TNL7-1 056-rapd-MER Tussenwater · PDF file TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14...

Click here to load reader

  • date post

    08-Feb-2021
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of TNL7-1 056-rapd-MER Tussenwater · PDF file TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14...

  • Witteveen+Bos

    Van Twickelostraat 2

    postbus 233

    7400 AE Deventer

    telefoon 0570 69 79 11

    telefax 0570 69 73 44

    Waterschap Hunze en Aaʼs

    MER Tusschenwater

  • Witteveen+Bos TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14 april 2011

    INHOUDSOPGAVE blz.

    SAMENVATTING

    1. INLEIDING 1 1.1. Aanleiding 1 1.2. Plan- en studiegebied Tusschenwater 2 1.3. Leeswijzer 2

    2. PROBLEEMSTELLING, DOELSTELLING EN BELEIDSKADER 4 2.1. Probleemstelling 4 2.2. Doelstelling 4 2.3. Planvormend kader 4 2.4. Randvoorwaarden 6 2.5. Beoordelingskader 7

    3. BESCHRIJVING STUDIEGEBIED 11 3.1. Watersysteem 11 3.2. Natuur 12 3.3. Landschap en cultuurhistorie 13 3.4. Geomorfologie 13 3.5. Bodem 15 3.6. Bewoningsgeschiedenis 17 3.7. Landschap in de 19e- eeuw 17 3.8. Huidig gebruik 20

    4. VOORGENOMEN ACTIVITEIT 21 4.1. Voorgenomen activiteit 21 4.2. De wateropgave 21 4.3. De natuurontwikkelingsopgave 22

    5. BOUWSTENEN 24 5.1. Inleiding 24 5.2. Vaste maatregelen 24

    5.2.1. Toelichting 24 5.2.2. Effecten 27 5.2.3. Conclusie 27

    5.3. Bouwsteen 1: bouwvoor verwijderen 28 5.3.1. Toelichting 28 5.3.2. Effecten 28 5.3.3. Conclusie 38

    5.4. Bouwsteen 2: locatie en vorm van de kaden 38 5.4.1. Toelichting 38 5.4.2. Effecten 40 5.4.3. Conclusie 42

    5.5. Bouwsteen 3: natuurbeheer 42 5.5.1. Toelichting 42 5.5.2. Effecten 42 5.5.3. Conclusie 43

    5.6. Bouwsteen 4: peilbeheer door middel van een stuw benedenstrooms van Tusschenwater 43 5.6.1. Toelichting 43 5.6.2. Conclusie 44

  • Witteveen+Bos TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14 april 2011

    6. DE ALTERNATIEVEN 45 6.1. De te maken afweging en te beschouwen alternatieven 45 6.2. Alternatief 1: bouwvoor niet afgraven 46 6.3. Alternatief 2: afgraven onder gemiddeld waterpeil 47 6.4. Alternatief 3: maximaal afgraven van de bouwvoor 48

    7. EFFECTEN EN EFFECTBEOORDELING NATUUR 49 7.1. Inleiding 49 7.2. Realisatie natuurdoelstellingen Hunzevisie 49

    7.2.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 49 7.2.2. Effecten alternatieven 49

    7.3. Realisatie robuuste verbinding Hunze-Zuidlaardermeer 53 7.3.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 55 7.3.2. Effecten alternatieven 55

    7.4. Natura 2000-gebieden Zuidlaardermeer en Drentse Aa 56 7.4.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 57 7.4.2. Effecten alternatieven 58

    7.5. Soorten van de Flora- en faunawet 59 7.5.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 60 7.5.2. Effecten alternatieven 60

    7.6. Effecten alternatieven op het thema natuur 61

    8. EFFECTEN EN EFFECTBEOORDELING WATERSYSTEEM 62 8.1. Inleiding 62 8.2. Waterkwantiteit 62

    8.2.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 62 8.2.2. Effecten alternatieven 62

    8.3. Waterkwaliteit 62 8.3.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 62 8.3.2. Effecten alternatieven 63

    8.4. Bereiken van doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) 67 8.4.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 67 8.4.2. Effecten alternatieven 68

    8.5. Effecten alternatieven op het thema watersysteem 69

    9. EFFECTEN EN EFFECTBEOORDELING LANDBOUW 70 9.1. Inleiding 70 9.2. Hydrologische effecten op de landbouw 70

    9.2.1. Verandering grondwaterstand omliggend landbouwgebied 70 9.2.2. Verandering oppervlaktewaterhuishouding omliggend landbouwgebied 71

    9.3. Schade aan gewassen 72 9.4. Ontsluiting- en verkavelingsituatie 73 9.5. Druk op grondprijzen in omliggend landbouwgebied 73 9.6. Overzicht beoordeling landbouw 74 9.7. Optimaliserende, compenserende en mitigerende maatregelen 74

    10. EFFECTEN EN EFFECTBEOORDELING DRINKWATER 75 10.1. Inleiding 75 10.2. Drinkwaterkwaliteit 75

    10.2.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 76 10.2.2. Effecten alternatieven 77

    10.3. Drinkwaterkwantiteit 79 10.4. Effecten alternatieven op het thema drinkwater 80

  • Witteveen+Bos TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14 april 2011

    10.5. Mitigerende, compenserende en optimaliserende maatregelen 80

    11. EFFECTEN EN EFFECTBEOORDELING LANDSCHAP EN CULTUURHISTORIE 81 11.1. Inleiding 81 11.2. Aardkunde 81

    11.2.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 81 11.2.2. Effecten alternatieven 81

    11.3. Landschapsstructuur 82 11.3.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 82 11.3.2. Effecten alternatieven 84

    11.4. Ruimtelijk-visuele kenmerken 84 11.4.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 84 11.4.2. Effecten alternatieven 84

    11.5. Historische geografie 84 11.5.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 84 11.5.2. Effecten alternatieven 85

    11.6. Historische (steden)bouwkunde 86 11.6.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 86 11.6.2. Effecten alternatieven 86

    11.7. Archeologie 86 11.7.1. Huidige situatie en autonome ontwikkelingen 86 11.7.2. Effecten alternatieven 89

    11.8. Samenvatting effecten alternatieven op het thema landschap en cultuurhistorie - fase 2 89 11.9. Fase 1 en uitvoering 89 11.10.Optimaliserende, compenserende en mitigerende maatregelen 89

    12. OVERIGE THEMA’S 91 12.1. Inleiding 91 12.2. Bodem en milieu 91 12.3. Mogelijkheden voor recreatief medegebruik 92 12.4. Woon- en leefmilieu 92 12.5. Infrastructuur 95 12.6. Samenvatting effecten overige thema’s 95

    13. ANALYSE ALTERNATIEVEN 96 13.1. Effectenoverzicht 96 13.2. Meest milieuvriendelijk alternatief (MMA) 98

    14. DOELBEREIK EN MOGELIJKHEDEN TOT OPTIMALISATIE 99 14.1. Doelen 99 14.2. Randvoorwaarden 99 14.3. Voorkeursalternatief en aanzet tot eisen voor het inrichtingsplan 100

    15. LEEMTEN IN KENNIS EN INFORMATIE 101 15.1. Leemten in kennis en informatie 101 15.2. Aanzet evaluatieprogramma 102

    16. LITERATUUR 104 laatste bladzijde 105

  • Witteveen+Bos TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14 april 2011

    bijlagen aantal bladzijden I Achtergrondrapport geohydrologie en drinkwater 77 II Achtergrondrapport landschap en cultuurhistorie 28 III Archeologische verwachtingskaart en adviezen ten behoeve van het MER 64 IV Achtergrondrapportage natuur en waterkwaliteit 40

  • Witteveen+Bos TNL7-1 MER Tusschenwater definitief 02 d.d. 14 april 2011

    SAMENVATTING aanleiding In de benedenloop van het Hunzedal ligt het gebied Tusschenwater (circa 460 hectare). Dit gebied wordt door verschillende partijen (provincie Drenthe, Stichting Het Drentse Landschap, Waterbedrijf Groningen, Waterschap Hunze en Aa’s en gemeente Tynaarlo) ontwikkeld tot een natuur- en waterber- gingsgebied met behoud van de drinkwaterfunctie. Het project Tusschenwater is een uitwerking van de Hunze-visie en daarop gebaseerd provinciaal be- leid. Deze visie beoogt tot herstel van natuur in het Hunzedal te komen en het watersysteem van de Hunze te herstellen. Binnen het gebied Tusschenwater ligt de grondwaterwaterwinning van de Groeve, één van de grotere drinkwaterwinningen in de regio. Het ontwikkelingsplan voor het gebied, opgesteld in 2001 is gebaseerd op het samengaan van de functies natuurontwikkeling en drinkwaterwinning. Door de realisatie van het project Tusschenwater, met inundatie in een aanzienlijk deel van het gebied, zal meer oppervlaktewater infiltreren en als grondwater opgepompt worden. Binnen het stroomgebied van de Hunze en in versterkte mate in de benedenloop van deze beek zijn drinkwaterwinning en natuuront- wikkeling een uitstekende combinatie. Zij kunnen echter ook goed samengaan. Beide functies hebben immers belang bij het realiseren van een goede waterkwaliteit en een duurzame gebiedsontwikkeling. Sinds het uitbrengen van de Hunzevisie zijn in het stroomgebied langs de Hunze meerdere natuuront- wikkelingsprojecten in ontwikkeling genomen of gerealiseerd. Na de wateroverlast van 1998 is het pro- vinciale beleid in het Hunzedal mede gericht op watervasthouden en -bergen. Hierdoor is de doelstel- ling van het (oorspronkelijke) project Tusschenwater ook verbreed, waarbij gestreefd wordt naar een duurzame verweving van meerdere water- en gebiedsfuncties. Voor de inrichting van het gebied gelden de volgende doelstellingen: - realiseren van circa 460 hectare natuurgebied:

    ⋅ realisatie van een deel van de Robuuste Verbindingszone ‘Hunze-Zuidlaardermeer’ op basis van het concept ‘begeleid natuurlijke ontwikkeling’;

    ⋅ meer ruimte voor natuur rondom de Hunze, zodat binnen het stroomdal natuurlijke (beek)processen weer plaats kunnen vinden;

    ⋅ realisatie van nieuwe natuur in de zones rondom de beek; - waterberging:

    ⋅ het voorkomen van wateroverlast door het creëren van extra bergingsruimte voor de Hunze en het bijbehorende boezemgebied;

    ⋅ het verleggen van kaden waardoor het boezemgebied van de Hunze aanzienlijk uitgebreid wordt.

    Om deze doelstellingen te realiseren is het noodzakelijk om te komen tot herinrichting van het gebied. Voor de hiervoor benodigde bestemmingsplanwijziging en het inrichtingsplan treedt het Waterschap Hunze en Aa’s op als initiatiefnemer. De gemeente Tynaarlo en de provincie Drenthe zullen de be- stemmingsplanwijziging en het inrichtingsplan moeten goedkeuren. De gemeente Tynaarlo treedt op als coördinerend bevoegd gezag. Gekoppeld aan het bestemmingsplan is een gecombineerd planm.e.r. en projectm.e.r (Milieu Effect Rapportage) uitgevoerd waarin de milieueffecten van de ver- schillende alternatieven zijn onderzocht. De functiewijziging van circa 460 hectare landbouwgrond naar natuur- en waterbergingsgebied is m.e.r.-plichtig, omdat er sprake is van een functiewijziging van mee