Immunotherapie bij asbestkanker - Asbestslachtoffer · Speciale ledenvergadering AVN 16 november...

Post on 11-Mar-2021

0 views 0 download

Transcript of Immunotherapie bij asbestkanker - Asbestslachtoffer · Speciale ledenvergadering AVN 16 november...

Speciale ledenvergadering AVN

16 november 2017

Robin Cornelissen

Longarts

Erasmus MC,

Rotterdam

Immunotherapie bij

asbestkanker

M.Schaar, Amos Milieutechniek B.V.

Bograd, Cancer Immunol Immunother 2011

Mossman, am J of Pathology 2013

JAMA 1919

1943

NY Times

1946

Chemotherapie (cisplatin / pemetrexed)

▪ Gemiddeld bescheiden verlenging leven

▪ Vermindering / uitstel klachten

IMMUNOTHERAPIE

Oude egypte

▪ 2600 BC

▪ Farao Imhotep

▪ Natte lappen op de wond om

ontsteking op te wekken en de tumor

aan te pakken

Galuzzi oncotarget 2016

afweer respons tegen de tumor

Adapted from: Chen et

al. Immunity, 2013

Manieren welke de tumor gebruikt

om dit te voorkomen

No Tumor-Ag

Recognition by DCs

Induction of Tolerance

Inhibition by Tumor

Micro-Environment

Exhaustion Adapted by Dammeijer

from: Chen et al.

Immunity, 2013

Nivolumab

Durvalumab

Avelumab

Pembrolizumab

Presented By Arnaud Scherpereel at 2017 ASCO Annual Meeting

18% 25%

Slide 20

Presented By Arnaud Scherpereel at 2017 ASCO Annual Meeting

Bijwerking: ontsteking

Manieren welke de tumor gebruikt

om dit te voorkomen

No Tumor-Ag

Recognition by DCs

Induction of Tolerance

Inhibition by Tumor

Micro-Environment

Exhaustion Adapted by Dammeijer

from: Chen et al.

Immunity, 2013

Situatie in meerderheid mesothelioom tumoren

Brown: CD206 macrophagesBlue CD8+ T-cells

Borghaei et al, NEJM 2015

Meer commandanten !

No Tumor-Ag

Recognition by DCs

Induction of Tolerance

Inhibition by Tumor

Micro-Environment

Exhaustion Adapted by Dammeijer

from: Chen et al.

Immunity, 2013

Dendritische cel immunotherapie

Hegmans Am J Respir Crit Care Med 2005

Hegmans Am J Respir Crit Care Med 2010

Cornelissen Am J Respir Crit Care Med 2016

Aerts, submitted 2017

Verkrijgen van dendritische cellen

Kweken van dendritische cellen en

“trainen” tegen tumorcellen

Patiënt uit MM02 studie

▪ Complete remissie > 8 jaar na gecombineerde behandeling

chemotherapie/chirurgie/dendritische celtherapie

▪ september 2017

Cornelissen, The American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine , 2016

Cornelissen, blue journal, 2015

Mogelijk probleem bij dendritische celtherapie

No Tumor-Ag

Recognition by DCs

Induction of Tolerance

Inhibition by Tumor

Micro-Environment

Exhaustion Adapted by Dammeijer

from: Chen et al.

Immunity, 2013

IMMUNOTHERAPIE OP MAAT

Immunotherapie op maat

No Tumor-Ag

Recognition by DCs

Induction of Tolerance

Inhibition by Tumor

Micro-Environment

Exhaustion Adapted by Dammeijer

from: Chen et al.

Immunity, 2013

Immunotherapie op maat

No Tumor-Ag

Recognition by DCs

Induction of Tolerance

Inhibition by Tumor

Micro-Environment

Exhaustion Adapted by Dammeijer

from: Chen et al.

Immunity, 2013

Immunotherapie op maat

Adapted from: Chen et

al. Immunity, 2013

IS IMMUNOTHERAPIE DE

OPLOSSING?

Zaretsky et al., 2016, NEJM

Jak2 mutatie maakt ongevoelig voor interferon gamma

Conclusies

▪ Immunotherapie is in ontwikkeling bij patiënten met een mesothelioom

▪ Resultaten tot nu toe zijn hoopvol genoeg om de ontwikkeling door te

zetten

▪ Effectiviteit deel van de patiënten

▪ Meerwaarde op dit moment nog onduidelijk studies

▪ Toewerken naar immunotherapie op maat

▪ Immunotherapie zal niet voor iedere patiënt effectief zijn

Erasmus MC – Thoracale Oncologie

▪ Clinic

▪ Prof J Aerts

▪ Dr O Birim

▪ Dr R Cornelissen

▪ J van Dijke

▪ Dr W Dinjens

▪ Drs D Dumoulin

▪ Dr M de Jonge

▪ B van de Kolck

▪ B Koning

▪ Drs A Maat

▪ Drs E Mahtab

▪ Dr A Odink

▪ Drs R Peric

▪ Dr M van der Pol

▪ Drs J Praag

▪ Drs M Rossius

▪ Drs C Steendam

▪ E Stuyts

▪ Dr J von der Thüsen

▪ Dr R Valkema

▪ Preclinic research

▪ K Bezemer

▪ F Dammeijer

▪ P de Goeie

▪ Prof R Hendriks

▪ M Kaijen

▪ Dr(s)S Lievense

▪ L Noordam

▪ M Poncin

▪ S Sittig

Clinical research

L Cavazza

A Geel

M Gerrits

A van der Giessen

E van Helden

L van Hove

T Winter