Vroegtijdig signaleren van de risico's van de DM-voet Doelstelling

download Vroegtijdig signaleren van de risico's van de DM-voet Doelstelling

of 19

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Vroegtijdig signaleren van de risico's van de DM-voet Doelstelling

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 1

    Vroegtijdig signaleren van de risicos van de DM-voet

    Door Monique Gouw

    Doelstelling

    Herkennen van een diabetische voet, op de juiste wijze een screening uitvoeren en wanneer nodig

    doorverwijzen naar de discipline die de juiste zorg kan bieden.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 2

    Feiten en cijfers 740.000 mensen hebben DM type 2

    200.000 mensen hebben DM type 1

    Per jaar is er een stijging van 10%

    250.000 mensen weten niet dat ze DM 2 hebben

    25% van deze mensen krijgt een diabetische voet

    ( de overige 75% is Simms 0)

    Feiten en Cijfers

    15 % van mensen met diabetische

    voet ontwikkelt een ulcus.

    4 % daarvan krijgt een amputatie.

    Meer dan 70 % van alle amputaties van tenen/voeten/onderbeen komen voor bij DM

    85 % begint met een ulcus.

    Meer dan 70 % van de mensen die een amputatie hebben ondergaan overlijdt binnen 5 jaar.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 3

    Wat is een diabetische voet?

    Een verscheidenheid aan voetafwijkingen

    die ontstaan ten gevolge van neuropathie,

    angiopathie en limited joint mobility.

    Eerste signaal van sensibele neuropathie

    Diabetische Neuropathie Symptomen score

    Instabiel looppatroon

    Brandende stekende pijn of gevoeligheid

    Prikkelende sensaties

    Dof gevoel in de voeten /het gevoel op watten te lopen.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 4

    Sensibele neuropathie

    Verlies van protectieve sensibiliteit (PS):

    Vermindering pijn-, temperatuur- en tastzin.

    Meest belangrijke vorm van neuropathie

    Verlies van proprioceptie Zorgt voor een instabiel looppatroon

    Motorische Neuropathie

    Uitval van zenuwbanen waarbij de intrinsieke voetmusculatuur uitvalt en de extrinsieke voetmusculatuur de overhand krijgt.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 5

    Autonome neuropathie

    Uitval sympathische zenuwvezels waardoor de zweetsecretie vermindert en de bloedstroomregulatie verandert.

    Angiopathie

    Microangiopathie:

    Aandoening van de capillairen met als oorzaak niet goed functionerende AV-shunts:

    Uitwisseling van zuurstof en

    voedingsstoffen schiet tekort.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 6

    Angiopathie

    Macro-angiopathie

    Arteriosclerose = aderverkalking

    Pijn in de kuiten of kramp?

    Atherosclerose

    Monkebergsclerose

    Limited Joint Mobility LJM of beperkte gewrichtsbeweeglijkheid

    ontstaat door verkleving van bindweefselcellen

    NIET alleen de gewrichten van de voet zijn aangedaan, maar ook andere gewrichten

    Grootste consequentie: afwikkelen van de voet verloopt gestoord --> eeltvorming = mechanische stress

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 7

    Mw Janssen Komt voor het jaarlijkse voetonderzoek

    HA of POH Wat onderzoeken wij?

    De staande patint:

    Inspectie enkel en voetstand

    De zittende patint:

    Inspectie huid

    Temperatuursverschil vaststellen

    Pulsaties palperen

    Test sensibiliteit met monofilament en stemvork

    Test LJM

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 8

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 9

    Screenen staande patint

    Screenen staande patint

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 10

    Let op!

    Bij een diabetes patint gaat het er om dat men signaleert of de voet van vorm veranderd.

    Een platvoet of holvoet leveren niet per definitie meer klachten op dan een normale voet

    De normale voet De platvoet De holvoet

    Herkennen van verschillende voettypen

    Screenen zittende patient

    Inspecteren van de huid

    Let op:

    Rode/blauwe verkleuringen

    Zwelling

    Overmatige callus vorming

    Structuur van de huid

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 11

    Test temperatuursverschil

    Moeilijk!

    Houd een vaste volgorde aan

    Temperatuursverschil tussen beide voeten is belangrijk

    Screenen

    Palperen: A.dorsalis pedis Palperen A. tibialis posterior

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 12

    Test voor aanwezigheid PAV

    Meten van de enkel/armindex

    EAI < 0.9 geeft slechte genezingstendens

    EAI > 1.15 duidt op M-sclerose

    Screenen Sensibele neuropathie

    Verlies van het oppervlakkige gevoel:

    Test: Monofilament van 10 gram

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 13

    Screenen Sensibele neuropathie

    Test: Stemvork 128 Herz

    Screenen LJM

    http://www.pedicurewinkel.nl/technieken/monofilament/1000009bd20d63b04.html

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 14

    Welke informatie levert het voetonderzoek ons op?

    Het geeft ons informatie over:

    Verandering van de voetvorm

    De aanwezigheid van angiopathie en neuropathie

    Het afwikkelvermogen van de voet

    Vooral geeft het ons vroegtijdig informatie over de mogelijke bedreiging van de

    gezondheid van de voet

    Risico classificatie: Simms

    SIMMs classificatie Controle frequentie

    0 = Geen verlies Protectieve Sensibiliteit, geen PAV 1x per jaar

    1 = Verlies van PS of wel PAV, zonder tekenen van lokaal

    verhoogde druk

    1x per 6 mdn

    2 = 1. verlies van PS in combinatie met PAV of,

    2. verlies van PS in combinatie met verhoogde druk of,

    3. verlies van PS in combinatie met PAV en verhoogde

    druk .

    1x per 3 mdn

    3 = Ulcus of amputatie in voorgeschiedenis 1x per 1-3

    mdn

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 15

    Mechanische stress Interne factoren

    Limited Joint Mobility

    Vormverandering van de voet: Pes cavus, pes plano valgus

    Verlies van het oppervlakkige gevoel

    Eeltvorming

    Onychomycose: vervorming nagelplaat, geeft subungeale druk

    Mechanische stress Externe factoren

    Verkeerd schoeisel

    Het lopen op sokken of blote voeten

    Steentje, legoblokje, ijzeren haak in de schoen

    Naden van sokken

    Te warm water

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 16

    Allerbelangrijkste!!

    Mechanische stress maakt dat de huid van een voet kapot gaat!

    Er vallen nooit zomaar gaten

    in een voet!

    Voorbeeld:

    Mogelijke gevolgen

    Het ontstaan van een ulcus of zelfs uiteindelijke amputatie.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 17

    Begripsbepaling

    Diabetisch ulcus onderbreking van de huid, die langer bestaat van 1 week en nauwelijks tot geen genezingstendens vertoont

    Ischemische ulcera Hoe herkent men deze?

    Pijnlijk

    Geen pulsaties

    Erytemateuse ring

    Losse schilferige eeltige rand

    Verlaagde bloedstroom

    Necrose

    Koud

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 18

    Neuropatische ulcera Hoe herkent men deze?

    Pijnloos Pulsaties Witte rand (fibrose) Rand hyperkeratose Overdrukplekken Verhoogde bloedstroom Minder necrose Warm Droog

    Wanneer moet een DM 2 patint naar de podotherapeut worden verwezen

    SIMMs 0 en 1: Bij een standsafwijking en klachten

    SIMMs 2:

    1. verlies van PS in combinatie met PAV of,

    2. verlies van PS in combinatie met verhoogde druk of

    3. verlies van PS in combinatie met PAV en verhoogde druk

    SIMMs 3: Tweede lijn.

  • 2e Terugkomdag Diabetes Ketenzorg 5 juni 2012 19

    Als er dan toch een ulcus ontstaan is wat voor behandeling kan de podotherapeut dan nog uitvoeren

    Uitgebreid onderzoek

    Hyperkeratose verwijderen

    Vilt bandages aanleggen

    Ontlastende en drukverdelende orthese of zooltherapie toepassen

    Schoenaanpassingen

    Adviezen!!

    Einde

    Dank u wel voor uw aandacht!

    Hopende op een goede samenwerking in de toekomst.