Wenkend Perspectief: Burgerkracht

download Wenkend Perspectief: Burgerkracht

of 28

  • date post

    06-Apr-2016
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    1

Embed Size (px)

description

Met dit Wenkend Perspectief wordt ingegaan op de eigen leefwereld en de verhalen en burgerkracht die kwetsbare ouderen zelf hebben. Deze verhalen geven inzicht en betekenis aan de redenen waarom kwetsbare ouderen, al dan niet noodgedwongen, zijn verhuisd of juist konden blijven wonen. Verhalen waaruit duidelijk wordt welke rol de beleefde (on)geschiktheid van de woning, de woonomgeving en het gevoel van veiligheid spelen.

Transcript of Wenkend Perspectief: Burgerkracht

  • Wenkend perspectief: Burgerkracht

  • ~ 2 ~

    1.Inleiding

  • ~ 3 ~

    Zelf de regie hebben en houden! Ouderen in onze samenleving behoren tot een generatie die zelf hun problemen oploste en

    daarbij de waarde van een goede buur kent. Samen blijven wonen en leven in de wijk of buurt waar je thuis bent en waar nodig een

    helpende hand bieden aan degene die het nodig heeft.

  • ~ 4 ~

    Met dit Wenkend Perspectief wordt ingegaan op de eigen leefwereld en de verhalen en burgerkracht die kwetsbare ouderen zelf hebben. Deze (nog te verzamelen) verhalen geven inzicht en betekenis aan de redenen waarom kwetsbare ouderen, al dan niet noodgedwongen, zijn verhuisd of juist konden blijven wonen. Verhalen waaruit duidelijk wordt welke rol de beleefde (on)geschiktheid van de woning, de woonomgeving en het gevoel van veiligheid spelen. Vertellingen waarin het hebben of ontbreken van sociale interactie in en met de directe woonomgeving zichtbaar wordt. Welke oplossingen hebben mensen zelf bedacht of waar hielden deze oplossingen op? Verhalen over welke kracht kwetsbare ouderen zelf nog blijken te hebben en welke krachten onder de burgers uit de buurt gemobiliseerd kunnen worden.

    Professionals kunnen deze verhalen en ervaringen gaan gebruiken om ervan te leren en met elkaar verder genspireerd en gemotiveerd te raken. Zo ontstaan nieuwe inzichten en kunnen burgers en professionals gezamenlijk bestaande grenzen verleggen. Het doel daarbij is kwetsbare burgers zelf de macht en de middelen te geven daadwerkelijk eigen keuzen te kunnen maken en in staat zijn langer zelfstandig in de eigen woning en buurt te blijven wonen en leven. Participatie, zelfredzaamheid en samenredzaamheid van burgers zijn

    actuele themas die in de praktijk moeten worden waargemaakt. Het creren van een klimaat waarin lokale gemeenschappen

    kunnen floreren door zelfbestuur (Big Society) kan daarbij een aanvullende oplossing zijn.

  • ~ 5 ~

    De persoonlijke verhalen van ouderen kunnen worden gecombineerd met de bestaande kennis en inzichten van de professional over het ontstaan van kwetsbaarheid. Juist deze combinatie biedt handvatten voor meer regie bij de burgers en partnerschap tussen ouderen, buurtbewoners en professionals. Dit wenkend perspectief Burgerkracht besteedt expliciet aandacht aan de eigen woon- en leefwereld van kwetsbare burgers en maakt in de aanpak onderscheid in de eigen woning, de buurt en de te benutten voorzieningen. Het doel is door middel van preventie, partnerschap en een gentegreerde aanpak de kwetsbaarheid van ouderen te verminderen en de kwaliteit van leven te vergoten. Onnodige verhuizingen uit de eigen omgeving zijn dan niet meer nodig.

    Juist deze combinatie biedt handvatten voor

    meer regie bij de burgers en partnerschap tussen

    ouderen, buurtbewoners en professionals.

  • ~ 6 ~

    2.Het benvloeden van kwetsbaarheid door

    burgerkracht

  • ~ 7 ~

    Kwetsbaarheid heeft invloed op de zelfredzaamheid en daarmee op de eigen kracht van mensen. De vraag is dan: wanneer is iemand

    zelfredzaam?

  • ~ 8 ~

    In de context van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) heeft zelfredzaamheid betrekking op vier aspecten van het leven:1. een huishouden kunnen voeren;2. zich in en om de woning kunnen verplaatsen;3. zich buiten de woning kunnen verplaatsen per

    vervoermiddel;4. medemensen kunnen ontmoeten en op basis

    daarvan sociale verbanden kunnen aangaan.

    Bij drie van de vier aspecten spelen de fysiek veilige woning en de buurt een belangrijke rol. Een gebeurtenis kan het leven op deze vier aspecten negatief benvloeden en heeft zo ook een negatief effect op de zelfredzaamheid en kwetsbaarheid. Omgekeerd heeft het actief, via preventie, benvloeden van de kwetsbaarheid een positief effect op de zelfredzaamheid en daarmee op de eigen kracht van burgers, waarbij een fysiek veilige woning zeker ook bijdraagt aan de kostenbeheersing van zorg. Immers de meeste valincidenten onder ouderen vinden plaats in de eigen woning, vaak met alle gevolgen van dien. Per jaar vinden er meer dan een miljoen valincidenten plaats in en rond het huis. Jaarlijks worden 89.000 ouderen behandeld op de afdeling Spoedeisende Hulp als gevolg van een val. Ruim een derde van deze ouderen heeft na een val afname van lichamelijk functioneren en 17% is daarna minder actief.

    De Raad voor Gezondheidsonderzoek heeft kwetsbaarheid omschreven als: een dusdanig verlies van vitaliteit, van geestelijke en lichamelijke spankracht, dat op zichzelf kleine incidenten al snel leiden tot een cascade van klachten en verdere verstoringen van de eigen zelfredzaamheid. Om kwetsbaarheid bij ouderen, waar mogelijk, te kunnen voorkomen, verminderen of uit te stellen is aan de hand van onderzoek en metingen naar (de mate van) kwetsbaarheid bepaald welke onderdelen, naast leeftijd, van invloed zijn.

    Hierbij wordt onderscheid gemaakt in:Lichamelijke kwetsbaarheid door vermindering van:

    - goede voeding- mobiliteit

    - lichamelijk actief zijn- kracht- uithoudingsvermogen- evenwicht- zintuigelijke functies

    Psychische kwetsbaarheid door vermindering van:

    - cognitie- evenwichtige stemming

    - coping: de manier waarop iemand omgaat met gebeurtenissen

    Sociale kwetsbaarheid door vermindering van:- sociale relaties

    - sociale steun

  • ~ 9 ~

    In dit Wenkend Perspectief wordt op sociale kwetsbaarheid ingegaan om de kloof tussen kwetsbare ouderen en buurtbewoners te overbruggen. Voor de vermindering hiervan zijn nabijheid en ontmoeting belangrijke sleutelwoorden. Minstens zo belangrijk is dat kwetsbare ouderen zelf de eigen kracht blijven benutten. Kwetsbare ouderen hebben zelf iets te bieden en kunnen wat toevoegen aan de buurt, bijvoorbeeld door hun eigen ervaringen te delen en daarmee anderen te helpen. Om tot nieuwe en sterke sociale verbanden in buurten en wijken te komen, is het benutten van de eigen (burger)kracht hard nodig. De verandering en het succes dat hiervoor nodig is, zit vooral in het actief opzoeken en betrekken van deze (eigen kracht van) burgers zelf.

    Voor de vermindering van sociale kwetsbaarheid zijn nabijheid en ontmoeting

    belangrijke sleutelwoorden.

  • ~ 10 ~

    Big Society en burgerkrachtEngeland kent de filosofie van de Big Society. In het kort komt dat neer op het creren van een klimaat waarin lokale gemeenschappen kunnen floreren door zelfbestuur. Het is zinvol te onderzoeken of vanuit (onderdelen) van de besturingsfilosofie van de Big Society ook kennis en ervaring opgehaald kunnen worden die van betekenis zijn voor het benutten van de eigen kracht van ouderen en hun informele (buurt)netwerk.

    De Big Society gedachte zoals deze door Philip Blond in zijn boek Red Tory (2010) is beschreven, rust op een aantal waarden die in de Britse samenleving van oudsher belangrijk is, zoals:- krachtige gemeenschappen waarin mensen

    op eigen initiatief en via participatie het maatschappelijke en culturele leven zelf (mede) vorm geven en zo de voorzieningen zelf in stand houden of ontwikkelen;

    - sterke sociale verbanden die mensen dichter bij elkaar brengen, de tegenstellingen verkleint en hun positie daarmee verbetert.

    Deze filosofie is door premier David Cameron geadopteerd als het grootste en belangrijkste speerpunt in het Engelse beleid. Dat beleid is erop gericht om, door vereenvoudiging in wetgeving (en bezuinigingen), de mensen lokaal zelfbestuur en meer zeggenschap te geven. Zeggenschap over zaken als gezondheid, onderwijs, cultuur, veiligheid, welzijn, informatievoorziening en de publieke diensten. Hierdoor worden de burgers zelf verantwoordelijk gemaakt en biedt het hen de kans zich te ontwikkelen. Het uiteindelijke doel is de lokale gemeenschappen, het land en de economie sterker te maken.

    De ideologie bestaat uit het vernieuwen van de verbindingen tussen de overheid, de burgers en het maatschappelijk middenveld.

    Bedoeld om de samenwerking te stimuleren, waardoor de betrokken partijen ook hun eigen rol kunnen

    versterken.

    Een belangrijk aspect van Big Society is vrijwilligerswerk en liefdadigheid. Cameron wil, nog meer dan nu al het geval is, dit tot een sociale norm maken en dat faciliteren via wetgeving. Bijdragen aan de samenleving via participatie en/of donatie omdat sociale vraagstukken om sociale oplossingen vragen.

    Zo wordt, zonder overheidsbemoeienis, ruimte gegeven aan mensen die een bijdrage willen

    leveren aan de samenleving vanuit het gevoel van (toegevoegde) waarde te willen zijn, zich nuttig te

    willen voelen en er zingeving aan ontlenen.

    Big Society: Echte verandering komt niet van de overheid alleen.

    Echte verandering begint als mensen genspireerd raken en

    gemobiliseerd worden. De Britse premier David Cameron

  • ~ 11 ~

    Burgerkracht en wederkerigheidBurgerkracht is zowel de kracht van kwetsbare ouderen om

    naar vermogen bij te dragen aan de samenleving als de kracht van de gewone burgers om bij te dragen aan

    het welzijn en welbevinden van kwetsbare ouderen. Wederkerigheid is het dragende principe van

    burgerkracht.

    Burgerkracht juist benutten:- Evenwichtige en doordachte combinaties

    van overheid, markt en burgers.- Maatschappelijke kernen niet overvragen.- Echte samenwerking tussen professionals en

    burgers tot stand brengen, niet afschuiven.- Actieve burgers ondersteunen, geen

    burgerkracht verordonneren (opleggen).- Ongelijkheid tussen professionals en burgers

    erkennen en compenseren.

    Geciteerd naar Evelien Tonkens

  • ~ 12 ~

    3. Prakijkvoorbeelden ter inspiratie voor burgerkrachtDe voetbalkantine

    De voetbalkantine in De Uilenwijk is meer dan een voetbalkantine. Zoals gebruikelijk drinken de