E skillsvoorzorgprofessionals 2017-12-06¢  6...

download E skillsvoorzorgprofessionals 2017-12-06¢  6 De"verwachting"is"dat"de"gedachte"dat"de"cli£«nt"regisseur"isvan"de"eigen"zorgvraag"zal"toenemen."

of 27

  • date post

    22-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of E skillsvoorzorgprofessionals 2017-12-06¢  6...

  • 1

    E-­‐skills  voor  zorgprofessionals     Dr. Erik de Vries, Lector Innovatie in de Publieke Sector Drs. Marijn Gielen, onderzoeker

    Kapittelweg 33 6525 EN Nijmegen Postbus 6960 6503 GL Nijmegen www.han.nl/publiekezaak

  • 2

    1 Introductie

    “eHealth:  verder  dan  je  denkt”  is  de  titel  van  de  eHealth  monitor  2013.  Daaruit  blijkt  dat  er  steeds   meer  toepassingen  van  eHealth  worden  ingezet  in  de  Nederlandse  gezondheidszorg.  Doelen  die   daarbij  worden  nagestreefd  zijn  doelmatigheid,  zelfmanagement,  kwaliteiten  en  continuïteit  van   zorg,  toegankelijkheid  en  patiëntveiligheid  (monitor,  2013).    We  praten  over  een  grote  variëteit   aan  toepassingen  zoals  Internet  toepassingen  voor  het  verstrekken  van  informatie,  interactieve   zorgcommunicatie  (zoals  e-­‐consultatie  of  zorgcommunities),  zorgportalen,  Elektronische  Patiën-­‐ tendossiers  (EPD’s),  Elektronische  Verpleegdossiers  (EVP’s),  Elektronische  Cliëntendossiers   (ECD’s),  mobiele  zorgapplicaties,  virtual  reality  programma’s  (zoals  serious  gaming),  domotica,   sensor  technologie  (voor  monitoring  op  afstand)  of  zorgrobotica.     Draagvlak  onder  professionals  wordt  genoemd  als  een  van  de  barrières  voor  de  invoering  van   eHealth.  Professionals  hebben  vaak  moeite  met  het  toepassen  van  ICT  omdat  ze  daarin  onvol-­‐ doende  opgeleid  zijn.  De  verwachting  is  dat  de  gezondheidszorg  anno  2020  op  grote  schaal  ge-­‐ bruik  zal  maken  van  eHealth  en  dat  dit  de  enige  weg  is  om  te  kunnen  voldoen  aan  de  toenemende   zorgvraag  als  gevolg  van  de  vergrijzing.  De  huidige  trend  in  ouderenzorg,  thuiszorg  en  jeugdzorg   is  er  een  richting  zelfmanagement  en  decentralisatie  en  wordt  met  nieuwe  wetgeving  kracht   bijgezet.  eHealth  toepassingen  vergroten  de  realisatiemogelijkheden  hiervan.  Juist  nu  de  zorg  zo   sterk  in  beweging  is  als  gevolg  van  veranderende  wetgeving  ontstaat  momentum  voor  vernieu-­‐ wing  zoals  eHealth  en  veranderende  beroepsprofielen.     Doel  van  dit  onderzoek   In  dit  onderzoek  ontwikkelen  we  E-­‐skills  toekomstprofielen  voor  de  zorg.  Dit  zijn  beschrijvingen   van  de  E-­‐skills  die  in  verschillende  zorgberoepen  nodig  zijn  anno  2020.       Deze  zijn  bedoeld  om  bewustwording  onder  zorgprofessionals,  HRM  professionals  en  onderwijs-­‐ ontwikkelaars  te  bevorderen.  De  E-­‐skills  toekomstprofielen  zijn  beknopt  en  daarmee  breed  en   makkelijk  toegankelijk.  Ze  illustreren  de  toekomst.  De  profielen  zijn  niet  bedoeld  voor  formele   onderwijsdoeleinden  of  formele  HRM  doeleinden.  De  profielen  kunnen  echter  wel  de  basis  vor-­‐ men  voor  besluitvorming  over  opleidingen  en  personeelsvereisten  enerzijds  en  het  ontwerp  van   opleidingen  anderzijds.  

  • 3

    2 Leeswijzer

    Dit  rapport  bestaat  uit  zes  onderdelen.   1. Wat  verstaan  we  onder  eHealth?   2. Welke  ontwikkelingen  zijn  er  in  de  zorg  en  hoe  sluit  eHealth  daarop  aan?   3. Trends  in  zorg  technologie   4. De  behoefte  aan  betere  E-­‐skills  in  de  zorg   5. E-­‐skills  voor  de  toekomst   6. E-­‐skills  toekomstprofielen  2020  

      Als  u  bekend  bent  met  de  zorg,  eHealth  en  de  vraag  naar  verbetering  van  E-­‐skills  in  de  zorg,  kunt   u  onderdeel  een  tot  en  met  vier  overslaan.  Onderdeel  vijf  introduceert  de  toekomstprofielen  in   deel  zes  en  verbetert  het  begrip  daarvan.

  • 4

    3 Ontwikkelingen  in  de  Zorgsector

    EHealth  toepassingen  dragen  al  een  aantal  jaren  de  belofte  in  zich  om  een  belangrijke  sleutel  te   zijn  voor  een  voordeliger  en  kwalitatief  hoogwaardiger  zorgsector.  “De  verwachtingen  ten  aan-­‐ zien  van  EHealth  in  Nederland  zijn  positief”,  zo  meldt  de  meest  recente  eHealth  Monitor.  In  de   praktijk  zien  we  veel  verschillende  initiatieven,  van  beeldschermzorg,  tot  het  inzetten  van  senso-­‐ ren  in  de  ouderenzorg,  de  ontwikkeling  van  zelfhulpmodules  op  het  internet,  E-­‐therapie  en  toe-­‐ passingen  van  serious  gaming  om  depressies  tegen  te  gaan.  Hoewel  de  gezondheidszorg  nog   steeds  in  de  beginfase  staat  van  het  professioneel  gebruiken  van  nieuwe  technologische  moge-­‐ lijkheden  in  de  dagelijkse  zorg,  is  de  verwachting  dat  de  sector  anno  2020  op  grote  schaal  ge-­‐ bruik  zal  maken  van  eHealth  toepassingen.      

                 

      Dat  vraagt  de  nodige  veranderingen  in  de  werkwijze  van  zorgprofessionals  en  het  opleiden  daar-­‐ van.  Zoals  de  minister  van  VWS  in  haar  eHealth  brief  van  2012  constateert;  “de  adoptie  van   eHealth  door  patiënten  en  professionals  is  een  belangrijke  voorwaarde  om  de  kansen  van   eHealth  te  kunnen  verzilveren”  (Krijgsman  et  al,  2013,  9).  Wat  houdt  die  adoptie  dan  in?  Over   welke  vaardigheden  en  competenties  zouden  zorgprofessionals  idealiter  beschikken  om  eHealth   toepassingen  doelmatig  in  te  zetten  in  hun  dagelijks  werk?     Om  een  beeld  te  kunnen  schetsen  van  de  wijze  waarop  ICT-­‐toepassingen  en  -­‐innovaties  invloed   hebben  op  beroepsuitoefening  in  de  zorgsector,  hebben  we  samen  met  zorgprofessionals  onder-­‐ zocht  welke  E-­‐skills  zorgprofessionals  idealiter  zouden  moeten  bezitten  in  2020.  Hierdoor  ont-­‐ staat  een  stip  op  de  horizon  van  waaruit  je  in  het  heden  gesprekken  kunt  voeren  en  acties  kunt   ondernemen.  Aan  de  hand  van  zes  toekomstprofielen  schetsen  we  een  prikkelend  toekomstbeeld   op  E-­‐skills  van  zorgprofessionals  in  2020.  Deze  werken  als  een  geheugen  van  de  toekomst,  waar   naartoe  vandaag  stappen  kunnen  worden  gezet  (De  Vries,  Panneman  en  de  Bruijn,  2013).     De  ontwikkelingen  op  het  gebied  van  eHealth  en  de  invloed  daarvan  op  zorgberoepen  staat  niet   op  zichzelf.  Het  past  in  een  bredere  transitie  van  de  zorgsector.  We  bespreken  allereerst  de  be-­‐ langrijkste  trends  in  de  zorg,  technologische  ontwikkelingen  en  huidige  stand  van  zaken  rond   digitale  vaardigheid  in  de  zorgsector.  Deze  trends  geven  richting  aan  het  denken  over  de  inzet   van  technologie  in  de  zorg  en  de  invloed  daarvan  op  zorgberoepen  in  de  toekomst.  Dit  zijn  trends   waar  we  nu  al  midden  in  zitten.  Vervolgens  voegen  we  daar  de  inzichten  uit  diverse  ontwerpses-­‐ sies  met  zorgprofessionals,  ICT-­‐experts  en  docenten  aan  toe.  Uitmondend  in  zes  toekomstprofie-­‐ len  voor  zorgprofessionals  anno  2020  op  MBO  en  HBO  niveau.  Deze  toekomstprofielen  zijn  niet   uitputtend  en  al  evenmin  voorschrijvend.  We  willen  er  vooral  een  prikkelend  beeld  mee  schetsen   dat  de  richting  van  vaardigheden-­‐  en  competentie-­‐ontwikkeling  aangeeft.    

    “eHealth  is  het  gebruik  van  nieuwe  informatie  en  communicatie  technologieën,  en  met