Worden senioren onbetaalbaar?

of 31 /31
Beste bezoeker, Waarschijnlijk heeft u de term pensioenpad.nl op een invoerveld van een zoekmachine ingetikt. Probeer het nogmaals door pensioenpad.nl op de bovenste invulregel van uw browser in te tikken. 1

Embed Size (px)

Transcript of Worden senioren onbetaalbaar?

Slide 1

Beste bezoeker,

Waarschijnlijk heeft u de term pensioenpad.nl op een invoerveld van een zoekmachine ingetikt.

Probeer het nogmaals door pensioenpad.nl op de bovenste invulregel van uw browser in te tikken.

1

Worden senioren onbetaalbaar?

Gerard Langerhorst7 maart 2013

Demografische verkenningen. 2

3

Trap des ouderdoms in de Gouden Eeuw

In de Gouden Eeuw lieten de rijken gellustreerde voorstellingen maken van hun toekomst. De plaatje zagen er geruststellender uit dan de plaatjes van vandaag.

4

MannenVrouwen185038 jr (11 jr)41 jr (12 jr)190047 (11)50 (12)195071 (14)73 (15)200076 (15)81 (19)201278 (18)82 (21)205083 (23)85 (25)

Levensverwachting bij geboorte (en bij 65 jaar) 5Bron: CBS

Basisvergelijking:Bevolkingsgroei = Geboorte - Sterfte + Netto migratie

Onderliggende factorenVruchtbaarheidLevensverwachtingNetto migratieWiskundige modellen (Gompertz en Lee Carter)

MannenVrouwen Bevolkingsopbouw 1950

Prognose bevolkingsopbouw6Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

6

Figuur: Resterende levensverwachting bij 65 jaar Trendmatig stijgt de levensverwachting iedere 10 jaar met 1 jaar. De ingeschatte resterende levensverwachting voor mannen is sinds 1995 dramatisch gestegen. Dat had een zeer groot effect op de dekkingsgraden van pensioenfondsenFiguur 3: resterende levensverwachting bij 65 jaar

Jaren nog te leven

Snel groeiende levensverwachting bij 65+ers 7Bron: CBS

7

LevensverwachtingmannenvrouwenmannenvrouwenSwitzerland79.384.1Japan79.386.1Italy78.684.0China, Hong Kong SAR79.084.3Iceland79.583.1Australia79.183.8France77.584.3Israel78.482.9Sweden78.882.9Singapore78.582.7Spain77.283.8Canada78.282.8Norway78.182.7China, Macao SAR77.782.6Austria77.482.9New Zealand78.082.2Netherlands78.182.2Germany77.282.4Belgium77.082.5Ireland77.382.0United Kingdom77.481.7Greece77.082.0Luxembourg76.782.0Finland75.982.8Portugal75.381.8Denmark76.080.5Czech Republic73.880.2Poland71.279.9Hungary69.577.6Russian Federation61.674.0

Nederlanders zijn nog lang niet de oudsten8Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

Hoe ouder je wordt, hoe hoger levensverwachting

De levensverwachting is lager voor rokers, mensen met minder dan een half uur lichaamsbeweging per dag, excessieve alcoholgebruikers en mensen die minder dan twee stuks fruit per dag nuttigen.9Bron: CBS

De levensverwachting van werkende mannen in de laagste inkomensklasse is 7 jaar lager dan van mannen in de hoogste inkomensklasseInkomen is in hoge mate bepalend voor levensverwachting10Bron: CBS

Pensioenfondsen houden, bij het berekenen van hun dekkingsgraad, veelal geen rekening met de inkomensklasse. De pensioenwet geeft wel aan dat dit geoorloofd is. De dekkingsgraad van het pensioenfonds van de tandartsen zou derhalve lager moet zijn en dat van de kappers hoger.Voor vrouwen geldt dat minder11Bron: CBS

Na 1970 daalde het aantal kinderen per vrouw zeer sterk van 3 naar 1,5. De gemiddelde leeftijd dat een vrouw een kind krijgt is thans 30 jaar en voor het model is een stijging naar 31 jaar gebruikt.Vruchtbaarheid in Nederland daalde12Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

Effecten emigratie en immigratie zijn klein en instabiel 13Bron: CBS

Totale populatie 18,98 mln 1.98 kinderen per vrouw 51.3% geborenen zijn jongens

Resultaat: Lijkt op waterhoofd

support ratio Oud > 65 33% 1.4 Jong < 2020% 2.4 Werkende leeftijd 47%

Sex ratio 65+: 45.4% mannen

MannenVrouwenBevolkingspiramide 2050 205014Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

14

Bevolkingopbouw

MannenVrouwen19502010205015Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

Support ratio

In 2012 bedraagt het aantal inwoners met de leeftijd 20-64 jr (a) 10,1 mln. Het aantal inwoners boven de 65 jaar (b) bedraagt 3,4 mln. De support ratio a/b = 10,1/3,4 = 2,97. Drie werkenden zorgen voor n senior. In 2050 is de support ratio A/B = 1,39. Dan zullen grofweg 4 werkenden voor 3 senioren zorgen.16Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

Demografische ontwikkeling in EMUHHLL

17Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

17

Verhogen AOW-leeftijd gering effect op support ratio

In 2050 is bij de verhouding 20-64 jr en 65-100+ jr de support ratio 1,39Bij 20-69 jr en 70/100+ wordt de support ratio 1,7918Bron: United Nations, Department of Economic & Social Affairs, Population Division (2011)

Arbeidsparticipatie ouderenmannen199620012006201150-55 jr.81.9%85.5%86.5%85.5%55-60 jr.57.5%66.2%71.7%80.9%60-65 jr17.8%20.3%29.2%45.3%65-70 jr.6.0%5.6%8.3%9.8%70-75 jr.2.7%2.4%4.2%3.6%75+ jr1.1%0.9%1.4%1.2%vrouwen199620012006201150-55 jr.36.1%45.2%57.0%66.6%55-60 jr.21.6%29.7%39.4%53.8%60-65 jr5.1%7.2%12.4%24.0%65-70 jr.0.9%1.2%1.7%3.1%70-75 jr.0.0%0.7%0.6%1.5%75+ jr0.0%0.0%0.0%0.0%

19Bron: CBS

Nederlands pensioenstelsel

Pijler 1 AOW- omslagstelsel-65 jr. (50 jr. in NL)- uniform, universeel, fiscaal solidair

Pijler 2 aanvullend pensioen-kapitaaldekking-collectief, solidair, eindloon-werknemers, lage kosten

Pijler 3 particuliere pensioenvoorzieningen-kapitaaldekking-individueel-hoge kosten

20

Bruto Binnenlands ProductHetbruto binnenlands product(bbp) is de totale geldwaarde van alle in een landgeproduceerdefinale goederen en diensten gedurende een bepaalde periode (meestal een jaar).Het wordt gebruikt om de rijks in- en uitgaven aan te relateren.Het bedroeg in 2011 ca 600 miljard Of 35000 per inwoner

21Bron: CBS

Kosten AOWIn 2012 bedraagt het aantal ouderen boven 65 jr 20% van de bevolking. De kosten van AOW bedragen thans ca 29 mrd, of 5% van het bbp.In 2050 is het aantal ouderen boven 70+ jr gestegen naar 29% van de bevolkingIn 2050 is het aantal ouderen boven 65+ jr gestegen naar 33% van de bevolkingHet is redelijk te veronderstellen dat de AOW-kosten in 2050 met meer dan 50% zullen stijgen tot 45 mrd of 7,5% van het bbp.

Als percentage bbp22Bron: CBS

Kosten pensioen (1)

In Nederland zijn thans ca 8,5 mln van de 17,4 mln inwoners in loondienst. Als we doorwerken tot ons 70e, zullen in 2050 7,3 mln van de 19,0 mln inwoners in loondienst zijn. De pensioenkosten bedroegen in 2012 ca 30 mrd, of 5% van het bbpDe pensioenkosten zullen in 2050 dalen naar (7,3/8,5)*30= 25.8 mrd.Dit kabinet wil het maximaal opbouwpercentage verlagen van maximaal 2,25% naar 1,75%. Daardoor zullen de pensioenkosten verder dalen naar 21 mrdAls de swaprente weer hoger ligt dan de inflatie, zal de beleggingswinst hoger worden en bijdragen kunnen dan worden verminderd, zoals in de jaren 90Het aantal gepensioneerden 65+-ers in 2012 en het aantal 70+-ers in 2050, zal stijgen van 19,5% van de populatie naar 28,7% van de populatie.De belasting opbrengsten van gepensioneerden zullen daardoor stijgen van 1,4% van het bbp tot 2,2% van het bbp 23Bron: CBS

23

Kosten pensioen (2)

De kosten zijn van 2000 tot 2010 gestegen door de toename levensverwachting, slechte beurs en lage rente. Bij de prognose zijn de factoren: demografisch en pensioenopbouw.Pensioenvoordelen zijn in Nederland de grootste van de hele wereld

Als percentage bbp24Bron: CBS

Grootte pensioenfondsen in OECD landen als percentage BBP (2011)

25Bron: OECD

Bijzondere solidariteit

Jongeren voor ouderen (loonverschil)

Mannen voor vrouwen (levensverwachting)

Lage sociale klassen voor hoge sociale klassen (levensverwachting)

.. hoe lang nog?

26

Hoe rijker het land

Hoe duurder de gezondheidszorg

16 18% BBP VS10 12% BBP NL, Frankrijk, BRD, Canada, Zwitserland, Denemarken, Oostenrijk Belgi, Portugal, Belgi, Griekenland, Nieuw Zeeland8 10% BBP Spanje, Zweden , VK, Japan, Noorwegen, Ijsland, Itali, Ierland, . . Australi, Slowakije, Sloveni, Finland6 8% BBP Chili, Luxemburg, Hongarije, Tsjechi, Israel, Polen, Estland, . Mexico, Turkije

NL 1953 3% -Nu 12% BBP

27Bron: OECD

Zorgkosten (1)Het RIVM verrichtte in 2005 een studie waarin zij dit plaatje publiceerden. De totale zorgkosten zijn hoger dan de gezondheidszorgkosten. In 2005 bedroegen de kosten 4200 per inwoner of 13,2% van het bbp. 28Bron: RIVM

In 2010 bedroegen de kosten van de totale zorg 14,8% van het BBP.

Ouderen verbruikten 5,9% van het BBP aan zorg.

2010Zorgkosten (2)29Bron: RIVM & United Nations

De kosten van de zorg door veroudering met minmaal 39% gestegen tot 20,7% van het BBP.

Ouderen verbruiken dan 12,9% van het BBP aan zorg.

2050Zorgkosten (3)30Bron: RIVM & United Nations

Zorgkosten (4)

Als percentage bbp

De prognoses zijn gebaseerd op onveranderde RIVM kostenverdeling en demografische factoren.31Bron: CBS, RIVM & United Nations