Vrijuit: brochure EIF over minderjarige nieuwkomers en vrije tijd

download Vrijuit: brochure EIF over minderjarige nieuwkomers en vrije tijd

of 56

  • date post

    28-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    234
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Het Europees IntegratieFonds vraagt om de resultaten van 3 projecten vorm te geven in een publicatie. Ideeweb trekt naar Aalst, Turnhout en Brussel en blikt interviews en foto's in tot een prettig leesbare brochure. De tijd van saaie verslagen ligt achter ons!

Transcript of Vrijuit: brochure EIF over minderjarige nieuwkomers en vrije tijd

  • De eIF-oproep In een notenDop

    Doelgroep: minderjarige nieuwkomers uit niet-EU-landen. Dat zijn kinderen en jongeren tussen de 6 en 18 jaar die maximaal n jaar ononderbroken in Belgi verblij-ven.DoelstellIng: de integratie van minderjarige nieuw-komers verbetert door een grotere par-ticipatie aan vrijetijdsinitiatieven. operatIonele Doelen: Minderjarigenieuwkomerswordentoegeleid naar het aanbod. Hetbestaandeaanbodistoeganke-lijker gemaakt voor de doelgroep. Lokale netwerken rond vraag enaanbod zijn opgestart.InDIeners: stedenengemeenteninhetNeder-landse taalgebied. deVlaamseGemeenschapscommis-

    sie (VGC) in het tweetalig gebiedBrussel-hoofdstad.perIoDe: 1 januari 2012 - 30 juni 2013BuDget: 45.000 euro ESF-subsidies per project. De promotoren staan zelf in voor 25% cofinanciering.

    VolgenDe oproep: www.esf-agentschap.be

    Wat Is VrIje tIjD?

    Vrijetijdiseenbeladenbegrip,datver-andert naargelangdepersoon, contexten tijdwaarin het gedefinieerdwordt.EIF benadert vrije tijd vanuit een maat-schappijgericht perspectief. Zowel in Brussel, Aalst als Turnhout ziet menvrije tijd daarom als een resttijd: de tijd die kinderen en jongeren niet hoeven te besteden aan verplichte of noodzake-lijke activiteiten zoals (huishoudelijk)werk,zorgenstudie.Menrichtzichbo-vendien op formele vrijetijdsbesteding (buitenshuis).Thuiscomputerspelletjesspelenhoortdaardusnietbij.MeedoenaaneenLANpartymetanderegamersin een scoutslokaal wel. Zie ook: Sinnaeve, I. Van Nuffel, K. en Schille-mans, L (2004). Jeugd en vrije tijd. Thuis tv-kijken, voetballen of naar de jeugdbeweging? Beschikbaar op http://www.jeugdonder-zoeksplatform.be/publicaties/vrijetijd.PDF (juli 2013)

  • Van korfbal tot urban dance, van chiro tot JNM, van speelpleinwerking tot tekenacademie. Kinderen en jongeren in Vlaanderen kunnen moeilijk zeggen dat ze niet weten wat doen. Onze regio staat bekend om het gigantische aanbod sport-, cultuur- en jeugdinitiatieven in de vrije tijd.

    Minderjarige nieuwkomers die hier net aan-komen, vinden echter vaak de weg niet naar dit rijke aanbod. Dat is nochtans vrij belang-rijk: om zich hier goed te voelen, om de taal te leren en om vrienden te maken.

    Omdat integratie en inburgering hoog op de Europese en Vlaamse agenda staan, steunt het Europees Integratiefonds projecten die de deelname van deze nieuwe Vlamingen aan

    het vrijetijdsaanbod verhogen. De Dienst Ge-lijke Kansen van Turnhout, de Jeugddienst van Aalst en de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel gingen de uitdaging aan.In deze publicatie laten we de kinderen, jonge-ren en projectmedewerkers aan het woord. Ze delen de succesverhalen uit hun stad en spre-ken vrijuit over de drempels waarover ze struikelden.

    Wees zo vrij zelf met hun ervaringen aan de slag te gaan. Want aan vrije tijd voor nieuwko-mers kan niet genoeg gewerkt worden.

    Louis VervloetAlgemeen directeur ESF-Agentschap Vlaanderen vzw

  • 6Het hoofd van kinderen en jongeren die in Belgi aankomen, staat er vaak niet naar om volop te participeren aan het vrijetijdsaanbod. Toch, zegt Reinhilde Pulinx van het Steunpunt Diversiteit en Leren aan de Universi-teit Gent, is dit uitermate belangrijk om je snel ergens thuis te voelen.

    Minderjarige nieuwkomers inVlaanderen staan de laatste jarenhoog op de agenda. Zowel bij be-leidsmakers als bij onderzoekers. Niet alleen door de stijgende in-stroom van de doelgroep. Ook de toegenomen diversiteit en de aan-houdende precaire positie van min-derjarige nieuwkomers in verschil-lende maatschappelijke domeinen verklaren dit gevoel van urgentie. Het BelangVan VrIjuIt gaan

    Hetopdoenvannieuweervaringen sportieve en culturele activitei-ten, uitstappendoorheendenieu-we stad en het nieuwe land is cru-ciaal om je ergens thuis te voelen. Daarom is het van groot belang dat er gewerkt wordt aan een betere

    toeleiding naar en verhoogde deel-name aan vrijetijdsbestedingen door minderjarige nieuwkomers. Een groter sociaal netwerk biedt hen meer emotionele en instru-mentele ondersteuning. Deelname aan vrijetijdsinitiatieven levert daarnaast een positieve bijdrage aan het verwerven van taalvaardig-heid Nederlands. Het Nederlandswordt immers veel functioneler ingezet dan in het klasgebeuren,waardoor de jongeren spontaner taal gaan verwerven. En tot slot is en blijft vrije tijd natuurlijk een bron van ontspanning. Omdat per-sonen die migreren vaak in hun thuisland, onderweg en in hetnieuwe land stressvolle situaties ondergaan,blijfthethoofddoelvanvrije tijd ook voor deze doelgroep ontspannenenpleziermaken.Vrij-uit gaan dus.

    grote Instroom Van nIeuWkomersIn VlaanDeren

    9464 9996

    2010

    2011

    2012

    11200

    Bron: Kruispuntbank Inburge-ring Agentschap voor Binnen-lands Bestuur

  • 7De cIjFers

    Hoeweldegegevensvaaknieteen-duidig en up-to-date zijn, sprekendecijfersvoorzich.Tussen2010en2011 steeg het aantal minderjarige nieuwkomers dat in Vlaanderenaankomt met bijna twintig pro-cent. De Onthaalklassen voor An-derstalige Nieuwkomers (OKAN)tonen vergelijkbare cijfers. In het schooljaar 2011-2012 werden er 3120 OKAN-leerlingen geteld inhetbasis-ensecundaironderwijs,tegenover 2597 OKAN-leerlingenhet jaar voordien. OKAN-leerlingennemeninverhou-ding minder deel aan het voltijdse onderwijs en meer aan het deel-tijds onderwijs. Zij stromen na het onthaalonderwijs meestal door naar het BSO en BUSO en in veel minderematenaarhetASOenTSO.

    OKAN-leerlingen,endanvooraldegroep van zestien- en zeventienja-rigen,zijnbovendienveelvakeropproblematische wijze afwezig dan andere leerlingen. De scholen noe-men vier grote oorzaken: 1. Zwakke schoolse motivatie; 2. Laagwelbevindenopschool;3. Problematische gezinssituatie;4. De leerling is spoorloos of be-vindt zich in een precaire ge-zinssituatie. Anderstalige nieuwkomers be-vinden zich, in vergelijking metleeftijdsgenoten, in een moeilijkesituatie: ze kampen met een hoge taaldrempel, traumatische erva-ringen bij vertrek en doorheen het migratietraject, ontheemding, cul-tuurschok en erg uiteenlopende schoolse ervaringen. Toegang tot kwaliteitsvol onder-wijs, regelmatige participatie aanonderwijs ook voor de allerjong-ste nieuwkomers en begeleiding op maat doorheen de schoolloop-baan, zijn dan ook sleutelfactorenvoor het verbeteren van de on-derwijspositie van minderjarige nieuwkomersinVlaanderen.

    meer okan-leerlIngen

    2324 2597

    312020

    09-2

    010

    2010

    -201

    1

    2011

    -201

    2

    Bron: Rapport AGODI Onthaal-onderwijs OKAN 2009-2012

    55% jongens

  • 8Drempels aan aanBoDzIjDe Bovendien blijken minderjarige nieuwkomers amper deel te nemen aan vrijetijdsactiviteiten. Dit kan verklaard worden door verschil-lende oorzaken of drempels, aanvraag- en aanbodzijde. En van de meest belangrijke drempels is het versnipperde en weinig transparante aanbod. Jon-geren en ouders zijn niet op de hoogte van de mogelijkheden aan sport-,cultuur-,ofmuziekactivitei-ten in de buurt. Ze weten niet waar ze terecht kunnen met vragen naar concrete informatie. Bovendien heersen er bij de aan-bodverstrekkers administratieve drempels (het beschikken over bepaalde verblijfsdocumenten), fi-nancile drempels (lidmaatschap,uitrusting en vervoerskosten), entalige drempels (het beschikken over een bepaald niveau van taal-vaardigheidNederlands).

    Drempels aan VraagzIjDeDe drempels aan de kant van de nieuwkomers zijn wellicht minder bekend bij de aanbodverstrekkers. Het verwerven van voldoende in-zicht in deze belemmeringen is ech-ter noodzakelijk voor het uitwer-ken van een vraaggestuurd aanbod op maat van deze doelgroep. Zo zijn er de situationele en cultu-reledrempels.Vlaknaaankomstishet vinden van een aanbod vrije tijd niet steeds prioritair voor nieuw-komers en hun ouders. De eerste aandacht gaat uit naar de admi-nistratieve procedure, de woning,de school en het inkomen. Ook verschiltdeinvullingdieinVlaan-deren aan vrije tijd wordt gegeven met de gewoontes in andere cultu-ren.Hetparticiperenaanjeugdbe-wegingen,meteenwekelijksenga-gement,isnietoveralgekend.Vaakwordt er prioriteit verleend zeker in de eerste periode na aankomst aan het maken van huiswerk en activiteiten die door de school wor-den georganiseerd. Voor oudere nieuwkomers, degroep van zestien- tot achtienja-rigen, is er weinig gepast aanbodvoor handen. Ook is het voor deze groep moeilijker om aansluiting te vinden bij jeugdbewegingen of sportclubs met reeds sterk veran-kerde sociale netwerken.

    Nietalle jongerenzijnomsociaal-emotionele redenen klaar om snel de stap naar vrijetijdsbesteding te zetten. Een migratie-ervaring heeft immers een grote impact op het le-ven van deze jongeren. Ze komen terecht in een omgeving met een anderetaal,eenanderecultuurenandere gewoontes, zemissen hunvrienden en familie die achter ge-bleven zijn en ervaren vaak een grote onzekerheid over het ver-blijfstatuut, de financile situatieen de definitieve woonplaats vanhet gezin. Ondanks de belemmeringen, blijfthet participeren aan vrije tijd es-sentieel voor deze groep. Je ergens thuisvoelen kan pas als er ruimte is om te ontspannen.

    meest VoorkomenDe natIonalIteIten Afghaans,Pools,Roemeens en Bulgaars.

    mInDerjarIge nIeuWkomers Volgens leeFtIjD

    2,5 5 jaar 33%

    6 11 jaar 33%

    12 18 jaar34%

    Bron: Kruispuntbank Inburge-ring Agentschap voor Binnen-lands Bestuur

    Bron: Kruispuntbank Inburge-ring Agentschap voor Binnen-lands Bestuur

  • 9

  • In de zomer van 2012, en in de paasvakantie van het jaar daarop, krioelde het Turnhoutse Stadspark van pas toegekomen kinderen en jongeren. In de twee ervaringsweken van Taal in het Park combineerden de anders-taligen leer- en speelmomenten. In de voormiddag kregen ze Ne-derlandse les van enthousiaste leerkrachten, s namiddags lieten monitoren het vrijetijdsaanbod van de Stad op hen los.

    Na een weekje spelend leren kre-gen