Hoe en waarom een huisstijl ontwikkelen

Click here to load reader

download Hoe en waarom een huisstijl ontwikkelen

of 92

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    219
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Hoe en waarom een huisstijl ontwikkelen

  • Hoe en waaromeen huisstijl ontwikkelen

    Gids voor de federale communicatoren

    COMM Collection - Nr 11

    Brochure COMM 11 N 9/7/05 9:29 AM Page a

  • COMM Collection is een reeks praktische gidsen bestemd voor allefederale communicatoren. Ze zijn het resultaat van de samenwerking vanfederale ambtenaren die actief zijn op het terrein van de communicatie.

    De COMMnetKern, samengesteld uit de communicatieverantwoordelijkenvan de federale overheidsdiensten en voorgezeten door de FOD Personeelen Organisatie en de FOD Kanselarij van de Eerste Minister, heeft deinhoud gevalideerd en is verantwoordelijk voor de toepassing ervan.

    Reeds verschenen:Nr 1 Efficint gebruik van e-mailNr 2 Residence COMMtrainings (uitgeput)Nr 3 Visie en missie van interne communicatieNr 4 Huisstijl van de Belgische federale overheidNr 5 Hoe en waarom een jaarverslag opmakenNr 6 De contactpunten van de federale overheidNr 7 Crisiscommunicatie - Voorzien en beherenNr 8 Visie en opdrachten externe communicatie Nr 9 Een elektronische nieuwsbrief maken en verspreidenNr 10 Deontologische code van de federale communicatoren

    Goed om wetenDe elektronische versie van deze brochure is beschikbaar in PDF-formaat, op www.p-o.be, rubriek Algemene informatie -Publicaties.

    Brochure COMM 11 N 9/7/05 9:29 AM Page b

  • 1

    Inhoudstafel

    Inleiding .................................................................................3

    1. Definitie en nut van een huisstijl ...........................................51.1. Wat is een huisstijl?...........................................................51.2. Waartoe dient een huisstijl? ................................................5

    2. Stand van zaken bij de federale overheid ...............................82.1. Enqute en balans .............................................................82.2. Een chaotisch landschap met een troebel beeld ....................92.3. Een eerste stap met de integratie van .be.............................11

    3. De verschillende stappen bij de creatie van een huisstijl..........133.1. Onderzoek van de identiteit en waardeanalyse ......................133.2. Creatie van een nieuwe huisstijl ..........................................143.3. Interne voorstelling ............................................................153.4. Ontwikkeling van de toepassingen .......................................153.5. Opstellen van een grafisch charter (normenboek) ..................163.6. Lancering en externe verspreiding........................................163.7. Follow-up .........................................................................17

    4. Praktische adviezen .............................................................184.1. Het directiecomit overtuigen en erbij betrekken ...................184.2. Voorbeelden verzamelen van niet-coherent huisstijlgebruik .....184.3. Een stuurgroep en een werkgroep ad hoc oprichten...............184.4. Een realistisch budget bepalen............................................194.5. Nadenken over de waarden ................................................204.6. Een beroep doen op professionele grafici..............................204.7. Meerdere creatieve pistes ontwikkelen en uittesten................214.8. De timing opstellen van de prioritair te ontwikkelen

    toepassingen .....................................................................214.9. De ICT-dienst betrekken bij de uitwerking van de templates ...224.10.Het personeel opleiden om de templates te gebruiken ...........224.11.Pedagogische en toegankelijke instrumenten ontwikkelen .......224.12. Iemand aanwijzen die garant staat voor het naleven

    van de huisstijl..................................................................234.13.Het logo en/of de naam bij het Benelux-merkenbureau

    deponeren ........................................................................23

    Brochure COMM 11 N 9/7/05 9:29 AM Page 1

  • 5. Voorstellen voor meer coherentie...........................................245.1. Meer uniformiteit in de namen van FODs en PODs

    aanbrengen.......................................................................245.2. De huisstijl van een FOD toepassen op de gebruikelijke

    administratieve documenten ...............................................255.3. De creatie van nieuwe logos in een FOD afremmen ..............285.4. Het aantal handtekeningen per bericht beperken...................29

    6. Aanvullende documenten .....................................................31

    7. Bibliografie .........................................................................32

    8. Bijlagen ..............................................................................33

    2

    Brochure COMM 11 N 9/7/05 9:29 AM Page 2

  • 3

    Inleiding

    Bij de voorstelling van het charter voor het gebruik van het logo .behebben verschillende federale overheidsdiensten (FODs) hulp gevraagd bijde ontwikkeling of modernisering van hun eigen huisstijl.

    Op initiatief van de directoraten-generaal Externe Communicatie (FODKanselarij van de Eerste Minister) en Interne Communicatie (FODPersoneel en Organisatie) en onder toezicht van de COMMnetkern, werdeen inter-FOD werkgroep "Ontwikkeling van een krachtige huisstijl en eencoherente vormgeving binnen de FODs/PODs" opgericht.

    De doelstellingen waren de volgende: de communicatoren en hun management overtuigen van het belang van

    een huisstijl die op een professionele, gentegreerde en zorgvuldigemanier wordt ontwikkeld;

    ervaringen en informatie inzake huisstijl uitwisselen en concreteoplossingen aanbrengen voor bepaalde problemen waarmee de FODsworden geconfronteerd;

    de coherentie tussen de huisstijlen van de FOD's verhogen; het werk inzake de verbetering en versterking van het imago van de

    overheid voortzetten.

    De aanbevelingen in deze gids zijn het resultaat van de activiteiten vandeze werkgroep. Ze hebben betrekking op de strategische enmethodologische benadering die gebruikt moet worden in het kader vande verandering van of de evolutie in de huisstijl.

    Enkele concrete voorstellen om de coherentie van de huisstijl zowelbinnen als tussen de FODs te versterken, vervolledigen dit werk. Ze gaanin het bijzonder over de manier:

    om de namen van de FODs aan hun respectievelijke huisstijl tekoppelen (typografie, plaatsing, proporties, enz.)

    om de huisstijl van de FODs toe te passen op bepaalde administratievedocumenten (briefpapier, enveloppen, naamkaartjes, enz.)

    Door de omvang van de documenten die de werkgroep bij elkaar gebrachtheeft, is het niet mogelijk om alles in deze publicatie op te nemen. U kuntze raadplegen op www.belgium.be > Ambtenaren > Communicatie.

    Brochure COMM 11 N 9/7/05 9:29 AM Page 3

  • Hebben actief meegewerkt aan de realisatie van deze tekst:

    Tim Ampe Economie, KMO, Middenstand en EnergieSandrine Bingen Personeel en OrganisatieMady Blancquaert Informatie- en Communicatietechnologie Sven De Souter Sociale ZekerheidWim De Vos Museum voor NatuurwetenschappenKristien Opstaele Museum voor Midden-AfrikaLieven Muylaert FinancinMarie Strowel Kanselarij van de Eerste MinisterIsabelle Tegenbos Personeel en OrganisatieMia Van Aken Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en

    OntwikkelingssamenwerkingHilde Vandekerckhove Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal OverlegMichel Van Oversteyns Binnenlandse ZakenElisabeth Vervecken DefensieLaurence Wouters Mobiliteit en VervoerMonique Wylock Kanselarij van de Eerste Minister

    Eindredactie: Marie Strowel

    Bericht aan de lezer

    Het begrip Federale Overheidsdienst (FOD) omvat ook het begripProgrammatorische Federale Overheidsdienst (POD). De aanbevelingenhierna hebben ook betrekking op de instellingen van openbaar nut en dewetenschappelijke instellingen.

    4

    Brochure COMM 11 N 9/7/05 9:29 AM Page 4

  • 5

    1. Definitie en nut van een huisstijl

    1.1. Wat is een huisstijl?

    De identiteit van een organisatie wordt gevormd op basis van een reeksmentale voorstellingen, zowel intern als extern, die met die organisatieworden geassocieerd. Naar aanleiding van die voorstellingen krijgenwaarden en overtuigingen vaste vorm en wordt zo wat men noemt hetimago gecreerd, dat een resultaat is van de perceptie.

    Om goed te functioneren moet een organisatie haar eigen identiteitbepalen en ontwikkelen. Die identiteit steunt onder meer op een uniekcorporate design: de huisstijl. Die beperkt zich niet tot het logo, ook al isdat het meest zichtbare element ervan. De huisstijl bestaat uit een geheelvan grafische kenmerken, die op een systematische en coherente wijze opallerlei dragers worden aangebracht. Het opstellen van een normenboek ofgrafisch charter is onmisbaar om de huisstijl binnen een organisatie tedoen naleven en toepassen.

    Het ontwerpen, het uitbouwen en het invoeren van een huisstijl, diewaarden en bijzonderheden bepaalt en bevestigt, is het eindresultaat vaneen grondige analyse. Die analyse begint met een precieze en duidelijkedefinitie van de strategische doelstellingen van de organisatie. Die stapmag niet worden verward met een cosmetische ingreep die in allerijl doormiddel van oppervlakkige grafische oplossingen werd verwezenlijkt.

    1.2. Waartoe dient een huisstijl?

    Het succes van een organisatie hangt vandaag niet alleen meer af van dekwaliteit van haar producten of diensten, ook het imago is een belangrijkesuccesfactor. Die vaststelling geldt zowel voor de priv-sector als voor deoverheid, ook al zijn de budgetten voor de huisstijl en het belang dat aanhet imago wordt gehecht duidelijk kleiner bij de overheid. Het effect dateen gebrek aan identiteit kan hebben is duidelijk minder tastbaar (wantmoeilijker in termen van "omzet" te meten) in een overheidsorganisatie.Dat is waa