis van uiterlijk wordt ingeschat of politici betrouwbaar zijn.

19Heuristiek helpt het hoofd te bieden aan complexe situatiesVoorbeeld houdbaarheid heuristieken

Hoe houdbaar? Landen waar links van de weg gereden wordt.Daar moet je nadenken voordat je oversteekt (kost energie, oplettendheid, focus! Dus overschakelen van type 1 denken naar type 2 denken).

21Waterlelies verdubbelen elke dag. Als het 48 dagen duurt voordat het hele meer bedekt is, hoelang duurt het dan voordat het halve meer bedekt is?

Waterlelies verdubbelen zich elke dag. Als het 48 dagen duurt voordat hele meer bedekt is hoelang duurt het dan voordat het halve meer bedekt is? (Type 1: 24 dagen, Type 2: 47 dagen)

Type 1 Geneigd om te letten op 48 dagen en halve meer > 48/2 = 24 dagen 22Een batje en een bal kosten samen 1,10 euro.

Het batje kost 1 euro meer dan de bal.

Wat kost de bal?

Heuristiek: 10 cent (Type 1 denken), Type 2 denken, even doordenken en uitrekenen of het klopt dan is het 5 cent. 23Soms wordt ons denken benvloed door de neiging om besluitvorming eenvoudig te houden (type I denken).

Op basis van beperkte informatie en het niet toepassen van redeneerregels worden er dan haastige en onnauwkeurige conclusies getrokken. 24RedeneerfoutenAls-dan redeneringBase rateCorrelatie vs causale relatieConjunctionFramingDrogredenering

Base rateKansverhoudingBase rate fallacy= negeren van statistische kans

Bij 95 van de 100 onderzochte AIDS patinten werd het HIV virus gevonden.Bij mensen die geen AIDS hebben komt het HIV virus niet voor.

Base-rate: 95 op de 100 (kansverhouding)Conclusie: AIDS wordt veroorzaakt door het HIV virus

Uit verschillende waarnemingen trekt men een conclusie echter deze conclusie is waarschijnlijk maar nooit met zekerheid te trekken.

Correlatie vs causale relatieIs er een correlatie tussen HIV en AIDS of een causaal verband?ConjunctionKarin is een jonge vrouw van 31 jaar, single