Eerlijke en duurzame handel in Rwanda

Click here to load reader

  • date post

    09-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    216
  • download

    1

Embed Size (px)

description

Rwanda, gelegen in het hart van Oost-Afrika tussen Tanzania en Oeganda, kende in 1994 de snelste genocide uit de geschiedenis. Meer dan een miljoen inwoners werden toen uitgeroeid omdat ze als Tutsi geboren warenof bekend stonden als tegenstanders van de dictatuur. Vandaag werkt het Land van de Duizend Heuvels aan een waardige wederopbouw. De veiligheid is teruggekeerd, de corruptie is afgenomen, het transport is betrouwbaarder geworden… Al die ontwikkelingen zijn pluspunten voor de bezoeker en voor de uitbouw van een eerlijke en/of duurzame handel.

Transcript of Eerlijke en duurzame handel in Rwanda

  • 1EERLIJKE EN DUURZAME HANDEL IN RWANDA

    TRADE FOR DEVELOPMENT

  • Verantwoordelijke uitgeVerCarl Michiels

    Cordinatiela Machine crire sccs - Samuel Poos (BtC)

    redaCtieMarc VanHelleMont

    ConCePtjulie riCHter

    Foto CoVerguenter guni

    BtC, Belgisch ontwikkelingsagentschap, january 2010. alle rechten voorbehouden.

    de inhoud van deze publicatie mag enkel vermenigvuldigd worden mits toestemming van BtC en mits bronvermelding.

    de inhoud van deze publicatie van het trade for development Centre vertegenwoordigt niet noodzakelijk het standpunt van BtC.

  • 2Inleiding

    rwanda, gelegen in het hart van oost-afrika tussen tanzania en oeganda, kende in 1994 de snelste genocide uit de geschiedenis. Meer dan een mil-joen inwoners werden toen uitgeroeid omdat ze als tutsi geboren waren of bekend stonden als tegenstanders van de dictatuur. Vandaag werkt het land van de duizend Heuvels aan een waardige wederopbouw. de veilig-heid is teruggekeerd, de corruptie is afgenomen, het transport is betrouw-baarder geworden al die ontwikkelingen zijn pluspunten voor de bezoeker en voor de uitbouw van een eerlijke en/of duurzame handel.

    ongeveer 90% van de bevolking werkt in de landbouw. rwanda produceert voornamelijk twee grote exportgewassen (koffie en thee) naast een aantal voedingsgewassen (bonen, bananen, erwten, maniok, zoete aardappe-len). Het in 2000 gelanceerde overheidsprogramma Vision 2020 promoot met name het ondernemerschap en de modernisering van de landbouw. de zwakke prijzen van de koffie op de wereldmarkt, ongunstige klimaat-omstandigheden en de noodzakelijke herstructurering van het land beletten echter al enkele jaren een echte herneming van de groei. de landbouwsec-tor, die goed is voor meer dan 40% van het BBP, slaagt er nog altijd niet in de 8,5 miljoen rwandezen te voeden.

    de initiatieven voor duurzame en eerlijke handel, die vooral uit europa en amerika buitenlandse investeerders aantrekken, zijn in deze context bui-tengewoon belangrijk. deze brochure geeft een overzicht van de verande-ringen die zich in rwanda voltrekken en presenteert de initiatieven die in de voorbije jaren het licht hebben gezien.

    Joab Jonadav Keki, initiateur du projet

  • 3Rwanda, een land in wedeRopbouw

    eeRliJKe handel: Ketens, maRKtspeleRs en oRganismen

    oorsprong van de eerlijke handelwat is eerlijke handel?de gelabelde en de gentegreerde ketende belangrijkste actoren van de eerlijke handel

    de gRote inteRnationale KoepeloRganisaties van de eeRliJKe handel

    wFto - world Fair trade organisationFlo - Fairtrade labelling organisationeFta - european Fair trade associationFine

    de initiatieven vooR eeRliJKe handel in Rwanda

    de rol van CoFta en RwaFatCards from africade Cooprative des producteurs artisanaux de butare (Copabu)de dancing pots van de vzw CopoRwa

    de KoFFieKeten in Rwanda

    de coperatie abahuzamugambi ba Kawade door Flo gecertificeerde coperatiesde coperatie abakundakawa abKde Cooprative pour la promotion des activits-Caf CoopaCthe pygmy survival allianceCooprative des caficulteurs de gashonga CoCagide coperatie dukunde Kawastarbucks en Flo met dukunde Kawade coperatie abahinzi ba Kawa Karaba Koakakade acht fairtradecoperaties van de misozi Coffee Company ltd

    thee in Rwanda

    een nieuwe strategie voor de Rwandese theesectoreen enkel bedrijf met Flo-certificering

    btC in Rwanda

    besluit

    4

    5

    7

    9

    14

    26

    28

    30

  • 4Het Land van de Duizend Heuvels

    Met een bevolking die in 2004 op 8,5 miljoen inwoners werd geschat1, is rwanda niet alleen het dichtst be-volkte land van afrika maar ook een van de armste. le pays des mille collines in het gebied van de grote Me-ren is een opeenvolging van heuvels en steile bergen. Vooral de geografische ligging vormt echter een rem op de sociaaleconomische ontwikkeling. rwanda wordt in oost-afrika immers ingesloten door oeganda in het noorden, tanzania in het oosten, Burundi in het zuiden en de democratische republiek Congo in het westen. de dichtstbijzijnde haven, dar es Salaam, ligt in tan-zania, op ongeveer 1.400 kilometer van de rwandese grens - een reis van ongeveer tien dagen.

    Sinds enkele jaren werkt het land aan de uitbouw van zijn wegen- en luchtvaartinfrastructuur om zijn export en zijn competitiviteit op de internationale markten te versterken.

    Het programma Vision 2020

    Sinds het einde van de burgeroorlog in 1994, waarin meer dan een miljoen tutsi om het leven kwamen, is rwanda zich langzaam aan het herstellen en voert het geleidelijk aan nieuwe democratische instellingen in. in 2003 werd een nieuwe grondwet aangenomen en in september van datzelfde jaar vonden parlementaire en presidentsverkiezingen plaats. de volgende verkiezin-gen zijn voor augustus 2010 gepland.rwanda bezit weinig natuurlijke rijkdommen en een nauwelijks ontwikkelde industrie. Bijna 90% van de be-volking werkt in de landbouw. 47% van die bevolking is analfabeet2.

    in 2000 lanceerde de rwandese minister van financin en economische planning het plan Vision 2020 dat iets wil ondernemen tegen de onderontwikkeling van het land en de armoede onder de bevolking door economische groei met sociale vooruitgang te combineren (uitroeiing van de extreme armoede en de honger). deze strategie, uitgewerkt in een Plan Stratgique de Transformation de lAgriculture (strategisch plan voor de transformatie van de landbouw) streeft naar de overgang van een over-levingslandbouw naar een marktlandbouw. Het wil vooral het gedeelte van de bevolking dat in de landbouw werkt, terugbrengen van 90 tot 50 procent3.

    Het plan heeft tot doel het gebruik, de bescherming en het beheer van de grond te verbeteren, (), de vorming van samenwerkingsverbanden tussen landbouwers en de oprichting van beroepsverenigingen te bevorderen, en de opslag, de markten en de wegeninfrastructuur te verbeteren om de boeren uit hun isolement te halen. daarnaast zal de diversificatie van de gewassen worden aangemoedigd alsook het verbouwen van producten die meer winst opleveren en een grotere voedingswaar-de hebben, zoals aardappelen, maniok, mas, sorghum, tarwe en soja4.

    Thee en koffie

    de landbouw die momenteel nog de basis van de rwan-dese economie vormt, vertegenwoordigde in de peri-ode 2000-2004 bijna 45% van het bruto binnenlands product (bbp) en ongeveer 80% van de inkomsten in vreemde valuta5. de productie van thee, het belangrijk-ste handelsgewas, is tussen 1995 en 2002 sterk toege-nomen, terwijl de productie van koffie in dezelfde peri-ode met ongeveer 14% terugviel. dat laatste was vooral te wijten aan de droogte en aan de prijsschommelingen op de internationale markten. deze twee gewassen zijn de belangrijkste exportproducten van het land. de in deze brochure besproken initiatieven voor eerlijke han-del mikken dan ook vooral op deze twee sectoren.

    Rwanda, een land in wedeRopbouw

  • 5ooRspRong van de eeRliJKe handel

    Eerlijke handel is ontstaan uit een eenvoudige vaststelling: ondanks de bedragen die in ontwik-kelingshulp worden genvesteerd, blijft de armoe-dekloof tussen de bevolking van de rijkste landen en die van de armste landen groeien.

    in minder dan een eeuw is de verhouding tussen de in-komens in de 20% rijkste landen en de 20% armste landen gestegen van 11 tegen 1 in 1913 naar 75 tegen 1 vandaag. oorlogen, natuurrampen, gebrekkige infrastructuur, corruptie, er vallen veel oorzaken op te sommen voor dit verstoorde evenwicht, maar er spelen ongetwijfeld ook en vooral fundamenteel structurele economische kwesties mee.grondstoffenspeculatie, de schuldenspiraal, de gesub-sidieerde concurrentie van producenten uit de noorde-lijke landen: al die mechanismen vormen obstakels voor een opleving van de armste landen die hun ontwikkeling niet zelf in handen hebben.

    Hoewel de ongelijkheden in de handel al in de 19e eeuw werden aangetoond (vooral vanaf de publicatie in 1860 van de roman van de nederlander edward douwes dekker, met Max Havelaar als held), zagen pas na de tweede wereldoorlog de eerste projecten voor eerlijke handel van amerikaanse en engelse organisaties het licht (ten thousand Villages in de VS; de ngo oxfam in het Verenigd koninkrijk). op de unCtad (united nations Conference on trade and development) van 1964 werd voor het eerst het concept eerlijke handel gedefinieerd: Trade, not Aid (handel, geen hulp) was het basisprincipe.op het einde van de jaren 60 gingen in europa de eerste winkels voor eerlijke handel open, terwijl in de ontwikke-lingslanden producentencoperaties en -verenigingen werden opgericht die voordeel zouden halen uit een ee-rlijker handelsverkeer. de landbouw- en de handwerk-sectoren kwamen als eerste aan bod.

    eeRlijke handel: ketens, maRktspeleRs en oRganismen

    wat is eerlijke handel?

    in 2001 zijn de belangrijkste internationale fairtradeor-ganisaties (de world Fair trade organisation, de Fair trade labelling organizations (Flo) en het network of european world Shops) het eens geworden over een gemeenschappelijke definitie:

    Eerlijke handel is een commercieel partnerschap dat steunt op dialoog, transparantie en respect, met als doel-stelling te komen tot een rechtvaardiger wereldhandel. Eerlijke handel draagt bij tot duurzame ontwikkeling door betere handelsvoorwaarden te bieden en door de rechten van de gemarginaliseerde producenten en werknemers te waarborgen, vooral in het Zuiden. De organisaties voor eerlijke handel (gesteund door de consumenten) verbinden er zich actief toe de opinie te sensibiliseren en campagne te voeren voor veranderingen in de regels en praktijken van de conventionele interna-tionale handel.

    Om de implementatie van dit economische systeem te ondersteunen, hebben de organisaties 10 hoofd-principes bepaald die moeten worden nageleefd:

    Kansen creren voor de producen