Dilemma's voor onze tijd

Click here to load reader

Embed Size (px)

Transcript of Dilemma's voor onze tijd

Dilemmas voor onze tijd

Dilemmas voor onze tijd

de wereldwijde catastrofeDe enige autoriteit die tegenwoordig mag zeggen: 'Je moet je leven veranderen!' is de wereldwijde crisis waarvan sinds enige tijd iedereen merkt dat ze begonnen is haar apostelen de wereld in te sturen.

Ecologische voetafdrukVerenigde Staten 8,0 hectareNederland 6,3 hectareBeschikbaar per persoon 1,8 hectareAlgerije 1,6 hectareKenia 1,1 hectare

7 december 1941

Laf om niet volwassen te wordenKlopt, omdat het betekent dat je de belangrijkste beslissingen in je leven overlaat aan anderen. Maar belangrijker is dat Kant laat zien hoe de powers that be proberen te voorkomen dat we volwassen worden en voor onszelf beslissen. (VN, 15 november 2014)

Waar eindigt dit?We zitten op een vulkaan maar de meeste politici hebben geen idee waar het heengaat. Ze blijven zeggen:

Dansen, mensen, dansen! De crisis is voorbij! (NRC 3 april 2015)

Jaarthema 2011-2012

Jaarthema 2013-2014-2015

Een woordje veranderdvoor

wordt

in

Oefenen in een andere tijd

wt is die technologie eigenlijk die mijn leven overneemt? Wat is de wereldwijde kracht, die zowel liefde als afkeer bij ons teweegbrengt? Hoe moeten we daarmee omgaan? Kunnen we ons er tegen verzetten, of is iedere nieuwe technologie onvermijdelijk? Verdient de aanhoudende stortvloed van nieuwe dingen mijn steun of mijn scepsis - en doet mijn keuze er werkelijk toe?

In de Tuin van Eden is er geen plaats meer voor de vooruitgang. Het paradijs is immers al af. Maar aan het einde van zijn geschiedenis blijkt: we kunnen niet zonder. De grenzen van de vooruitgang zijn vooral niet te verkroppen omdat ze niet passen binnen ons wereldbeeld. Groei is de hoeksteen van het moderne denken. De gedachte dat er ooit een eind aan komt - bijvoorbeeld omdat we al rijk genoeg zijn, of omdat de aarde onleefbaar wordt - is pure ketterij.

2.

De laatste zin in ons boek is: 'Technologie is niet ons lot. Wij maken zelf ons lot.' We zijn geen pessimisten, maar ook geen utopisten. Technologische vooruitgang kan een mooie uitkomst hebben voor ons allemaal, zolang we maar niet achterover leunen en denken dat alles onvermijdelijk is, in positieve dan wel negatieve zin.

3.

De Derde Industrile Revolutie (DIR) is de laatste van de grote industrile revoluties en legt de basis voor een naderend tijdperk van samenwerking. In de komende veertig jaar wordt de infrastructuur van de DIR opgebouwd en zullen honderdduizenden nieuwe bedrijven en honderden miljoenen banen ontstaan.

3.Een hele generatie mensen is de weg kwijt. Idem dito voor onze organisaties in het bedrijfsleven en bij de overheid: zij dwalen als dinosaurussen in de duisternis. De meteoriet is allang ingeslagen en veroorzaakt het uitsterven van de westerse economische- en democratische samenleving zoals we die nu kennen. Een hele generatie mensen denkt nog steeds dat alles vanzelf weer beter wordt. Dat de economie en daarmee de financile welvaart alleen maar weer kan groeien. (tekst uit 2011)

4.

Centraal daarin is dat vier partners samenkomen om 'het beste' tot stand te brengen: overheid, het bedrijfsleven (inclusief de industrie), het onderwijs n burgers. De tijd dat alleen de eerste twee 'het' samen deden is al lang voorbij. Sinds enkele decennia doet ook het onderwijs volop mee. In de toekomst zullen burgers ook dienen aan te haken n mee gaan doen.

5.

We hebben te maken met een schepsel dat de draak steekt met logica, graag irrationeel handelt en een tegenstrijdig karakter heeft. Een kerel die graag gokt maar toch conservatief is en van zekerheid houdt. Een type dat vertrouwen zoekt en daar wel bij vaart, maar er toch van geniet zijn medeschepselen af te straffen als ze zijn gevoel voor rechtvaardigheid kwetsen.

Is de mens een rationeel wezen dat elke beslissing maakt op basis van het afwegen van allerlei stabiele factoren? Niks daarvan, betoogt Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman.

5. -> 6.

De agenda van de vooruitgang trekt zich niets aan van de mensen en de verlangens van de organisaties die met veranderingen worden geconfronteerd. Daardoor staan bedrijven vaak voor de vraag of zij zich snel moeten aanpassen

5. -> 6.

Rol bibliotheek?Mensen te voeden met de dilemmas waar we voor staan

EconomieZonder een staat die zorgt voor publieke goederen en sociale zekerheid kan een marktsysteem niet overleven. Tegelijk genereert een sterk marktsysteem de middelen om sterke socialezekerheidssystemen uit te bouwen. Markt en staat zijn als tweelingbroeders: ze kunnen zonder elkaar niet leven, en ze versterken elkaar. (p. 170)

Mariana Mazzucato

Toch bleef die ene zin nog verscheidene dagen in mijn hoofd rondzingen: 'je moet je schulden toch terugbetalen?'

De waarheid is dat we er niet in geslaagd zijn onze economien duurzaam te maken, zelfs niet in financile zin. Om die reden zijn reacties op de crisis die doelen op een herstel van de status-quo ten diepste misleidend en zijn ze gedoemd te mislukken. Welvaart vandaag is niets waard als ze de voorwaarden van de welvaart van morgen ondermijnt.

Zes schokkenDemografie Van West naar Oost ICT Einde fossiele brandstoffen Een nieuw kapitalisme Groene economie

Dilemmas? Nee: trilemma

Hella Hueck & Robert WentRTL-journaliste (economie) Econoom (1955), WRR Twittert veel en inhoudelijk Schreven de laatste maanden vier longreads

de eerste

de tweede

de derde

de vierde

TrilemmaDrie zaken die niet met elkaar verenigd kunnen worden. Wel twee, maar niet alle drie *Economische globalisering * Politieke democratie * De natiestaat

Europa zit in een economische dip die akelige politieke gevolgen begint te krijgen.

() De malaise is een uiting van wat ik het politieke trilemma van de wereldeconomie noem: economische globalisering, politieke democratie en de natiestaat zijn uiteindelijk niet met elkaar te verzoenen.

Hooguit twee van deze drie elementen kunnen samengaan.

1. Democratie valt alleen te verenigen met nationale soevereiniteit als we paal en perk stellen aan de globalisering

2. Als we mikken op globalisering en ook de natiestaat willen behouden, moeten we de democratie laten varen. 3. En als we democratie plus globalisering willen, moeten we de natiestaat opdoeken, en streven naar meer internationaal bestuur.

De eurozone toont hoe dit trilemma werkt.De economische en politieke problemen zijn te wijten aan het feit dat de financile integratie verder is gevorderd dan de politieke.Democratisch bestuur en economische ontwikkeling lijden onder deze wanverhouding.

Om de democratie te redden, is ofwel mr politieke integratie nodig, ofwel minder economische samenwerking. Maar de Europese leiders weigeren hier een fundamentele keuze te maken.

Once upon a timeCaroline Soeter, componiste Wereldpremire in de Nwe Vorst, Tilburg 3 feb Ensemble gitaar, saxofoon, keyboard en stem Avond met als thema: Metamodernisme Of Post-postmodernisme Kern: stop met ironie, skepsis, zwartgalligheid

Kernwoorden uit Once upon a timeOnce upon a time there was a land without ideals Slotwoorden: Without being sceptic

Betekenis zoeken in een wereld vol absurditeitMet ironie maak je je onaanraakbaar. Het engagement wordt geroniseerd zodat je nooit ergens aan gehouden kunt worden. (Kees Schuijt in De Groene Amsterdammer, 18 september 2014)

Het DIKW-model

Twee tweets

Tegenlicht

Andere kant van het bord

Het gevoel kwijtAan de andere kant van het schaakbord, als de getallen overgaan in triljoenen, biljarden en quitiljoenen, raken we het gevoel voor de hoeveelheden volledig kwijt. We hebben er ook geen gevoel meer voor hoe snel dit soort getallen opduiken wanneer de exponentile groei aanhoudt. (Erik Brynjolfsson & Andrew McAfee, p. 51)

We leven in een tijd van fundamentele veranderingen, een tijd waarin zelfs de veranderingen veranderen (Wim van der Donk in # Het nieuwste Brabant, 2014)

Shift happenshttps://www.youtube.com/watch?v=4pLfyDz41jE

Economie

RendementsdenkenIk heb niks tegen geld, ik ben geen hippie, maar wie zichzelf laat verblinden door de flikkering van rendement, zal de anderen in het gunstigste geval als concurrenten beschouwen, in het onpersoonlijke geval als cijfers, en in het slechtste geval als parasieten. Ongedierte. (Ramsey Nasr, NRC 9 mei 2015)

MBA Oath 2011https://www.youtube.com/watch?v=1knEtXEEIZ4

Centrale zin / doel van een directeurCreate real value

WerkWerkzame beroepsbevolking (12 uur pw, 15-65 jaar) 7.2 milj.Werklozen (1-1-2015) 660.000 (9,2%)Bijstand (1-1--2015) 435.000Werkwillenden 8.295.000Nu al: 800.000 ZZPers (12 uur pw, 15-65 jaar) Verdienen gemiddeld 33.000,--, maar de helft minder dan 25.500,--Mijn conclusie: 8 miljoen willen betaald werken, 2 miljoen hebben het moeilijk om dat te realiseren

Een derde deel geen betaalde baanNu al heeft in Nederland een derde deel van de potentile beroepsbevolking - 3,6 miljoen mensen - geen betaalde baan. () Wat te doen? Hoe verdelen we het geld als dit niet meer gaat via het loonstrookje? Hoe kunnen we de achterblijvers op een respectvolle wijze aan een inkomen helpen? (Kees Kraaijeveld, VN 15 november 2014)

Robots & zelflerende systemen

Vraag: U schetst een donker beeld. Zijn er ook voordelen?HvdP: Misschien hebben we straks nog maar een werkweek van vier uur. Kun je de rest van de tijd met een goed boek aan het strand gaan liggen.

Vraag: Als ik dan tenminste nog kan lezen. Want waarom zou ik naar school gaan als alle apparaten om me heen slimmer zijn dan ik?HvdP: Dat is inderdaad de vraag. We weten niet hoe een wereld eruit ziet waarin machines slimm