Wat maakt-oudere-werknemers-aantrekkelijk (2)

download Wat maakt-oudere-werknemers-aantrekkelijk (2)

of 98

  • date post

    01-Nov-2014
  • Category

    Documents

  • view

    1.768
  • download

    3

Embed Size (px)

description

n dit onderzoek is gekeken naar het effect van twee vormen van overheidsbeleid die primair gericht zijn op de loonkosten van oudere werknemers. Dit zijn de mobiliteitsbonus en de werkbonus. Bij de mobiliteitsbonus krijgen werkgevers een premiekorting als ze een oudere werknemer aannemen. Bij de werkbonus krijgen werkgevers een premiekorting als zij oudere werknemers in dienst houden.

Transcript of Wat maakt-oudere-werknemers-aantrekkelijk (2)

  • 1. Wat maakt oudere werknemers aantrekkelijk?
  • 2. Amsterdam, September 2012In opdracht van de Ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Wat maakt oudere werknemers aantrekkelijk? Siemen van der Werff Maikel Volkerink Arjan Heyma Paul Bisschop Roetersstraat 29 - 1018 WB Amsterdam - T (+31) 20 525 1630 - F (+31) 020 525 1686 - www.seo.nl - secretariaat@seo.nl ABN-AMRO 41.17.44.356 - Postbank 4641100 . KvK Amsterdam 41197444 - BTW 800943223 B02
  • 3. De wetenschap dat het goed is SEO Economisch Onderzoek doet onafhankelijk toegepast onderzoek in opdracht van overheid en bedrijfsleven. Ons onderzoek helpt onze opdrachtgevers bij het nemen van beslissingen. SEO Economisch Onderzoek is gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam. Dat geeft ons zicht op de nieuwste wetenschappelijke methoden. We hebben geen winstoogmerk en investeren continu in het intellectueel kapitaal van de medewerkers via promotietrajecten, het uitbrengen van wetenschappelijke publicaties, kennisnetwerken en congresbezoek.SEO-rapport nr. 2012-62ISBN 978-90-6733-660-4Copyright 2012 SEO Amsterdam. Alle rechten voorbehouden. Het is geoorloofd gegevens uit dit rapport te gebruiken in artikelenen dergelijke, mits daarbij de bron duidelijk en nauwkeurig wordt vermeld.
  • 4. WAT MAAKT OUDERE WERKNEMERS AANTREKKELIJK? iSamenvattingWerkgevers hebben een grote voorkeur voor jongere sollicitanten, waardoor ouderen moeilijk aan het werk komen.Dat lijkt vooral te worden veroorzaakt door onzekerheid over de productiviteit van oudere sollicitanten. Demobiliteitsbonus voor oudere uitkeringsgerechtigden, een verlenging van de proeftijd voor oudere werknemers en eenproefplaatsingsregeling voor oudere uitkeringsgerechtigden kunnen oudere sollicitanten dan ook aantrekkelijkermaken. Ondertussen zorgt de vergrijzing voor steeds grotere kansen van ouderen op de arbeidsmarkt: organisatiesmet een groter aandeel oudere werknemers en oudere leidinggevenden nemen oudere sollicitanten aanzienlijk vakeraan.Oudere sollicitanten blijken aanmerkelijk minder kans te maken op het vervullen van eenvacature dan jongere sollicitanten, ook bij gelijke geschiktheid. Tegelijkertijd geldt dat het juisteopleidingsniveau en de aanwezigheid van relevante werkervaring het effect van leeftijdgrotendeels kunnen compenseren. Dit blijkt uit een conjunctanalyse op basis van een enquteonder ruim duizend werkgevers. Daarin hebben leidinggevenden twaalf keer een keuze moetenmaken uit hypothetische kandidaten voor een vacature. Daarbij zijn verschillende optiesonderzocht om oudere werkzoekenden voor werkgevers aantrekkelijker te maken. Op de kortetermijn gaan de voor ouderen succesvolle overheidsmaatregelen wel ten koste van de kansen vanjonge sollicitanten. Op de langere termijn kunnen de hogere aannamekansen voor ouderen welleiden tot extra banen, ondermeer doordat het totale arbeidsaanbod stijgt.Looneisen versus productiviteitVolgens de ruim duizend ondervraagde leidinggevenden zijn de looneisen en de productiviteitvan ouderen de twee grootste belemmeringen om oudere sollicitanten aan te nemen. Daarom isin dit onderzoek gekeken naar het effect van twee vormen van overheidsbeleid die primair gerichtzijn op de loonkosten van oudere werknemers. Dit zijn de mobiliteitsbonus en de werkbonus. Bijde mobiliteitsbonus krijgen werkgevers een premiekorting als ze een oudere werknemer aannemen.Bij de werkbonus krijgen werkgevers een premiekorting als zij oudere werknemers in dienst houden.Alleen van een mobiliteitsbonus die specifiek gericht is op uitkeringsgerechtigden wordt eenpositief effect gevonden op de aannamekans van oudere sollicitanten. Hierdoor worden per jaar13 procent (zon 5 duizend) meer uitkeringsgerechtigden vanaf 50 aangenomen dan zondermobiliteitsbonus.Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheidOuderen hebben een hoger verzuimrisico en een grotere kans om arbeidsongeschikt te raken.Deze zaken kunnen oudere werknemers minder aantrekkelijk maken. De overheid heeftverschillende beleidsopties die erop zijn gericht om dit verzuimrisico van ouderen tecompenseren. Dit zijn de no-riskpolis WW, waarbij het financile verzuimrisico van een nieuweoudere werknemer die wordt aangenomen vanuit werkloosheid wordt gedragen door deoverheid. Ook is er de mogelijkheid om de verplichte loondoorbetaling bij ziekte voor ouderewerknemers te verkorten. Geen van deze twee maatregelen blijkt de aannamekans van ouderesollicitanten significant te vergroten. Daarnaast geldt dat de meeste werkgevers de kosten van SEO ECONOMISCH ONDERZOEK
  • 5. iilangdurig ziekteverzuim van werknemers hebben herverzekerd, zodat de mogelijke kosten van ditziekteverzuim slechts beperkt van invloed zal zijn aannamebeleid van werkgevers.Ook de premiedifferentiatie voor de Werkhervattingsregeling Gedeeltelijke Arbeidsgeschikten(WGA) heeft geen invloed op de aannamekansen van oudere sollicitanten. Deze regeling maaktpersonen met een hoger arbeidsongeschiktheidsrisico in principe minder aantrekkelijk. Aangeziende ondervraagde werkgevers dit risico bij ouderen beperkt vinden en bovendien amper op dehoogte zijn van de regelingen ten aanzien van premiedifferentiatie WGA, is het nietverwonderlijk dat het aannamegedrag hier nauwelijks door wordt benvloed.Proeftijd en proefplaatsingNaast ouderenbeleid gericht op relatieve loonkosten en de financile risicos van ziekteverzuimen arbeidsongeschiktheid, zijn nog twee andere maatregelen onderzocht. Dit zijn een verlengdeproeftijd voor oudere werknemers en de mogelijkheid tot proefplaatsing. Bij een proefplaatsingbehoudt een werkzoekende gedurende een aantal maanden zijn of haar uitkering en betaalt dewerkgever geen loon. Een verdubbeling van de proeftijd voor oudere werknemers leidt ertoe dat20 procent (ruim 5 duizend) meer 55-plussers per jaar worden aangenomen. De proefplaatsings-regeling kan er voor zorgen dat per jaar 20 procent (ruim 3 duizend) meer uitkeringsgerechtigdenvan 55 jaar en ouder worden aangenomen. Beide resultaten suggereren dat een langereproefperiode de onzekerheid over het functioneren van oudere werknemers voor een belangrijkdeel kan wegnemen, waardoor werkgevers het aandurven om voor een oudere sollicitant tekiezen.Natuurlijk verloopZowel werkgevers waar relatief veel oudere werknemers in dienst zijn als leidinggevenden die zelfouder zijn, nemen vaker oudere sollicitanten aan. Dit suggereert dat gewenning en ervaring metoudere werknemers belangrijke factoren zijn in de aannamebeslissing van werkgevers.Werkgevers zijn gemiddeld genomen positief over de inzet, loyaliteit, klantgerichtheid enbetrokkenheid van ouderen. Leidinggevenden die positief zijn over deze aspecten nemen ouderesollicitanten significant vaker aan. Als gevolg van de toenemende vergrijzing van hetpersoneelsbestand van werkgevers kan daarom worden verwacht dat oudere sollicitanten steedsmeer kans krijgen op de arbeidsmarkt. Op termijn zou dit ertoe kunnen leiden dat maar liefst 33procent (bijna 10 duizend) 55-plussers extra per jaar een nieuwe baan zullen krijgen.
  • 6. WAT MAAKT OUDERE WERKNEMERS AANTREKKELIJK?InhoudSamenvatting........................................................................................................................ i1 Inleiding .................................................................................................................... 12 Wat maakt oudere werknemers aantrekkelijk? ......................................................... 5 2.1 Wie zijn de aantrekkelijke werknemers? ............................................................................ 5 2.2 Welk overheidsbeleid maakt ouderen aantrekkelijker? ................................................. 113 Percepties van werkgevers over oudere werknemers............................................... 23 3.1 Percepties van werkgevers en aannamekansen van ouderen ....................................... 23 3.2 Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid ........................................................................ 26 3.3 Productiviteit en loon ......................................................................................................... 30 3.4 Werkeigenschappen van ouderen ..................................................................................... 334 Kenmerken van werkgevers ..................................................................................... 39 4.1 Ouderenbeleid en ontziemaatregelen ............................................................................... 39 4.2 Beleid ter voorkoming langdurig ziekteverzuim ............................................................ 44 4.3 Economische situatie en contractvorm ........................................................................... 48 4.4 Overige kenmerken van werkgevers ................................................................................ 515 Economische effecten ouderenbeleid...................................................................... 59 5.1 Ouderenbeleid: onderzoch