Zorgpad depressie HAKI, 19 december 2013. Inhoud 1. Inleiding Delphine 2. Zorgpad algemeenDr. Snoeck...

of 42 /42
Zorgpad depressie HAKI, 19 december 2013

Embed Size (px)

Transcript of Zorgpad depressie HAKI, 19 december 2013. Inhoud 1. Inleiding Delphine 2. Zorgpad algemeenDr. Snoeck...

  • Dia 1
  • Zorgpad depressie HAKI, 19 december 2013
  • Dia 2
  • Inhoud 1. Inleiding Delphine 2. Zorgpad algemeenDr. Snoeck 2.1 Waarom 2.2 Wat 2.3 Doel 2.3 Kenmerken 3. Zorgpad depressieDelphine 4. Screeningsinstrument PHQ-9 5. Subsyndromale depressie 6. Matige depressie 7. Ernstige depressieDr. Snoeck 8. Toekomst 9. Vragen & bedenkingen
  • Dia 3
  • 1. Inleiding Werkgroep deskundigheidsbevordering Vertegenwoordiging HA, ELP, psychiater, CAW, CGG/sucidepreventiewerking Regio Roeselare Handvatten reiken aan de eerste lijn m.b.t. psychische klachten Opdracht ELP Bevorderen vroegdetectie en vroeginterventie via deskundigheids- bevordering Coach voor eerstelijnswerkers Belang huisarts Spilfiguur Vroegdetectie aan de toegangspoort Zorgpad depressie Hoge prevalentie in eerste lijn Hoge morbiditeit en mortaliteit Detectie en behandeling schiet te kort
  • Dia 4
  • 2. Zorgpad algemeen Waarom? Hoge prevalentie depressie in eerste lijn Hoge morbiditeit en mortaliteit Detectie en behandeling schiet tekort door Onvoldoende kennis van de symptomen bij pt en eerste lijn Gebrek aan samenwerking met de GGZ Te lange wachttijden GGZ Gebrek aan kennis en verspreiding van behandelrichtlijnen Te weinig psycho-educatie Geringe behandeltrouw Geen monitoring van de evolutie Bij comorbiditeit met somatische aandoeningen wordt depressie soms uit oog verloren
  • Dia 5
  • 2. Zorgpad algemeen Wat? Bepaalt wie-doet-wat-wanneer-en-waarom als antwoord op de zorgvraag van de patint Ontwikkeld op basis van bestaande richtlijnen en beschikbare kennis om psychische problemen te diagnosticeren en te behandelen Methode om patintgerichte zorgprocessen transparant, gestandaardiseerd en geoptimaliseerd te maken en daardoor ook makkelijk op te volgen Interventie om de gemeenschappelijke besluitvorming en organisatie van een zorgproces voor een specifieke groep patinten gedurende een gedefinieerd tijdskader te verwezenlijken Uitgaande van de principes van de stepped care en balanced care Stepped care: minimale zorg waar mogelijk, intensief waar noodzakelijk Balanced care: aanbieden zorg volgens beschikbaarheid en bij ernstige/chronische pathologie kunnen stappen worden overgeslaan Vereist cordinatie en monitoring van de klachten
  • Dia 6
  • Dia 7
  • Dia 8
  • Dia 9
  • 2. Zorgpad algemeen Doel Samenwerkingsverbanden in de eerste lijn kunnen beschrijvingen/zorgpaden gebruiken voor optimalisatie van zorgproces en afstemming van de zorg met de tweede lijn (= brugfunctie) Vanuit art107 wordt expertise en personeel GGZ ingebracht in de eerste lijn om deze te ondersteunen in een model van collaborative care rond de biopsychosociale aanpak van de patint
  • Dia 10
  • 2. Zorgpad algemeen Kenmerken? In elk zorgpad GGZ kunnen 4 stappen onderscheiden worden Zelfhulp Begeleide zelfhulp en groepsbehandelingen Kortdurende individuele therapie in eerste lijn Langdurende individuele therapie in 2 de of 3 de lijn en/of medicatie Er is ook aandacht voor psychosociale problemen Doorverwijzing naar CAW, OCMW, Sociaal huis, Kind&Gezin, GTB, Opvoedingsondersteuning,
  • Dia 11
  • 3. Zorgpad depressie Te bereiken via www.zorgpad-depressie.bewww.zorgpad-depressie.be Vertrekpunt: De pt met vermoeden van depressie of onverklaarde lichamelijke klachten Screeningsvragenlijst PHQ-9 Aandachtspunten na afname Uitsluiting lichamelijke oorzaken of effecten medicatie Ernstige psychiatrische stoornissen uitsluiten + doorverwijzen Inschatting sucidegevaar (zie linken) Afhankelijk van ernst depressie doorloop je enkele stappen binnen het principe van getrapte zorg Opvolging belangrijk onderdeel binnen het zorgpad Zorgpad is opgebouwd met links zodat interessante informatie onmiddellijk beschikbaar is voor hulpverlener en patint
  • Dia 12
  • Dia 13
  • 4. Screeningsinstrument PHQ-9 PHQ = Patint Health Questionnaire PHQ = Patint Health Questionnaire Module PHQ-9 bevat 9 vragen over de ernst van depressie a.d.h.v. 9 DSM-IV criteria Eerste 2 vragen negatief = STOP afname Weinig interesse of plezier Neerslachtig, depressief of wanhopig voelen 9 items worden op 4-puntsschaal gescoord voor de afgelopen 2 weken Helemaal niet = 0 Meerdere dagen = 1 Meer dan helft van de dagen = 2 Bijna elke dag = 3 Totaalscore: de score op de 9 items bij elkaar op te tellen Hinder: invloed op het dagelijks functioneren bepalend voor doorverwijzing
  • Dia 14
  • Dia 15
  • Dia 16
  • 5. Subsyndromale depressie Totaalscore: 0-11 + beperkte hinder Interventies door HA Erkenning en empathie door luisterend oor Folder Fit in je hoofd Psycho-educatie Psycho-educatie Bibliotherapie Bibliotherapie Mogelijke interventies door ELP Indien nodig begeleide bibliotherapie of psycho-educatie Geen doorverwijzing naar 2 de of 3 de lijn nodig Opvolging Nieuwe afname PHQ-9 binnen 2 maanden Tussentijd afwachten met focus
  • Dia 17
  • Dia 18
  • 6. Matige depressie Totaalscore: 12-19 + hinder Interventies door HA Idem subsyndromaal Klachten concretiseren Op vraag van patint opstart medicatie Informatie doornemen en meegeven met patint m.b.t. Activatie Activatie Slaaphygine Slaaphygine Beheersen van stress-inducerende factoren Beheersen van stress-inducerende factoren Mogelijke interventies door ELP (= generalistische benadering) Coping versterken Problem solving technieken aanleren Doorverwijzing binnen eerste lijn ifv klacht Opvolging Nieuwe afname PHQ-9 binnen 3 weken
  • Dia 19
  • Dia 20
  • 7. Ernstige depressie Totaalscore: 20-27 + grote hinder Interventies door HA Idem subsyndromaal en matig Opstart medicatie Opstart medicatie Mogelijke interventies door ELP Motiveren tot hulpverlening Begeleide doorverwijzing Doorverwijzing binnen tweede of derde lijn ifv klacht en ernst Bij acuut sucidegevaar doorverwijzen naar: Sucidepreventiewerking CGG Mobiel team acuut (Roeselare-Izegem-Hooglede 051/434107) PAAZ Opvolging Nieuwe afname PHQ-9 binnen de week
  • Dia 21
  • Dia 22
  • Dia 23
  • Medicamenteuze behandeling Helpen antidepressiva wel ? Firmas hielden negatieve studies achter. Bij nieuwe analyse bleken enkel ernstige depressies te reageren. Antidepressiva werken wel degelijk, zowel op korte als op lange termijn. Genotype endofenotype (bijv neuroticisme) externe factoren fenotype. Er is dus niet n soort depressie maar verschillende ! Belang van transdiagnostische processen, zoals piekeren en rumineren = probleem met DSM IV, symptomen
  • Dia 24
  • Keuze antidepressiva TCA niet langer eerste keuze gezien nevenwerkingen en risico bij overdosering (cardiale problemen !). Keuze is afhankelijk van presentatie van de depressie Bij klassieke presentatie alle antidepressiva even efficint Keuze bepaald door nevenwerkingsprofiel en kostprijs. SSRI (Selectieve Serotonine Reuptake Inhibitoren) eerste keuze gezien minst nevenwerkingen Als onvoldoende effect dan combineren met andere klassen
  • Dia 25
  • Combineren
  • Dia 26
  • Dia 27
  • Serotonine niet altijd voldoende Bij combinaties serotonerge werking associeren met noradrenerge of dopaminerge werkingen De NRI werken zuiver op de noradrenaline (Edronax) De SNRI werken op pre-synaptische serotonine en noradrenaline al dan niet met een dosis-respons relatie (Efexor, Cymbalta) NaSSA werken op post-synaptische serotonine en noradrenaline (Remergon) De NDRI werken op Noradrenaline en Dopamine ( Wellbutrin) TCA hebben min of meer voorkeur voor NA of Se (Nortrilen Anafranil) of een sterke histaminerge component (Redomex of Sinequan) Moclobemide werkt op de 3 systemen en is een reversiebele MAO-inhibitor Abilify is een partiele dopamine-agonist en kan in combinatie met een SSRI een bijkomend dopaminerg effect geven
  • Dia 28
  • Dia 29
  • Dia 30
  • SSRI Prozac ( 20-40), Seroxat ( 20-30), Serlain ( 50-100), Citalopram ( 20- 40), Floxyfral ( 100) en Sipralexa ( 10) SNRI Cymbalta (60), Efexor ( 150-300) NRI Edronax (4mg, 2mg in comb.) NaSSa Remergon ( 15-45) NDRI Wellbutrin (150-300) RIMA Aurorix (150-450) TCA Anafranil, Redomex, Sinequan, Nortrilen, Tofranil ( 75-150), Prothiaden (75-150), Trazolan (200-300), Valdoxan (25-50) Werkt indirect op Ser, Nor en Melatonine
  • Dia 31
  • Problemen oplossen: wanneer patinten niet beter worden
  • Dia 32
  • Dia 33
  • Dia 34
  • Problemen oplossen: neveneffecten
  • Dia 35
  • Dia 36
  • Dia 37
  • Dia 38
  • Alternatieven Lichttherapie (oa bij seizoensgebonden depressie) Belang van benvloeding dag-nacht cyclus via melatonine Maakt deel uit van de chronotherapieen (ook slaapdeprivatie en slaapfazeverschuiving) Neuromodulatie technieken ECT of rTMS of tDCS, Nervus vagus stimulatie, Deep brain stimulatie Augmentatie met Lithium en dopamine agonisten Abilify Sifrol Ketamine Andere pathway, nl NMDA-antagonist Glutamaat minder actief met zeer snel maar tijdelijk effect
  • Dia 39
  • Doorverwijzen 2 de of 3 de lijn Bij ernstig sucidegevaar CGG Mobiel team acute zorg Opname PAAZ Bij vermoeden psychose of bipolariteit Doorverwijzen psychiater Bij ernstige hinder en beperkte respons op therapie CGG Privtherapeut Psychiater Mobiel team acute zorg Gespecialiseerde residentile zorg
  • Dia 40
  • 8. Vervolg/toekomst Uitwerking en voorstelling : Zorgpad alcoholmisbruik Zorgpad angst
  • Dia 41
  • 9. Vragen & bedenkingen
  • Dia 42
  • Contactgegevens Dr. [email protected] Delphine Van [email protected] Lisbeth [email protected]