Zenito - Schijnzelfstandigheid, hoe loop je geen risico's?

of 41/41
SCHIJNZELFSTANDIGHEID

Embed Size (px)

Transcript of Zenito - Schijnzelfstandigheid, hoe loop je geen risico's?

1. SCHIJNZELFSTANDIGHEID 2. Wat zie je? Vrouw? Saxofonist? Zelfstandige of loontrekkende? 3. Wat is schijnzelfstandigheid? Schijnzelfstandigen zijn werknemers die het statuut van zelfstandige hebben, hoewel ze in werkelijkheid een beroepsactiviteit uitoefenen onder het gezag van een werkgever. Dat betekent dat zij normaal gezien in loondienst zouden moeten zijn. Het gaat hier om sociale fraude die zware schade berokkent aan de solidariteit waarop de sociale zekerheid gebouwd is. 4. Waarom dit fenomeen? Loonkost Loonkost = 100.000/jaar Netto Werknemer: 38.000 12.000 Zelfstandige: 50.000 Loonkost = 270.000/jaar Netto Werknemer: 89.000 38.000 Zelfstandige: 127.000 *Louter indicatieve berekening afhankelijk van tal van individuele parameters 5. Waarom dit fenomeen? Aandeel sociale zekerheid in loonkost 0% 20% 40% 60% 80% 100% Sociale zekerheid Saldo loon 6. Wie bepaalt de aard van de samenwerking? Wilsautonomie: De partijen zelf maar als dit niet beantwoordt aan de werkelijkheid of tegen de wetgeving ingaat dan kan de samenwerking geherkwalificeerd worden met de nodige financile gevolgen. (gevolg van sociale inspectie of juridische procedure) 6 7. Onderscheid arbeidsovereenkomst zelfstandige samenwerking Onderscheidingscriterium = het gezag Arbeidsovereenkomstenwet 03.07.78 : onder arbeidsovereenkomst wordt verstaan de overeenkomst waarbij een werknemer zich verbindt om, tegen loon, ONDER GEZAG van een werkgever arbeid te verrichten WAR wet inzake de aard van de arbeidsrelaties 27.12.2006 van kracht op 01.01.2007. 7 8. WAR : Algemene criteria 1. de wil van de partijen om al dan niet op zelfstandige basis samen te werken; 2. de vrijheid van organisatie van de werktijd; 3. de vrijheid van organisatie van het werk; 4. de mogelijkheid een hirarchische controle uit te oefenen; 8 9. 1. Wil van de partijen Keuzevrijheid van de betrokken partijen Mag niet in strijd met wetgeving Mag niet in strijd met openbare orde/goede zeden Keuze is niet determinerend Bij voorkeur vast te leggen in samenwerkingsovereenkomst 10. 2. Vrijheid organisatie werktijd De zelfstandige bepaalt zelf wanneer hij al dan niet werkt Risicofactoren: een uurrooster formele verlofaanvragen formele verlofakkoorden/goedkeuring formeel overleg met collegas over verlof verplichting om op bepaalde momenten te werken bepalingen die duiden wanneer een taak uitgevoerd dient te worden dat de zelfstandige de regeling van het collectief verlof volgt georganiseerd vervoer (vb. zelfstandige die meerijdt in busje met andere bouwvakkers) 11. 3. Vrijheid organisatie werk De zelfstandige bepaalt welk werk hij al dan niet aanneemt Risicofactoren: strikte taakbepalingen verplichtingen om bepaalde taken (op een bepaald moment) uit te voeren strikte richtlijnen wat betreft het uitvoeren of volgen van bepaalde procedures bij een taak vermeldingen van onderwerping aan het huishoudelijk reglement 12. 4. Hirarchische controle Hoe meer (mogelijkheid) tot controle, hoe meer de tewerkstelling neigt naar loontrekkende en vice versa. Risicofactoren: formele rapportering van taken prikklok evaluaties zoals bij werknemers functioneringsgesprekken zoals bij werknemers mogelijkheid tot nazicht pc, systematische controle door klantenbevraging Voorkomen in organigram 13. Nog elementen die wijzen op loondienst / zelfstandige samenwerking Opleggen van een proefperiode geen proefperiode Verplichting om regelmatig activiteitsverslagen op te maken - garanties Terugbetaling reiskosten kosten in de afrekening/factuur Beschikken over een bedrijfswagen eigen wagen Opgelegde uurrooster werktijd wordt vrij bepaald alsook de werkwijze De verplichting om toestemming te krijgen om op vakantie te gaan Afwezigheden moeten rechtvaardigen met medische attesten Geen mogelijkheid om personeel aan te werven Verplichte openingstijd 13 14. Wet op de arbeidsrelaties 27/12/2006 GEZAG Vrijheid organisatie werktijd Wil van partijen Vrijheid organisatie werk Mogelijkheid hirarchische controle 15. WAR : specifieke criteria Specifieke criteria eigen aan de sector of het beroep. Bij KB kan een lijst opgesteld worden met specifieke criteria. 15 16. WAR : neutrale criteria Titel van de overeenkomst Inschrijving bij de instelling van sociale zekerheid Inschrijving bij kruispuntbank Inschrijving bij BTW Wijze van fiscale aangifte . 16 17. Nieuw vanaf 01.01.2013 (WAR): weerlegbaar vermoeden van arbeidsovereenkomst In 4 sectoren: - de bouwsector (werken in onroerende staat) PC 124, 100,111(metaal),121,124,126,132(technische land- en tuinbouwwerken), 144(landbouw), 145 (tuinbouw), 146(bosbouwbedrijf), 149.01, 209, 218 - de bewakingssector (toezicht voor rekening van derden) - de transportsector (van goederen en personen voor rekening van derden) PC 111, 115, 116,117, 118, 120, 124, 125, 126, 127, 140, 149, 207, 211, 226, 301 - de schoonmaaksector 17 18. Nieuw vanaf 01/01/2013 Weerlegbaar vermoeden van loontrekkende activiteit minstens aan helft criteria wordt voldaan. Uitz: familiale arbeidsrelaties: Bloed- en aanverwanten tot derde graad Wettelijk samenwonenden Een vennootschap en persoon verwant tot in de derde graad of wettelijk samenwonend met een vennoot, die meer dan 50 % van de aandelen bezit. 19. De criteria: Geen financieel of economisch risico (bv. geen investering met eigen middelen of geen winst- en verliesdeelname). Geen beslissingsmacht aangaande financile middelen. Geen beslissingsmacht over aankoopbeleid. Geen beslissingsmacht over prijsbeleid. Geen resultaatsverbintenis. Garantie op een vaste vergoeding. Geen personeel hebben en niet over de vrijheid beschikken om zelf personeel aan te werven of om zich vrij te laten vervangen. Zich niet voordoen als onderneming ten overstaan van anderen of gewoonlijk slechts n opdrachtgever hebben. In ruimtes werken die men niet bezit of met materieel dat ter beschikking wordt gesteld, gefinancierd of gewaarborgd door de medecontractant 20. Weerlegbaar vermoeden Wil men het vermoeden weerleggen bewijslast bij zelfstandige Weerleggen op basis van: 1. Feitelijke tegenargumenten in casu de criteria op basis waarvan het vermoeden geldt 2. De 4 algemene parameters - Wil van de partijen - Vrijheid organisatie van werk - Vrijheid organisatie werktijd - Mogelijkheid hirarchische controle 21. Wat is het risico met schijnzelfstandigheid? HERKWALIFICATIE! Door overheid (sociale inspecteur/RSZ) Door schijnzelfstandige/loontrekkende zelf 22. Gevolgen van schijnzelfstandigheid vr WG Arbeidsovereenkomst: vanaf aanvang WN Regularisatie van alle rechten als werknemer: loon, verlof, eindejaarspremie, maaltijdcheques, Directe belastingen = bezoldigingen Bijgevolg ook bijkomende bedrijfsvoorheffing => Te betalen door werkgever, kan gerecupereerd worden bij WN 23. Gevolgen voor WG RSZ, (+ verhogingen 10% en intresten 7%) Patronale bijdrage (35%) n RSZ WN (13,07%) verschuldigd door werkgever! Mag niet van de persoon zelf teruggevorderd worden Maximaal 3 jaar (vr 2009: 5j) maar tot 7 jaar in geval van fraude. Verbrekingsvergoeding, Strafrechtelijke vervolging Administratieve boetes 24. Gevolgen voor de schijnzelfstandige Voor herkwalificatie: Beperktere sociale zekerheid Beperktere juridische bescherming (caos, aansprakelijkheid, ontslag, ziekte,) 25. Na herkwalificatie: Gevolgen voor schijnzelfstandige Betrokkenheid juridische procedure Problemen sociale zekerheid Vb: Pensioen: verschil in verjaringstermijn zorgt voor gat (3j RSZ) Regularisatie belastingen Complexe regularisaties (kinderbijslag,) 26. Secundaire gevolgen bij schijnzelfstandigheid - Wat met vennootschap? - Wat met afgetrokken kosten? - Wat met verzekeringen? (arbeidsongevallen, SVAP,) - Betaalde/gerecupereerde BTW? - Wat bij meerdere opdrachtgevers - Risico op ongeziene kettingreactie van de verschillende overheden 27. Wat kun je doen om problemen te vermijden? Duidelijkheid rond voorgaande criteria hanteren. Clausules inlassen in de overeenkomst: . Wijzen op de onafhankelijkheid van de zelfstandige Mogelijkheid bieden aanstellen eigen personeel Niet-exclusieve partner Vrijwaring bij herkwalificatie: enkel bij vennootschap!! (vrijwaringsclausule) Informele informatie-communicatie 28. Specifieke situaties 29 29. Helper? Onderwerpingplicht voor helper Strikt: iedereen kan helper zijn bij iedereen Praktijk: bij voorkeur nauwe familie (+sectorgevoelig!) Zelfstandige in eigen naam - Eigen Onr - Facturen aan eindklant Helper - Geen eigen Onr. - Geen facturen aan eindklant - Kan (in principe) nt in vennootschap helpt 30. Occasionele helper? Geen onderwerpingplicht 20 mandatarissen: allen schilders = NOK Prioriteit inspectie? 32. De klassiekers Mylne Tupperware Belgische Distributiedienst Euphony Hamburg-Manheimer => In het verleden rechtspraak in voordeel van de zelfstandige ? 33. Stagiairs Vastgoedmakelaar BIV(beroepsinstituut van vastgoedmakelaars): Verder dient de stage gelopen te worden in hoedanigheid van zelfstandige, tijdens een periode van tenminste twaalf maanden en hoogstens zesendertig maanden. 34. Vennootschapsmandataris Uitoefening van een mandaat als bestuurder in een vennootschap die zich met een verrichting van winstgevende aard bezighoudt, wordt vermoed op zelfstandige basis te zijn (KB 38) !Dualiteit van functies, onbezoldigd mandaat! De bestuurder is steeds afzetbaar door de Algemene Vergadering en dit is onverenigbaar met een arbeidsovereenkomst 35 35. Zaakvoerder van een bvba zaakvoerder van een BVBA : is een zelfstandige tenzij er een college van zaakvoerders is (= verschillende zaakvoerders, dan is hij niet de enige die de BVBA leidt; het college oefent het gezag uit) 36 36. Sociale ruling Administratieve commissie ter regeling van de arbeidsrelaties Mogelijkheid om een situatie voor te leggen aan de commissie die advies verleent. => Functie SVF als tussenpersoon nog te bepalen 37. Administratieve commissie ter regeling van de arbeidsrelaties FOD Sociale Zekerheid Administratief Centrum Kruidtuin [email protected] Finance Tower TEL: 02 528 63 00 DG Sociaal Beleid http://www.commissiearbeidsrelaties.belgium.be/nl/over-de-commissie.htm Kruidtuinlaan 50 bus 165 1000 Brussel 38 38. Controle: wat nu? Bereid u goed voor (aangekondigd & onaangekondigd) Werk mee! Durf overleggen met inspectie Biedt (enkel) antwoord op de vragen. Toelichting vraagt men wel zelf. Bij niet akkoord: (= geen spontane regularisatie) => risico op ambtshalve regularisatie (code F(raude)) => risico op gerechtelijk dispuut 39. Nuttige links www.unizo.be www.zenito.be www.admb.be www.dekamer.be www.belgium.be www.werk.be