Serie Spraakmakende boeken

Click here to load reader

  • date post

    13-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    42
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Serie Spraakmakende boeken. Javier Marías Los enamoramientos (2011) De verliefden (2013) Hub. Hermans, Groningen 2o februari 2014 Leeuwarden 12 maart 2014. Javier Marías (1951). Programma. Spaanse contekst Javier Marías Modernisme -Postmodernisme De verliefden - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Serie Spraakmakende boeken

  • Serie Spraakmakende boekenJavier MarasLos enamoramientos (2011)De verliefden (2013)

    Hub. Hermans, Groningen 2o februari 2014 Leeuwarden 12 maart 2014* | *

  • Javier Maras (1951)* | *

  • ProgrammaSpaanse contekstJavier MarasModernisme -PostmodernismeDe verliefdena) Structuur romanb) Relatie fictie-werkelijkheidc) Thematiek

    * | *

  • Ad 1. Spaanse contekst: Memoria histrica

    Beweging, gegroeid onder Aznar (1996-2004)Benadrukt belang van het historisch geheugenTgen het afgesproken vergeten van de TransicinVr eerherstel ballingen en anonieme dodenWet op historische herinnering (2007)

    Jaren 70-nu: schrijvers van na de transicinCercas, Chirbes, Grandes, Maras, Mndez, Mendoza, Muoz Molina, Rivas, Ruiz Zafn

    * | *

  • Veranderingen in literatuur en maatschappijBegin 21e eeuwNieuw engagement in literatuur over BO en FranquismeMinder vrijblijvend postmodernisme, en meer ethische, morele betrokkenheidHerschrijving geschiedenis, HolocaustliteratuurTerugkeer naar ouderwetse vertelvormen

    * | *

  • Post-Franco-literatuurJaren 80-nu: schrijvers van na de transicinCercas, Chirbes, Grandes, llamazares, Maras, Mndez, Mendoza, Muoz Molina, Rivas, Ruiz Zafn etc.Na flirt met postmodernisme herontdekken generatiegenoten Maras het engagementHerschrijving periode Spaanse Burgeroorlog en franquisme (eerder grijs dan zwart-wit, maar wel met morele lading)

    * | *

  • Ad 2. Javier Maras (1951-)Eerste romans postmodern, intellectualistisch, talig, traag, naar binnen gericht (in ik-vorm):- Een man met gevoel (1986) over sterke vrouw die afrekent met man en met minnaar.- Aller zielen (1989) Spaans gastdocent in Oxford doet verslag van mislukt verblijf aldaar.- Een hart zo blank (1992) Ongestraft gebleven misdaad blijkt aanleiding voor zelfmoord van pas getrouwde jonge vrouw.

    * | *

  • Nieuwe ontwikkelingDe zwarte rug van de tijd (1998) Reconstructie aan de hand van allerlei documenten van feiten uit Spanjes recente geschiedenis.Jouw gezicht morgen (2002-2007) vuistdikke trilogie waarin gastdocent Oxford terugkeer naar Engeland. Romans vol voorspellingen van gedrag en verklaringen van verleden (o.a. rond Spaanse Burgeroorlog). Vader hoofdfiguur lijkt genspireerd op beroemd intellectueel Julin Maras (vader JM).* | *

  • Ad 3. Modernisme- Postmodernisme19e eeuw: Auteur vaak verward met verteller. Staat als alwetende boven personages en gebeurtenissen. Roman = representatie van de werkelijkheidBegin 20e eeuw (Modernisme): rol van auteur/ verteller wordt problematisch, maar op zoek naar de waarheidRond 1970 (Postmodernisme): Waarheid en werkelijkheid zijn relatieve begrippen. Alles is talig, on-af (Barthes: auteur is dood; Cortzar, Rayuela: leve de lezer!)Begin 21e eeuw (Post-pomo): heropleving verhalen vertellen, nieuw engagement* | *

  • Maras op grensvlak Modernisme en PomoModernistisch is de alom aanwezige (ik-) verteller die via eindeloze omwegen verklaringen zoektPostmodern is het talige karakter van de werkelijkheid van de verteller, de genrevermenging, het spel met feit en fictie en het gebruik van paratekst en intertekstPost-postmodern is de nutteloze (?) zoektocht naar verklaringen, naar ethische kwesties (schuld, liefde, moraal), de problematische identiteit, en de innige relatie lezer-verteller* | *

  • Ad 4. De verliefden a) De structuurDeel 1 - Mara observeert het ideale paar Miguel en Luisa- De moord op Miguel- Ontmoeting Mara met Javier en LuisaDeel 2- Verliefdheid Mara op Javier (en Javier op Luisa)- Beschouwingen over (on)schuld en afgunst- Mara luistert gesprek af tussen Javier en RuibrrizDeel 3- (2 weken later) Javier vertelt echte reden moordDeel 4- (2 jaar later) Ruibrriz vertelt zijn versie- Mara ontmoet het ideale paar Javier en Luisa.* | *

  • De verliefden* | *

  • Elliott Erwitt, Santa Monica (1955)* | *

  • Bladz.5 (paratekst): Voor Mercedes Lpez-Ballesteros, omdat ze me opzoekt en verhalen vertelt* | *

  • Mercedes Lpez- Ballesteros, vertaalster van o.a. Balzac.Uitgegeven bij Reino de Redondo (dir. Javier Maras)* | *

  • En voor Carme Lpez Mercader, omdat ze nog steeds in mijn oor lacht en naar me luistert.* | *

  • Ad 4. De verliefden b) Relatie fictie-werkelijkheid(p.115) in die tussentijd (...) werd ik verliefd op Daz-Varela, de man die verliefd was op hr en die ik kort daarna ergens ontmoette waar het niet waarschijnlijk was dat je er iemand tegenkwam, heel dicht bij de plek waar Miguel Deverne was doodgegaan, in het Museo Nacional de Ciencias Naturales, een roodachtig gebouw dat gelegen is vlak naast of eigenlijk n geheel vormt met de Escuela Tcnica Superior de Ingenieros Industriales met zijn glanzende koepel van glas en zink

    * | *

  • * | *

  • Escuela Tcnica Superior de Ingenieros Industriales* | *

  • Museo Nacional de Ciencias Naturales* | *

  • Gezicht op beide gebouwen vanuit Pza. San Juan de la Cruz* | *

  • p. 16 (De ogen van Deverne) waren grijs en leken alles op te nemen alsof het nieuw was, zelfs wat zich dagelijks onbetekenend herhaalde , dat caf aan het hooggelegen deel van de Prncipe de Vergara, met zijn obers en mijn stilzwijgende persoontje.p. 337 (En toen zag ik plotseling Ruibrriz lopen) vlak bij het caf aan het hooggelegen gedeelte van de Prncipe de Vergara, waar ik nog elke ochtend ging ontbijten en altijd op het een of andere moment dacht aan mijn perfecte paar dat niet meer bestond.

    * | *

  • Terras aan de c/ Prncipe de Vergara* | *

  • pp 25-26 (Zij die leven van de literatuur) gaan hun huis niet uit en het enige wat ze moeten doen is terugkeren naar de computer of de schrijfmachine er is nog steeds een enkele idioot die deze laatste gebruikt en wiens teksten later, als hij ze inlevert, moeten worden gescand- met een ongelooflijke zelfdiscipline.p. 28 (De schrijver was ervan overtuigd) dat ze hem de Nobelprijs zouden toekennen. (...) Ik heb al in het Zweeds uit mijn hoofd geleerd wat ik tegen Carl Gustaf zal zeggen tijdens de ceremonie.

    * | *

  • Javier Maras* | *

  • p. 97 Hij was mannelijk, kalm en knap, die Javier Daz-Varela. Ofschoon zorgvuldig geschoren schemerde zijn baard door zijn huid, een ietwat blauwige schaduw, (...) Hij had haar op zijn borst, het stak een beetje uit zijn overhemd, waarvan de bovenste knoop los was, hij droeg geen stropdas. () Hij had amandelvormige ogen waarvan de uitdrukking dromerig was (of hij was bijziend), tamelijk lange wimpers en een vlezige, sterke mond die zo mooi was getekend dat () het erg moeilijk was daar je blik niet op te richten.

    * | *

  • Professor Francisco Rico

    * | *

  • p.97-98 (Javier) leek bovendien bescheiden, liet professor Rico op zijn gemak oreren zonder ook maar te proberen hem te overschaduwen (dat moest echter ook ondoenlijk zijn, hem overschaduwen) (...) Het viel onmiddellijk op dat de professor koket was, een van die mannen die in vrijwel elke omstandigheid theoretisch proberen vrouwen te versieren.p. 111 Wat is dit voor een prul? hoorde ik professor Rico prevelen toen hij een uitgave van Don Quichot (pakte en) met de toppen van zijn vingers vasthield, alsof hij ervan griezelde. maar* | *

  • Ad 4. De verliefden c) De thematiek1) Tijd en identiteit 2) Ethiek (leven, liefde, dood, afgunst, schuld)3) Engagement

    Deze thematiek wordt vooral uitgewerkt via relatie verteller-lezer en via vormen van intertekstualiteit* | *

  • Ad Tijd en identiteit: JM = Javier n Marap.9 De laatste keer dat ik Miguel Desvern of Deverne zag was ook de laatste keer dat hij gezien werd door zijn vrouw, Luisa, wat toch vreemd en misschien onrechtvaardig was, aangezien zj zijn vrouw was en ik daarentegen een onbekende die nog nooit een woord met hem had gewisseld. Zelfs zijn naam kende ik niet, die kwam ik pas te weten toen het al te laat was, toen hij op een foto in de krant stond, neergestoken en half uitgekleed en op het punt te veranderen in een dode,.* | *

  • p.186 Eigenlijk was ik echter niet half ontkleed, maar eerder half of bijna naakt, en de andere helft van mijn kleren was alles op mijn rok na, want dat was het enige wat ik had aangehouden.P. 192 Ik haalde diep adem en trok aan de deurknop, klaar om mijn komedie op te voeren. pp. 295-296 Die dag bevond ik me aan de andere kant, waar ik me nooit meer zal bevinden, dat staat nu vast. Ook al zou Javier naar me toe komen en me van achteren omhelzen en me liefkozen () Ook al trok hij me mee naar die deur en smeekte het me.* | *

  • p. 18 Ik wenste hun bij wijze van spreken alle goeds van de wereld, zoals je dat doet met de personages van een film of een roman voor wie je van het begin af aan partij hebt gekozen, al weet je dat hun iets ergs zal overkomen, dat er op een zeker moment iets mis zal gaan, omdat er anders geen film of roman zou zijn. In het echte leven hoefde dat echt niet zo te zijn en ik verwachtte hen elke morgen te blijven zien zoals ze waren, p. 253 Javier: wat er in romans gebeurt doet er niet toe en wordt vergeten zodra we ze uit hebben. Het interessante zijn de mogelijkheden en ideen die ze op ons overbrengen. * | *

  • Intertekstualiteit (>dialoog, ideen, spanning)Naast citaten van en verwijzingen naar werken van Shakespeare en Cervantes, zijn er twee boeken die herhaaldelijk terugkomen, en ethische kwesties aansnijden:Balzac, Kolonel Chabert (novelle uit 1832 over schijndode officier die opstaat uit massagraf ; zijn vrouw wenst hem niet meer te herkennen)Dumas, De drie musketiers (roman uit 1844). Een der musketiers, Athos, heeft de jonge echtgenote die hem bedroog opgehangen, maar zij wordt in de vorm van Milady een van zijn meest gewiekste tegenstanders.* | *

  • Ad Ethiek (leven, liefde, dood, schuldgev