SOBANE - Hand-arm trillingen

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of SOBANE - Hand-arm trillingen

  • HHAANNDD--AARRMM TTRRIILLLLIINNGGEENN

    Algemene Directie Humanisering van de Arbeid

    DECEMBER 2004

    Dit document werd gerealiseerd dankzij de financile steun van de Europese Unie - Europees Sociaal Fonds

    REEKS SOBANE STRATEGIEHET BEHEER VAN BEROEPSGEBONDENRISICO'S

  • 2

    Deze publicatie is gratis te verkrijgen: Telefonisch op het nummer 02 233 42 11

    Door rechtstreekse bestelling opde website van de FOD:http://www.meta.fgov.be

    Schriftelijk bij de Cel Publicaties van deFOD Werkgelegenheid,Arbeid en SociaalOverlegErnest Blerotstraat 1 - 1070 BRUSSELFax: 02 233 42 36E-mail: [email protected]

    Deze publicatie is ook raadpleegbaar op dewebsite van de FOD: http://www.meta.fgov.be

    Cette publication peut tre galement obtenueen franais.

    Volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging vande teksten uit deze publicatie mag alleen metbronvermelding.

    De redactie van deze brochure werdafgesloten op 1 april 2004

    Productie: Algemene Directie Humaniseringvan de ArbeidCordinatie:Directie van de communicatieGrafische leiding: Hilde VandekerckhoveOmslag en lay-out: Sylvie PeetersTekening: Serge DehaesDruk: Drukkerij BietlotVerspreiding: Cel PublicatiesVerantwoordelijke uitgever: FODWerkgelegenheid,Arbeid en Sociaal Overleg

    Wettelijk depot: D/2005/1205/05

    M/VMet de termen "werknemer", "werkgever","expert" en "adviseur" wordt in deze brochureverwezen naar personen van beide geslachten.

    SOBANE STRATEGIE

    De SOBANE-strategie is een strategie voor risico-beheersing op vier niveaus (Screening (Opspo-ring), OBservatie, ANalyse, Expertise).

    De reeks publicaties "SOBANE-STRATEGIE Be-heer van beroepsgebonden risico's" heeft als doeldeze strategie kenbaar te maken. Bovendien wordtaangetoond hoe de strategie kan worden toege-past op verschillende arbeidssituaties.

    De DEPARIS-methode is de algemene Opsporings-methode en werd gepubliceerd in 2003.

    De Observatie-, Analyse- en Expertisemethodeswerden ontwikkeld en zullen worden gepubliceerdvoor 14 domeinen :1. Personeelsvoorzieningen2. Machines en handgereedschappen3. Veiligheid (ongevallen, vallen, uitglijden)4. Elektriciteit5. Risico's van brand of explosie6. Beeldschermwerk7. Musculo-skeletale aandoeningen (RSI)8. Verlichting9. Lawaai10. Thermische omgevingsfactoren11. Gevaarlijke chemische producten12. Biologische agentia13. Globale lichaamstrillingen14. Hand-arm trillingen

    Het geheel van methodes werd ontwikkeld in hetkader van het onderzoeksproject SOBANE, gecof-inancierd door de Federale OverheidsdienstWerkgelegenheid,Arbeid en Sociaal Overleg en hetEuropees Sociaal Fonds.

    Deze brochure stelt de SOBANE preventiestrate-gie voor, toegepast op de hand-arm trillingen.Ze volgt op de DEPARIS methode die het eersteniveau Opsporing vormt van de SOBANE strate-gie, en stelt de methodes voor die moeten gebruiktworden op de drie andere niveaus Observatie,Analyse en Expertise.

    De doelstelling van deze methodes bestaat erin omhet tijdsgebruik en de inspanningen van de onder-nemingen te optimaliseren om de werkomstandig-heden aanvaardbaar te maken, zelfs bij complexeproblemen. Zij bevorderen de ontwikkeling vaneen dynamisch plan van risicobeheersing en vaneen overlegcultuur in ondernemingen.

    Deze publicatie werd gerealiseerd door eenonderzoeksteam dat bestond uit: L'Unit Hygine et Physiologie du travail de

    l'UCL (Prof. J. Malchaire,A. Piette) Departement Onderzoek en Ontwikkeling van

    IDEWE (Prof. G. Moens) Externe Dienst voor Preventie en Bescherming

    CESI (S. Boodts, F. Cornillie) Externe Dienst voor Preventie en Bescherming

    IDEWE (Dr. D. Delaruelle) Externe Dienst voor Preventie en Bescherming

    IKMO (Dr. G. De Cooman, I.Timmerman) Externe Dienst voor Preventie en Bescherming

    MSR-FAMEDI (Dr. P. Carlier, F. Mathy) Het departement Nouvelles Technologies et

    Formation van CIFoP (Mr. JF. Husson)

    Meer details over de reeks publicaties van de SOBANE strategievindt u op de website: http://www.sobane.be

  • 3

    VVOOOORRWWOOOORRDD

    De nieuwe Europese en Belgische wetgeving aangaande "trillingen" vereist dat elkeonderneming zoekt naar oplossingen om de blootstelling van de werknemers aandeze risicofactor te vermijden of op zijn minst te verminderen.

    Het doel van dit document bestaat erin middelen aan te reiken voor de werkne-mers, hun omkadering en de preventieadviseurs. Alle technische, organisatorischeen menselijke aspecten die de blootstellingsomstandigheden mee kunnen bepalen,zijn hierin opgenomen. Het resultaat is een snellere, efficintere en minder koste-lijke preventie.

    Naar analogie met de SOBANE-strategie wordt de problematiek rond trillingenbest in het globaal kader van de werkomstandigheden bekeken. De participatieveopsporingsmethode Dparis is hiervoor een geschikte methode. Het geheel vanrisico's gerelateerd aan werkzones, technische organisatie tussen de werkposten,omgevingsfactoren en psychosociale aspecten wordt hiermee gevalueerd. Opdeze wijze wordt rekening gehouden met alle factoren om zo op een coherentemanier de werkomstandigheden te optimaliseren.

    In een tweede fase zal het document kunnen aangewend worden om alle aspec-ten aangaande trillingen in detail te "observeren. Op deze manier kan mennagaan welke maatregelen onmiddellijk kunnen genomen worden om de situatiete verbeteren. In een derde fase kan men, wanneer dit nodig blijkt, gebruik makenvan de Analysemethode. Deze vereist de tussenkomst van een preventieadviseurdie met zijn kennis meer uitgewerkte maatregelen kan voorstellen en het restrisi-co kan evalueren.

    Dit document is niet alleen bestemd voor preventieadviseurs, zoals arbeidsgenees-heren, veiligheidsverantwoordelijken, ergonomen, ..., maar ook voor bedrijfsleidersverantwoordelijk voor de uitvoering van de preventie en voor de werknemers diebij deze preventie betrokken zijn.

  • IINNHHOOUUDDSSTTAAFFEELL

    Woord vooraf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3Inhoudstafel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5

    1 ALGEMENE STRATEGIE VOOR HET BEHEER VANBEROEPSGEBONDEN RISICO'S . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

    1.1 BASISPRINCIPES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81.1.1 Preventie primeert. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81.1.2 Het risico . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81.1.3 Complementariteit van de beschikbare kennis. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81.1.4 De werknemer: centrale figuur van de preventie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81.1.5 Oorsprong van de problemen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81.1.6 Schatting vs meting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91.1.7 KMO. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91.2 STRATEGIE VOOR RISICOBEHEER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91.2.1 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91.2.2 De 4 niveaus van de strategie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101.3 ALGEMENE TOEPASSING VAN DE OBSERVATIE

    METHODES SOBANE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111.3.1 Toepassing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121.3.2 Het verslag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131.3.3 Schriftelijke presentatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141.3.4 Mondelinge presentatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141.3.5 Vervolg van de studie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141.4 ALGEMENE TOEPASSING VAN DE ANALYSE METHODES SOBANE . . 151.4.1 Besturing van de Obervatie met de preventieadviseur . . . . . . . . . . . . . . . 161.4.2 Eigenlijke Analyse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161.4.3 Samenvatting van de resultaten aan het eind van de analyse . . . . . . . . . . . 18

    2. NIVEAU 2: OBSERVATIE. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232.1 INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242.1.1 Doelstellingen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242.1.2 Wie? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242.1.3 Hoe? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242.1.4 Te bespreken punten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252.2 PROCEDURE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262.2.1 Kenmerken van de gebruikte machines . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262.2.2 Per uitgevoerde ACTIVITEIT. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262.2.3 Balans per uitgevoerde ACTIVITEIT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272.3 VERSLAG VAN DE OBSERVATIESTUDIE. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272.3.1 Samenvatting vande resultaten van de observatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272.3.2 Het verslag . . . . . . . . . . . . .