Jpii over euthanasie

Click here to load reader

  • date post

    22-May-2015
  • Category

    Spiritual

  • view

    679
  • download

    1

Embed Size (px)

description

De zalige Paus Johannes Paulus II schreef in 1995 de Encycliek "Evangelium Vitae" over de waarde en onaantastbaarhei van het menselijk leven. Hierin behandelde hij ook uitgebreid van de euthanasie die hij scherp afkeurde als doden van een menselijke persoon.

Transcript of Jpii over euthanasie

  • 1. Gedachten overEuthanasieDoor de zaligeJohannes Paulus II

2. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie 2Gedachten over EuthanasieDocument opgesteld in 1998 door Alfred Driessen,Door de zalige toen bestuurslid van hetPaus Johannes Paulus II Leonardus Hospice in Hengeloovergenomen uit de Encycliek*[email protected] Evangelium Vitae over de waarde en onaantastbaarheid van het menselijk leven25 maart 1995 KN-Lezersservice Vertaling:Drs. W.L.P.M. Peeters, s-Hertogenbosch 3. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie3Ik ben het die doodt en die levend maaktvroeger onoplosbare gevallen een oplossing te vinden en pijnen te verzachten of te verhelpen, maar ook om het leven,(Dt 32,39): het drama van de euthanasiezelfs een toestand van uiterste zwakte, in stand te houden en te verlengen, mensen na het wegvallen van hun biologische64. Aan het andere einde van zijn bestaan staatbasisfuncties te reanimeren en ingrepen te doen om organende mens voor het geheim van de dood. Als gevolg vanvoor transplantaties te verkrijgen.vorderingen in de geneeskunde en in een cultuurmilieu datzich vaak afsluit voor het transcendente, kent deIn deze context groeit de bekoring om zijn toevlucht testervenservaring tegenwoordig enkele nieuwe elementen. nemen tot euthanasie dwz: zich tot heer over de dood teWanneer de tendens overheerst om het leven alleen te maken en die voortijdig op te wekken, door op zachte wijzewaarderen in de mate dat het plezier en welbevinden biedt, zijn eigen leven of dat van anderen te beindigen. Inschijnt het lijden een ondraaglijke nederlaag te zijn, ietswerkelijkheid blijkt dat, wat misschien logisch en menselijkwaarvan men zich tegen elke prijs moet bevrijden. De doodlijkt, absurd en onmenselijk wanneer men het naderwordt als absurd beschouwd wanneer hij plotseling eenbeschouwt. We staan hier voor een van de alarmerendsteleven onderbreekt dat nog open staat naar een toekomst van symptomen van de cultuur van de dood, die vooral innieuwe, interessante ervaringen. Maar hij wordt eenwelvarende samenlevingen voortschrijdt, gekenmerkt doorrechtmatige bevrijding wanneer men het leven niet meer een prestatiedenken dat het groeiende aantal oude en zwakkezinvol acht omdat het vol pijn is en onverbiddelijk gedoemdmensen als te belastend en onverdraaglijk beschouwt. Zetot zelfs nog groter lijden. worden heel vaak gesoleerd door hun families en door de samenleving, die bijna uitsluitend is georganiseerd op basisBovendien meent de mens wanneer hij zijn fundamentelevan maatstaven van productieve doelmatigheid, volgensbetrekking met God ontkent of verwaarloost, dat hij voor welke een hopeloos arbeidsongeschikt leven geen waardezichzelf maatstaf en norm is, met het recht om te eisen dat de meer heeft.maatschappij hem de wegen en middelen garandeert om tebeslissen wat hij met zijn leven doet in volle en totaleautonomie. Vooral mensen in de ontwikkelde landen We staan hier voor een van dehandelen zo: ze voelen zich hiertoe ook aangemoedigd dooralarmerendste symptomen van de cultuurde voortdurende vooruitgang van de geneeskunde en haarsteeds meer gevorderde technieken. Met behulp van uiterstvan de dood.spitsvondige systemen en apparatuur, zijn de wetenschap ende medische praktijk vandaag niet alleen in staat om voor 4. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie465. Voor een correct zedelijk oordeel over eerder een uitdrukking van de aanvaarding van de menselijkeeuthanasie is allereerst een heldere omschrijving vereist. situatie in het zicht van de dood78.Onder euthanasie in haar eigenlijke betekenis verstaat meneen handelen of nalaten, dat van nature en bedoeld de dood In de moderne geneeskunde wordt steeds meer aandachtveroorzaakt, om zo alle lijden te beindigen. Bij euthanasiegegeven aan wat methoden van palliatieve zorg wordendraait het dus om de bedoeling van de wil en om de maniergenoemd, die het lijden draaglijker trachten te maken in devan handelen76. laatste stadia van de ziekte en die moeten verzekeren dat de patint op dat moment menselijk gesteund en begeleid wordt. Onder de vragen die in deze context opkomen is die naar de Uitzonderlijke of onevenredige middelen geoorloofdheid van het gebruik van allerlei soorten afwijzen staat niet gelijk met zelfmoord of pijnstillers en kalmeringsmiddelen om de pijn van de patint te verzachten als dit het risico van levensverkorting inhoudt. euthanasieTerwijl men de mens mag prijzen die vrijwillig het lijden aanvaardt door af te zien van een behandeling met pijnstillersEuthanasie moet men onderscheiden van de beslissing of afom volkomen helder te blijven, en, zo hij een gelovige is,te zien van zgn. agressieve medische behandeling, m.a.w.:bewust te delen in het Lijden van de Heer, mag men zulkmedische procedures die niet langer stroken met de heldhaftig gedrag niet tot ieders plicht rekenen. Reeds Piuswerkelijke situatie van de patint ofwel omdat die inmiddels XII zei dat het geoorloofd is pijn door narcotica teniet meer in verhouding staan tot de verhoopte resultaten of onderdrukken, zelfs wanneer dat verminderd bewustzijn enomdat die een te zware last leggen op de patint en zijn levensverkorting tot gevolg heeft, als er geen anderefamilie. In zulke situaties, wanneer de dood zich duidelijkmiddelen bestaan, en als in de gegeven omstandigheden ditdreigend en onvermijdelijk aandient, kan men in gewetenniet leidt tot de belemmering van andere godsdienstige enaan de behandelingswijze verzaken die slechts een hachelijk morele plichten79. In zon geval wordt de dood niet gewilden smartvol rekken van het leven zou betekenen, zonder of gezocht, ook al loopt men het risico daarop uit redelijkeevenwel de gewone zorgen na te laten die men in dergelijke motieven: men wil enkel de pijn verminderen door degevallen aan een zieke verschuldigd is77. Zeker is er een pijnstillers die de geneeskunde aanbiedt. Niettemin mag menmorele plicht om zichzelf te laten verzorgen en behandelen,de stervende niet zonder ernstige reden van het bewustzijnmaar deze plicht moet aan de concrete omstandigheden beroven80: wanneer zij de dood naderen moeten mensen inafgemeten worden. Men moet bepalen of de middelen totstaat zijn om hun zedelijke en gezinsplichten te vervullen enbehandeling objectief stroken met de vooruitzichten op vooral om zich bij volle bewustzijn voor te bereiden op deverbetering. Uitzonderlijke of onevenredige middelen uiteindelijke ontmoeting met God.afwijzen staat niet gelijk met zelfmoord of euthanasie; het is 5. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie566. Zelfmoord is altijd even moreel onaan-Na deze onderscheidingen bevestig ik in overeenstemming vaardbaar als moord. De overlevering van de Kerk heeft hemmet het Leergezag van mijn Voorgangers81 en inaltijd als ernstig kwade keuze afgewezen83. Ook al kunnengemeenschap met de bisschoppen van de katholieke Kerk,bepaalde psychologische, culturele en sociale gegevens eendat euthanasie een zware schending is van de wet van God, mens ertoe brengen om een handeling uit te voeren die zoaangezien zij het opzettelijk en zedelijk onaanvaardbaarradicaal in tegenspraak is met de natuurlijke neiging tot levendoden betekent van een menselijke persoon. Deze leer stoelt en zo de subjectieve verantwoordelijkheid verminderen ofop de natuurwet en op het geschreven woord van God, iswegnemen, toch is zelfmoord objectief gezien een ernstigdoorgegeven door de Traditie van Kerk en geleerd door het immorele daad. Feitelijk betekent het de afwijzing van degewone en algemene82 Leergezag. eigenliefde en afwijzing van de plicht tot rechtvaardigheid enliefde tot de naaste, tot de gemeenschappen waartoe menEuthanasie is een zware schending van debehoort en tot de samenleving als geheel84.wet van God, aangezien zij het opzettelijkIn zijn diepste kern is zelfmoord een afwijzing van Gods en zedelijk onaanvaardbaar doden absolute soevereiniteit over leven en dood, zoals die wordtbetekent van een menselijke persoon.verkondigd in het gebed van de oude wijze van Isral: Gijhebt macht over leven en dood; Gij voert mensen naar depoorten van de onderwereld en weer omhoog (W 16,13;Afhankelijk van de omstandigheden houdt deze praktijk een vgl.Tob 13,2).Instemmen met het plan van een ander omkwaadwilligheid in die eigen is aan zelfmoord of moord. zelfmoord te plegen en helpen bij de uitvoering ervan doorzgn hulp bij zelfdoding betekent samenwerken met, ensoms de eigenlijke uitvoerder zijn van een onrecht waarvoornooit een rechtvaardiging bestaat, zelfs wanneer eromgevraagd zou zijn.Het is nooit geoorloofd - schrijft St.Augustinus metverrassende actualiteit - een ander te doden: zelfs alshij het zou willen, ja erom vraagt omdat hij, zwevendtussen leven en dood, om hulp smeekt bij debevrijding van de ziel in haar strijd tegen de bandenvan het lichaam en in haar verlangen om vrij te zijn; 6. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie6ook is het niet geoorloofd wanneer een zieke nietOok als zij niet gemotiveerd is door een egostischemeer in staat is te leven85.weigering om belast te worden met het leven van iemand die lijdt, moet euthanasie een vals medelijden, ja een bedenkelijke perversie van medelijden genoemd worden, Echt medelijden deelt in andermans lijden; het doodt niet de mens wiens lijden onverdraaglijk is. Bovendien blijkt de daad van euthanasie des te perverser als ze wordt uitgevoerd door mensen, zoals familieleden, van wie men verwacht dat ze een familielid geduldig en liefdevol behandelen of door hen - bijv. artsen - van wie krachtens hun specifieke beroep verwacht mag worden dat zij zorgen voor de zieke persoon, zelfs in de pijnlijkste terminale stadia.Echt medelijden deelt in andermans lijden; het doodt niet de mens wiens lijdenonverdraaglijk is. De keuze voor euthanasie wordt ernstiger wanneer ze de vorm aanneemt van een moord, uitgevoerd door anderen, op een persoon die er helemaal niet om gevraagd heeft en die er nooit mee heeft ingestemd. Het toppunt van willekeur en onrecht wordt bereikt wanneer bepaalde artsen of wetgevers zich de macht aanmatigen om te beslissen wie mag leven en wie sterven. Opnieuw staan we voor de bekoring van Eden: te worden als God die goed en kwaad kent (vgl. Gn 3,5). God alleen heeft de macht over leven en dood: Ik ben het dieSt. Augustinus, 354-430dood en leven brengt (Dt 32,339; vgl. 2Kon 5,7; 1Sam 2,6). Het is nooit geoorloofd een ander teMaar Hij oefent die macht alleen uit volgens een plan van wijsheid en liefde. Wanneer de mens zich deze machtdoden. aanmatigt, omdat hij de slaaf is van een dwaze en 7. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie7zelfzuchtige denkwijze, gebruikt hij haar onvermijdelijk voor 67. Volkomen verschillend hiervan is de wegonrecht en dood. Zo wordt het leven van de mens die zwak is van liefde en echt medelijden, die ons gezamenlijk menszijnin handen van een die sterk is gelegd: in de samenlevingvoorschrijft en waar het geloof in Christus de Verlosser, dieverdwijnt het rechtsgevoel en het wederzijds vertrouwen, de gestorven en verrezen is, steeds nieuw licht op werpt. Hetbasis van iedere authentieke intermenselijke betrekking verzoek dat uit het mensenhart opstijgt bij de uiterstewordt ondergraven aan de wortel.confrontatie met lijden en dood, vooral wanneer het oog inoog staat met de bekoring om op te geven in totale wanhoop,is vooral een verzoek om begeleiding, solidariteit en steun inde tijd van beproeving. Het is een bede om hulp om te blijvenhopen wanneer alle menselijke hoop vervliegt. Zoals Vatica-num II ons in overweging geeft: In het licht van de doodkrijgt het raadsel van het menselijk bestaan zijn grootstedimensie en toch: Intutief geeft zijn hart hem het juisteoordeel, wanneer hij zich vol huiver afkeert van een totalerunering en een definitieve verdwijning van zijn persoon.Daar het zaad van eeuwigheid dat hij in zich draagt niet isontstaan uit de loutere materie, verzet het zich tegen dedood86.Het verzoek dat uit het mensenhart opstijgt bij de uiterste confrontatie met lijden endood,() is vooral een verzoek om De zalige Paus Johannes Paulus in Den Haag op 13-5-1985begeleiding, solidariteit en steun in de tijdbij een Eucharistieviering met zieken en gehandicapten in de Houtrusthal.van beproeving.Deze natuurlijke afkeer van de dood en deze beginnendehoop op onsterfelijkheid worden verlicht en tot vervullinggebracht door het christelijk geloof, dat zowel de belofte alshet aanbod doet van een deelhebben aan de overwinning van 8. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie 8de Verrezen Christus: het is de overwinning van Hem die,niemand sterft voor zichzelf: leven wij, dan leven wij voor dedoor zijn verlossende dood, de mens heeft bevrijd van deHeer; sterven wij, dan sterven wij voor de Heer. Of wij levendood, het loon van de zonde (Rom 6,23), en die hem de of sterven, wij behoren aan de Heer toe (Rom 14,7-8).Geest heeft gegeven, het onderpand voor de verrijzenis en het Sterven voor de Heer betekent de eigen dood beleven alsleven (vgl. Rom 8,11). De zekerheid over de toekomstige laatste gehoorzaamheid aan de Vader (vgl. Fil 2,8), doordatonsterfelijkheid en de hoop op de beloofde verrijzeniswij de ontmoeting met de dood in het door Hem gewilde enwerpen een nieuw licht op het geheim van het lijden envastgestelde uur aanvaarden (vgl. Joh 13,1), die alleen kansterven en vervullen de gelovigen met een buitengewonezeggen wanneer onze aardse weg ten einde is. Leven voor dekracht om zich aan het plan van God toe te vertrouwen.Heer betekent ook erkennen dat het lijden, ook wanneer hetop zichzelf een kwaad en een beproeving blijft, altijd tot eenbron van het goede kan worden. Dat is het geval wanneer hetuit liefde en met liefde uit vrijwillige overgave aan God enuit vrije persoonlijke beslissing beleefd wordt in deelnameaan het lijden van de gekruisigde Christus zelf. Zo gaat hijdie zijn lijden leeft in de Heer, volkomen op Hem lijken (vgl.Fil 3,10; 1Pe 2,21) en heeft hij ten diepste deel aan zijnverlossingswerk voor de Kerk en voor de mensheid87. Dat isde ervaring van de Apostel, tot navolging waarvan ook iederelijdende mens geroepen wordt: Nu verheug ik mij in hetlijden dat ik voor u verdraag. Voor het lichaam van Christus,de Kerk, voltooi ik in mijn aardse leven dat, wat aan hetlijden van Christus nog ontbreekt (Kol 1,24). De zalige Paus Johannes Paulus in Den Haag op 13-5-1985De apostel Paulus heeft dit nieuwe uitgedrukt in termen vaneen volledig toebehoren aan de Heer die de mens in iederetoestand omarmt: Niemand van ons leeft voor zichzelf en 9. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie984Verwijzingen Vgl. CONGREGATIE VOOR DE GELOOFSLEER,Verklaring over euthanasie Iura et bona (5 mei 1980), I: AAS76 CONGREGATIE VOOR DE GELOOFSLEER, Verklaring72 (1980), 545; Katechismus van de Katholieke Kerk, 2281-over euthanasie Iura et bona (5 mei 1980), II: AAS 72 2283.85(1980), 546. Epistula 204, 5: CSEL 57,320.8677 Ibid., IV, l.c., 551. Pastorale constitutie over de Kerk in de moderne wereld78 Vgl. ibid. Gaudium et spes, 18.8779 PIUS XII, Toespraak tot een internationale groep artsen Vgl. JOHANNES PAULUS II, Apostolische brief Salvifici(24 februari 1957), III: AAS 49 (1957), 147; vgl. doloris (11 februari 1984), 14-24: AAS 76 (1984), 214-234.CONGREGATIE VOOR DE GELOOFSLEER, Verklaringover euthanasie Iura et bona, III, AAS 72 (1980), 547-548.80 PIUS XII, Toespraak tot een internationale groep artsen(24 februari 1957), III: AAS 49 (1957), 145.81 Vgl. PIUS XII, Toespraak tot een internationale groepartsen (24 februari 1957): l.c., 129-147; CONGREGATIEVAN HET HEILIG OFFICIE, Decretum de directainsontium occisione (2 december 1940): AAS 32 (1940),553-554; PAULUS VI, Boodschap voor de Franse televisie:Ieder leven is heilig (27 januari 1971): Insegnamenti IX(1971), 57-58; Toespraak tot het Internationaal College vanChirurgen (1 juni 1972): AAS 64 (1972), 432-436; TWEEDEVATICAANS OECUMENISCH CONCILIE, Pastoraleconstitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium etspes, 27.82 Vgl. TWEEDE VATICAANS OECUMENISCHCONCILIE, Dogmatische constitutie over de Kerk Lumengentium, 25.83 Vgl. SINT AUGUSTINUS, De Civitate Dei I, 20: CCL47,22; SINT THOMAS VAN AQUINO, Summa Theologiae,II-II, q. 6, a. 5 10. Zalige Johannes Paulus II: Gedachten over euthanasie1076 Deze en andere presentaties zijn te vinden op slideshare: CONG REGATIE VOOR D E GELOO FSLEE R, Ver klaring over euthanasie Iura et bona (5 mei 1980), II: AAS 7 2 (1980), 54 6.77 Ibid., IV, l.c., 551.78 Vgl. ibid.79 PIUS XII, Toespraak tot een internationale groep artsen (24 februari 1957), III: AAS 4 9 (1957), 14 7; vg l. CONG REGATIE VOO R DE GELOO FSLEER, Verklaring over euthanasie Iura et bona, III, AAS 72 (1980), 547-5 48.80 PIUS XII, Toespraak tot een internationale groep artsen (24 februari 1957), III: AAS 4 9 (1957), 14 5.81 Vgl. PIUS XII, Toespraa k to t een internationale groep artsen (24 februari 195 7): l.c., 12 9-147; CONGREGATIE VAN HET HEILIG O FFICIE, Decretum de directa insontium occisione (2 december 1940): AAS 3 2 (1940), 55 3-554; PAULU S VI, Bo odschap voor de Franse televisie: Ieder leven is he ilig (27 januari 1971): Inseg namenti IX (1971), 57-58; T oespraak tot het In ternationaal Co llege van Chirurgen (1 juni 1972): AAS 64 (1972), 43 2-436; TWEED E VATICAAN S OE CUMENISCH CONCILIE, Pastorale constitu tie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium et spes, 27.82 Vgl. TWEEDE VA TICAAN S OECU MENISCH CONCILIE, Dogmatische cons titu tie over de Kerk Lumen gentium, 25.83 Vgl. SINT AUGUSTINU S, De Civitate Dei I, 20: CCL 47,22 ; SINT THO MAS VAN AQUINO, Summa Theologiae, II -II, q. 6, a. 584 Vgl. CONGREGATIE VOO R DE GE LOOFSLEE R, Verklaring over euthanasie Iura et bona (5 mei 1980), I: AA S 7 2 (1980), 545 ; Katechismus van de Katho lie ke Kerk, 2281-228 3.85 Epis tula 204, 5: CSEL 57,320 .86 Pastorale constitu tie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium et spes, 18.87 Vgl. JOHANN ES PAULU S II, Apostolische brief Sa lvifici d oloris (1 1 februari 1984), 14-24: AAS 7 6 (1984), 21 4-234.http://www.slideshare.net/CSRsource/ http://slidesha.re/CSR_groups